ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.31.1
तेष्वनीकेषु भग्नेषु पाण्डुपुत्रेण सञ्जय ।
चलितानां द्रुतानां च कथमासीन्मनांसि वः ॥ ७.३१.१ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସେନାମାନେ ଭଗ୍ନ ହେଲେ, ବିଚଳିତ ଓ ପଳାୟମାନ ତୁମମାନଙ୍କ ମନ କିପରି ହେଲା?
7.31.2
आनीकानां प्रभग्नानामवस्थानमपश्यताम् ।
दुष्करं प्रतिसन्धानं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.३१.२ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଗ୍ନ ସେନାମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ସଂଗଠିତ କରିବା କଷ୍ଟକର ହେଲା; ତାହା ମୋତେ କୁହ।
7.31.3
तथापि तव पुत्रस्य प्रियकामा विशाम्पते ।
यशः प्रवीरा लोकेषु रक्षन्तो द्रोणमन्वयुः ॥ ७.३१.३ ॥
ତଥାପି, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମ ପୁତ୍ରର ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛୁକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଜଗତରେ ଯଶ ରକ୍ଷା କରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।
7.31.4
समुद्यतेषु चास्त्रेषु सम्प्राप्ते च युधिष्ठिरे ।
अकुर्वन्नार्यकर्माणि भैरवे सत्यभीतवत् ॥ ७.३१.४ ॥
ଅସ୍ତ୍ର ଉଠିଲେ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିକଟେ ଆସିଲେ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଭୀତ ପରି ବୀରୋଚିତ କର୍ମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.31.5
अन्तरं भीमसेनस्य प्रापतन्नमितौजसः ।
सात्यकेश्चैव वीरस्य धृष्टद्युम्नस्य वा विभो ॥ ७.३१.५ ॥
ହେ ବିଭୋ, ଅମିତ ଓଜସ୍ୱୀମାନେ ଭୀମସେନ, ବୀର ସାତ୍ୟକି କିମ୍ବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଅନ୍ତରରେ ପଡ଼ିଲେ।
7.31.6
द्रोणं द्रोणमिति क्रूराः पाञ्चालाः समचोदयन् ।
मा द्रोणमिति पुत्रास्ते कुरून्सर्वानचोदयन् ॥ ७.३१.६ ॥
"ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ! ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ!" ବୋଲି କ୍ରୂର ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ; ଏବଂ "ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ନୁହେଁ!" ବୋଲି ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
7.31.7
द्रोणं द्रोणमिति ह्येके मा द्रोणमिति चापरे ।
कुरूणां पाण्डवानां च द्रोणद्यूतमवतेत ॥ ७.३१.७ ॥
କେହି 'ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୋଣ' କହୁଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ 'ଦ୍ରୋଣକୁ ମାରନ୍ତୁ ନାହିଁ' କହୁଥିଲେ; କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୟୂତ ଚାଲିଥିଲା।
7.31.8
यंयं प्रमथते द्रोणः पाञ्चालानां रथव्रजम् ।
तत्रतत्र तु पाञ्चाल्यो धृष्टद्युम्नोऽभ्यवर्तत ॥ ७.३१.८ ॥
ଦ୍ରୋଣ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ରଥସମୂହରେ ଯାହାକୁ ଯାହାକୁ ପିଷୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ମୁକାବିଲା କରୁଥିଲେ।
7.31.9
तेषां भाग्यविपर्यासैः सङ्ग्रामे भैरवे सति ।
वीराः समासदन्वीरान्कुर्वन्तो भैरवं रवम् ॥ ७.३१.९ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟର ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ବୀରମାନେ ବୀରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ି ଭୀଷଣ ଗର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
7.31.10
अकम्पनीयाः शत्रूणां बभूवुस्तत्र पाण्डवाः ।
अकम्पयन्ननीकानि स्मरन्तः क्लेशमात्मनः ॥ ७.३१.१० ॥
ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅକମ୍ପନୀୟ ହେଲେ; ନିଜ କ୍ଲେଶକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶତ୍ରୁସେନାକୁ କମ୍ପାଇଲେ।
7.31.11
ते त्वमर्षवशं प्राप्ता हीमन्तः सत्वचोदिताः ।
त्यक्त्वा प्राणान्न्यवर्तन्त घ्नन्तो द्रोणं महाहवे ॥ ७.३१.११ ॥
ସେମାନେ ଅମର୍ଷ ବଶରେ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଓ ସାହସରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରି ପଛକୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ।
7.31.12
अयासमिव सम्पातः शिलानामिव चाभवत् ।
दीव्यतां तुमुले युद्धे प्राणैरमिततेजसाम् ॥ ७.३१.१२ ॥
ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବୀରମାନେ ପ୍ରାଣର ବାଜି ଲଗାଇ ଖେଳୁଥିବା ସେହି ତୁମୁଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଘର୍ଷ ଲୌହ ଓ ପଥରର ସଂଘର୍ଷ ପରି ଥିଲା।
7.31.13
नानुस्मरन्ति सङ्ग्राममपि वृद्धास्तथाविधम् ।
ये पूर्वदेवैर्देवानामपश्यन्युद्धमद्भुतम् ॥ ७.३१.१३ ॥
ପୂର୍ବ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିଥିବା ବୃଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ସଂଗ୍ରାମ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
7.31.14
प्राकम्पतेव पृथिवी तस्मिन्वीरावसादने ।
निवर्तता बलौघेन महता भारपीडिता ॥ ७.३१.१४ ॥
ସେହି ବୀରମାନଙ୍କ ବିନାଶରେ ପୃଥିବୀ ଯେମିତି କମ୍ପିତ ହେଲା; ଫେରୁଥିବା ମହାନ ସୈନ୍ୟପ୍ରବାହର ଭାରରେ ସେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲା।
7.31.15
घूर्णतोऽपि बलौघस्य दिवं स्तब्ध्वेव निःस्वनः ।
अजातशत्रोस्तत्सैन्यमाविवेश सुभैरवः ॥ ७.३१.१५ ॥
ଘୂର୍ଣ୍ୟମାନ ସୈନ୍ୟପ୍ରବାହର ଗର୍ଜନ ଯେମିତି ଆକାଶକୁ ସ୍ତବ୍ଧ କରିଦେଲା; ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେହି ସୈନ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.31.16
समासाद्य तु पाण्डूनामनीकानि सहस्रशः ।
द्रोणेन चरता सङ्ख्ये प्रभग्नानि शितैः शरैः ॥ ७.३१.१६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହସ୍ର ସୈନ୍ୟଦଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।
7.31.17
तेषु प्रमथ्यमानेषु द्रोणेनाद्भुतकर्मणा ।
पर्यवरायदासाद्य द्रोणं सेनापतिः स्वयम् ॥ ७.३१.१७ ॥
ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ସେନାପତି ନିଜେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।
7.31.18
तदद्भुतमभूद्युद्धं द्रोणपाञ्चालयोस्तथा ।
नैव तस्योपमा काचिदिति मे निश्चिता मतिः ॥ ७.३१.१८ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲା; ତାହାର କୌଣସି ଉପମା ନାହିଁ, ଏହା ମୋର ନିଶ୍ଚିତ ମତ।
7.31.19
ततो नीलोऽनलप्रख्यो ददाह कुरुवाहिनीम् ।
शरस्कुलिङ्गश्चापार्चिर्दिहन्कक्षमिवानलः ॥ ७.३१.१९ ॥
ଏବେ ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ନୀଳ କୌରବ ସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲା। ତାର ବାଣର ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ଓ ଧନୁର ଶିଖା ଶୁଷ୍କ ତୃଣ ଦହନକାରୀ ଅଗ୍ନି ପରି ଥିଲା।
7.31.20
तं दहन्तमनीकानि द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
पूर्वाभिभाषी सुश्लक्ष्णं स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ७.३१.२० ॥
ସେନାସବୁକୁ ଦହନ କରୁଥିବା ତାକୁ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ପ୍ରତାପବାନ୍, ପ୍ରଥମେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ହସି ହସି କୋମଳ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
7.31.21
नील किं बहुभिर्दग्धैस्तव योधैः सरार्चिषा ।
मयैकेन हि युध्यस्व क्रुद्धः प्रहर चाशु माम् ॥ ७.३१.२१ ॥
ହେ ନୀଳ! ତୁମ ଶିଖାରେ ଦଗ୍ଧ ଏହି ବହୁ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କି ଲାଭ? ମୋ ସହ ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧ କର; କ୍ରୋଧରେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ଉପରେ ପ୍ରହାର କର।
7.31.22
तं पद्मनिकराकारं पद्मपत्रनिभेक्षणम् ।
व्याकोशपद्माभमुखो नीलो विव्याध सायकैः ॥ ७.३१.२२ ॥
ପଦ୍ମସମୂହ ପରି ଆକୃତିବିଶିଷ୍ଟ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ନୟନ ଥିବା, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମ ପରି ମୁଖଥିବା ତାକୁ ନୀଳ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲା।
7.31.23
तेनापि विद्धः सहसा द्रौणिर्भल्लैः शितैस्त्रिभिः ।
धनुर्ध्वजं च च्छत्रं च द्विषतः सन्न्यकृन्तत ॥ ७.३१.२३ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହଠାତ୍ ତିନୋଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁର ଧନୁ, ଧ୍ୱଜା ଓ ଛତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଟିଦେଲେ।
7.31.24
स प्लुतः स्यन्दनात्तस्मान्नीलश्चर्मवरासिभृत् ।
द्रौणायनेः शिरः कायाद्धर्तुमैच्छत्पतत्त्रिवत् ॥ ७.३१.२४ ॥
ସେହି ନୀଳ ରଥରୁ ଡେଇଁ, ଉତ୍ତମ ଢାଲ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧରି, ପକ୍ଷୀ ପରି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ମସ୍ତକ ଶରୀରରୁ ଛଡ଼ାଇ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।
7.31.25
तस्योद्यतासेः सुनसं शिरः कायात्सकुण्डलम् ।
भल्लेनापाहरद्द्रौणिः स्मयमान इवानघ ॥ ७.३१.२५ ॥
ଉତ୍ତୋଳିତ ଖଡ୍ଗଧାରୀ ତାହାର ସୁନ୍ଦର ନାସିକାଯୁକ୍ତ ମସ୍ତକ, କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ, ଦ୍ରୌଣି ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରୁ କାଟିଲେ, ହସୁଥିବା ପରି, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
7.31.26
सम्पूर्णचन्द्राभमुखः पद्मपत्रनिभेक्षणः ।
प्रांशुरुत्पलपत्राभो निहतो न्यपतद्भुवि ॥ ७.३१.२६ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରସମ ମୁଖ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ନୟନ, ଉଚ୍ଚ, ନୀଳୋତ୍ପଳପତ୍ର ଆଭାଯୁକ୍ତ, ନିହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.31.27
ततः प्रविव्यथे सेना पाण्डवी भृशमाकुला ।
आचार्यपुत्रेण हते नीले ज्वलिततेजसि ॥ ७.३१.२७ ॥
ତେବେ ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଶୋକରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ନୀଳଙ୍କୁ ବଧ କଲା ବେଳେ।
7.31.28
अचिन्तयंश्च ते सर्वे पाण्डवानां महारथाः ।
कथं नो वासविस्त्रायाच्छत्रुभ्य इति मारिष ॥ ७.३१.२८ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ବାସବପୁତ୍ର ଆମକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ କିପରି ରକ୍ଷା କରିବେ?' ହେ ମାନ୍ୟ।
7.31.29
दक्षिणेन तु सेनायाः कुरुते कदनं बली ।
संशप्तकावशेषस्य नारायणबलस्य च ॥ ७.३१.२९ ॥
ସେନାର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବଳବାନ (ଅର୍ଜୁନ) ସଂଶପ୍ତକଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଓ ନାରାୟଣ ସେନାକୁ ସଂହାର କରୁଥିଲେ।