మహాభారతం · అధ్యాయం 7.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.30.1
प्रियमिन्द्रस्य सततं सखायममितौजसम् ।
हत्वा प्राग्ज्योतिषं पार्थः प्रदक्षिणमवर्तत ॥ ७.३०.१ ॥
ఇంద్రుని ప్రియుడు, సదా మిత్రుడు, అమిత తేజస్వి అయిన (భగదత్తుడిని) ప్రాగ్జ్యోతిషంలో చంపి పార్థుడు కుడివైపుకు తిరిగాడు.
7.30.2
ततो गान्धारराजस्य सुतौ परपुरञ्जयौ ।
अर्देतामर्जुनं सङ्ख्ये भ्रातरौ वृषकाचलौ ॥ ७.३०.२ ॥
తర్వాత గాంధారరాజు యొక్క శత్రునగరాలను జయించిన ఇద్దరు కుమారులు, సోదరులు వృషకుడు మరియు అచలుడు, యుద్ధంలో అర్జునుడిపై దాడి చేశారు.
7.30.3
तौ समेत्यार्जुनं वीरौ पुरः पश्चाच्च धन्वितौ ।
अविध्येतां महावेगैर्निशितैराशुगैर्भृशम् ॥ ७.३०.३ ॥
ఆ ఇద్దరు వీరులు, ధనుర్ధరులు, అర్జునుని ముందు వెనుకల నుండి చేరి, వేగమైన పదునైన బాణాలతో తీవ్రంగా గాయపరిచారు.
7.30.4
वृषकस्य हयान्सूतं धनुश्छत्रं रथं ध्वजम् ।
तिलशो व्यधमत्पार्थः सौबलस्य शितैः शरैः ॥ ७.३०.४ ॥
పార్థుడు పదునైన బాణాలతో వృషకుని గుర్రాలు, సారథి, విల్లు, గొడుగు, రథం, ధ్వజం అన్నింటినీ నువ్వుగింజల్లా ముక్కలు చేశాడు.
7.30.5
ततोऽर्जुनः शरव्रातैर्जानाप्रहरणैरपि ।
गान्धारानाकुलांश्चक्रे सौबलप्रमुखान्पुनः ॥ ७.३०.५ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు బాణవర్షాలతో, మోకాలి ఎత్తు ఆయుధాలతో, సౌబలుడు ప్రముఖుడిగా ఉన్న గాంధారులను మళ్లీ కలతపెట్టాడు.
7.30.6
ततः पञ्चशतान्वीरान्गान्धारानुद्यतायुधान् ।
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय क्रुद्धो बाणैर्धनञ्जयः ॥ ७.३०.६ ॥
అప్పుడు కోపించిన ధనంజయుడు, ఆయుధాలు ఎత్తిన ఐదువందల గాంధార వీరులను బాణాలతో మృత్యులోకానికి పంపాడు.
7.30.7
हताश्वात्तु रथात्तूर्णमवतीर्य महाभुजः ।
आरुरोह रथं भ्रातुरन्यश्च धनुराददे ॥ ७.३०.७ ॥
గుర్రాలు చంపబడగా ఆ మహాబాహువు వెంటనే రథం దిగి సోదరుని రథం ఎక్కాడు; మరొకడు విల్లు చేపట్టాడు.
7.30.8
तावेकरथमारूढौ भ्रातरौ वृषकाचलौ ।
शरवर्षेण बीभत्सुमविध्येतां मुहुर्मुहुः ॥ ७.३०.८ ॥
ఒకే రథమెక్కిన ఆ ఇద్దరు సోదరులు వృషకుడు, అచలుడు బీభత్సుడిని బాణవర్షంతో పదే పదే గుచ్చారు.
7.30.9
स्यालौ तव महात्मानौ राजानौ वृषकाचलौ ।
भृशं विजघ्नतुः पार्थमिन्द्रं वृत्रबलाविव ॥ ७.३०.९ ॥
మీ బావమరదులు, మహాత్ములైన రాజులు వృషకుడు, అచలుడు, వృత్రుడు బలుడు ఇంద్రుడిని కొట్టినట్లు పార్థుడిని తీవ్రంగా కొట్టారు.
7.30.10
लब्धलक्षौ तु गान्धारावहतां पाण्डवं पुनः ।
नैदाघवार्षिकौ मासौ लोकं घर्मांशुभिर्यथा ॥ ७.३०.१० ॥
లక్ష్యం చేరిన ఆ ఇద్దరు గాంధారులు మళ్లీ పాండవుడిని కొట్టారు—వేసవి, వర్షాకాల మాసాలు సూర్యకిరణాలతో లోకాన్ని తపింపజేసినట్లు.
7.30.11
तौ रथस्थौ नरव्याघ्रौ राजानौ वृषकाचलौ ।
संश्चिष्टाङ्गौ स्थितौ राजञ्जघानैकेषुणाऽर्जुनः ॥ ७.३०.११ ॥
రాజా, రథంపై నిలిచి ఒకరినొకరు ఆనుకుని ఉన్న ఆ నరవ్యాఘ్రులు వృషకుడు, అచలుడిని అర్జునుడు ఒకే బాణంతో కూల్చాడు.
7.30.12
तौ रथात्सिंहसंकाशौ लोहिताक्षौ महाभुजौ ।
राजन्सम्पेततुर्वीरौ सोदर्यावेकलक्षणौ ॥ ७.३०.१२ ॥
రాజా, సింహాల్లాంటి, ఎర్రని కన్నులున్న, మహాబాహువులైన ఆ ఇద్దరు వీర సోదరులు, ఒకే లక్షణాలు గలవారు, రథం నుండి పడిపోయారు.
7.30.13
तयोर्भूमिं गतौ देहौ रथाद्बन्धुजनप्रियौ ।
यशो दशः दिशः पुण्यं गमयित्वा व्यवस्थितौ ॥ ७.३०.१३ ॥
రథం నుండి నేలపై పడిన వారిద్దరి దేహాలు, బంధుజనులకు ప్రియమైనవి; యశస్సును, దిక్కులను, పుణ్యాన్ని పొందించి నిలిచాయి.
7.30.14
दृष्ट्वा विनिहतौ सङ्ख्ये मातुलावपलायिनौ ।
भृशं मुमुचुरश्रूणि पुत्रास्तव विशांपते ॥ ७.३०.१४ ॥
యుద్ధంలో చంపబడి, వెనుదిరగని ఆ ఇద్దరు మేనమామలను చూసి, ప్రజాపతీ, నీ కుమారులు ఎంతగానో కన్నీరు కార్చారు.
7.30.15
निहतौ भ्रातरौ दृष्ट्वा मायाशतविशारदः ।
कृष्णौ सम्मोहन्मायां विदधे शकुनिस्ततः ॥ ७.३०.१५ ॥
సోదరులు చంపబడడం చూసి, వంద మాయలలో నైపుణ్యం కలవాడైన శకుని, అప్పుడు కృష్ణులను మోహింపజేయడానికి మాయను సృష్టించాడు.
7.30.16
लगुडायोगुडाश्मानः शतघ्न्यश्च सशक्तयः ।
गदापरिघनिस्त्रिंशशूलमुद्गरपट्टसाः ॥ ७.३०.१६ ॥
లగుడాలు, ఇనుప గుండ్లు, రాళ్ళు, శతఘ్నులు, శక్తులు, గదలు, పరిఘలు, ఖడ్గాలు, శూలాలు, ముద్గరాలు, పట్టసాలు.
7.30.17
सकम्पनर्ष्टिनखरा मुसलानि परश्वथाः ।
क्षुराः क्षुरप्रनालीका वत्सदन्तास्थिसन्धयः ॥ ७.३०.१७ ॥
కంపనాలు, ఋష్టులు, నఖాలు, ముసలాలు, గొడ్డళ్ళు, క్షురాలు, క్షురప్రాలు, నాళీకాలు, వత్సదంతాలు, అస్థిసంధులు.
7.30.18
चक्राणि विशिखाः प्रासा विविधान्यायुधानि च ।
प्रपेतुः शतशो दिग्भ्यः प्रदिग्भ्यश्चार्जुनं प्रति ॥ ७.३०.१८ ॥
చక్రాలు, బాణాలు, ప్రాసాలు, అనేక రకాల ఆయుధాలు, వందల కొద్దీ దిక్కులనుండి, ఉపదిక్కులనుండి అర్జునుని వైపు పడ్డాయి.
7.30.19
खरोष्ट्रमहिषाः सिंहा व्याघ्राः सृमरचित्रकाः ।
ऋक्षाः सालावृका गृध्राः कपयश्च सरीसृपाः ॥ ७.३०.१९ ॥
గాడిదలు, ఒంటెలు, గేదెలు, సింహాలు, పులులు, సృమరులు, చిత్రక మృగాలు, ఎలుగుబంట్లు, తోడేళ్ళు, రాబందులు, కోతులు, సరీసృపాలు.
7.30.20
विविधानि च रक्षांसि क्षुधितान्यर्जुनं प्रति ।
सङ्क्रुद्धान्यभ्यधावन्त विविधानि वयांसि च ॥ ७.३०.२० ॥
ఆకలితో ఉన్న వివిధ రాక్షసులు, కోపంతో ఉన్న వివిధ పక్షులు అర్జునుని వైపు దూసుకువచ్చాయి.
7.30.21
ततो दिव्यास्त्रविच्छूरः कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
विसृजन्निषुजालानि सहसा तान्यताडयत् ॥ ७.३०.२१ ॥
అప్పుడు దివ్యాస్త్రాలను తెలిసిన శూరుడు కుంతీపుత్రుడు ధనంజయుడు బాణజాలాలను ప్రయోగించి వాటిని వెంటనే కొట్టాడు.
7.30.22
ते हन्यमानाः शूरेण प्रवरैः सायकैर्दृढैः ।
विरुवन्तो महारावान्विनेशुः सर्वतो हताः ॥ ७.३०.२२ ॥
శూరుని ఉత్తమమైన, దృఢమైన బాణాలతో కొట్టబడి, గొప్ప అరుపులు చేస్తూ అవి అన్ని వైపులా హతమై నశించాయి.
7.30.23
ततस्तमः प्रादुरभूदर्जुनस्य रथं प्रति ।
तस्माच्च तमसो वचाः क्रूराः पार्थमभर्त्सयन् ॥ ७.३०.२३ ॥
అప్పుడు అర్జునుని రథం వైపు చీకటి ప్రత్యక్షమైంది; ఆ చీకటి నుండి క్రూరమైన మాటలు పార్థుని బెదిరించాయి.
7.30.24
तत्तमो भैरवं घोरं भयकर्तृ महाहवे ।
उत्तमास्त्रेण महता ज्यौतिषेणार्जुनोऽवधीत् ॥ ७.३०.२४ ॥
ఆ భయంకరమైన, ఘోరమైన, మహా యుద్ధంలో భయం కలిగించిన ఆ చీకటిని అర్జునుడు ఉత్తమమైన గొప్ప జ్యౌతిష అస్త్రంతో నాశనం చేశాడు.
7.30.25
हते तस्मिञ्जलौघास्तु प्रादुरासन्भयानकाः ।
अम्भसस्तस्य नाशार्थमादित्यास्त्रमथार्जुनः।
प्रायुङ्क्ताम्भस्ततस्तेन प्रायशोऽस्त्रेण शोषितम् ॥ ७.३०.२५ ॥
అతడు చంపబడగా భయంకరమైన జలప్రవాహాలు ఉద్భవించాయి. వాటిని నశింపజేయడానికి అర్జునుడు ఆదిత్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు; ఆ అస్త్రంతో ఆ జలం ఎక్కువగా ఎండిపోయింది.
7.30.26
एवं बहुविधा मायाः सौबलस्य कृताः कृताः ।
जघानास्त्रबलेनाशु प्रहसन्नर्जुनोऽब्रवीत् ॥ ७.३०.२६ ॥
ఈ విధంగా సౌబలుని అనేక రకాల మాయలు పదే పదే సృష్టించబడ్డాయి; అర్జునుడు అస్త్ర బలంతో వాటిని వెంటనే సంహరించి, నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.
7.30.27
दुर्द्यूतदेविन्गान्धारे नाक्षान्क्षिपति गाण्डिवम् ।
ज्वलितान्निशितांस्तीक्ष्णाञ्शरान्क्षिपतिगाण्डिवं ॥ ७.३०.२७ ॥
దుర్ద్యూతాన్ని ఆడే ఓ గాంధారా, గాండీవం పాచికలను విసరడం లేదు; గాండీవం మండే, పదునైన, తీక్ష్ణమైన బాణాలను వేస్తోంది.
7.30.28
तदा हतासु मायासु त्रस्तोऽर्जुनशराहतः ।
अपायाञ्जवनैरश्वैः शकुनिः प्राकृतो यथा ॥ ७.३०.२८ ॥
అప్పుడు మాయలు నశించగా, అర్జునుని బాణాలతో కొట్టబడిన భయభీతుడైన శకుని, సాధారణ మనిషిలా వేగమైన గుర్రాలపై పారిపోయాడు.
7.30.29
ततोऽर्जुनोऽस्त्रविच्छैघ्र्यं दर्शयन्नात्मनोऽरिषु ।
अभ्यवर्षच्छरौधेण कौरवाणामनीकिनीम् ॥ ७.३०.२९ ॥
అప్పుడు అస్త్రవిద్య తెలిసిన అర్జునుడు, శత్రువులలో తన వేగాన్ని చూపుతూ, బాణాల వరదతో కౌరవుల సేనపై వర్షం కురిపించాడు.
7.30.30
सा हन्यमाना पार्थेन तव पुत्रस्य वाहिनी ।
द्वैधीभूता महाराज गङ्गेवासाद्य पर्वतम् ॥ ७.३०.३० ॥
మహారాజా, పార్థునిచే చంపబడుతున్న మీ కుమారుని ఆ సేన, పర్వతాన్ని చేరిన గంగలా రెండుగా చీలిపోయింది.
7.30.31
द्रोणमेवान्वपद्यन्त केचित्तत्र नरर्षभाः ।
केचिद्दुर्योधनं राजन्नर्द्यमानाः किरीटिना ॥ ७.३०.३१ ॥
అక్కడ కొందరు నరర్షభులు ద్రోణుని వైపు వెళ్ళారు; రాజా, కొందరు కిరీటి చేత పీడింపబడి దుర్యోధనుని వైపు వెళ్ళారు.
7.30.32
नापश्याम ततस्त्वेनं सैन्ये वै रजसावृते ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषः श्रुतो दक्षिणतो मया ॥ ७.३०.३२ ॥
అప్పుడు ధూళితో కప్పబడిన సైన్యంలో అతనిని మేము చూడలేదు; కానీ కుడివైపు నుండి గాండీవ ధ్వనిని నేను విన్నాను.
7.30.33
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषं वादित्राणां च निःस्वनम् ।
गाण्डीवस्य तु निर्घोषो व्यतिक्रम्यास्पृशद्दिवम् ॥ ७.३०.३३ ॥
శంఖ దుందుభుల ధ్వని, వాద్యాల స్వరం; కానీ గాండీవ ధ్వని వాటన్నిటినీ దాటి ఆకాశాన్ని తాకింది.
7.30.34
ततः पुनर्दक्षिणतः सङ्ग्रामश्चित्रयोधिनाम् ।
सुयुद्धं चार्जुनस्यासीदहं द्रोणमन्वियाम् ॥ ७.३०.३४ ॥
తరువాత మళ్ళీ కుడివైపు విచిత్ర యోధుల యుద్ధం జరిగింది; అర్జునుని ఘోర యుద్ధం సాగింది; నేను ద్రోణుని వైపు వెళ్ళాను.
7.30.35
यौधिष्ठिराभ्यनीकानि प्रहरन्ति ततस्ततः ।
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां तव भारत।
अर्जुनो व्यधमत्काले दिवीवाभ्राणि मारुतः ॥ ७.३०.३५ ॥
యుధిష్ఠిరుని సేనలు అక్కడక్కడ దెబ్బతీస్తున్నాయి; భారతా, నీ కుమారుల నానా విధ సేనలను అర్జునుడు సరైన సమయంలో చెదరగొట్టాడు, ఆకాశంలో గాలి మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు.
7.30.36
तं वासवमिवायान्तं भूरिवर्षं शरौघिणम् ।
महेष्वासा नरव्याघ्रा नोग्रं केचिदवारयन् ॥ ७.३०.३६ ॥
ఇంద్రునిలా వస్తూ అధికంగా వర్షిస్తూ బాణాల ప్రవాహం కురిపిస్తున్న అతనిని, కొందరు మహాధనుర్ధరులైన నరవ్యాఘ్రులు ఆపలేకపోయారు.
7.30.37
ते हन्यमानाः पार्थेन त्वदीया व्यथिता भृशम् ।
स्वानेव बहवो जघ्नुर्विद्रवन्तस्ततस्ततः ॥ ७.३०.३७ ॥
పార్థునిచే కొట్టబడుతున్న మీ సైనికులు అత్యంత వ్యథ చెంది పారిపోతూ ఇటు అటు చాలామంది తమవారినే చంపారు.
7.30.38
तेऽर्जुनेन शरा मुक्ताः कङ्कपत्रास्तनुच्छिदः ।
शलभा इव सम्पेतुः संवृण्वाना दिशो दश ॥ ७.३०.३८ ॥
అర్జునుడు వదిలిన ఆ కంకపత్ర బాణాలు శరీరాలను చీల్చుతూ, మిడతల్లా వచ్చిపడి పది దిక్కులను కప్పివేశాయి.
7.30.39
तुरगं रथिनं नागं पदातिमपि मारिष ।
विनिर्भिद्य क्षितिं जग्मुर्वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ७.३०.३९ ॥
ఓ మారిషా, గుర్రాన్ని, రథికుడిని, ఏనుగును, కాలాళ్లను కూడా చీల్చి అవి భూమిలోకి దూరాయి, పాములు పుట్టలోకి చొరబడినట్లు.
7.30.40
न च द्वितीयं व्यसृजत्कुञ्जराश्वनरेषु सः ।
पृथगेकशरारुग्णा निपेतुस्ते गतासवः ॥ ७.३०.४० ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, మనుషుల మీద అతడు రెండో బాణాన్ని వదలలేదు; ఒక్కొక్క బాణంతోనే గాయపడి వారు ప్రాణం లేకుండా కూలిపోయారు.
7.30.41
हतैर्मनुष्यौर्द्विरदैश्च सर्वतः ।
शराभिसृष्टैश्च हयैर्निपातितैः।
तदाऽश्वगोमायुबलाभिनादितं ।
विचित्रमायोधशिरो बभूव तत् ॥ ७.३०.४१ ॥
అన్ని వైపులా చంపబడిన మనుషులు, ఏనుగులు, బాణాలతో కూలిన గుర్రాలతో, అప్పుడు యుద్ధముఖం గుర్రాలు, నక్కలు, ఎద్దుల అరుపులతో మారుమోగి విచిత్రంగా మారింది.
7.30.42
पिता सुतं त्यजति सुहृद्वरं सुहृत् ।
तथैव पुत्रः पितरं शरातुरः।
स्वरक्षणे कृतमतयस्तदा जना ।
सत्यजन्ति वाहानपि पार्थपीडिताः ॥ ७.३०.४२ ॥
తండ్రి కొడుకును, ఉత్తమ మిత్రుడు మిత్రుడిని వదిలివేస్తాడు; అలాగే బాణపీడితుడైన కొడుకు తండ్రిని వదిలేస్తాడు; తమను తాము కాపాడుకోవాలని నిశ్చయించుకున్న, పార్థునిచే పీడింపబడిన జనులు అప్పుడు తమ వాహనాలను కూడా వదిలివేశారు.