મહાભારત · અધ્યાય 7.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.3.1
शरतल्पे महात्मानं शयानममितौजसम्। ॥ ७.३.१ ॥
બાણોની શય્યા પર સૂતેલા મહાત્માને, અમિત તેજવાળા (ભીષ્મને).
7.3.2
दृष्ट्वा पितामहं भीष्मं सर्वक्षत्रान्तकं गुरुम् ।
दिव्यैरस्त्रैर्महेष्वासं पातितं सव्यसाचिना।
जयाशा तव पुत्राणां संभग्ना शर्म वर्म च ॥ ७.३.२ ॥
સર્વ ક્ષત્રિયોનો અંત લાવનાર ગુરુ પિતામહ ભીષ્મને, મહાધનુર્ધરને, દિવ્ય અસ્ત્રોથી સવ્યસાચી (અર્જુન) દ્વારા પાડી દેવાયેલા જોઈને, તમારા પુત્રોની જયની આશા, તેમનો આશ્રય અને કવચ તૂટી ગયાં.
7.3.3
महावातसमूहेन समुद्रमिव शोषितम् ।
अपाराणामिव द्वीपमगाधे गाधमिच्छताम्।
स्रोतसा यामुनेनेव शरौघेण परिप्लुतम् ॥ ७.३.३ ॥
મહાવાયુના સમૂહથી સુકાયેલા સમુદ્રની જેમ, અગાધમાં છીછરા સ્થાનની ઇચ્છા રાખનારા અપારને માટેના દ્વીપની જેમ, યમુનાના પ્રવાહથી વહાવાયેલાની જેમ બાણોના પ્રવાહે ઘેરાયેલા (ભીષ્મ).
7.3.4
महान्तमिव मैनाकमहार्यं भुवि पातितम् ।
नभश्च्युतमिवादित्यं शक्रस्येवामृतं हृतम् ॥ ७.३.४ ॥
પૃથ્વી પર પડેલા મહાન અચળ મૈનાક પર્વતની જેમ, આકાશથી પડેલા સૂર્યની જેમ, ઇન્દ્રનું અમૃત હરાઈ ગયું હોય તેમ.
7.3.5
शतक्रतुभिवाचिन्त्यं पुरा वृत्रेणा निर्जितम् ।
मोहनं सर्वसैन्यस्य युधि भीष्मं निपातितम् ॥ ७.३.५ ॥
પૂર્વે શતક્રતુ (ઇન્દ્ર) માટે પણ અચિંત્ય, વૃત્ર વડે પણ અજેય, સમગ્ર સેનાને મોહિત કરનાર ભીષ્મ યુદ્ધમાં પાડી દેવાયા.
7.3.6
ककुदं सर्वसैन्यानां लक्ष्म सर्वधनुष्मताम् ।
धनंजयशरैर्व्याप्तं पितरं ते महाव्रतम्। ॥ ७.३.६ ॥
સર્વ સૈન્યોનું શિખર, સર્વ ધનુર્ધરોનું ચિહ્ન, ધનંજય (અર્જુન)ના બાણોથી વ્યાપ્ત તમારા મહાવ્રતી પિતા (ભીષ્મ).
7.3.7
तं वीरशयने वीरं शयानं पुरुषर्षभम् ।
भीष्ममाधिरथिर्दृष्ट्वा भरतानां पितामहम् ॥ ७.३.७ ॥
વીરોની શય્યા પર સૂતેલા તે વીર, પુરુષશ્રેષ્ઠ, ભરતવંશના પિતામહ ભીષ્મને અધિરથપુત્ર (કર્ણ) એ જોયા.
7.3.8
प्रस्कन्द्य स रथात्तूर्णं शोकमोहपरिप्लुतः ।
पद्भ्यामेव जगामार्तो बाष्पव्याकुललोचनः
अभिवाद्याञ्जलिं बद्ध्वा वन्दमानोऽभ्यभाषत ॥ ७.३.८ ॥
શોક અને મોહથી ઘેરાયેલો તે તરત જ રથ પરથી કૂદીને, આંસુથી ભરેલી આંખો સાથે દુઃખી થઈને પગે ચાલીને ગયો. પ્રણામ કરીને, હાથ જોડીને વંદન કરતાં તેણે કહ્યું.
7.3.9
कर्णोऽहमस्मि भद्रं ते वद मामभि भारत ।
पुण्यया क्षेमया वाचा चक्षुषा चावलोकय ॥ ७.३.९ ॥
હું કર્ણ છું. તમારું કલ્યાણ થાઓ. હે ભારત, મારી સાથે બોલો, પવિત્ર અને કલ્યાણકારી વાણીથી; અને દૃષ્ટિથી મને જુઓ.
7.3.10
न नूनं सुकृतस्येह फलं कश्चित्समश्नुते ।
यत्र धर्मपरो वृद्धः शेते भुवि भवानिह ॥ ७.३.१० ॥
ખરેખર આ લોકમાં કોઈ સત્કર્મનું ફળ ભોગવતું નથી; ધર્મપરાયણ વૃદ્ધ એવા તમે અહીં ધરતી પર સૂતા છો.
7.3.11
कोशसञ्चयने मन्त्रे व्यूहे प्रहरणेषु च ।
नाहमन्यं प्रपश्यामि कुरूणां कुरुपुङ्गव ॥ ७.३.११ ॥
ખજાનો એકઠો કરવામાં, મંત્રણામાં, વ્યૂહરચનામાં અને શસ્ત્રોમાં, હે કુરુશ્રેષ્ઠ, તમારા સિવાય કુરુઓમાં બીજા કોઈને હું જોતો નથી.
7.3.12
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो यः कुरूंस्तारयेद्भयात् ।
योधांस्त्वमप्लुवे हित्वा पितुलोकं गमिष्यसि ॥ ७.३.१२ ॥
વિશુદ્ધ બુદ્ધિથી યુક્ત જે કુરુઓને ભયથી પાર ઉતારી શકે, તે તમે નાવ વિના પાણીમાં યોદ્ધાઓને છોડીને પિતૃલોકે જશો.
7.3.13
अद्यप्रभृति सङ्क्रुद्धा व्याघ्रा इव मृगक्षयम् ।
पाण्डवा भरतश्रेष्ठ करिष्यन्ति कुरुक्षयम् ॥ ७.३.१३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આજથી ક્રોધે ભરાયેલા પાંડવો વાઘની જેમ મૃગોનો નાશ કરે તેમ કુરુઓનો વિનાશ કરશે.
7.3.14
अद्य गाण्डीवधोपेण वीर्यज्ञाः सव्यसाचिनः ।
कुरवः सन्त्रसिष्यन्ति वज्रघोषादिवासुराः ॥ ७.३.१४ ॥
આજે ગાંડીવના ટંકારથી, પરાક્રમ જાણનારા સવ્યસાચી, કૌરવોને વજ્રઘોષથી અસુરોની જેમ ભયભીત કરશે.
7.3.15
अद्य गाण्डीवमुक्तानामशनीनामिव …ः ।
त्रासयिष्यति बाणानां कुरूनन्यांश्च पथि… ॥ ७.३.१५ ॥
આજે ગાંડીવમાંથી છૂટેલા બાણો વીજળી જેવા … કૌરવોને અને અન્યોને માર્ગમાં ડરાવશે …
7.3.16
समिद्धोऽग्निर्यथा वीर महाज्वालो द्रुमान्द…त् ।
धार्तराष्ट्राः इधक्ष्यन्ति तथा बाणाः किरीटि… ॥ ७.३.१६ ॥
હે વીર, પ્રજ્વલિત અગ્નિ મોટી જ્વાળાઓથી વૃક્ષોને … બાળે તેમ, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને કિરીટીના બાણ બાળશે …
7.3.17
येन येन प्रसरतो वाय्वग्नी सहितौ वने ।
तेन तेन प्रदहतो भूरिगुल्मतृणद्रुमान् ॥ ७.३.१७ ॥
વનમાં પવન અને અગ્નિ સાથે ફેલાતાં જ્યાં જ્યાં જાય છે, ત્યાં ત્યાં અનેક ઝાડી, ઘાસ અને વૃક્ષોને બાળે છે.
7.3.18
यादृशोऽग्निः समुद्भूतस्तादृक्पार्थो न संशयः ।
यथा वायुर्नरव्याघ्र तथा कृष्णो संशयः ॥ ७.३.१८ ॥
જેવો અગ્નિ પ્રગટ્યો છે, તેવો જ પાર્થ છે, સંશય નથી. હે નરવ્યાઘ્ર, જેવો વાયુ છે, તેવા જ કૃષ્ણ છે, સંશય નથી.
7.3.19
…दतः पाञ्चजन्यस्य रसतो गाण्डिवस्य च ।
श्रुत्वा सर्वाणि सैन्यानि त्रासं यास्यन्ति भारत। ॥ ७.३.१९ ॥
…પાંચજન્ય શંખ અને ગાંડીવ ધનુષ્યની ગર્જના સાંભળીને, હે ભારત, સર્વ સેનાઓ ત્રાસ પામશે.
7.3.20
कपिध्वजस्योत्पततो रथस्यामित्रकर्शिनः ।
शब्दं सोढुं न शक्ष्यन्ति त्वामृते वीर पार्थिवाः ॥ ७.३.२० ॥
કપિધ્વજના, શત્રુઓને કચડતા રથના ઉછળતા અવાજને, હે વીર, તારા વિના રાજાઓ સહન કરી શકશે નહીં.
7.3.21
को ह्यर्जुनं योधयितुं त्वदन्यः पार्थिवोऽर्हति ।
यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः। ॥ ७.३.२१ ॥
તારા સિવાય કયો રાજા અર્જુન સાથે યુદ્ધ કરવા સમર્થ છે? જેનાં દિવ્ય કર્મોનું જ્ઞાનીઓ વર્ણન કરે છે.
7.3.22
अमानुषैश्च संग्रामं त्र्यम्बकेण महात्मना ।
तस्माच्चैव वरं प्राप्तो दुष्प्रापश्चाकृतात्मभिः ॥ ७.३.२२ ॥
અમાનુષો અને મહાત્મા ત્ર્યંબક સાથે તેણે યુદ્ધ કર્યું; તેથી અકૃતાત્માઓને દુર્લભ એવું વરદાન તેણે મેળવ્યું.
7.3.23
कोऽन्यः शक्तो रणे जेतुं पूर्वं यो न जितस्त्वया ।
जितो येन रणे रामो भवता वीर्यशालिना। ॥ ७.३.२३ ॥
રણમાં જીતવા સમર્થ બીજો કોણ છે? પૂર્વે જેને તેં જીત્યો નથી એવો કોણ છે? પરાક્રમી તેં જ રણમાં રામને જીત્યો હતો.
7.3.24
क्षत्रियान्तकरो घोरो देवदानवदर्पहा ।
सोप्यद्याभिहतः शेते शरैः प्रोतः शिखण्डिना ॥ ७.३.२४ ॥
ક્ષત્રિયોનો અંત કરનાર, ઘોર, દેવ-દાનવોનો ગર્વ હરનાર તે પણ આજે ઘાયલ થઈ શિખંડીના બાણોથી વીંધાઈને સૂતો છે.
7.3.25
तमद्याहं पाण्डवं युद्धशौण्डममृष्यमाणो भवता चानुशिष्टः ।
आशीविषं हष्टिहरं सुघोरं शूरं शक्ष्याम्यस्त्रबलान्निहन्तुम् ॥ ७.३.२५ ॥
આજે હું યુદ્ધમાં શૂર એવા તે પાંડવને, સહન ન કરી શકતો, આપના વડે ઉપદેશ પામેલો, વિષધર સર્પ જેવા, દૃષ્ટિથી પણ સંહાર કરનાર અતિ ભયંકર વીરને, અસ્ત્રબળથી મારી નાખીશ.