మహాభారతం · అధ్యాయం 7.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.32.1
प्रतिघातं तु सैन्यस्य नामृष्यत वृकोदरः ।
सोऽभ्याहनद्गुरुं षष्ट्या कर्णं च दशभिः शरैः ॥ ७.३२.१ ॥
సైన్యపు ఈ ప్రతిఘాతాన్ని వృకోదరుడు సహించలేకపోయాడు. అతడు గురువు ద్రోణుని అరవై బాణాలతో, కర్ణుని పది బాణాలతో కొట్టాడు.
7.32.2
तस्य द्रोणः शितैर्बाणैस्तीक्ष्णधारैरजिह्मगैः ।
जीवितान्तमभिप्रेप्सुर्मर्मण्याशु जघान ह ॥ ७.३२.२ ॥
అతనిపై ద్రోణుడు పదునైన, వాడి అంచుగల, నేరుగా వెళ్ళే బాణాలతో కొట్టాడు. ప్రాణాన్ని అంతం చేయాలనే సంకల్పంతో అతడు వేగంగా మర్మస్థానంపై గాయపరిచాడు.
7.32.3
आनन्तर्यमभिप्रेप्सुः षड्विंशत्या शमार्पयत् ।
कर्णो द्वादशभिर्बाणैरश्वत्थामा च सप्तभिः ॥ ७.३२.३ ॥
వంతులుగా కొట్టాలనే కోరికతో కర్ణుడు ఇరవై ఆరు బాణాలతో కొట్టాడు, పన్నెండు బాణాలతో కొట్టాడు; అశ్వత్థామ ఏడు బాణాలతో కొట్టాడు.
7.32.4
षङ्भिर्दुर्योधनो राजा तत एनमथाकिरत् ।
भीमसेनोऽपि तान्सर्वान्प्रत्यविध्यन्महाबलः ॥ ७.३२.४ ॥
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు ఆరు బాణాలతో అతని మీద వర్షం కురిపించాడు. మహాబలుడైన భీమసేనుడు కూడా వారందరినీ ప్రతిగా గుచ్చాడు.
7.32.5
द्रोणं पञ्चाशतेषूणां कर्णं च दशभिः शरैः ।
दर्योधनं द्वादशभिर्दौणिमष्टाभिराशुगैः ॥ ७.३२.५ ॥
ద్రోణుని యాభై బాణాలతో, కర్ణుని పది బాణాలతో, దుర్యోధనుని పన్నెండు బాణాలతో, ద్రోణపుత్రుని ఎనిమిది వేగమైన బాణాలతో కొట్టాడు.
7.32.6
आरावं तुमुलं कुर्वन्नभ्यवर्तत तान्रणे ।
तस्मिन्सन्त्यति प्रामान्मृत्युसाधारणीकृते ॥ ७.३२.६ ॥
భయంకరమైన కోలాహలం చేస్తూ అతడు యుద్ధంలో వారిపై ముందుకు దూసుకెళ్ళాడు. ప్రాణాలు మృత్యువుతో పంచుకోబడిన ఆ యుద్ధంలో…
7.32.7
अजातशत्रुस्तान्योधान्भीमं त्रातेत्यचोदयत् ।
ते ययुर्भीमसेनस्य समीपममितौजसः ॥ ७.३२.७ ॥
అజాతశత్రువు ఆ యోధులను 'భీముడే రక్షకుడు' అని ప్రేరేపించాడు. అమితబలులైన వారు భీమసేనుని సమీపానికి వెళ్ళారు.
7.32.8
युयुधानप्रभृतयो माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
ते समेत्य सुसंरब्धाः सहिताः पुरुषर्षभाः ॥ ७.३२.८ ॥
యుయుధానుడు మొదలైనవారు, మాద్రి ఇద్దరు కుమారులైన పాండవులు — ఆ నరశ్రేష్ఠులు అత్యంత కోపంతో కలిసి వచ్చారు.
7.32.9
महेष्वासवरैर्गुप्ता द्रोणानीकं बिभित्सवः ।
समापेतुर्महावीर्या भीमप्रभृतयो रथाः ॥ ७.३२.९ ॥
మహా ధనుర్ధరులలో శ్రేష్ఠులచే రక్షించబడిన ద్రోణ సైన్యాన్ని ఛేదించాలనే కోరికతో, భీముడు మొదలైన మహావీర్య రథికులు కలిసారు.
7.32.10
तान्प्रत्यगृह्णादव्यग्रो द्रोणोऽपि रथिनां वरः ।
महारथानतिबलान्वीरान्समरयोधिनः ॥ ७.३२.१० ॥
రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుడు కూడా చలించకుండా వారిని ఎదుర్కొన్నాడు — మహారథులు, అత్యంత బలవంతులు, యుద్ధంలో పోరాడే వీరులను.
7.32.11
बाह्यं मृत्युभयं कृत्वा तावकान्पाण्डवा ययुः ।
सादिनः सादिनोऽब्यघ्नंस्तथैव रथिनो रथान् ॥ ७.३२.११ ॥
బాహ్య మృత్యుభయాన్ని కలిగించి పాండవులు నీ సైనికులపైకి దూసుకెళ్ళారు. అశ్వికులు అశ్వికులను, రథికులు రథాలను కొట్టారు.
7.32.12
असिशक्त्यृष्टिसङ्घातैर्युद्धमासीत्परश्वथैः ।
प्रकृष्टमसियुद्धं च बभूव कटुकोदयम् ॥ ७.३२.१२ ॥
కత్తులు, శక్తులు, ఋష్టులు, గొడ్డళ్ళ ఘర్షణలతో యుద్ధం జరిగింది. తీవ్రమైన ఖడ్గయుద్ధం జరిగింది, దాని ఫలితం చేదుగా ఉంది.
7.32.13
कुञ्जराणां च सम्पाते युद्धमासीत्सुदारुणम् ।
अपतत्कुञ्जरादन्यो हयादन्यस्त्ववाक्शिराः ॥ ७.३२.१३ ॥
ఏనుగుల ఢీకొనడంతో అక్కడ అత్యంత భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ఒకడు ఏనుగు నుండి పడ్డాడు, మరొకడు గుర్రం నుండి పడ్డాడు, ఇంకొకడు తలకిందులుగా పడ్డాడు.
7.32.14
नरो बाणविनिर्भिन्नो रथादन्यश्च मारिष ।
तत्रान्यस्य च सम्पर्दे पतितस्य विवर्मणः ॥ ७.३२.१४ ॥
ఓ మారిష, బాణాలతో గుచ్చబడిన ఒకడు రథం నుండి పడ్డాడు; అక్కడ పోరాటంలో మరొకడు, కవచం లేని పడిపోయిన వాడు…
7.32.15
शिरः प्रध्वंसयामास वक्षस्याक्रम्य कुञ्जरः ।
अपरांश्चापरेऽमृद्रन्वारणाः पतितान्नरान् ॥ ७.३२.१५ ॥
ఒక ఏనుగు ఒకని రొమ్మున కాలు మోపి అతని తలను నలిపివేసింది; ఇతర ఏనుగులు పడిపోయిన ఇతర మనుషులను తొక్కివేశాయి.
7.32.16
विषाणैश्चावनिं गत्वा व्यभिन्दन्रथिनो बहून् ।
नरान्त्रैः केचिदपरे विषाणालग्नसंश्रयैः ॥ ७.३२.१६ ॥
కొన్ని ఏనుగులు తమ దంతాలతో భూమిని తాకి అనేక రథికులను పొడిచాయి; కొన్ని దంతాలకు అంటిన మనుషుల ప్రేగులతో…
7.32.17
बभ्रमुः समरे नागा मृद्रन्तः शतशो नरान् ।
कार्ष्णायसतनुत्राणान्नराश्वरथकुञ्जरान् ॥ ७.३२.१७ ॥
యుద్ధంలో ఏనుగులు తిరుగుతూ, నల్ల ఇనుప కవచాలు ధరించిన వందలాది మనుషులను, మనుషులను, గుర్రాలను, రథాలను, ఏనుగులను తొక్కుతూ సంచరించాయి.
7.32.18
पतितान्पोथयाञ्चक्रुर्द्विपाः स्थूलनलानिव ।
गृध्रपत्राधिवासांसि शयनानि नारधिपाः ॥ ७.३२.१८ ॥
ఏనుగులు పడిపోయినవారిని లావైన రెల్లు గడ్డిలా తొక్కివేశాయి; గద్దల రెక్కలను వస్త్రంగా కప్పుకున్న రాజులు ఈ శయ్యలపై పడుకున్నట్లు ఉన్నారు…
7.32.19
हीमन्तः कालसम्पर्कात्सुदुःस्वान्यनुशेरते ।
हन्ति स्मात्र पिता पुत्रं रथेनाभ्येत्य संयुगे ॥ ७.३२.१९ ॥
కాలం ప్రభావంతో దురదృష్టవంతులు అక్కడ పడి ఉన్నారు. ఇక్కడ తండ్రి యుద్ధంలో రథంపై వచ్చి కొడుకును కొట్టుచున్నాడు.
7.32.20
पुत्रश्च पितरं मोहान्निर्मर्यादमवर्तत ।
रथो भग्नो ध्वजश्छिन्नश्छत्रमुर्व्यों निपातितम् ॥ ७.३२.२० ॥
కొడుకు కూడా మోహంతో తండ్రి పట్ల మర్యాద మీరి ప్రవర్తించాడు. రథం విరిగింది, ధ్వజం తెగింది, ఛత్రం నేలపై పడగొట్టబడింది.
7.32.21
युगार्धं च्छिन्नमादाय प्रदुद्राव तथा हयः ।
सासिर्बाहुर्निपतितः शिरश्छिन्नं सकुण्डलम् ॥ ७.३२.२१ ॥
సగం నాగలిని విరిగి తెచ్చుకుని గుర్రం పారిపోయింది. కత్తితో కూడిన బాహువు పడిపోయింది; కుండలాలతో కూడిన తల తెగిపోయింది.
7.32.22
गजेनाक्षिप्य बलिना रथः सञ्चूर्णितः क्षितौ ।
रथिना ताडितो नागो नाराचेनापतत्क्षितौ ॥ ७.३२.२२ ॥
బలమైన ఏనుగు రథాన్ని విసిరివేసి నేలపై చూర్ణం చేసింది. రథికుడు ఇనుప బాణంతో ఏనుగును కొట్టగా అది నేలపై పడింది.
7.32.23
सारोहश्चापतद्वाजी गेजेनाभ्याहतो भृशम् ।
निर्मर्यादं महद्युद्धमवर्तत सुदारुणम् ॥ ७.३२.२३ ॥
రౌతుతో సహా గుర్రం కూడా ఏనుగు బలంగా కొట్టడంతో పడిపోయింది. హద్దులు లేని మహా యుద్ధం అత్యంత భయంకరంగా సాగింది.
7.32.24
हा तात हा पुत्र सखे क्वासि तिष्ठ क्व धावसि ।
प्रहराहर जह्मेनं स्मितश्वेडितगर्जितैः।
इत्येवमुच्चैरत्यर्थं श्रूयन्ते विविधा गिरः ॥ ७.३२.२४ ॥
అయ్యో తండ్రీ! అయ్యో కుమారా! మిత్రమా! ఎక్కడ ఉన్నావు? ఆగు, ఎక్కడికి పరుగెత్తుతున్నావు? కొట్టు, కొట్టు, వీడిని చంపు! నవ్వులు, హుంకారాలు, గర్జనలతో ఇలా ఎత్తుగా అనేక రకాల కేకలు వినిపిస్తున్నాయి.
7.32.25
नरस्याश्वस्य नाग्स्य समसञ्जत शोणितम् ।
उपाशाम्यद्रजो भौमं भीरून्कश्मलमाविशत् ॥ ७.३२.२५ ॥
మనిషి, గుర్రం, ఏనుగుల రక్తం కలిసిపోయింది. భూమి మీద ధూళి అణిగింది; భీరువులను భయం ఆవహించింది.
7.32.26
चक्रेण चक्रमासाद्य वीरो वीरस्य संयुगे ।
अतीतेषुपथे काले जहार गदया सिरः ॥ ७.३२.२६ ॥
యుద్ధంలో వీరుడు మరో వీరుని చక్రాన్ని తన చక్రంతో ఢీకొట్టాడు. బాణాలు చేరని దూరంలో తగిన సమయంలో గదతో అతని తలను తెగగొట్టాడు.
7.32.27
असीत्केशपरामर्शो मुष्टियुद्धं च दारुणम् ।
नखैर्दन्तैश्च सूराणामद्वीपे द्वीपमिच्छताम् ॥ ७.३२.२७ ॥
వీరులు జుట్టు పట్టుకుని పిడికిలి పోరాటం భయంకరంగా సాగింది. ఆశ్రయమైన ద్వీపం లేకపోయినా ఒకరిపై ఒకరు ఆశ్రయం కోరుతూ గోళ్లతో, పళ్లతో పోరాడారు.
7.32.28
तत्राच्छिद्यत शूरस्य सखङ्गो बाहुरुद्यतः ।
सधुनश्चापरस्यापि सशरः साङ्कुशस्तथा ॥ ७.३२.२८ ॥
అక్కడ ఒక వీరుని కత్తితో పైకెత్తిన బాహువు నరికివేయబడింది. మరొకని ధనుస్సు, బాణం, అంకుశంతో కూడిన బాహువు కూడా అలాగే తెగిపోయింది.
7.32.29
आक्रोशदन्यमन्योऽत्र तथाऽन्यो विमुखोऽद्रवत् ।
अन्यः प्राप्तस्य चान्यस्य शिरः कायादपाहरत् ॥ ७.३२.२९ ॥
ఇక్కడ ఒకరు మరొకరిని అరుస్తూ సవాలు చేశారు; మరొకరు విముఖుడై పారిపోయాడు. ఎదురుగా వచ్చిన మరొకని తలను ఒకడు శరీరం నుండి వేరుచేశాడు.
7.32.30
सशब्दमद्रवच्चान्यः शब्दादन्योऽत्रसद्भृशम् ।
स्वानन्योऽथ परानन्यो जघान निशितैः शरैः ॥ ७.३२.३० ॥
ఒకడు అరుస్తూ పరుగెత్తాడు; మరొకడు ఆ శబ్దానికి బాగా భయపడ్డాడు. ఒకడు తన వారిని, మరొకడు శత్రువులను వాడి బాణాలతో కొట్టి పడేశాడు.
7.32.31
गिरिशृङ्गोपमश्चात्र नाराचेन निपातितः ।
मातङ्गो न्यपतद्भूमौ नदीरोध इवोष्णगे ॥ ७.३२.३१ ॥
ఇక్కడ ఇనుప బాణంతో కూలిన పర్వతశిఖరం వంటి ఏనుగు, ఎండాకాలంలో నది ఆనకట్ట కూలినట్లు నేలపై పడింది.
7.32.32
तथैव रथिनं नागः क्षरन्गिरिरिवारुजन् ।
अभ्यतिष्ठत्पदा भूमौ सहाश्वं सहसारथिम् ॥ ७.३२.३२ ॥
అలాగే ఆ ఏనుగు, పర్వతంలా రక్తం కారుతూ, రథికుడిని నలిపివేస్తూ, గుర్రం సారథితో సహా అతని మీద కాళ్ళతో భూమిపై నిలిచింది.
7.32.33
शूरान्प्रहरतो दृष्ट्वा कृताश्स्त्रान्रुधिरोक्षितान् ।
बहूनप्याविशन्मोहो भीरून्हृदयदुर्बलान् ॥ ७.३२.३३ ॥
శూరులు దెబ్బలు కొడుతూ, అస్త్రవిద్యలో నిపుణులై, రక్తంతో తడిసినవారై ఉండటం చూసి, భ్రమ చాలామందిని, ముఖ్యంగా భీరువులను, హృదయం బలహీనులను ఆవహించింది.
7.32.34
सर्वमाविग्नमभवन्न प्राज्ञायत किञ्चन ।
सैन्येन रजसा ध्वस्तं निर्मर्यादमवर्तत ॥ ७.३२.३४ ॥
అంతా కలత చెందింది; ఏదీ గుర్తించబడలేదు. సైన్యపు ధూళితో అన్నీ కప్పబడి, మర్యాద లేకుండా యుద్ధం సాగింది.
7.32.35
ततः सेनापतिः शीघ्रमयं क्राल इति ब्रुवन् ।
नित्याभित्वरितानेव त्वरयामास पाण्डवान् ॥ ७.३२.३५ ॥
అప్పుడు సేనాధిపతి, 'ఇతడు క్రాలుడు' అని చెబుతూ, ఎల్లప్పుడూ త్వరపడే పాండవులను మరింత వేగంగా ముందుకు నడిపించాడు.
7.32.36
कुर्वन्तः शासनं तस्य पाण्डवा बाहुशालिनः ।
सरो हंसा इवापेतुर्घ्नन्तो द्रोणरथं प्रति ॥ ७.३२.३६ ॥
అతని ఆజ్ఞను పాటిస్తూ, బాహుబలురైన పాండవులు, సరస్సు వైపు వెళ్లే హంసల వలె, ద్రోణుని రథాన్ని కొడుతూ దానివైపు సాగిపోయారు.
7.32.37
गृह्णीताद्रवतान्योन्यं विभीता विनिकृन्तत ।
इत्यासीत्तुमुलः शब्दो दुर्धर्षस्य रथं प्रति ॥ ७.३२.३७ ॥
పట్టుకోండి, పారిపోండి, భయపడిన వారు ఒకరినొకరు నరకండి — దుర్ధర్షుని రథం వైపు ఇలా భీకర కోలాహలం చెలరేగింది.
7.32.38
ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रौणी राजा जयद्रथः ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ शल्यश्चैतान्न्यवारयन् ॥ ७.३२.३८ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు, కృపుడు, కర్ణుడు, ద్రౌణి, రాజు జయద్రథుడు, అవంతి రాజకుమారులు విందుడు, అనువిందుడు, శల్యుడు — వీరు వారిని అడ్డుకున్నారు.
7.32.39
ते त्वार्यधर्मसंरब्धा दुर्निवारा दुरासदाः ।
शरार्ता न जहुर्द्रोणं पाञ्चालाः पाण्डवै सह ॥ ७.३२.३९ ॥
వారు ఆర్య ధర్మంతో ఉద్రేకపడినవారు, అడ్డగించలేనివారు, సమీపించలేనివారు; బాణాలతో బాధపడినప్పటికీ పాంచాలులు పాండవులతో కలిసి ద్రోణుని విడిచిపెట్టలేదు.
7.32.40
ततो द्रोणोऽतिसंक्रुद्धो विसृजञ्शतशः शरान् ।
चेदिपाञ्चालपाण्डूनामकरोत्कदनं महत् ॥ ७.३२.४० ॥
అప్పుడు అతి కోపించిన ద్రోణుడు వందల కొద్దీ బాణాలు విడిచి చేది, పాంచాల, పాండవుల మహా సంహారం చేశాడు.
7.32.41
तस्य ज्यातलनिर्घोषः शुश्रुवे दिक्षं मारिष ।
वज्रसंह्रादसङ्काशस्त्रासयन्मानवान्बहून् ॥ ७.३२.४१ ॥
ఓ మారిష, అతని విల్లు తాడు చప్పుడు అన్ని దిక్కులలో వినిపించింది; అది వజ్రనాదంలా ఉండి పలువురు మానవులను భయపెట్టింది.
7.32.42
एतस्मिन्नन्तरे जिष्णुर्जित्वा संशप्तकान्बहून् ।
अभ्ययात्तत्र यत्रासौ द्रोणः पाण्डून्प्रमर्दति ॥ ७.३२.४२ ॥
ఈ లోపు విజయుడైన అర్జునుడు అనేక సంశప్తకులను జయించి, ద్రోణుడు పాండవులను చితకగొట్టుతున్న చోటికి వచ్చాడు.
7.32.43
ताञ्शरौघान्महावर्ताञ्शोणितोदान्महाहदान् ।
तीर्णः संशप्तकान्हत्वा प्रत्यदृश्यत फल्गुनः ॥ ७.३२.४३ ॥
బాణ ప్రవాహాలు, పెద్ద సుళ్లు, రక్తజలంతో నిండిన మహా సరస్సులను దాటి, సంశప్తకులను చంపి ఫల్గునుడు (అర్జునుడు) మళ్లీ కనిపించాడు.
7.32.44
तस्य कीर्तिमतो लक्ष्म सूर्यप्रतिमतेजसः ।
दीप्यमानमपश्याम तेजसा वानरध्वजम् ॥ ७.३२.४४ ॥
కీర్తిమంతుడు, సూర్యతేజస్సు గలవాడి వానర ధ్వజ చిహ్నం తన తేజస్సుతో ప్రకాశించడం మేము చూశాము.
7.32.45
संशप्तकसमुद्रं तमुच्छोष्यास्त्रगभस्तिभिः ।
स पाण्डवयुगान्तार्कः कुरूनप्यभ्यतीतपत् ॥ ७.३२.४५ ॥
అస్త్రకిరణాలతో ఆ సంశప్తకసముద్రాన్ని ఎండించి, పాండవుల యుగాంత సూర్యుడు కురువులను కూడా దహించాడు.
7.32.46
प्रददाह कुरून्सर्वानर्जुनः शस्त्रतेजसा ।
युगान्ते सर्वभूतानि धूमकेतुरिवोत्थितः ॥ ७.३२.४६ ॥
అర్జునుడు ఆయుధ తేజస్సుతో కురువులందరినీ దహించాడు; యుగాంతంలో ఉదయించిన ధూమకేతువు సమస్త ప్రాణులను దహించినట్లు.
7.32.47
तेन बाणसहस्रौधैर्गजाश्वरथयोधिनः ।
ताड्यमानाः क्षितिं जग्मुर्मुक्तकेशाःशरार्दिताः ॥ ७.३२.४७ ॥
అతని చేత వేలాది బాణ ప్రవాహాలతో కొట్టబడిన ఏనుగు, గుర్రం, రథ యోధులు, విరబోసుకున్న జుట్టుతో బాణపీడితులై భూమిపై కూలిపోయారు.
7.32.48
केचिदार्तस्वनं चक्रुर्विनेशुरपरे पुनः ।
पार्थबाणहताः केचिन्निपेतुर्विगतासवः ॥ ७.३२.४८ ॥
కొందరు ఆర్తనాదం చేశారు, మరికొందరు నశించారు; పార్థుని బాణాలతో హతులైన కొందరు ప్రాణం పోయి కూలిపోయారు.
7.32.49
तेषामुत्पतितान्कांश्चित्पतितांश्च पराङ्मुखान् ।
न जघानार्जुनो योधान्योधव्रतमनुस्मरन् ॥ ७.३२.४९ ॥
వారిలో లేచి వస్తున్నవారిని, పడిపోయినవారిని, వెనుదిరిగినవారిని యోధధర్మాన్ని స్మరిస్తూ అర్జునుడు చంపలేదు.
7.32.50
ते विकीर्णरथाश्चित्राः प्रायशश्च पराङ्मुखः ।
कुरवः कर्णकर्णेति हाहेति च विचुक्रुशुः ॥ ७.३२.५० ॥
చెదిరిపోయిన రథాలతో, ఎక్కువగా వెనుదిరిగిన ఆ కౌరవులు 'కర్ణా, కర్ణా' అని, 'అయ్యో, అయ్యో' అని ఆర్తనాదం చేశారు.
7.32.51
तमाधिरथिराक्रन्दं विज्ञाय शरणैषिणाम् ।
मा भैष्टेति प्रतिश्रुत्य ययावभिमुखोऽर्जुनम् ॥ ७.३२.५१ ॥
శరణు కోరువారి ఆ ఆర్తనాదాన్ని గ్రహించి, 'భయపడకండి' అని మాట ఇచ్చి, అధిరథుని కుమారుడు (కర్ణుడు) అర్జునునికి ఎదురుగా వెళ్ళాడు.
7.32.52
स भारतरथश्रेष्ठः सर्वभारतहर्षणः ।
प्रादुश्चक्रे तदाग्नेयमस्त्रमस्त्रविदां वारः ॥ ७.३२.५२ ॥
భారత రథికులలో శ్రేష్ఠుడు, భారతులందరినీ సంతోషపెట్టువాడు, అస్త్రవిదులలో అగ్రగణ్యుడు అయిన అతడు ఆ ఆగ్నేయాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
7.32.53
तस्य दीप्तशरौघस्य दीप्तचापधरस्य च ।
वारुणेन तदस्त्रेण विधूयाथ धनञ्जयः।
शरौघाञ्शरजालेन विदुधाव धनञ्जयः ॥ ७.३२.५३ ॥
ప్రజ్వలించే బాణాల వరదతో, ప్రకాశించే ధనువును ధరించిన అతని అస్త్రాన్ని వరుణాస్త్రంతో తొలగించి, ధనంజయుడు బాణజాలంతో బాణవర్షాలను చెల్లాచెదురు చేశాడు.
7.32.54
तथैवाधिरथिस्तस्य बाणाज्ज्वलिततेजसः ।
अस्त्रमस्त्रेण संवार्य प्राणदद्विसृजञ्शरान् ॥ ७.३२.५४ ॥
అలాగే అధిరథుని కుమారుడు (కర్ణుడు) ప్రజ్వలించే తేజస్సుతో వచ్చిన అతని బాణాలను అస్త్రంతో అస్త్రాన్ని నిరోధించి, బాణాలను ప్రయోగిస్తూ గర్జించాడు.
7.32.55
धृष्टद्युम्नश्च भीमश्च सात्यकिश्च महारथः ।
विव्यधुः कर्णमासाद्य त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ॥ ७.३२.५५ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు, భీముడు, సాత్యకి అనే మహారథులు కర్ణుని సమీపించి ఒక్కొక్కరు మూడు సూటి బాణాలతో అతడిని గాయపరిచారు.
7.32.56
अर्जुनास्त्रं तु राधेयः संवार्य शरवृष्टिभिः ।
तेषां त्रयाणां चापानि चिच्छेद विशिखैस्त्रिभिः ॥ ७.३२.५६ ॥
రాధేయుడు (కర్ణుడు) అర్జునుని అస్త్రాన్ని బాణవర్షంతో అడ్డుకొని, ఆ ముగ్గురి విల్లులను మూడు బాణాలతో తుంచాడు.
7.32.57
ते निकृत्तायुघाः शूरा निर्विषा भुजगा इव ।
रथशक्तीः समुत्क्षिप्य भृशं सिंहा इवानदन् ॥ ७.३२.५७ ॥
ఆ వీరుల ఆయుధాలు తెగిపోయాయి; వారు విషంలేని పాములలా అయ్యారు; రథ-శక్తులను ఎత్తి సింహాల్లా గర్జించారు.
7.32.58
ता भुजाग्रैर्महावेगा निसृष्टा भुजगोपमाः ।
दीप्यमाना महाशक्त्यो जग्मुराधिरथिं प्रति ॥ ७.३२.५८ ॥
భుజాగ్రాల నుండి ప్రయోగించబడిన ఆ మహావేగ, సర్పాకార, ప్రకాశించే మహాశక్తులు ఆధిరథి (కర్ణుని) వైపు వెళ్లాయి.
7.32.59
ता निकृत्य शरव्रातैस्त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
ननाद बलवान्कर्णः पार्थाय विसृजञ्शरान् ॥ ७.३२.५९ ॥
వాటిని బాణసమూహాలతో, ఒక్కొక్కటి మూడు సూటి బాణాలతో ఖండించి, బలవంతుడైన కర్ణుడు పార్థునిపై బాణాలు వేస్తూ గర్జించాడు.
7.32.60
अर्जुनश्चापि राधेयं विद्ध्वा सप्तभिराशुगैः ।
कर्णादवरजं बाणैर्जघान निशितैः शरैः ॥ ७.३२.६० ॥
అర్జునుడు కూడా రాధేయుని (కర్ణుని) ఏడు వేగమైన బాణాలతో గాయపరిచి, కర్ణుని తమ్ముడిని పదునైన బాణాలతో కూల్చాడు.
7.32.61
ततः शत्रुंजयं हत्वा पार्थः षङ्भिरजिह्मगैः ।
जहार सद्यो भल्लेन विपाटस्य शिरो रथात् ॥ ७.३२.६१ ॥
అప్పుడు పార్థుడు శత్రుంజయుని చంపి, ఆరు సూటి బాణాలతో, ఆ తర్వాత ఒక భల్లంతో వెంటనే విపాటుని తల రథం నుండి నరికాడు.
7.32.62
पश्यतां धार्तराष्ट्राणामेकेनैव किरीटिना ।
प्रमुखे सूतपुत्रस्य सोदर्या निहतास्त्रयः ॥ ७.३२.६२ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు చూస్తుండగానే, ఒక్క కిరీటి (అర్జునుడు) చేతనే, సూతపుత్రుని (కర్ణుని) ఎదుటే అతని ముగ్గురు సోదరులు చంపబడ్డారు.
7.32.63
ततो भीमः समुत्पत्य स्वरथाद्वैनतेयवत् ।
वरासिना कर्णपक्षाञ्जधान दश पञ्च च ॥ ७.३२.६३ ॥
అప్పుడు భీముడు తన రథం నుండి గరుడునిలా ఎగిరి, శ్రేష్ఠమైన ఖడ్గంతో కర్ణపక్షంలోని పదిహేను మందిని చంపాడు.
7.32.64
पुनस्तु रथमास्थाय धनुरादाय चापरम् ।
विव्याध दशभिः कर्णं सूतमश्वांश्च पञ्चभिः ॥ ७.३२.६४ ॥
మళ్లీ రథమెక్కి మరో విల్లును తీసుకుని, కర్ణుని పది బాణాలతో, సారథిని మరియు గుర్రాలను ఐదు బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.32.65
धृष्टद्युम्नोऽप्यसिवरं चर्म चादाय भास्वरम् ।
जघान चन्द्रवर्माणं बृहत्क्षत्रं च नैषधम् ॥ ७.३२.६५ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా శ్రేష్ఠమైన ఖడ్గాన్ని, ప్రకాశించే డాలును తీసుకుని, చంద్రవర్మను మరియు నైషధుడైన బృహత్క్షత్రుని చంపాడు.
7.32.66
ततः स्वरथमास्थाय पाञ्चाल्योऽन्यच्च कार्मुकम् ।
आदाय कर्णं विव्याध त्रिसप्तत्या नदन्रणे ॥ ७.३२.६६ ॥
అప్పుడు తన రథమెక్కి పాంచాల్యుడు మరో విల్లును తీసుకుని, యుద్ధంలో గర్జిస్తూ కర్ణుని డెబ్బై మూడు బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.32.67
शैनेयोऽप्यन्यदादाय धनुरिन्दुसमद्युतिः ।
सूतपुत्रं चतुःषष्ट्या विद्ध्वा सिंह इवानदत् ॥ ७.३२.६७ ॥
శైనేయుడు కూడా మరొక ధనుస్సును తీసుకుని, చంద్రుని కాంతి కలవాడై, సూతపుత్రుడైన కర్ణుని అరవై నాలుగు బాణాలతో గుచ్చి సింహంలా గర్జించాడు.
7.32.68
भल्लाभ्यां साधु मुक्ताभ्यां छित्त्वा कर्णस्य कार्मुकम् ।
पुनः कर्णं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ७.३२.६८ ॥
రెండు భల్ల బాణాలతో కర్ణుని ధనుస్సును ఛేదించి, మళ్లీ మూడు బాణాలతో కర్ణుని బాహువులలో, వక్షస్థలంలో కొట్టాడు.
7.32.69
ततो दुर्योधनो द्रोणो राजा चैव जयद्रथः ।
निम़ज्जमानं राधेयमुज्जह्रुः सात्यकार्णवात् ॥ ७.३२.६९ ॥
అప్పుడు దుర్యోధనుడు, ద్రోణుడు, రాజు జయద్రథుడు, సాత్యకి అనే సముద్రంలో మునిగిపోతున్న రాధేయుడిని (కర్ణుని) పైకి లాగారు.
7.32.70
पत्त्यश्वरथमातङ्गास्त्वदीयाः शतशोऽपरे ।
कर्णमेवाभ्यधावन्त त्रास्यमानाः प्रहारिणः ॥ ७.३२.७० ॥
నీ సైన్యంలోని కాల్బలం, అశ్వికులు, రథికులు, గజారోహకులు, వందల సంఖ్యలో ఇతరులు, కర్ణుని రక్షించడానికి ప్రహరిస్తూ అతని వైపు పరుగెత్తారు.
7.32.71
धृष्टद्युम्नश्च भीमश्च सौभद्रोऽर्जुन एव च ।
नकुलः सहदेवश्च सात्यकिं जुगुपू रणे ॥ ७.३२.७१ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు, భీముడు, సుభద్ర కుమారుడు, అర్జునుడు, నకులుడు, సహదేవుడు యుద్ధంలో సాత్యకిని రక్షించారు.
7.32.72
एवमेष महारौद्रः क्षयार्थं सर्वधन्विनाम् ।
तावकानां परेषां च त्यक्त्वा प्राणानभूद्रणः ॥ ७.३२.७२ ॥
ఈ విధంగా ఈ మహా భయంకరమైన యుద్ధం, సమస్త ధనుర్ధారుల నాశనం కోసం, నీ వారిలోనూ శత్రువులలోనూ ప్రాణాలు విడిచేలా జరిగింది.
7.32.73
पदातिरथनागाश्वा गजाश्वरथपत्तिभिः ।
रथिनो नागपत्त्यश्वैरथ पत्तीरथ द्विपैः ॥ ७.३२.७३ ॥
కాలబలం, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు; ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, కాలబలంతో; రథికులు ఏనుగు స్వారీలతో, కాలబలంతో, అశ్వికులతో, కాలబలం ఏనుగులతో తలపడింది.
7.32.74
अश्वैरश्वा गजैर्नागा रथिनो रथिभिः सह ।
संयुक्ताः समदृश्यन्त पत्तयश्चापि पत्तिभिः ॥ ७.३२.७४ ॥
గుర్రాలు గుర్రాలతో, ఏనుగులు ఏనుగులతో, రథికులు రథికులతో కలిసి కనిపించారు; కాలబలం కూడా కాలబలంతో కనిపించింది.
7.32.75
एवं सुकलिलं युद्धमासीत्क्रव्यादहर्षणम् ।
महद्भिस्तैरभीतानां यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ७.३२.७५ ॥
ఇలా అత్యంత గందరగోళమైన ఆ యుద్ధం మాంసభక్షకులను ఆనందింపజేసింది; భయం లేని ఆ మహా వీరుల వల్ల అది యమలోకాన్ని విస్తరింపజేసింది.
7.32.76
ततो हता नररथवाजिकुञ्जरै ।
रनेकशो द्विपरथपत्तिवाजिनः।
गजैर्गजा रथिभिरुदायुधा रथा ।
हयैर्हयाः पत्तिगणैश्च पत्तयः ॥ ७.३२.७६ ॥
అప్పుడు నరులు, రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు అనేక విధాలుగా హతమయ్యారు; ఏనుగులు, రథాలు, కాలబలం, గుర్రాలు హతమయ్యాయి; ఏనుగులు ఏనుగులచేత, రథికులచేత, ఆయుధాలెత్తిన రథాలు, గుర్రాలు గుర్రాలచేత, కాలబల సమూహాల చేత, కాలబలం కూడా హతమయ్యాయి.
7.32.77
रथैर्द्विपा द्विरदवरैर्महाहया ।
हयैर्नरा वररथिभिश्च वाजिनः।
निरस्तजिह्वादशनेक्षणाः क्षितौ ।
क्षयं गताः प्रमथितवर्मभूषणाः ॥ ७.३२.७७ ॥
రథాలచేత ఏనుగులు, శ్రేష్ఠ ఏనుగుల చేత మహాగుర్రాలు, గుర్రాల చేత మనుషులు, శ్రేష్ఠ రథికుల చేత గుర్రాలు హతమయ్యాయి; నాలుక, పళ్ళు, కళ్ళు బయటికి వెలువడి, కవచాలు ఆభరణాలు నలిగి, వారు నేలపై నాశనమయ్యారు.
7.32.78
तथा परैर्बहुकरणैर्वरायुधै-
र्हता गताः प्रतिभयदर्शनाः क्षितिम्।
विपोथिता हयगजपादताडिता ।
भृशाकुला रथमुखनेमिभिः क्षताः ॥ ७.३२.७८ ॥
అలాగే శత్రువుల చేత, అనేక సాధనాలతో, శ్రేష్ఠ ఆయుధాలతో హతమై, భయంకర రూపులుగా వారు నేలపై పడ్డారు; తొక్కబడి, గుర్రాలు ఏనుగుల కాళ్లచేత కొట్టబడి, అత్యంత కలతచెంది, రథాల ముఖ భాగాలచేత, చక్రాంచులచేత గాయపడ్డారు.
7.32.79
प्रमोदने श्वापदपक्षिरक्षसां ।
जनक्षये वर्तति तत्र दारुणे।
महाबलास्ते कुपिताः परस्परं ।
निषूदयन्तः प्रविचेरुरोजसा ॥ ७.३२.७९ ॥
ఆ భయంకర జనక్షయంలో, క్రూరమృగాలు, పక్షులు, రాక్షసులు ఆనందిస్తుండగా, ఆ మహాబలురు కోపంతో ఒకరినొకరు సంహరిస్తూ బలంగా తిరుగాడారు.
7.32.80
ततो बले भृशलुलिते परस्परं ।
निरीक्षमाणे रुधिरौघसम्प्लुते। ॥ ७.३२.८० ॥
అప్పుడు సైన్యం అతిగా కలత చెంది, ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ, రక్తప్రవాహాలలో తడిసిపోయి ఉంది.
7.32.81
दिवाकरेऽस्तंगिरिमास्थिते शनै ।
रुभे प्रयाते शिबिराय भारत ॥ ७.३२.८१ ॥
భారతా, సూర్యుడు నెమ్మదిగా అస్తగిరి పర్వతాన్ని అధిరోహించి, శిబిరం వైపు వెళ్లిపోయాడు.