Mahābhārata · Adhyāya 7.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.33.1
पूर्वमस्मासु भग्नेषु फल्गुगेनामितौजसा ।
द्रोणे च मोघसङ्कल्पे रक्षिते च युधिष्ठिरे ॥ ७.३३.१ ॥
Antes, cuando nuestro ejército fue quebrado por Phalguna (Arjuna) de poder inmenso, cuando el propósito de Droṇa resultó vano y cuando Yudhiṣṭhira quedó protegido.
7.33.2
सर्वे विध्वस्तकवचास्तावका युधि निर्जिताः ।
रजस्वला भृशोद्विग्ना वीक्षमाणा दिशो दश ॥ ७.३३.२ ॥
Todos vuestros guerreros, con las armaduras destrozadas, vencidos en batalla, cubiertos de polvo y muy agitados, miraban en las diez direcciones.
7.33.3
अवहारं ततः कृत्वा भारद्वाजस्य सम्मते ।
लब्धलक्षैः शरैर्भिन्ना भृशावहसिता रणे ॥ ७.३३.३ ॥
Entonces, con el consentimiento de Bhāradvāja (Droṇa), se retiraron, atravesados por flechas que habían dado en el blanco, y en la batalla se convirtieron en objeto de gran burla.
7.33.4
श्लाघमानेषु भूतेषु फल्गुनस्यामितान्गुणान् ।
केशवस्य च सौहार्दे कीर्त्यमानेऽर्जुनं प्रति ॥ ७.३३.४ ॥
Mientras los seres alababan las virtudes sin medida de Phalguna (Arjuna) y se recordaba la amistad de Keśava (Kṛṣṇa) hacia Arjuna.
7.33.5
अभिशस्ता इवाभूवन्ध्यानमूकत्वमास्थिताः ।
ततः प्रभातसमये द्रोणं द्रुयोधनोऽब्रवीत् ॥ ७.३३.५ ॥
Permanecían como malditos, sumidos en un silencio de reflexión. Entonces, al amanecer, Duryodhana habló a Droṇa.
7.33.6
प्रणयादभिमानाच्च द्विषद्वृद्ध्या च दुर्मनाः ।
शृण्वतां सर्वयोधानां संरब्धो वाक्यकोविदः ॥ ७.३३.६ ॥
Duryodhana, con el ánimo turbado por el afecto, el orgullo y el crecimiento de la enemistad, airado y diestro en el habla, habló mientras todos los guerreros escuchaban.
7.33.7
नूनं वयं वध्यपक्षे भवतो द्विजसत्तम ।
तथाहि नाग्रहीः प्राप्तं समीपेऽद्य युधिष्ठिरम् ॥ ७.३३.७ ॥
Mejor de los dos veces nacidos, sin duda estamos del lado de quienes tú quieres matar, pues hoy no capturaste a Yudhiṣṭhira cuando se acercó.
7.33.8
इच्छतस्ते न मुच्येत चक्षुःप्राप्तो रणे रिपुः ।
जिघृक्षतो रक्ष्यमाणः सामरैरपि पाण्डवैः ॥ ७.३३.८ ॥
El enemigo que llegó a la vista en la batalla no podría escapar, aunque tú lo desearas y quisieras capturarlo, pues estaba protegido por los Pāṇḍavas junto con los inmortales.
7.33.9
वरं दत्त्वा मम प्रीतः पश्चाद्विकृतवानसि ।
आशाभङ्गं न कुर्वन्ति भक्तस्यार्याः कथञ्चन ॥ ७.३३.९ ॥
Tras concederme un don y mostrarte complacido, luego lo revocaste. Los nobles nunca de ningún modo frustran la esperanza de un devoto.
7.33.10
ततोऽप्रीतस्तथोक्तः सन्भारद्वाजोऽब्रवीन्नृपम् ।
नार्हसे मां तथा ज्ञातुं घटमानं तव प्रिये ॥ ७.३३.१० ॥
Entonces, disgustado y así interpelado, Bhāradvāja (Droṇa) habló al rey: Querido, no deberías conocerme así, yo que me esfuerzo por ti.
7.33.11
ससुरासुरगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः ।
नालं लोका रणे जेतुं पाल्यमानं किरीटिना ॥ ७.३३.११ ॥
Ni siquiera todos los mundos, con dioses, asuras, gandharvas, yakṣas, serpientes y rākṣasas, son capaces de vencer en batalla a quien protege Kirīṭin (Arjuna).
7.33.12
विश्वसृग्यत्र गोविन्दः पृतनानीस्तथाऽर्जुनः ।
तत्र कस्य बलं क्रामेदन्यत्र त्र्यम्बकात्प्रभोः ॥ ७.३३.१२ ॥
Donde estén Govinda (Kṛṣṇa), creador del universo, y Arjuna, jefe del ejército, ¿de quién podría prevalecer la fuerza allí, salvo la del señor Tryambaka (Śiva)?
7.33.13
सत्यं तात ब्रवीम्यद्य नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
अद्यैकं प्रवरं कञ्चित्पातयिष्ये महारथम् ॥ ७.३३.१३ ॥
Querido, te digo la verdad hoy: esto jamás será de otra manera. Hoy derribaré a un gran carro de guerra excelso.
7.33.14
चक्रब्यूहं विधास्यामि योऽभेद्यस्त्रिदशैरपि ।
योगेन केनचिद्राजन्नर्जुनस्त्वपनीयताम् ॥ ७.३३.१४ ॥
Dispondré la formación del círculo, que ni siquiera los dioses pueden atravesar. Oh rey, que Arjuna sea apartado por algún medio.
7.33.15
न ह्यज्ञातमसाध्यं वा तस्य सङ्ख्येऽस्ति किञ्चन ।
तेन ह्युपात्तं सकलं सर्वज्ञानमितस्ततः ॥ ७.३३.१५ ॥
En la batalla no hay nada desconocido ni inalcanzable para él. Ha reunido todo el saber, de aquí y de allá.
7.33.16
द्रोणेन व्याहृते त्वेवं संशप्तकगणाः पुनः ।
आह्वयन्नर्जुनं सङ्ख्ये दक्षिणामभितो दिशम् ॥ ७.३३.१६ ॥
Cuando Droṇa habló así, las huestes de los Saṃśaptaka, desafiando de nuevo a Arjuna en la batalla, se dirigieron por todas partes hacia el cuarto sur.
7.33.17
ततोऽर्जुनस्याथ परैः सार्धं समभवद्रणः ।
तादृशो यादृशो नान्यः श्रुतो दृष्टोपि वा क्वचित्। ॥ ७.३३.१७ ॥
Entonces se produjo para Arjuna un combate con sus enemigos como no se había oído ni visto en ningún otro lugar.
7.33.18
तत्र द्रोणेन विहितो व्यूहो राजन्व्यरोचत ।
चरन्मध्यन्दिने सूर्यः प्रतपन्निव दुर्दृशः ॥ ७.३३.१८ ॥
Allí la formación dispuesta por Droṇa, oh rey, resplandeció como el sol al mediodía, ardiente y difícil de mirar.
7.33.19
तं चाभिमन्युर्वचनात्पितुर्ज्येष्ठस्य भारत ।
बिभेद दुर्भिदं सङ्ख्ये चक्रव्यूहमनेकधा ॥ ७.३३.१९ ॥
Oh Bhārata, por la palabra de su padre mayor, Abhimanyu rompió de muchas maneras aquella formación de rueda, difícil de penetrar en la batalla.
7.33.20
स कृत्वा दुष्करं कर्म हत्वा वीरान्सहस्रशः ।
राजपुत्रशतं हत्वा कौसल्यं च बृहद्बलम् ॥ ७.३३.२० ॥
Tras realizar aquella hazaña difícil, mató a miles de héroes, a cien príncipes reales y también a Bṛhadbala, hijo de Kauśalyā.
7.33.21
महारथं शल्यपुत्रं पौत्रं ते लक्ष्मणं तथा ।
षट्सु वीरेषु संसक्तो दौःशासनिवशं गतः।
सौभद्रः पृथिवीपाल जहौ प्राणान्परन्तप ॥ ७.३३.२१ ॥
Oh abrasador de enemigos, oh protector de la tierra, el hijo de Subhadrā, rodeado por seis héroes y caído en poder del hijo de Duḥśāsana, mató al gran guerrero, el hijo de Śalya, y también a tu nieto Lakṣmaṇa, y luego entregó su vida.
7.33.22
वयं परमसंहृष्टाः पाण्डवाः शोककर्शिताः ।
सौभद्रे निहते राजन्नवहारमकुर्महि ॥ ७.३३.२२ ॥
Oh rey, cuando el hijo de Subhadrā fue muerto, nosotros los Pāṇḍavas, que habíamos estado sumamente exaltados, consumidos por el dolor, nos retiramos.
7.33.23
समरोद्युक्तकर्माणः कर्मभिर्व्यञ्जितश्रमाः ।
सकृष्णाः पाण्डवाः पञ्च देवैरपि दुरासदाः ॥ ७.३३.२३ ॥
Los cinco Pāṇḍavas, junto con Kṛṣṇa, cuyas acciones estaban listas para la batalla y que mostraban su cansancio por sus obras, eran difíciles de abordar incluso para los dioses.
7.33.24
शश्वत्कर्मान्वयैर्बुद्ध्या प्रकृत्या यशसा श्रिया ।
न भूतो भविता वापि कृष्णस्य सदृशः पुमान् ॥ ७.३३.२४ ॥
Por su continua sucesión de hechos, inteligencia, naturaleza, fama y esplendor, ningún hombre ha sido ni será igual a Kṛṣṇa.
7.33.25
सत्यधर्मतपोदानैर्द्विजपूजादिभिर्गुणैः ।
सदेहस्त्रिदिवं प्राप्तो राजा किल युधिष्ठिरः ॥ ७.३३.२५ ॥
Por la verdad, el dharma, la austeridad, la generosidad y el honrar a los brahmanes y otras virtudes, el rey Yudhiṣṭhira alcanzó el cielo en su propio cuerpo.
7.33.26
युगान्ते चान्तकश्चैव जामदग्न्यश्च कीर्तिमान् ।
रणस्थो भीमसेनश्च कथ्यन्ते सदृशास्त्रयः ॥ ७.३३.२६ ॥
Al final de una edad, la Muerte, el ilustre hijo de Jamadagni y Bhīmasena de pie en la batalla: estos tres son citados como sus iguales.
7.33.27
प्रतिज्ञाकर्मदक्षस्य रणे गाण्डीवधन्वनः ।
उपमां नाधिगच्छामि पार्थस्य सदृशीं क्षितौ ॥ ७.३३.२७ ॥
Para Pārtha (Arjuna), diestro en el voto y en la acción, portador del arco Gāṇḍīva en la batalla, no encuentro sobre la tierra una comparación adecuada.
7.33.28
गुरुवात्सल्यमत्यन्तं नैभृत्यं विनयो दमः ।
नकुले त्वाभिरूप्यं च शौर्यं च नियतानि षट् ॥ ७.३३.२८ ॥
Profundo afecto hacia los maestros, modestia, mansedumbre, humildad y dominio de sí: estas seis cualidades están ciertamente en Nakula, junto con la apostura y el valor.
7.33.29
श्रुतमाधुर्यगाम्भीर्यसत्त्वरूपपराक्रमैः ।
सदृशो देवयोर्वीरः सहदेवः किलाश्विनोः ॥ ७.३३.२९ ॥
En erudición, dulzura, profundidad, firmeza, belleza y valor, el héroe Sahadeva es ciertamente igual a los dos dioses, los Aśvin.
7.33.30
ये च कृष्णे गुणाः स्फीताः पाण्डवेषु च ये गुणाः ।
अभिमन्यौ किलैकस्था दृश्यन्ते ते गुणाः शुभाः ॥ ७.३३.३० ॥
Las cualidades abundantes que hay en Kṛṣṇa y las que hay entre los Pāṇḍava: esas mismas cualidades auspiciosas se ven ciertamente reunidas en Abhimanyu.
7.33.31
युधिष्ठिरस्य शौर्येण कृष्णस्य चरितेन च ।
कर्मणा भीमसेनस्य सदृशं भीमकर्मणः ॥ ७.३३.३१ ॥
Como el valor de Yudhiṣṭhira, la conducta de Kṛṣṇa y las hazañas de Bhīmasena, era semejante al de hazañas terribles.
7.33.32
धनञ्जयस्य रूपेण विक्रमेण शुभेन च ।
विनये सहदेवस्य सदृशं नकुलस्य च ॥ ७.३३.३२ ॥
En la belleza y el valor auspicioso de Dhanañjaya, y en la humildad como Sahadeva y Nakula, era semejante.
7.33.33
अभिमन्युं द्विजश्रेष्ठ सौभद्रमपराजितम् ।
श्रोतुमिच्छामि कार्त्स्न्येन कथमायोधने हतः ॥ ७.३३.३३ ॥
¡Oh mejor de los dvijas! Deseo escuchar completo cómo Abhimanyu, hijo de Subhadrā, el invencible, fue muerto en la batalla.
7.33.34
अभिमन्युं हतं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनाधिपः ।
विस्तरेण महाराज पर्यपृच्छत्स सञ्जयम् ॥ ७.३३.३४ ॥
Al oír que Abhimanyu había sido muerto, Dhṛtarāṣṭra, señor de los pueblos, oh gran rey, interrogó extensamente a Sañjaya.
7.33.35
पुत्रं पुरुषसिंहस्य सञ्जयाप्राप्तयौवनम् ।
रणे विनिहतं श्रुत्वा भृशं मे दीर्यते मनः ॥ ७.३३.३५ ॥
Oh Sañjaya, el hijo del león entre los hombres, que aún no había alcanzado la juventud, muerto en batalla: al oírlo, mi mente se desgarra en gran medida.
7.33.36
दारुणः क्षत्रधर्मोऽयं विहितो धर्मकर्तृभिः ।
यत्र राज्येप्सवः शूरा बाले शस्त्रमपातयन् ॥ ७.३३.३६ ॥
Cruel es este deber del guerrero, prescrito por los que cumplen el dharma, en el que héroes que deseaban el reino lanzaron sus armas contra un joven.
7.33.37
बालमत्यन्तसुखिनं विचरन्तमभीतवत् ।
कृतास्त्रा बहवो जघ्नुर्ब्रूहि गावल्गणे कथम् ॥ ७.३३.३७ ॥
Oh Gāvalgaṇi, ¿cómo mataron los muchos diestros en las armas a aquel joven que andaba muy feliz y sin temor? Dímelo.
7.33.38
बिबित्सता रथानीकं सौभद्रेणामितौजसा ।
विक्रीडितं यथा सङ्ख्ये तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.३३.३८ ॥
Oh Sañjaya, cuéntame cómo el hijo de Subhadrā, de poder inmensurable, jugó en la batalla con el deseo de penetrar el ejército de carros.
7.33.39
यन्मां पृच्छसि राजेन्द्र सौभद्रस्य निपातनम् ।
तत्ते कार्त्स्न्येन वक्ष्यामि शृणु राजन्समाहितः ॥ ७.३३.३९ ॥
Oh señor de reyes, lo que me preguntas sobre la muerte del hijo de Subhadrā, te lo contaré por completo. Escucha, oh rey, con atención.
7.33.40
विक्रीडितं कुमारेण यथानीकं बिभित्सता ।
आरुग्णाश्च यथा वीरा दुःसाध्याश्चापि विप्लुवे ॥ ७.३३.४० ॥
Cómo el joven jugó, deseando penetrar el ejército, y cómo los héroes, difíciles de vencer, fueron heridos incluso en aquella derrota.
7.33.41
दावाग्न्यभिपरीतानां भूरिगुल्मतृणद्रुमे ।
वनौकसामिवारण्ये त्वदीयानामभूद्भयम् ॥ ७.३३.४१ ॥
Como los habitantes del bosque, rodeados por un incendio forestal en un lugar espeso de matorrales, hierba y árboles, sienten miedo, así tu gente sintió temor.