മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.29.1
तथा क्रुद्धः किमकरोद्भगदत्तस्य पाण्डवः ।
प्राग्ज्योतिषो वा पार्थस्य तन्मे शंस यथातथम् ॥ ७.२९.१ ॥
ഇങ്ങനെ കോപിച്ച പാണ്ഡവൻ ഭഗദത്തനോട് എന്ത് ചെയ്തു? അല്ലെങ്കിൽ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷനോട് പാർത്ഥൻ എന്ത് ചെയ്തു? അത് എനിക്ക് യഥാർത്ഥമായി പറയുക.
7.29.2
प्राग्ज्योतिषेण संसक्तावुभौ दाशार्हपाण्डवौ ।
मृत्युदंष्ट्रान्तिकं प्राप्तौ सर्वभूतानि मेनिरे ॥ ७.२९.२ ॥
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷനുമായി പൊരുതിയ ദാശാർഹനും പാണ്ഡവനും ഇരുവരും മൃത്യുവിന്റെ കോരപ്പല്ലുകൾക്കരികിൽ എത്തിയെന്ന് സർവഭൂതങ്ങളും കരുതി.
7.29.3
तथा तु शरवर्षाणि पातयत्यनिशं प्रभो ।
गजस्कन्धान्महाराज कृष्णयोः स्यन्दनस्थयोः ॥ ७.२९.३ ॥
ഇപ്രകാരം അവൻ ഇടവിടാതെ ബാണവർഷം ചൊരിഞ്ഞു, പ്രഭോ. മഹാരാജാവേ, ആനയുടെ പുറത്തുനിന്ന്, രഥത്തിൽ നിന്ന രണ്ടു കൃഷ്ണന്മാരുടെ മേൽ.
7.29.4
अथ कार्ष्णायसैर्बाणैः पूर्णकार्मुकनिःसृतैः ।
अविध्यद्देवकीपुत्रं हेमपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.२९.४ ॥
അപ്പോൾ ഇരുമ്പിന്റെയും, പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ട, സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള, കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ ബാണങ്ങളാൽ അവൻ ദേവകീ പുത്രനെ തുളച്ചു.
7.29.5
अग्निस्पर्शसमास्तीक्ष्णा भगदत्तेन चोदिताः ।
निर्भिद्य देवकीपुत्रं क्षितिं जग्मुः सुवाससः ॥ ७.२९.५ ॥
ഭഗദത്തനാൽ പ്രേരിതമായ, അഗ്നിസ്പർശം പോലെ തീക്ഷ്ണമായ ബാണങ്ങൾ ദേവകീപുത്രനെ തുളച്ച് നല്ല ചിറകുകളോടെ ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു.
7.29.6
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा परिवारं निहत्य च ।
लालयन्निव राजानं भगदत्तमयोधयत् ॥ ७.२९.६ ॥
അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച്, പരിവാരത്തെ വധിച്ച്, പാർത്ഥൻ രാജാവായ ഭഗദത്തനെ ലാളിക്കുന്നതുപോലെ യുദ്ധം ചെയ്തു.
7.29.7
सोऽर्करश्मिनिभांस्तीक्ष्णांस्तोमरान्वै चतुर्दश ।
अप्रेषयत्सव्यसाची द्विधैकैकमथाच्छिनत् ॥ ७.२९.७ ॥
സൂര്യരശ്മികൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന പതിന്നാലു മൂർച്ചയുള്ള തോമരങ്ങൾ സവ്യസാചി അയച്ചു; ഓരോന്നിനെയും രണ്ടായി മുറിച്ചു.
7.29.8
ततो नागस्य तद्वर्म व्यधमत्पाकशासनिः ।
शरजालेन महता तद्व्यशीर्यत भूतले ॥ ७.२९.८ ॥
അപ്പോൾ പാകശാസനിയുടെ പുത്രൻ വലിയ ശരജാലംകൊണ്ട് ആ ആനയുടെ കവചം തകർത്തു; അത് നിലത്തു ചിതറിവീണു.
7.29.9
शीर्णवर्मा स तु गजः शरैः सुभृशमर्दितः ।
बभौ धारानिपाताक्तो व्यभ्रः पर्वतराडिव ॥ ७.२९.९ ॥
കവചം തകർന്ന ആ ആന അമ്പുകളാൽ അത്യന്തം പീഡിതമായി, പെരുമഴയിൽ നനഞ്ഞ മേഘരഹിതമായ പർവതരാജനെപ്പോലെ ശോഭിച്ചു.
7.29.10
ततः प्राग्ज्योतिषः शक्तिं हेमदण्डामयस्मयीम् ।
व्यसृजद्वासुदेवाय द्विधा तामर्जुनोऽच्छिनत् ॥ ७.२९.१० ॥
അപ്പോൾ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷരാജാവ് സ്വർണദണ്ഡമുള്ള ഇരുമ്പുശക്തി വാസുദേവന്റെ നേർക്ക് എറിഞ്ഞു; അർജുനൻ അതിനെ രണ്ടായി മുറിച്ചു.
7.29.11
ततश्छत्रं ध्वजं चैव च्छित्त्वा राज्ञोऽर्जुनः शरैः ।
विव्याध दशभिस्तूर्णमुत्स्मयन्पर्वतेश्वरम् ॥ ७.२९.११ ॥
അപ്പോൾ അർജുനൻ രാജാവിന്റെ കുടയും കൊടിയും അമ്പുകളാൽ മുറിച്ച് പുഞ്ചിരിയോടെ വേഗം പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ പർവതേശ്വരനെ തുളച്ചു.
7.29.12
सोऽतिविद्धोऽर्जुनशरैः सुपुङ्खैः कङ्कपत्रिभिः ।
भगदत्तस्ततः क्रुद्धः पाण्डवस्य जनाधिपः ॥ ७.२९.१२ ॥
അർജുനന്റെ മനോഹരമായ കങ്കപത്രി അമ്പുകളാൽ അത്യന്തം തുളയ്ക്കപ്പെട്ട ആ ജനാധിപൻ ഭഗദത്തൻ പാണ്ഡവനോട് കോപിച്ചു.
7.29.13
व्यसृजत्तोमरान्मूर्ध्नि श्वेताश्वस्योन्नाद च ।
तैरर्जुनस्य समरे किरीटं परिवर्तितम् ॥ ७.२९.१३ ॥
വെള്ളക്കുതിരയുള്ളവന്റെ (അർജ്ജുനന്റെ) തലയിൽ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ തോമരങ്ങൾ എറിഞ്ഞു. അവയാൽ യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനന്റെ കിരീടം തിരിഞ്ഞുപോയി.
7.29.14
परिवृत्तं किरीटं तद्यमयन्नेव पाण्डवः ।
सुदृष्टः क्रियतां लोक इति राजानमब्रवीत् ॥ ७.२९.१४ ॥
തിരിഞ്ഞുപോയ ആ കിരീടം ശരിയാക്കിക്കൊണ്ട് പാണ്ഡവൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "ലോകം നന്നായി കാണട്ടെ."
7.29.15
एवमुक्तस्तु सङ्क्रुद्धः शरवर्षेण पाण्डवम् ।
अभ्यवर्षत्स गोविन्दं धनुरादाय भास्वरम् ॥ ७.२९.१५ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടവൻ അത്യന്തം കുപിതനായി പാണ്ഡവന്റെ മേൽ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു; തിളങ്ങുന്ന വില്ലെടുത്ത് ഗോവിന്ദന്റെ മേലും ചൊരിഞ്ഞു.
7.29.16
तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा तूणीरान्सन्निकृत्य च ।
त्वरमाणो द्विसप्तत्या सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ७.२९.१६ ॥
അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ച്, ആവനാഴികൾ അറുത്ത്, ത്വരയോടെ പൃഥാപുത്രൻ എഴുപത്തിരണ്ടു ശരങ്ങളാൽ അവന്റെ എല്ലാ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രഹരിച്ചു.
7.29.17
विद्धस्ततोऽतिव्यथितो वैष्णवास्त्रमुदीरयन् ।
अभिमन्त्र्याङ्कुशं क्रुद्धो व्यसृजत्पाण्डवोरसि ॥ ७.२९.१७ ॥
പിന്നെ മുറിവേറ്റ് അത്യന്തം വേദനിച്ച്, വൈഷ്ണവാസ്ത്രം ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട്, കോപത്തോടെ അങ്കുശം മന്ത്രിച്ച് പാണ്ഡവന്റെ മാറിൽ എറിഞ്ഞു.
7.29.18
विसृष्टं भगदत्तेन तदस्त्रं सर्वघाति वै ।
उरसा प्रतिजग्राह पार्थं सञ्छाद्य केशवः ॥ ७.२९.१८ ॥
ഭഗദത്തൻ എറിഞ്ഞ ആ സർവസംഹാരകമായ അസ്ത്രത്തെ കേശവൻ തന്റെ മാറുകൊണ്ട് ഏറ്റുവാങ്ങി; പാർത്ഥനെ മറച്ചുകൊണ്ട്.
7.29.19
वैजयन्त्यभवन्माला तदस्त्रं केशवोरसि ।
पद्मकोशविचित्रा सा सर्वर्तुकुसुमोत्करा ॥ ७.२९.१९ ॥
ആ അസ്ത്രം കേശവന്റെ മാറിൽ വൈജയന്തീമാലയായി മാറി; താമരമൊട്ടുപോലെ വിചിത്രവും എല്ലാ ഋതുക്കളിലെയും പൂക്കൾ നിറഞ്ഞതുമായ മാല.
7.29.20
ज्वलनार्केन्दुवर्णाभा पावकोज्ज्वलपल्लवा ।
तया पद्मपलाशिन्या वातकम्पितपत्रया ॥ ७.२९.२० ॥
അഗ്നി, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ എന്നിവയുടെ വർണ്ണശോഭയുള്ള, അഗ്നിപോലെ തിളങ്ങുന്ന തളിരുകളുള്ള, താമരയിതളുകളും കാറ്റിൽ ഇളകുന്ന ഇലകളുമുള്ള ആ മാലയോടുകൂടി.
7.29.21
शुशुभेऽभ्यधिकं शौरिरतसीपुष्पसन्निभः ।
ततोऽर्जुनः क्लान्तमनाः केशवं प्रत्यभाषत ॥ ७.२९.२१ ॥
ചണപ്പൂവുപോലെ നിറമുള്ള ശൗരി അത്യധികം ശോഭിച്ചു. അപ്പോൾ ക്ഷീണിച്ച മനസ്സോടെ അർജുനൻ കേശവനോട് പറഞ്ഞു.
7.29.22
अयुध्यमानस्तुरगान्संयन्तास्मि जनार्दन ।
इत्युक्त्वा पुण्डरीकाक्ष प्रतिज्ञां स्वां न रक्षसि ॥ ७.२९.२२ ॥
"ജനാർദ്ദനാ, ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യാതെ കുതിരകളെ തെളിക്കുന്ന സാരഥിയാകും" എന്നു പറഞ്ഞ്, പുണ്ഡരീകാക്ഷാ, നിന്റെ സ്വന്തം പ്രതിജ്ഞ നീ പാലിക്കുന്നില്ല.
7.29.23
यद्यहं व्यसनी वा स्यामशक्तो वा निवारणे ।
ततस्त्वयैवं कार्यं स्यान्न तु कार्यं मयि स्थिते ॥ ७.२९.२३ ॥
ഞാൻ ദുരിതത്തിലോ തടയാൻ കഴിവില്ലാത്തവനോ ആണെങ്കിൽ, അപ്പോൾ നീ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാം; പക്ഷേ ഞാൻ നിൽക്കുമ്പോൾ നിന്റെ കർത്തവ്യം അതല്ല.
7.29.24
सबाणः सधनुश्चाहं ससुहासुरमानुषान् ।
शक्तो लोकानिमाञ्जेतुं तच्चापि विदितं तव ॥ ७.२९.२४ ॥
അമ്പും വില്ലുമുള്ള ഞാൻ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരുമുള്ള ഈ ലോകങ്ങളെ ജയിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്; അതും നിനക്കറിയാം.
7.29.25
ततोऽर्जुनं वासुदेवः प्रत्युवाचार्यवद्वचः ।
शृणु गुह्यमिदं पार्थ पुरावृत्तं यथाऽनघ ॥ ७.२९.२५ ॥
അപ്പോൾ വാസുദേവൻ അർജുനനോട് ഉന്നതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: പാപരഹിതനായ പാർഥാ, ഈ പുരാതനമായ രഹസ്യകഥ കേൾക്കുക.
7.29.26
येयं भूतधरा देवी सर्वभूतधरा धरा ।
सकामा लोककर्तारं नारायणमुपस्थिता ॥ ७.२९.२६ ॥
ജീവജാലങ്ങളെ താങ്ങുന്ന ഈ ദേവിയായ ഭൂമി, സർവഭൂതങ്ങളെയും താങ്ങുന്നവൾ, ആഗ്രഹത്തോടെ ലോകകർത്താവായ നാരായണനെ സമീപിച്ചു.
7.29.27
स सङ्गत्य तया सार्धं प्रीतस्तस्या वरं ददौ ।
सा वव्रे विष्णुसदृशं पुत्रमस्त्रं च वैष्णवम् ॥ ७.२९.२७ ॥
അവളോടൊത്ത് ചേർന്ന് സന്തുഷ്ടനായ അദ്ദേഹം അവൾക്ക് വരം നൽകി. അവൾ വിഷ്ണുതുല്യനായ പുത്രനെയും വൈഷ്ണവാസ്ത്രത്തെയും വരിച്ചു.
7.29.28
बभूव च सुतस्तस्या नरको नाम विश्रुतः ।
अस्त्रं च वैष्णवं तस्मै ददौ नारायणः स्वयम् ॥ ७.२९.२८ ॥
അവൾക്ക് നരകൻ എന്ന പ്രസിദ്ധനായ പുത്രൻ ജനിച്ചു. നാരായണൻ തന്നെ അവന് വൈഷ്ണവാസ്ത്രം നൽകി.
7.29.29
तदेवं नरकस्यासीदस्त्रं सर्वाहितान्तकम् ।
तस्मात्प्राग्ज्योतिषं प्राप्तं सर्वशस्त्रविघातनम् ॥ ७.२९.२९ ॥
ഇങ്ങനെ നരകന് സർവശത്രുക്കളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന അസ്ത്രമുണ്ടായി. അതിനാൽ സർവശസ്ത്രങ്ങളെയും തടയുന്ന പ്രാഗ്ജ്യോതിഷം അതിനെ പ്രാപിച്ചു.
7.29.30
नास्यावध्योऽस्ति लोकेऽस्मिन्मदन्यः कश्चिदर्जुन ।
तस्मान्मया कृतं ह्येतन्मा भूत्ते बुद्धिरन्यथा ॥ ७.२९.३० ॥
ഈ ലോകത്ത് എന്നെയല്ലാതെ മറ്റാർക്കും അവനെ വധിക്കാനാവില്ല, അർജുനാ. അതിനാൽ ഇത് ഞാൻ തന്നെ ചെയ്തു; നിന്റെ ബുദ്ധി മറ്റൊന്നാകരുത്.
7.29.31
अनुनीय तु दाशार्हः पाण्डवं त्वरितोऽब्रवीत् ।
जहि प्राग्ज्योतिषं क्षिप्रं वाक्यशेषं च मे शृणु ॥ ७.२९.३१ ॥
ദാശാർഹൻ പാണ്ഡവനോട് അപേക്ഷിച്ച് വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞു: "പ്രാഗ്ജ്യോതിഷനെ ഉടൻ വധിക്കുക; എന്റെ ശേഷിച്ച വാക്കുകൾ കേൾക്കുക."
7.29.32
चतुर्मूर्तिरहं शश्वल्लोकत्राणार्थमुद्यतः ।
आत्मानं प्रविभज्येह लोकानां हितमादधे ॥ ७.२९.३२ ॥
ലോകരക്ഷയ്ക്കായി ഞാൻ എപ്പോഴും ഉദ്യുക്തനാണ്. എന്നെ നാല് രൂപങ്ങളായി വിഭജിച്ച് ഇവിടെ ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുന്നു.
7.29.33
एका मूर्तिस्तपश्चर्यां कुरुते मे भुवि स्थिता ।
अपरा पश्यति जगत्कुर्वाणं साध्वसाधुनी ॥ ७.२९.३३ ॥
ഒരു രൂപം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് എന്റെ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു; മറ്റൊന്ന് നന്മയും തിന്മയും ചെയ്യുന്ന ലോകത്തെ കാണുന്നു.
7.29.34
अपरा कुरुते कर्म मानुषं लोकमाश्रिता ।
शेते चतुर्थीं त्वपरा निद्रां वर्षसहस्रिकीम् ॥ ७.२९.३४ ॥
മറ്റൊന്ന് മനുഷ്യലോകത്ത് വസിച്ച് കർമ്മം ചെയ്യുന്നു; നാലാമത്തേത് ആയിരം വർഷത്തെ ഉറക്കത്തിൽ കിടക്കുന്നു.
7.29.35
याऽसौ वर्षसहस्रान्ते मूर्तिरुत्तिष्ठते मम ।
वरार्हेभ्यो वराञ्श्रेष्ठांस्तस्मिन्काले ददाति सा ॥ ७.२९.३५ ॥
ആയിരം വർഷത്തിന്റെ അവസാനം എന്റെ ആ രൂപം ഉണരുന്നു; ആ സമയത്ത് വരത്തിന് യോഗ്യരായവർക്ക് അത് ശ്രേഷ്ഠ വരങ്ങൾ നൽകുന്നു.
7.29.36
तं तु कालमनुप्राप्तं विदित्वा पृथिवी तदा ।
अयाचत वरं यन्मां नरकार्थाय तच्छृणु ॥ ७.२९.३६ ॥
ആ കാലം എത്തിയെന്നറിഞ്ഞ് ഭൂമി അപ്പോൾ എന്നോട് ഒരു വരം ചോദിച്ചു; നരകന് വേണ്ടി അവൾ ചോദിച്ചത് കേൾക്കുക.
7.29.37
देवानां दानवानां च अवध्यस्तनयोऽस्तु मे ।
उपेतो वैष्णवास्त्रेण तन्मे त्वं दातुमर्हसि ॥ ७.२९.३७ ॥
ദേവന്മാരാലും ദാനവന്മാരാലും എന്റെ പുത്രൻ വധിക്കപ്പെടാത്തവനാകട്ടെ; അവൻ വൈഷ്ണവാസ്ത്രത്തോടു കൂടിയവനാകട്ടെ. ആ വരം എനിക്കു നൽകുന്നതിന് നീ അർഹയാണ്.
7.29.38
एवं वरमहं श्रुत्वा जगत्यास्तनये तदा ।
अमोघमस्त्रं प्रायच्छं वैष्णवं परमं पुरा ॥ ७.२९.३८ ॥
ഭൂമീദേവിയുടെ ആ പുത്രന് ഇങ്ങനെയുള്ള വരം കേട്ടപ്പോൾ, ഞാൻ അന്ന് ഫലം തെറ്റാത്ത, പരമമായ വൈഷ്ണവാസ്ത്രം നൽകി.
7.29.39
अवोचं चैतदस्त्रं वै ह्यमोघं भवतु क्षमे ।
नरकस्याभिरक्षार्थं नैनं कश्चिद्वधिष्यति ॥ ७.२९.३९ ॥
'ഹേ ക്ഷമേ, ഈ അസ്ത്രം ഫലം തെറ്റാത്തതാകട്ടെ. നരകനെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആരും ഇവനെ വധിക്കില്ല' എന്നു ഞാൻ പറഞ്ഞു.
7.29.40
अनेनास्त्रेण ते गुप्तः सुतः परबलार्दनः ।
भविष्यति दुराधर्षः सर्वलोकेषु सर्वदा ॥ ७.२९.४० ॥
ഈ അസ്ത്രത്താൽ സംരക്ഷിതനായ നിന്റെ പുത്രൻ ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനായി, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എപ്പോഴും അജയ്യനായിരിക്കും.
7.29.41
तथेत्युक्त्वा गता देवी कृतकामा मनस्विनी ।
स चाप्यासीद्दुराधर्षो नरकः शत्रुतापनः ॥ ७.२९.४१ ॥
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ്, ആഗ്രഹം സഫലമായ ആ മനസ്വിനീദേവി മടങ്ങി; നരകനും ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന അജയ്യനായി.
7.29.42
तस्मात्प्राग्ज्योतिषं प्राप्तं तदस्त्रं पार्थ मामकम् ।
नास्यावध्योऽस्ति लोकेषु सेन्द्ररुद्रेषु मारिष ॥ ७.२९.४२ ॥
അതിനാൽ, പൃഥാപുത്രാ, എന്റെ ആ അസ്ത്രം പ്രാഗ്ജ്യോതിഷത്തിൽ എത്തി; അതിനാൽ ഇന്ദ്രനും രുദ്രനും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഇവനെ ആർക്കും വധിക്കാനാവില്ല, മാരിഷ.
7.29.43
तन्मया त्वत्कृते चैतदन्यथैवोपनिर्मितम् ।
वियुक्तं परमास्त्रेण जहि पार्थ महासुरम् ॥ ७.२९.४३ ॥
നിനക്കുവേണ്ടി ഞാൻ ഇതിനെ മറ്റൊരു വിധത്തിലാണ് ഒരുക്കിയത്. പാർത്ഥാ, പരമാസ്ത്രത്താൽ മോചിതനായി ആ മഹാസുരനെ വധിക്കുക.
7.29.44
अवध्योऽयं महास्त्रेण भगदत्तः सुरासुरैः ।
वैरिणं जहि दुर्धर्षं भगदत्तं सुरद्विषम्।
यथाऽहं जघ्निवान्पूर्वं हितार्थं नरकं तथा ॥ ७.२९.४४ ॥
ഈ ഭഗദത്തൻ മഹാസ്ത്രത്താലും സുരന്മാരാലും അസുരന്മാരാലും വധിക്കപ്പെടാത്തവനാണ്. ശത്രുവും ജയിക്കാനാകാത്തവനും ദേവദ്വേഷിയുമായ ഭഗദത്തനെ വധിക്കുക. മുൻപ് ലോകഹിതത്തിനായി ഞാൻ നരകനെ വധിച്ചതുപോലെ.
7.29.45
एवमुक्तस्तदा पार्थः केशवेन महात्मना ।
भगदत्तं शितैर्बाणैः सहसा समवाकिरत् ॥ ७.२९.४५ ॥
മഹാത്മാവായ കേശവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ പാർത്ഥൻ ഉടൻ മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ ഭഗദത്തനെ മൂടി.
7.29.46
ततः पार्थो महाबाहुरसम्भ्रान्तो महामनाः ।
कुम्भयोरन्तरे नागं नाराचेन समार्पयत् ॥ ७.२९.४६ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവും, അസംഭ്രാന്തനും, മഹാമനസ്കനുമായ പാർത്ഥൻ ആനയുടെ രണ്ട് കുംഭസ്ഥലങ്ങൾക്കിടയിൽ നാരാചബാണത്താൽ അതിനെ തുളച്ചു.
7.29.47
स समासाद्य तं नागं बाणो वज्र इवाचलम् ।
अभ्यगात्सह पुङ्खेन वल्मीकमिव पन्नगः ॥ ७.२९.४७ ॥
ആ ബാണം ആ ആനയെ പ്രാപിച്ച്, വജ്രം പർവതത്തിൽ തുളച്ചുകയറുന്നതുപോലെ, സർപ്പം പുറ്റിൽ കടക്കുന്നതുപോലെ, പുങ്ഖത്തോടൊപ്പം ഉള്ളിലേക്ക് കടന്നു.
7.29.48
स करी भगदत्तेन प्रेर्यमाणो मुहुर्मुहुः ।
न करोति वचस्तस्य दरिद्रस्येव योषिता ॥ ७.२९.४८ ॥
ഭഗദത്തൻ ആവർത്തിച്ച് പ്രേരിപ്പിച്ചിട്ടും ആ ആന അവന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കുന്നില്ല, ദരിദ്രന്റെ ഭാര്യ അവന്റെ വാക്ക് കേൾക്കാത്തതുപോലെ.
7.29.49
स तु विष्टभ्य गात्राणि दन्ताभ्यामवनिं ययौ ।
नदन्नार्तस्वनं प्राणानुत्ससर्ज महाद्विपः ॥ ७.२९.४९ ॥
ആ മഹാഗജം ശരീരം ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തി, കൊമ്പുകൾകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു; വേദനയുടെ ഗർജനം മുഴക്കി അത് പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞു.
7.29.50
ततो गाण्डीवधन्वानमभ्यभाषत केशवः ।
अयं महत्तरः पार्थ पलितेन समावृतः ॥ ७.२९.५० ॥
അപ്പോൾ കേശവൻ ഗാണ്ഡീവധാരിയായ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: "പാർഥാ, ഇവൻ നരയാൽ മൂടിയ മഹാവൃദ്ധനാണ്."
7.29.51
वलीसञ्छन्ननयनः शूरः परमद्रुर्जयः ।
अक्ष्णोरुन्मीलनार्थाय बद्धपट्टो ह्यसौ नृपः ॥ ७.२९.५१ ॥
ചുളിവുകളാൽ മൂടിയ കണ്ണുകളുള്ള ഈ ശൂരൻ, ഏറ്റവും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ; കണ്ണുകൾ തുറക്കാൻ ആ രാജാവ് തലപ്പട്ട കെട്ടിയിരിക്കുന്നു.
7.29.52
देववाक्यात्प्रचिच्छेद शरेण भृशमर्जुनः ।
छिन्नमात्रेंऽशुके तस्मिन्रुद्धनेत्रो बभूव सः ॥ ७.२९.५२ ॥
ദേവവാക്യപ്രകാരം അർജുനൻ അമ്പുകൊണ്ട് ആ പട്ടയെ ശക്തിയായി മുറിച്ചു; പട്ട മുറിഞ്ഞ ഉടനെ അവൻ്റെ കണ്ണുകൾ അടഞ്ഞുപോയി.
7.29.53
तमोमयं जगन्मेने भगदत्तः प्रतापवान् ।
ततश्चन्द्रार्धबिम्बेन बाणेन नतपर्वणा ॥ ७.२९.५३ ॥
പ്രതാപശാലിയായ ഭഗദത്തൻ ലോകം അന്ധകാരമയമെന്ന് കരുതി; അപ്പോൾ അർജുനൻ അർധചന്ദ്രാകൃതിയായ മുനയും വളഞ്ഞ സന്ധിയുമുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് —
7.29.54
बिभेद हृदयं राज्ञो भगदत्तस्य पाण्डवः ।
स भिन्नहृदयो राजा भगदत्तः किरीटिना ॥ ७.२९.५४ ॥
പാണ്ഡവനായ അർജുനൻ രാജാവായ ഭഗദത്തന്റെ ഹൃദയം തുളച്ചു; കിരീടധാരിയായ അർജുനനാൽ ഹൃദയം പിളർക്കപ്പെട്ട ആ രാജാവ് ഭഗദത്തൻ —
7.29.55
शरासनं शरांश्चैव गतासुः प्रमुमोच ह ।
शिरसस्तस्य विभ्रष्टं पपात च वरांशुकम्।
नालताडनविभ्रष्टं पलाशं नलिनादिव ॥ ७.२९.५५ ॥
മരിച്ചവനായി അവൻ വില്ലും അമ്പുകളും വിട്ടു. അവന്റെ തലയിൽനിന്ന് ശ്രേഷ്ഠമായ വസ്ത്രം വീണു, താമരയിൽനിന്ന് തണ്ടിന്റെ അടിയേറ്റ് വീഴുന്ന പലാശപുഷ്പംപോലെ.
7.29.56
स हेममाली तपनीयभाण्डात्पपात नागाद्गिरिसन्निकाशात् ।
सुपुष्पितो मारुतवेगभग्नो महीधराग्रादिव कर्णिकारः ॥ ७.२९.५६ ॥
സ്വർണമാലയണിഞ്ഞ അവൻ, സ്വർണാലങ്കാരമുള്ള പർവതസമാനമായ ആനയിൽനിന്ന് വീണു, പർവതശിഖരത്തിൽനിന്ന് കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ ഒടിഞ്ഞുവീണ പൂത്ത കർണികാരവൃക്ഷംപോലെ.
7.29.57
निहत्य तं नरपतिमिन्द्रविक्रमं सस्वायमिन्द्रस्य तदैन्द्रिराहवे ।
ततोऽपरांस्तव जयकाङ्क्षिणो नरान् बभञ्ज वायुर्बलवान्द्रुमानिव ॥ ७.२९.५७ ॥
ഇന്ദ്രനു തുല്യ വീര്യമുള്ള ആ രാജാവിനെ, ഇന്ദ്രപുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചു. പിന്നെ അങ്ങയുടെ വിജയം ആഗ്രഹിച്ച മറ്റു മനുഷ്യരെ ശക്തമായ കാറ്റ് മരങ്ങളെ ഒടിക്കുന്നതുപോലെ അവൻ തകർത്തു.