ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.30.1
प्रियमिन्द्रस्य सततं सखायममितौजसम् ।
हत्वा प्राग्ज्योतिषं पार्थः प्रदक्षिणमवर्तत ॥ ७.३०.१ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਸਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ (ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ) ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਰਥ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜਿਆ।
7.30.2
ततो गान्धारराजस्य सुतौ परपुरञ्जयौ ।
अर्देतामर्जुनं सङ्ख्ये भ्रातरौ वृषकाचलौ ॥ ७.३०.२ ॥
ਫਿਰ ਗੰਧਾਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵੈਰੀ-ਨਗਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
7.30.3
तौ समेत्यार्जुनं वीरौ पुरः पश्चाच्च धन्वितौ ।
अविध्येतां महावेगैर्निशितैराशुगैर्भृशम् ॥ ७.३०.३ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਕੋਲ ਅੱਗੋਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਆ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲੱਗੇ।
7.30.4
वृषकस्य हयान्सूतं धनुश्छत्रं रथं ध्वजम् ।
तिलशो व्यधमत्पार्थः सौबलस्य शितैः शरैः ॥ ७.३०.४ ॥
ਪਾਰਥ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ, ਧਨੁਸ਼, ਛਤਰ, ਰਥ ਅਤੇ ਧਵਜ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਤਿਲ ਕਰ ਕੇ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.30.5
ततोऽर्जुनः शरव्रातैर्जानाप्रहरणैरपि ।
गान्धारानाकुलांश्चक्रे सौबलप्रमुखान्पुनः ॥ ७.३०.५ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸੌਬਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੰਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.30.6
ततः पञ्चशतान्वीरान्गान्धारानुद्यतायुधान् ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्रुद्धो बाणैर्धनञ्जयः ॥ ७.३०.६ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਉਠਾਏ ਪੰਜ ਸੌ ਗੰਧਾਰ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
7.30.7
हताश्वात्तु रथात्तूर्णमवतीर्य महाभुजः ।
आरुरोह रथं भ्रातुरन्यश्च धनुराददे ॥ ७.३०.७ ॥
ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਤੁਰੰਤ ਰਥੋਂ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਦੂਜੇ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
7.30.8
तावेकरथमारूढौ भ्रातरौ वृषकाचलौ ।
शरवर्षेण बीभत्सुमविध्येतां मुहुर्मुहुः ॥ ७.३०.८ ॥
ਇੱਕੋ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਚਲ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਬੀਭਤਸੂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.30.9
स्यालौ तव महात्मानौ राजानौ वृषकाचलौ ।
भृशं विजघ्नतुः पार्थमिन्द्रं वृत्रबलाविव ॥ ७.३०.९ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਲੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਚਲ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੇ ਬਲ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
7.30.10
लब्धलक्षौ तु गान्धारावहतां पाण्डवं पुनः ।
नैदाघवार्षिकौ मासौ लोकं घर्मांशुभिर्यथा ॥ ७.३०.१० ॥
ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਾਧ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਾਂਧਾਰ ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਤੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
7.30.11
तौ रथस्थौ नरव्याघ्रौ राजानौ वृषकाचलौ ।
संश्चिष्टाङ्गौ स्थितौ राजञ्जघानैकेषुणाऽर्जुनः ॥ ७.३०.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਥ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਉਹ ਨਰਵਿਆਘਰ ਰਾਜੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਚਲ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ।
7.30.12
तौ रथात्सिंहसंकाशौ लोहिताक्षौ महाभुजौ ।
राजन्सम्पेततुर्वीरौ सोदर्यावेकलक्षणौ ॥ ७.३०.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਸਕੇ ਭਰਾ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਥੋਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.30.13
तयोर्भूमिं गतौ देहौ रथाद्बन्धुजनप्रियौ ।
यशो दशः दिशः पुण्यं गमयित्वा व्यवस्थितौ ॥ ७.३०.१३ ॥
ਰੱਥ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ, ਯਸ਼, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦਿਵਾ ਕੇ ਸਥਿਰ ਰਹੇ।
7.30.14
दृष्ट्वा विनिहतौ सङ्ख्ये मातुलावपलायिनौ ।
भृशं मुमुचुरश्रूणि पुत्रास्तव विशांपते ॥ ७.३०.१४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਨਾ ਭੱਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਮਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੰਝੂ ਵਹਾਏ।
7.30.15
निहतौ भ्रातरौ दृष्ट्वा मायाशतविशारदः ।
कृष्णौ सम्मोहन्मायां विदधे शकुनिस्ततः ॥ ७.३०.१५ ॥
ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੌ ਮਾਇਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਇਆ ਰਚੀ।
7.30.16
लगुडायोगुडाश्मानः शतघ्न्यश्च सशक्तयः ।
गदापरिघनिस्त्रिंशशूलमुद्गरपट्टसाः ॥ ७.३०.१६ ॥
ਲਗੁੜ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੋਲੇ, ਪੱਥਰ, ਸ਼ਤਘਨੀਆਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਪਰਿਘ, ਖੰਡੇ, ਸ਼ੂਲ, ਮੁੱਦਗਰ ਅਤੇ ਪੱਟਸ।
7.30.17
सकम्पनर्ष्टिनखरा मुसलानि परश्वथाः ।
क्षुराः क्षुरप्रनालीका वत्सदन्तास्थिसन्धयः ॥ ७.३०.१७ ॥
ਕੰਪਨ, ਰਿਸ਼ਟੀ, ਨਖ, ਮੂਸਲ, ਫਰਸ਼ੇ, ਛੁਰੇ, ਛੁਰਪ੍ਰ, ਨਾਲੀਕ, ਵਤਸਦੰਤ ਅਤੇ ਅਸਥਿਸੰਧੀ ਹਥਿਆਰ।
7.30.18
चक्राणि विशिखाः प्रासा विविधान्यायुधानि च ।
प्रपेतुः शतशो दिग्भ्यः प्रदिग्भ्यश्चार्जुनं प्रति ॥ ७.३०.१८ ॥
ਚੱਕਰ, ਬਾਣ, ਪ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਡਿੱਗੇ।
7.30.19
खरोष्ट्रमहिषाः सिंहा व्याघ्राः सृमरचित्रकाः ।
ऋक्षाः सालावृका गृध्राः कपयश्च सरीसृपाः ॥ ७.३०.१९ ॥
ਖੋਤੇ, ਊਠ, ਮੱਝਾਂ, ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ, ਸ੍ਰਿਮਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਕ ਮਿਰਗ, ਰਿੱਛ, ਲੂੰਬੜ, ਗਿਰਝਾਂ, ਬਾਂਦਰ ਅਤੇ ਰੀਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ।
7.30.20
विविधानि च रक्षांसि क्षुधितान्यर्जुनं प्रति ।
सङ्क्रुद्धान्यभ्यधावन्त विविधानि वयांसि च ॥ ७.३०.२० ॥
ਭੁੱਖੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਝਪਟੇ।
7.30.21
ततो दिव्यास्त्रविच्छूरः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
विसृजन्निषुजालानि सहसा तान्यताडयत् ॥ ७.३०.२१ ॥
ਤਦ ਦਿਵਿਆਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸੂਰਬੀਰ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਛੱਡ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.30.22
ते हन्यमानाः शूरेण प्रवरैः सायकैर्दृढैः ।
विरुवन्तो महारावान्विनेशुः सर्वतो हताः ॥ ७.३०.२२ ॥
ਸੂਰਬੀਰ ਦੇ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
7.30.23
ततस्तमः प्रादुरभूदर्जुनस्य रथं प्रति ।
तस्माच्च तमसो वचाः क्रूराः पार्थमभर्त्सयन् ॥ ७.३०.२३ ॥
ਤਦ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਹਨੇਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੂਰ ਬੋਲ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਲੱਗੇ।
7.30.24
तत्तमो भैरवं घोरं भयकर्तृ महाहवे ।
उत्तमास्त्रेण महता ज्यौतिषेणार्जुनोऽवधीत् ॥ ७.३०.२४ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ, ਘੋਰ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉੱਤਮ ਤੇ ਮਹਾਨ ਜਿਓਤਿਸ਼ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.30.25
हते तस्मिञ्जलौघास्तु प्रादुरासन्भयानकाः ।
अम्भसस्तस्य नाशार्थमादित्यास्त्रमथार्जुनः।
प्रायुङ्क्ताम्भस्ततस्तेन प्रायशोऽस्त्रेण शोषितम् ॥ ७.३०.२५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜਲ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਦਿਤਿਆਸਤ੍ਰ ਚਲਾਇਆ; ਉਸ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਹ ਜਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੁੱਕ ਗਿਆ।
7.30.26
एवं बहुविधा मायाः सौबलस्य कृताः कृताः ।
जघानास्त्रबलेनाशु प्रहसन्नर्जुनोऽब्रवीत् ॥ ७.३०.२६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਬਲ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਚੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅਸਤ੍ਰ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
7.30.27
दुर्द्यूतदेविन्गान्धारे नाक्षान्क्षिपति गाण्डिवम् ।
ज्वलितान्निशितांस्तीक्ष्णाञ्शरान्क्षिपतिगाण्डिवं ॥ ७.३०.२७ ॥
ਹੇ ਗੰਧਾਰ, ਭੈੜੀ ਜੂਏ ਦੀ ਖੇਡ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ, ਗਾਂਡੀਵ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਦਾ; ਗਾਂਡੀਵ ਬਲਦੇ, ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਤੀਖਣ ਬਾਣ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ।
7.30.28
तदा हतासु मायासु त्रस्तोऽर्जुनशराहतः ।
अपायाञ्जवनैरश्वैः शकुनिः प्राकृतो यथा ॥ ७.३०.२८ ॥
ਤਦ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਭੱਜ ਗਿਆ।
7.30.29
ततोऽर्जुनोऽस्त्रविच्छैघ्र्यं दर्शयन्नात्मनोऽरिषु ।
अभ्यवर्षच्छरौधेण कौरवाणामनीकिनीम् ॥ ७.३०.२९ ॥
ਤਦ ਅਸਤ੍ਰ ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਫੁਰਤੀ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਝੜੀ ਨਾਲ ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.30.30
सा हन्यमाना पार्थेन तव पुत्रस्य वाहिनी ।
द्वैधीभूता महाराज गङ्गेवासाद्य पर्वतम् ॥ ७.३०.३० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਹ ਸੈਨਾ, ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਗਈ।
7.30.31
द्रोणमेवान्वपद्यन्त केचित्तत्र नरर्षभाः ।
केचिद्दुर्योधनं राजन्नर्द्यमानाः किरीटिना ॥ ७.३०.३१ ॥
ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਵਧੇ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਝ ਕਿਰੀਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੱਲ ਗਏ।
7.30.32
नापश्याम ततस्त्वेनं सैन्ये वै रजसावृते ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषः श्रुतो दक्षिणतो मया ॥ ७.३०.३२ ॥
ਧੂੜ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਪਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮੈਂ ਗਾਂਡੀਵ ਦਾ ਘੋਸ਼ ਸੁਣਿਆ।
7.30.33
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषं वादित्राणां च निःस्वनम् ।
गाण्डीवस्य तु निर्घोषो व्यतिक्रम्यास्पृशद्दिवम् ॥ ७.३०.३३ ॥
ਸੰਖਾਂ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦਾ ਘੋਸ਼ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ; ਪਰ ਗਾਂਡੀਵ ਦਾ ਘੋਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ।
7.30.34
ततः पुनर्दक्षिणतः सङ्ग्रामश्चित्रयोधिनाम् ।
सुयुद्धं चार्जुनस्यासीदहं द्रोणमन्वियाम् ॥ ७.३०.३४ ॥
ਫਿਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਅਨੋਖੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਮੈਂ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲ ਗਿਆ।
7.30.35
यौधिष्ठिराभ्यनीकानि प्रहरन्ति ततस्ततः ।
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां तव भारत।
अर्जुनो व्यधमत्काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥ ७.३०.३५ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦੀ ਹੈ।
7.30.36
तं वासवमिवायान्तं भूरिवर्षं शरौघिणम् ।
महेष्वासा नरव्याघ्रा नोग्रं केचिदवारयन् ॥ ७.३०.३६ ॥
ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੇ, ਬਹੁਤ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਨਰਵਿਆਘਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਰੋਕਿਆ।
7.30.37
ते हन्यमानाः पार्थेन त्वदीया व्यथिता भृशम् ।
स्वानेव बहवो जघ्नुर्विद्रवन्तस्ततस्ततः ॥ ७.३०.३७ ॥
ਪਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
7.30.38
तेऽर्जुनेन शरा मुक्ताः कङ्कपत्रास्तनुच्छिदः ।
शलभा इव सम्पेतुः संवृण्वाना दिशो दश ॥ ७.३०.३८ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕੰਕਪੱਤਰ ਬਾਣ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਟਿੱਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਕੇ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਢਕ ਰਹੇ ਸਨ।
7.30.39
तुरगं रथिनं नागं पदातिमपि मारिष ।
विनिर्भिद्य क्षितिं जग्मुर्वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ७.३०.३९ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਘੋੜੇ, ਰਥੀ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਬਾਣ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੜ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਬਾਮੀ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ।
7.30.40
न च द्वितीयं व्यसृजत्कुञ्जराश्वनरेषु सः ।
पृथगेकशरारुग्णा निपेतुस्ते गतासवः ॥ ७.३०.४० ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੂਜਾ ਬਾਣ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ; ਹਰ ਇੱਕ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਡਿੱਗਿਆ।
7.30.41
हतैर्मनुष्यौर्द्विरदैश्च सर्वतः ।
शराभिसृष्टैश्च हयैर्निपातितैः।
तदाऽश्वगोमायुबलाभिनादितं ।
विचित्रमायोधशिरो बभूव तत् ॥ ७.३०.४१ ॥
ਚੁਫੇਰੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗਾਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਤਦ ਘੋੜਿਆਂ, ਗਿੱਦੜਾਂ ਅਤੇ ਗਿਰਝਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਰਣ-ਮੋਰਚਾ ਅਜੀਬ ਹੋ ਗਿਆ।
7.30.42
पिता सुतं त्यजति सुहृद्वरं सुहृत् ।
तथैव पुत्रः पितरं शरातुरः।
स्वरक्षणे कृतमतयस्तदा जना ।
सत्यजन्ति वाहानपि पार्थपीडिताः ॥ ७.३०.४२ ॥
ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਿੱਤਰ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਰਥ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਤਦ ਆਪਣੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।