మహాభారతం · అధ్యాయం 7.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.31.1
तेष्वनीकेषु भग्नेषु पाण्डुपुत्रेण सञ्जय ।
चलितानां द्रुतानां च कथमासीन्मनांसि वः ॥ ७.३१.१ ॥
సంజయా, పాండుపుత్రుడి చేత ఆ సేనలు భగ్నమైనప్పుడు, తడబడి పారిపోయిన మీ మనస్సులు ఎలా ఉన్నాయి?
7.31.2
आनीकानां प्रभग्नानामवस्थानमपश्यताम् ।
दुष्करं प्रतिसन्धानं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.३१.२ ॥
సంజయా, పూర్తిగా భగ్నమైన సేనలు నిలబడటం చూసిన వారికి వాటిని మళ్లీ కూడదీయడం కష్టమైంది; అది నాకు చెప్పు.
7.31.3
तथापि तव पुत्रस्य प्रियकामा विशाम्पते ।
यशः प्रवीरा लोकेषु रक्षन्तो द्रोणमन्वयुः ॥ ७.३१.३ ॥
అయినప్పటికీ, ప్రజాధిపతీ, నీ కుమారుడి ప్రియాన్ని కోరే గొప్ప వీరులు లోకంలో కీర్తిని కాపాడుతూ ద్రోణుని అనుసరించారు.
7.31.4
समुद्यतेषु चास्त्रेषु सम्प्राप्ते च युधिष्ठिरे ।
अकुर्वन्नार्यकर्माणि भैरवे सत्यभीतवत् ॥ ७.३१.४ ॥
ఆయుధాలు ఎత్తబడి యుధిష్ఠిరుడు సమీపించినప్పుడు, ఆ భయంకర యుద్ధంలో వారు నిజంగా భయపడినవారివలె ఆర్య కర్మలు చేయలేకపోయారు.
7.31.5
अन्तरं भीमसेनस्य प्रापतन्नमितौजसः ।
सात्यकेश्चैव वीरस्य धृष्टद्युम्नस्य वा विभो ॥ ७.३१.५ ॥
ప్రభూ, అపరిమిత బలం గల వారు భీమసేనుడు, వీరుడైన సాత్యకి, ధృష్టద్యుమ్నుల మధ్య అంతరంలో పడ్డారు.
7.31.6
द्रोणं द्रोणमिति क्रूराः पाञ्चालाः समचोदयन् ।
मा द्रोणमिति पुत्रास्ते कुरून्सर्वानचोदयन् ॥ ७.३१.६ ॥
"ద్రోణుని! ద్రోణుని!" అని క్రూరులైన పాంచాలులు ప్రోత్సహించారు; "ద్రోణుని వద్దు!" అని నీ కుమారులు కురువీరులందరినీ ప్రోత్సహించారు.
7.31.7
द्रोणं द्रोणमिति ह्येके मा द्रोणमिति चापरे ।
कुरूणां पाण्डवानां च द्रोणद्यूतमवतेत ॥ ७.३१.७ ॥
కొందరు 'ద్రోణా, ద్రోణా' అని అరిచారు, మరికొందరు 'ద్రోణుని చంపకండి' అన్నారు; కౌరవులకు, పాండవులకు మధ్య ద్రోణుని ద్యూతం జరిగింది.
7.31.8
यंयं प्रमथते द्रोणः पाञ्चालानां रथव्रजम् ।
तत्रतत्र तु पाञ्चाल्यो धृष्टद्युम्नोऽभ्यवर्तत ॥ ७.३१.८ ॥
ద్రోణుడు పాంచాలుల రథసమూహంలో ఎవరినెవరిని అణచివేశాడో, అక్కడక్కడ పాంచాల్యుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందుకు సాగి ఎదిరించాడు.
7.31.9
तेषां भाग्यविपर्यासैः सङ्ग्रामे भैरवे सति ।
वीराः समासदन्वीरान्कुर्वन्तो भैरवं रवम् ॥ ७.३१.९ ॥
వారి అదృష్టాల తారుమారు వలన ఆ భయంకర యుద్ధం జరుగుతుండగా, వీరులు వీరులపై విరుచుకుపడి భీకరంగా గర్జించారు.
7.31.10
अकम्पनीयाः शत्रूणां बभूवुस्तत्र पाण्डवाः ।
अकम्पयन्ननीकानि स्मरन्तः क्लेशमात्मनः ॥ ७.३१.१० ॥
అక్కడ పాండవులు శత్రువులచే కదలింపజేయలేనివారయ్యారు; తమ కష్టాలను స్మరిస్తూ శత్రు సేనలను కంపింపజేశారు.
7.31.11
ते त्वमर्षवशं प्राप्ता हीमन्तः सत्वचोदिताः ।
त्यक्त्वा प्राणान्न्यवर्तन्त घ्नन्तो द्रोणं महाहवे ॥ ७.३१.११ ॥
వారు అమర్షానికి లోబడి, సిగ్గుగలవారై, సత్త్వంచే ప్రేరితులై, ప్రాణాలను త్యజించి, ఆ మహాయుద్ధంలో ద్రోణుని కొడుతూ వెనుదిరగలేదు.
7.31.12
अयासमिव सम्पातः शिलानामिव चाभवत् ।
दीव्यतां तुमुले युद्धे प्राणैरमिततेजसाम् ॥ ७.३१.१२ ॥
అపరిమిత తేజస్సు గల వీరులు ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి ఆడిన ఆ కల్లోల యుద్ధంలో, వారి ఢీ ఇనుము రాళ్లు ఢీకొన్నట్లుగా ఉంది.
7.31.13
नानुस्मरन्ति सङ्ग्राममपि वृद्धास्तथाविधम् ।
ये पूर्वदेवैर्देवानामपश्यन्युद्धमद्भुतम् ॥ ७.३१.१३ ॥
పూర్వ దేవతలతో దేవతల అద్భుత యుద్ధాన్ని చూసిన వృద్ధులు కూడా ఇటువంటి యుద్ధాన్ని గుర్తుంచుకోరు.
7.31.14
प्राकम्पतेव पृथिवी तस्मिन्वीरावसादने ।
निवर्तता बलौघेन महता भारपीडिता ॥ ७.३१.१४ ॥
ఆ వీరుల వినాశనంలో భూమి వణికినట్టయింది; తిరిగి వచ్చిన మహా సైన్యప్రవాహ భారంతో అది పీడితమయ్యింది.
7.31.15
घूर्णतोऽपि बलौघस्य दिवं स्तब्ध्वेव निःस्वनः ।
अजातशत्रोस्तत्सैन्यमाविवेश सुभैरवः ॥ ७.३१.१५ ॥
తిరుగుతున్న సేనాప్రవాహ గర్జన ఆకాశాన్ని స్తంభింపజేసినట్టు అయింది; అత్యంత భయంకరమైన ఆ ధ్వని అజాతశత్రువు సైన్యంలో ప్రవేశించింది.
7.31.16
समासाद्य तु पाण्डूनामनीकानि सहस्रशः ।
द्रोणेन चरता सङ्ख्ये प्रभग्नानि शितैः शरैः ॥ ७.३१.१६ ॥
యుద్ధంలో సంచరిస్తున్న ద్రోణుడు పాండవుల వేలాది సేనా విభాగాలను చేరి, తీక్ష్ణ బాణాలతో వాటిని ఛిన్నాభిన్నం చేశాడు.
7.31.17
तेषु प्रमथ्यमानेषु द्रोणेनाद्भुतकर्मणा ।
पर्यवरायदासाद्य द्रोणं सेनापतिः स्वयम् ॥ ७.३१.१७ ॥
అద్భుత కార్యాలు చేసే ద్రోణుడు వారిని నలిపివేస్తుండగా, సేనాపతి స్వయంగా ద్రోణుని చేరి అతడిని చుట్టుముట్టాడు.
7.31.18
तदद्भुतमभूद्युद्धं द्रोणपाञ्चालयोस्तथा ।
नैव तस्योपमा काचिदिति मे निश्चिता मतिः ॥ ७.३१.१८ ॥
ద్రోణునికి పాంచాలులకు జరిగిన ఆ యుద్ధం అద్భుతమైనది; దానికి ఏ ఉపమానమూ లేదని నా నిశ్చయాభిప్రాయం.
7.31.19
ततो नीलोऽनलप्रख्यो ददाह कुरुवाहिनीम् ।
शरस्कुलिङ्गश्चापार्चिर्दिहन्कक्षमिवानलः ॥ ७.३१.१९ ॥
అప్పుడు అగ్నితో సమానమైన నీలుడు కౌరవ సేనను దహించాడు. అతని బాణాల నిప్పురవ్వలు, విల్లు జ్వాలలు ఎండుగడ్డిని కాల్చే అగ్నిలా ఉన్నాయి.
7.31.20
तं दहन्तमनीकानि द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
पूर्वाभिभाषी सुश्लक्ष्णं स्मयमानोऽभ्यभाषत ॥ ७.३१.२० ॥
సైన్యాలను దహిస్తున్న అతనితో, ద్రోణుని ప్రతాపవంతుడైన కుమారుడు, ముందుగా మాట్లాడేవాడై, నవ్వుతూ మృదువుగా ఇలా అన్నాడు.
7.31.21
नील किं बहुभिर्दग्धैस्तव योधैः सरार्चिषा ।
मयैकेन हि युध्यस्व क्रुद्धः प्रहर चाशु माम् ॥ ७.३१.२१ ॥
నీలా! నీ మంటతో కాలిపోయిన ఈ అనేక మంది యోధులతో ఏమి లాభం? నాతో ఒంటరిగా యుద్ధం చెయ్యి; కోపంతో వెంటనే నన్ను కొట్టు.
7.31.22
तं पद्मनिकराकारं पद्मपत्रनिभेक्षणम् ।
व्याकोशपद्माभमुखो नीलो विव्याध सायकैः ॥ ७.३१.२२ ॥
పద్మ సమూహంలా ఆకారం కలవాడు, పద్మ పత్రాల వంటి కన్నులవాడు, వికసించిన పద్మం వంటి ముఖం కలవాడు అయిన అతడిని నీలుడు బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.31.23
तेनापि विद्धः सहसा द्रौणिर्भल्लैः शितैस्त्रिभिः ।
धनुर्ध्वजं च च्छत्रं च द्विषतः सन्न्यकृन्तत ॥ ७.३१.२३ ॥
అతని చేత కూడా అకస్మాత్తుగా మూడు పదునైన భల్లాలతో గుచ్చబడిన ద్రోణపుత్రుడు, శత్రువు విల్లు, ధ్వజం, ఛత్రాన్ని పూర్తిగా ఛేదించాడు.
7.31.24
स प्लुतः स्यन्दनात्तस्मान्नीलश्चर्मवरासिभृत् ।
द्रौणायनेः शिरः कायाद्धर्तुमैच्छत्पतत्त्रिवत् ॥ ७.३१.२४ ॥
ఆ నీలుడు రథం నుండి దూకి, మంచి డాలు, ఖడ్గం ధరించి, పక్షిలా ద్రోణపుత్రుని తల శరీరం నుండి తీయాలని కోరుకున్నాడు.
7.31.25
तस्योद्यतासेः सुनसं शिरः कायात्सकुण्डलम् ।
भल्लेनापाहरद्द्रौणिः स्मयमान इवानघ ॥ ७.३१.२५ ॥
పైకెత్తిన కత్తి గల అతని అందమైన ముక్కు కల తలను, కుండలాలతో సహా, ద్రోణి భల్లంతో శరీరం నుండి నరికాడు, నవ్వుతున్నవాడిలా, ఓ నిష్కల్మషుడా.
7.31.26
सम्पूर्णचन्द्राभमुखः पद्मपत्रनिभेक्षणः ।
प्रांशुरुत्पलपत्राभो निहतो न्यपतद्भुवि ॥ ७.३१.२६ ॥
పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం, పద్మపత్రాల వంటి కన్నులు, ఎత్తైనవాడు, నీలోత్పల దళ కాంతి గలవాడు, హతుడై భూమిపై పడిపోయాడు.
7.31.27
ततः प्रविव्यथे सेना पाण्डवी भृशमाकुला ।
आचार्यपुत्रेण हते नीले ज्वलिततेजसि ॥ ७.३१.२७ ॥
అప్పుడు పాండవ సేన అత్యంత కలతచెంది దుఃఖంలో మునిగింది, ఆచార్యపుత్రుడు ప్రకాశించే తేజస్సు గల నీలుని చంపినప్పుడు.
7.31.28
अचिन्तयंश्च ते सर्वे पाण्डवानां महारथाः ।
कथं नो वासविस्त्रायाच्छत्रुभ्य इति मारिष ॥ ७.३१.२८ ॥
పాండవుల మహారథులందరూ, 'వాసవుని కుమారుడు మనలను శత్రువుల నుండి ఎలా రక్షిస్తాడు?' అని ఆలోచించారు, ఓ పూజ్యుడా.
7.31.29
दक्षिणेन तु सेनायाः कुरुते कदनं बली ।
संशप्तकावशेषस्य नारायणबलस्य च ॥ ७.३१.२९ ॥
సైన్యం కుడి వైపున బలవంతుడు (అర్జునుడు) సంశప్తకుల మిగిలినవారిని, నారాయణ సేనను నాశనం చేశాడు.