ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.29.1
तथा क्रुद्धः किमकरोद्भगदत्तस्य पाण्डवः ।
प्राग्ज्योतिषो वा पार्थस्य तन्मे शंस यथातथम् ॥ ७.२९.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਭਗਦੱਤ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸੋ।
7.29.2
प्राग्ज्योतिषेण संसक्तावुभौ दाशार्हपाण्डवौ ।
मृत्युदंष्ट्रान्तिकं प्राप्तौ सर्वभूतानि मेनिरे ॥ ७.२९.२ ॥
ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਦੋਵੇਂ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਐਸਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ।
7.29.3
तथा तु शरवर्षाणि पातयत्यनिशं प्रभो ।
गजस्कन्धान्महाराज कृष्णयोः स्यन्दनस्थयोः ॥ ७.२९.३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ, ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਦੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ।
7.29.4
अथ कार्ष्णायसैर्बाणैः पूर्णकार्मुकनिःसृतैः ।
अविध्यद्देवकीपुत्रं हेमपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.२९.४ ॥
ਫਿਰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਣੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚੀ ਕਮਾਨ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.29.5
अग्निस्पर्शसमास्तीक्ष्णा भगदत्तेन चोदिताः ।
निर्भिद्य देवकीपुत्रं क्षितिं जग्मुः सुवाससः ॥ ७.२९.५ ॥
ਭਗਦੱਤ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਗਏ, ਅੱਗ ਦੇ ਛੋਹ ਵਰਗੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਚੰਗੇ ਖੰਭਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।
7.29.6
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा परिवारं निहत्य च ।
लालयन्निव राजानं भगदत्तमयोधयत् ॥ ७.२९.६ ॥
ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਲਾਡ ਲਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਭਗਦੱਤ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
7.29.7
सोऽर्करश्मिनिभांस्तीक्ष्णांस्तोमरान्वै चतुर्दश ।
अप्रेषयत्सव्यसाची द्विधैकैकमथाच्छिनत् ॥ ७.२९.७ ॥
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ ਚੌਦਾਂ ਤਿੱਖੇ ਤੋਮਰ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਨੇ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.29.8
ततो नागस्य तद्वर्म व्यधमत्पाकशासनिः ।
शरजालेन महता तद्व्यशीर्यत भूतले ॥ ७.२९.८ ॥
ਫਿਰ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਿ ਨੇ ਵੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਹਾਥੀ ਦਾ ਕਵਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖਿੰਡ ਗਿਆ।
7.29.9
शीर्णवर्मा स तु गजः शरैः सुभृशमर्दितः ।
बभौ धारानिपाताक्तो व्यभ्रः पर्वतराडिव ॥ ७.२९.९ ॥
ਕਵਚ ਟੁੱਟਿਆ ਉਹ ਹਾਥੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੋਹਲੇਧਾਰ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਬੱਦਲ-ਰਹਿਤ ਪਰਬਤਰਾਜ ਵਾਂਗ ਸੋਹਿਆ।
7.29.10
ततः प्राग्ज्योतिषः शक्तिं हेमदण्डामयस्मयीम् ।
व्यसृजद्वासुदेवाय द्विधा तामर्जुनोऽच्छिनत् ॥ ७.२९.१० ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਸਤੇ ਵਾਲੀ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੀ; ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.29.11
ततश्छत्रं ध्वजं चैव च्छित्त्वा राज्ञोऽर्जुनः शरैः ।
विव्याध दशभिस्तूर्णमुत्स्मयन्पर्वतेश्वरम् ॥ ७.२९.११ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਛੱਤਰ ਅਤੇ ਝੰਡਾ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਝੱਟ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਪਰਬਤੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.29.12
सोऽतिविद्धोऽर्जुनशरैः सुपुङ्खैः कङ्कपत्रिभिः ।
भगदत्तस्ततः क्रुद्धः पाण्डवस्य जनाधिपः ॥ ७.२९.१२ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਕੰਕ-ਪੰਖੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਜਨਾਧਿਪ ਭਗਦੱਤ ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ।
7.29.13
व्यसृजत्तोमरान्मूर्ध्नि श्वेताश्वस्योन्नाद च ।
तैरर्जुनस्य समरे किरीटं परिवर्तितम् ॥ ७.२९.१३ ॥
ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਤੋਮਰ ਸੁੱਟੇ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਕਿਰੀਟ ਘੁੰਮ ਗਿਆ।
7.29.14
परिवृत्तं किरीटं तद्यमयन्नेव पाण्डवः ।
सुदृष्टः क्रियतां लोक इति राजानमब्रवीत् ॥ ७.२९.१४ ॥
ਮੁੜੇ ਹੋਏ ਉਸ ਕਿਰੀਟ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੰਸਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਲਵੇ, ਇੰਝ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।"
7.29.15
एवमुक्तस्तु सङ्क्रुद्धः शरवर्षेण पाण्डवम् ।
अभ्यवर्षत्स गोविन्दं धनुरादाय भास्वरम् ॥ ७.२९.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਚਮਕਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗੋਵਿੰਦ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.29.16
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा तूणीरान्सन्निकृत्य च ।
त्वरमाणो द्विसप्तत्या सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ७.२९.१६ ॥
ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਨੇ ਬਹੱਤਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.29.17
विद्धस्ततोऽतिव्यथितो वैष्णवास्त्रमुदीरयन् ।
अभिमन्त्र्याङ्कुशं क्रुद्धो व्यसृजत्पाण्डवोरसि ॥ ७.२९.१७ ॥
ਫਿਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤਿਅੰਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਸਤਰ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡਵ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡਿਆ।
7.29.18
विसृष्टं भगदत्तेन तदस्त्रं सर्वघाति वै ।
उरसा प्रतिजग्राह पार्थं सञ्छाद्य केशवः ॥ ७.२९.१८ ॥
ਭਗਦੱਤ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੇ ਗਏ ਉਸ ਸਰਬ-ਨਾਸ਼ਕ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਝੱਲਿਆ, ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ।
7.29.19
वैजयन्त्यभवन्माला तदस्त्रं केशवोरसि ।
पद्मकोशविचित्रा सा सर्वर्तुकुसुमोत्करा ॥ ७.२९.१९ ॥
ਉਹ ਅਸਤਰ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੈਜਯੰਤੀ ਮਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਕਮਲ-ਕਲੀ ਵਾਂਗ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
7.29.20
ज्वलनार्केन्दुवर्णाभा पावकोज्ज्वलपल्लवा ।
तया पद्मपलाशिन्या वातकम्पितपत्रया ॥ ७.२९.२० ॥
ਅੱਗ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਆਭਾ ਵਾਲੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਕੋਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਮਾਲਾ ਨਾਲ।
7.29.21
शुशुभेऽभ्यधिकं शौरिरतसीपुष्पसन्निभः ।
ततोऽर्जुनः क्लान्तमनाः केशवं प्रत्यभाषत ॥ ७.२९.२१ ॥
ਅਲਸੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸ਼ੌਰੀ ਅਤਿਅੰਤ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗੇ। ਤਦ ਥੱਕੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.29.22
अयुध्यमानस्तुरगान्संयन्तास्मि जनार्दन ।
इत्युक्त्वा पुण्डरीकाक्ष प्रतिज्ञां स्वां न रक्षसि ॥ ७.२९.२२ ॥
"ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਨਾ ਕਰਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਾਂਗਾ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾਕਸ਼, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।
7.29.23
यद्यहं व्यसनी वा स्यामशक्तो वा निवारणे ।
ततस्त्वयैवं कार्यं स्यान्न तु कार्यं मयि स्थिते ॥ ७.२९.२३ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂ ਜਾਂ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਵਾਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ।
7.29.24
सबाणः सधनुश्चाहं ससुहासुरमानुषान् ।
शक्तो लोकानिमाञ्जेतुं तच्चापि विदितं तव ॥ ७.२९.२४ ॥
ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ; ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ।
7.29.25
ततोऽर्जुनं वासुदेवः प्रत्युवाचार्यवद्वचः ।
शृणु गुह्यमिदं पार्थ पुरावृत्तं यथाऽनघ ॥ ७.२९.२५ ॥
ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਚਨ ਆਖੇ: ਹੇ ਪਾਰਥ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਪਾਪ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਪਤ ਵਿਵਰਣ ਸੁਣ।
7.29.26
येयं भूतधरा देवी सर्वभूतधरा धरा ।
सकामा लोककर्तारं नारायणमुपस्थिता ॥ ७.२९.२६ ॥
ਇਹ ਭੂਤਧਰਾ ਦੇਵੀ, ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਲੋਕਕਰਤਾ ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲ ਆਈ।
7.29.27
स सङ्गत्य तया सार्धं प्रीतस्तस्या वरं ददौ ।
सा वव्रे विष्णुसदृशं पुत्रमस्त्रं च वैष्णवम् ॥ ७.२९.२७ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਸਤਰ ਮੰਗਿਆ।
7.29.28
बभूव च सुतस्तस्या नरको नाम विश्रुतः ।
अस्त्रं च वैष्णवं तस्मै ददौ नारायणः स्वयम् ॥ ७.२९.२८ ॥
ਉਸਦਾ ਨਰਕ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਖੁਦ ਉਸਨੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤਾ।
7.29.29
तदेवं नरकस्यासीदस्त्रं सर्वाहितान्तकम् ।
तस्मात्प्राग्ज्योतिषं प्राप्तं सर्वशस्त्रविघातनम् ॥ ७.२९.२९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਰਕ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ।
7.29.30
नास्यावध्योऽस्ति लोकेऽस्मिन्मदन्यः कश्चिदर्जुन ।
तस्मान्मया कृतं ह्येतन्मा भूत्ते बुद्धिरन्यथा ॥ ७.२९.३० ॥
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਅਰਜੁਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮੈਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਉਲਟ ਨਾ ਹੋਵੇ।
7.29.31
अनुनीय तु दाशार्हः पाण्डवं त्वरितोऽब्रवीत् ।
जहि प्राग्ज्योतिषं क्षिप्रं वाक्यशेषं च मे शृणु ॥ ७.२९.३१ ॥
ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਛੇਤੀ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਯੋਤਿਸ਼ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਮਾਰ; ਮੇਰੇ ਬਾਕੀ ਬੋਲ ਸੁਣ।"
7.29.32
चतुर्मूर्तिरहं शश्वल्लोकत्राणार्थमुद्यतः ।
आत्मानं प्रविभज्येह लोकानां हितमादधे ॥ ७.२९.३२ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
7.29.33
एका मूर्तिस्तपश्चर्यां कुरुते मे भुवि स्थिता ।
अपरा पश्यति जगत्कुर्वाणं साध्वसाधुनी ॥ ७.२९.३३ ॥
ਇੱਕ ਰੂਪ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਚੰਗੇ-ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
7.29.34
अपरा कुरुते कर्म मानुषं लोकमाश्रिता ।
शेते चतुर्थीं त्वपरा निद्रां वर्षसहस्रिकीम् ॥ ७.२९.३४ ॥
ਦੂਜਾ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚੌਥਾ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸੌਂਦਾ ਹੈ।
7.29.35
याऽसौ वर्षसहस्रान्ते मूर्तिरुत्तिष्ठते मम ।
वरार्हेभ्यो वराञ्श्रेष्ठांस्तस्मिन्काले ददाति सा ॥ ७.२९.३५ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਵਰ ਦੇ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
7.29.36
तं तु कालमनुप्राप्तं विदित्वा पृथिवी तदा ।
अयाचत वरं यन्मां नरकार्थाय तच्छृणु ॥ ७.२९.३६ ॥
ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਜਾਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੇ ਤਦ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਿਆ; ਨਰਕ ਲਈ ਉਸਨੇ ਜੋ ਮੰਗਿਆ, ਉਹ ਸੁਣ।
7.29.37
देवानां दानवानां च अवध्यस्तनयोऽस्तु मे ।
उपेतो वैष्णवास्त्रेण तन्मे त्वं दातुमर्हसि ॥ ७.२९.३७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਹੱਥੋਂ ਵੀ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ — ਇਹ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।
7.29.38
एवं वरमहं श्रुत्वा जगत्यास्तनये तदा ।
अमोघमस्त्रं प्रायच्छं वैष्णवं परमं पुरा ॥ ७.२९.३८ ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਇਹ ਵਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਮੋਘ, ਪਰਮ ਵੈਸ਼ਣਵ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
7.29.39
अवोचं चैतदस्त्रं वै ह्यमोघं भवतु क्षमे ।
नरकस्याभिरक्षार्थं नैनं कश्चिद्वधिष्यति ॥ ७.२९.३९ ॥
'ਹੇ ਖਿਮਾ, ਇਹ ਅਸਤਰ ਅਮੋਘ ਹੋਵੇ। ਨਰਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗਾ' ਇਹ ਮੈਂ ਕਿਹਾ।
7.29.40
अनेनास्त्रेण ते गुप्तः सुतः परबलार्दनः ।
भविष्यति दुराधर्षः सर्वलोकेषु सर्वदा ॥ ७.२९.४० ॥
ਇਸ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਅਤ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵੈਰੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਅਜੇਤੂ ਰਹੇਗਾ।
7.29.41
तथेत्युक्त्वा गता देवी कृतकामा मनस्विनी ।
स चाप्यासीद्दुराधर्षो नरकः शत्रुतापनः ॥ ७.२९.४१ ॥
'ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ ਉਹ ਮਨਸਵਿਨੀ ਦੇਵੀ ਚਲੀ ਗਈ; ਅਤੇ ਨਰਕ ਵੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਜੇਤੂ ਹੋ ਗਿਆ।
7.29.42
तस्मात्प्राग्ज्योतिषं प्राप्तं तदस्त्रं पार्थ मामकम् ।
नास्यावध्योऽस्ति लोकेषु सेन्द्ररुद्रेषु मारिष ॥ ७.२९.४२ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਉਹ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਤੇ ਰੁਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ, ਮਾਰਿਸ਼।
7.29.43
तन्मया त्वत्कृते चैतदन्यथैवोपनिर्मितम् ।
वियुक्तं परमास्त्रेण जहि पार्थ महासुरम् ॥ ७.२९.४३ ॥
ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਛੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ।
7.29.44
अवध्योऽयं महास्त्रेण भगदत्तः सुरासुरैः ।
वैरिणं जहि दुर्धर्षं भगदत्तं सुरद्विषम्।
यथाऽहं जघ्निवान्पूर्वं हितार्थं नरकं तथा ॥ ७.२९.४४ ॥
ਇਹ ਭਗਦੱਤ ਮਹਾਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ-ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਅਵੱਧ ਹੈ। ਵੈਰੀ, ਅਜਿੱਤ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਨਰਕ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
7.29.45
एवमुक्तस्तदा पार्थः केशवेन महात्मना ।
भगदत्तं शितैर्बाणैः सहसा समवाकिरत् ॥ ७.२९.४५ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ।
7.29.46
ततः पार्थो महाबाहुरसम्भ्रान्तो महामनाः ।
कुम्भयोरन्तरे नागं नाराचेन समार्पयत् ॥ ७.२९.४६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਅਵਿਚਲਿਤ, ਮਹਾਮਨ ਪਾਰਥ ਨੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਕੁੰਭਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.29.47
स समासाद्य तं नागं बाणो वज्र इवाचलम् ।
अभ्यगात्सह पुङ्खेन वल्मीकमिव पन्नगः ॥ ७.२९.४७ ॥
ਉਹ ਬਾਣ ਉਸ ਹਾਥੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਜ੍ਰ ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ, ਸੱਪ ਜਿਵੇਂ ਬਾਮੀ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪੰਖ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਿਆ।
7.29.48
स करी भगदत्तेन प्रेर्यमाणो मुहुर्मुहुः ।
न करोति वचस्तस्य दरिद्रस्येव योषिता ॥ ७.२९.४८ ॥
ਭਗਦੱਤ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰੇਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਹਾਥੀ ਉਸਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਗਾਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸਦਾ ਕਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।
7.29.49
स तु विष्टभ्य गात्राणि दन्ताभ्यामवनिं ययौ ।
नदन्नार्तस्वनं प्राणानुत्ससर्ज महाद्विपः ॥ ७.२९.४९ ॥
ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਸਰੀਰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ; ਦਰਦ ਭਰੀ ਚੀਕ ਮਾਰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ।
7.29.50
ततो गाण्डीवधन्वानमभ्यभाषत केशवः ।
अयं महत्तरः पार्थ पलितेन समावृतः ॥ ७.२९.५० ॥
ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਾਨ ਬਿਰਧ ਹੈ।"
7.29.51
वलीसञ्छन्ननयनः शूरः परमद्रुर्जयः ।
अक्ष्णोरुन्मीलनार्थाय बद्धपट्टो ह्यसौ नृपः ॥ ७.२९.५१ ॥
ਝੁਰੜੀਆਂ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੂਰਬੀਰ, ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ; ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
7.29.52
देववाक्यात्प्रचिच्छेद शरेण भृशमर्जुनः ।
छिन्नमात्रेंऽशुके तस्मिन्रुद्धनेत्रो बभूव सः ॥ ७.२९.५२ ॥
ਦੇਵਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸ ਪੱਟੀ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਪੱਟੀ ਕੱਟਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ।
7.29.53
तमोमयं जगन्मेने भगदत्तः प्रतापवान् ।
ततश्चन्द्रार्धबिम्बेन बाणेन नतपर्वणा ॥ ७.२९.५३ ॥
ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਮਝਿਆ; ਤਦ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅਰਧ-ਚੰਦਰਾਕਾਰ ਫਲ ਤੇ ਝੁਕੀ ਗੰਢ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨਾਲ —
7.29.54
बिभेद हृदयं राज्ञो भगदत्तस्य पाण्डवः ।
स भिन्नहृदयो राजा भगदत्तः किरीटिना ॥ ७.२९.५४ ॥
ਪਾਂਡਵ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਰਾਜੇ ਭਗਦੱਤ ਦਾ ਦਿਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਦਿਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਰਾਜਾ ਭਗਦੱਤ —
7.29.55
शरासनं शरांश्चैव गतासुः प्रमुमोच ह ।
शिरसस्तस्य विभ्रष्टं पपात च वरांशुकम्।
नालताडनविभ्रष्टं पलाशं नलिनादिव ॥ ७.२९.५५ ॥
ਮਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸਤਰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਡੰਡੀ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਝੜੇ ਪਲਾਸ਼ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ।
7.29.56
स हेममाली तपनीयभाण्डात्पपात नागाद्गिरिसन्निकाशात् ।
सुपुष्पितो मारुतवेगभग्नो महीधराग्रादिव कर्णिकारः ॥ ७.२९.५६ ॥
ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਉਹ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਜ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਖਿੜੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਵਾਂਗ।
7.29.57
निहत्य तं नरपतिमिन्द्रविक्रमं सस्वायमिन्द्रस्य तदैन्द्रिराहवे ।
ततोऽपरांस्तव जयकाङ्क्षिणो नरान् बभञ्ज वायुर्बलवान्द्रुमानिव ॥ ७.२९.५७ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਹਵਾ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਤੋੜ ਗਈ।