Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.3.1

शरतल्पे महात्मानं शयानममितौजसम्। ॥ ७.३.१ ॥

ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କୁ।

7.3.2

दृष्ट्वा पितामहं भीष्मं सर्वक्षत्रान्तकं गुरुम् ।
दिव्यैरस्त्रैर्महेष्वासं पातितं सव्यसाचिना।
जयाशा तव पुत्राणां संभग्ना शर्म वर्म च ॥ ७.३.२ ॥

ସର୍ବକ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ସଂହାରକ ଗୁରୁ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ, ମହାଧନୁର୍ଧର, ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେବା ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଜୟଆଶା, ସେମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଓ କବଚ ଭଙ୍ଗିଗଲା।

7.3.3

महावातसमूहेन समुद्रमिव शोषितम् ।
अपाराणामिव द्वीपमगाधे गाधमिच्छताम्।
स्रोतसा यामुनेनेव शरौघेण परिप्लुतम् ॥ ७.३.३ ॥

ମହାବାୟୁ ସମୂହ ଦ୍ୱାରା ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି, ଅଗାଧରେ ଛୋଟ ସ୍ଥାନ ଖୋଜୁଥିବା ଅପାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱୀପ ପରି, ଯମୁନାର ସ୍ରୋତରେ ଭାସିଯାଇଥିବା ପରି ଶରସମୂହରେ ଆବୃତ।

7.3.4

महान्तमिव मैनाकमहार्यं भुवि पातितम् ।
नभश्च्युतमिवादित्यं शक्रस्येवामृतं हृतम् ॥ ७.३.४ ॥

ଭୂମିରେ ପତିତ ମହାନ ଅଚଳ ମୈନାକ ପର୍ବତ ପରି, ଆକାଶରୁ ପତିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମୃତ ହରଣ ହେଲା ପରି।

7.3.5

शतक्रतुभिवाचिन्त्यं पुरा वृत्रेणा निर्जितम् ।
मोहनं सर्वसैन्यस्य युधि भीष्मं निपातितम् ॥ ७.३.५ ॥

ପୂର୍ବେ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ବୃତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ, ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ପତିତ ହେଲେ।

7.3.6

ककुदं सर्वसैन्यानां लक्ष्म सर्वधनुष्मताम् ।
धनंजयशरैर्व्याप्तं पितरं ते महाव्रतम्। ॥ ७.३.६ ॥

ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଶିଖର, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କ ଶରରେ ଆବୃତ ଆପଣଙ୍କ ମହାବ୍ରତୀ ପିତା (ଭୀଷ୍ମ)।

7.3.7

तं वीरशयने वीरं शयानं पुरुषर्षभम् ।
भीष्ममाधिरथिर्दृष्ट्वा भरतानां पितामहम् ॥ ७.३.७ ॥

ବୀରଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା ସେହି ବୀର, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭରତମାନଙ୍କ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଅଧିରଥପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଦେଖିଲେ।

7.3.8

प्रस्कन्द्य स रथात्तूर्णं शोकमोहपरिप्लुतः ।
पद्भ्यामेव जगामार्तो बाष्पव्याकुललोचनः
अभिवाद्याञ्जलिं बद्ध्वा वन्दमानोऽभ्यभाषत ॥ ७.३.८ ॥

ଶୋକ ଓ ମୋହରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ସେ ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଡେଇଁ, ଅଶ୍ରୁଭରା ଆଖିରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପାଦରେ ଚାଲିଗଲେ। ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଯୋଡି ବନ୍ଦନା କରି ସେ କହିଲେ।

7.3.9

कर्णोऽहमस्मि भद्रं ते वद मामभि भारत ।
पुण्यया क्षेमया वाचा चक्षुषा चावलोकय ॥ ७.३.९ ॥

ମୁଁ କର୍ଣ୍ଣ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ହେ ଭାରତ, ମୋ ସହିତ କଥା କୁହ; ପବିତ୍ର ଓ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ବାଣୀରେ, ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋତେ ଦେଖ।

7.3.10

न नूनं सुकृतस्येह फलं कश्चित्समश्नुते ।
यत्र धर्मपरो वृद्धः शेते भुवि भवानिह ॥ ७.३.१० ॥

ନିଶ୍ଚୟ ଏ ଜଗତରେ କେହି ସୁକର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଧର୍ମପରାୟଣ ବୃଦ୍ଧ ଆପଣ ଏଠାରେ ଭୂମିରେ ଶୟନ କରିଛନ୍ତି।

7.3.11

कोशसञ्चयने मन्त्रे व्यूहे प्रहरणेषु च ।
नाहमन्यं प्रपश्यामि कुरूणां कुरुपुङ्गव ॥ ७.३.११ ॥

ଧନସଞ୍ଚୟରେ, ମନ୍ତ୍ରଣାରେ, ବ୍ୟୂହ ରଚନାରେ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରରେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ।

7.3.12

बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो यः कुरूंस्तारयेद्भयात् ।
योधांस्त्वमप्लुवे हित्वा पितुलोकं गमिष्यसि ॥ ७.३.१२ ॥

ବିଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ ଯେ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟରୁ ପାର କରି ପାରିଥାନ୍ତା, ସେ ଆପଣ ନୌକା ବିନା ଜଳରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଛାଡି ପିତୃଲୋକକୁ ଯିବେ।

7.3.13

अद्यप्रभृति सङ्क्रुद्धा व्याघ्रा इव मृगक्षयम् ।
पाण्डवा भरतश्रेष्ठ करिष्यन्ति कुरुक्षयम् ॥ ७.३.१३ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଜିଠାରୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବମାନେ ବାଘ ପରି ହରିଣ ନାଶ ପରି କୁରୁମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବେ।

7.3.14

अद्य गाण्डीवधोपेण वीर्यज्ञाः सव्यसाचिनः ।
कुरवः सन्त्रसिष्यन्ति वज्रघोषादिवासुराः ॥ ७.३.१४ ॥

ଆଜି ଗାଣ୍ଡୀବର ଟଙ୍କାରରେ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିଥିବା ସବ୍ୟସାଚୀ କୁରୁମାନଙ୍କୁ ବଜ୍ରଘୋଷରେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ପରି ଭୟଭୀତ କରିବେ।

7.3.15

अद्य गाण्डीवमुक्तानामशनीनामिव …ः ।
त्रासयिष्यति बाणानां कुरूनन्यांश्च पथि… ॥ ७.३.१५ ॥

ଆଜି ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣ ବଜ୍ର ପରି … କୁରୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଥରେ ଭୟଭୀତ କରିବ …

7.3.16

समिद्धोऽग्निर्यथा वीर महाज्वालो द्रुमान्द…त् ।
धार्तराष्ट्राः इधक्ष्यन्ति तथा बाणाः किरीटि… ॥ ७.३.१६ ॥

ହେ ବୀର, ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ବଡ଼ ଜ୍ୱାଳାରେ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ … ଜାଳେ ପରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ କିରୀଟୀଙ୍କ ବାଣ ଜାଳିବ …

7.3.17

येन येन प्रसरतो वाय्वग्नी सहितौ वने ।
तेन तेन प्रदहतो भूरिगुल्मतृणद्रुमान् ॥ ७.३.१७ ॥

ବନରେ ପବନ ଓ ଅଗ୍ନି ମିଳିତ ହୋଇ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ବ୍ୟାପନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ବହୁ ଝୋପ, ତୃଣ ଓ ବୃକ୍ଷ ଜାଳନ୍ତି।

7.3.18

यादृशोऽग्निः समुद्भूतस्तादृक्पार्थो न संशयः ।
यथा वायुर्नरव्याघ्र तथा कृष्णो संशयः ॥ ७.३.१८ ॥

ଯେପରି ଅଗ୍ନି ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଛି, ସେପରି ପାର୍ଥ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଯେପରି ପବନ, ସେପରି କୃଷ୍ଣ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

7.3.19

…दतः पाञ्चजन्यस्य रसतो गाण्डिवस्य च ।
श्रुत्वा सर्वाणि सैन्यानि त्रासं यास्यन्ति भारत। ॥ ७.३.१९ ॥

…ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି, ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ସେନା ତ୍ରାସ ପାଇବେ।

7.3.20

कपिध्वजस्योत्पततो रथस्यामित्रकर्शिनः ।
शब्दं सोढुं न शक्ष्यन्ति त्वामृते वीर पार्थिवाः ॥ ७.३.२० ॥

କପିଧ୍ୱଜର, ଶତ୍ରୁଦଳନକାରୀ ରଥର ଉଲ୍ଲମ୍ଫନ ଶବ୍ଦ, ହେ ବୀର, ତୁମ ବିନା ରାଜାମାନେ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ।

7.3.21

को ह्यर्जुनं योधयितुं त्वदन्यः पार्थिवोऽर्हति ।
यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः। ॥ ७.३.२१ ॥

ତୁମ ବ୍ୟତୀତ କେଉଁ ରାଜା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ? ଯାହାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କର୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି।

7.3.22

अमानुषैश्च संग्रामं त्र्यम्बकेण महात्मना ।
तस्माच्चैव वरं प्राप्तो दुष्प्रापश्चाकृतात्मभिः ॥ ७.३.२२ ॥

ଅମାନୁଷ ଓ ମହାତ୍ମା ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଙ୍କ ସହ ସେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ଅକୃତାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ବର ସେ ପାଇଥିଲେ।

7.3.23

कोऽन्यः शक्तो रणे जेतुं पूर्वं यो न जितस्त्वया ।
जितो येन रणे रामो भवता वीर्यशालिना। ॥ ७.३.२३ ॥

ରଣରେ ଜିଣିବାକୁ ସମର୍ଥ ଆଉ କିଏ? ପୂର୍ବେ ଯାହାକୁ ତୁମେ ଜିଣି ନ ଥିଲ ଏପରି କିଏ? ବୀର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ତୁମେ ହିଁ ରଣରେ ରାମଙ୍କୁ ଜିଣିଥିଲ।

7.3.24

क्षत्रियान्तकरो घोरो देवदानवदर्पहा ।
सोप्यद्याभिहतः शेते शरैः प्रोतः शिखण्डिना ॥ ७.३.२४ ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବିନାଶକ, ଘୋର, ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ଦର୍ପହାରୀ ସେ ମଧ୍ୟ ଆଜି ଆହତ ହୋଇ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି।

7.3.25

तमद्याहं पाण्डवं युद्धशौण्डममृष्यमाणो भवता चानुशिष्टः ।
आशीविषं हष्टिहरं सुघोरं शूरं शक्ष्याम्यस्त्रबलान्निहन्तुम् ॥ ७.३.२५ ॥

ଆଜି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ସେହି ପାଣ୍ଡବକୁ, ସହି ନ ପାରି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦିଷ୍ଟ ହୋଇ, ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି, ଦୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ବିନାଶକାରୀ ଅତି ଭୟଙ୍କର ସେହି ବୀରକୁ, ଅସ୍ତ୍ରବଳରେ ବଧ କରିବି।