మహాభారతం · అధ్యాయం 7.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.33.1
पूर्वमस्मासु भग्नेषु फल्गुगेनामितौजसा ।
द्रोणे च मोघसङ्कल्पे रक्षिते च युधिष्ठिरे ॥ ७.३३.१ ॥
పూర్వం మన సేనలు చెదిరినప్పుడు, అమిత తేజస్సు గల ఫల్గునుడి (అర్జునుడి) చేత, ద్రోణుని సంకల్పం వ్యర్థమైనప్పుడు, యుధిష్ఠిరుడు రక్షితుడైనప్పుడు.
7.33.2
सर्वे विध्वस्तकवचास्तावका युधि निर्जिताः ।
रजस्वला भृशोद्विग्ना वीक्षमाणा दिशो दश ॥ ७.३३.२ ॥
మీ వీరులందరూ కవచాలు ఛిద్రమై, యుద్ధంలో ఓడిపోయి, ధూళితో కప్పబడి, మిక్కిలి కలత చెంది పది దిక్కులను చూస్తున్నారు.
7.33.3
अवहारं ततः कृत्वा भारद्वाजस्य सम्मते ।
लब्धलक्षैः शरैर्भिन्ना भृशावहसिता रणे ॥ ७.३३.३ ॥
అప్పుడు భారద్వాజుని (ద్రోణుని) సమ్మతితో వెనుదిరిగి, లక్ష్యాన్ని ఛేదించిన బాణాలచే గాయపడి, యుద్ధంలో మిక్కిలి ఎగతాళికి గురయ్యారు.
7.33.4
श्लाघमानेषु भूतेषु फल्गुनस्यामितान्गुणान् ।
केशवस्य च सौहार्दे कीर्त्यमानेऽर्जुनं प्रति ॥ ७.३३.४ ॥
ఫల్గునుని (అర్జునుని) అపారమైన గుణాలను ప్రాణులు ప్రశంసిస్తుండగా, అర్జునుని పట్ల కేశవుని (కృష్ణుని) స్నేహం కీర్తించబడుతుండగా.
7.33.5
अभिशस्ता इवाभूवन्ध्यानमूकत्वमास्थिताः ।
ततः प्रभातसमये द्रोणं द्रुयोधनोऽब्रवीत् ॥ ७.३३.५ ॥
వారు శపించబడిన వారిలా ధ్యానమైన మౌనాన్ని ఆశ్రయించారు. అప్పుడు ప్రభాత సమయంలో దుర్యోధనుడు ద్రోణునితో ఇలా అన్నాడు.
7.33.6
प्रणयादभिमानाच्च द्विषद्वृद्ध्या च दुर्मनाः ।
शृण्वतां सर्वयोधानां संरब्धो वाक्यकोविदः ॥ ७.३३.६ ॥
ప్రేమ, అహంకారం, శత్రుత్వం పెరగడంతో మనసు కలత చెందిన, కోపంతో ఉన్న, మాటల నేర్పరి అయిన (దుర్యోధనుడు) యోధులందరూ వింటుండగా (మాట్లాడాడు).
7.33.7
नूनं वयं वध्यपक्षे भवतो द्विजसत्तम ।
तथाहि नाग्रहीः प्राप्तं समीपेऽद्य युधिष्ठिरम् ॥ ७.३३.७ ॥
ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, నిజంగా మేము మీ వధ్యపక్షంలో ఉన్నాము; ఎందుకంటే ఈ రోజు సమీపానికి వచ్చిన యుధిష్ఠిరుణ్ణి మీరు పట్టుకోలేదు.
7.33.8
इच्छतस्ते न मुच्येत चक्षुःप्राप्तो रणे रिपुः ।
जिघृक्षतो रक्ष्यमाणः सामरैरपि पाण्डवैः ॥ ७.३३.८ ॥
యుద్ధంలో దృష్టిపథంలోకి వచ్చిన శత్రువు, మీరు కోరినా, పట్టుకోవాలని కోరినా, దేవతలతో కూడిన పాండవులచే రక్షింపబడుతుండడంతో, విడుదల పొందలేడు.
7.33.9
वरं दत्त्वा मम प्रीतः पश्चाद्विकृतवानसि ।
आशाभङ्गं न कुर्वन्ति भक्तस्यार्याः कथञ्चन ॥ ७.३३.९ ॥
నాకు వరం ఇచ్చి సంతోషించి, తరువాత నువ్వు దాన్ని మార్చావు. శ్రేష్ఠులు భక్తుని ఆశను ఏ విధంగానూ భంగం చేయరు.
7.33.10
ततोऽप्रीतस्तथोक्तः सन्भारद्वाजोऽब्रवीन्नृपम् ।
नार्हसे मां तथा ज्ञातुं घटमानं तव प्रिये ॥ ७.३३.१० ॥
అప్పుడు అసంతృప్తుడై ఈ విధంగా చెప్పబడిన భారద్వాజుడు (ద్రోణుడు) రాజుతో ఇలా అన్నాడు: ప్రియా, నీ కోసం ప్రయత్నిస్తున్న నన్ను నువ్వు ఈ విధంగా తెలుసుకోకూడదు.
7.33.11
ससुरासुरगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः ।
नालं लोका रणे जेतुं पाल्यमानं किरीटिना ॥ ७.३३.११ ॥
దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగులు, రాక్షసులతో కూడిన లోకాలు కూడా, కిరీటి (అర్జునుడు) రక్షించే వానిని యుద్ధంలో జయించలేవు.
7.33.12
विश्वसृग्यत्र गोविन्दः पृतनानीस्तथाऽर्जुनः ।
तत्र कस्य बलं क्रामेदन्यत्र त्र्यम्बकात्प्रभोः ॥ ७.३३.१२ ॥
విశ్వాన్ని సృష్టించిన గోవిందుడు, సేనానాయకుడైన అర్జునుడు ఉన్నచోట, ప్రభువైన త్ర్యంబకుడు (శివుడు) తప్ప ఇంకెవరి బలం నిలబడగలదు?
7.33.13
सत्यं तात ब्रवीम्यद्य नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
अद्यैकं प्रवरं कञ्चित्पातयिष्ये महारथम् ॥ ७.३३.१३ ॥
ప్రియమైనవాడా, నేను ఈ రోజు నిజం చెబుతున్నాను; ఇది ఎన్నటికీ వేరుగా జరగదు. ఈ రోజు ఒక శ్రేష్ఠ మహారథుడిని నేను కూల్చెదను.
7.33.14
चक्रब्यूहं विधास्यामि योऽभेद्यस्त्रिदशैरपि ।
योगेन केनचिद्राजन्नर्जुनस्त्वपनीयताम् ॥ ७.३३.१४ ॥
దేవతలకు కూడా భేదించలేని చక్రవ్యూహాన్ని నేను రచిస్తాను. రాజా, ఏదో ఉపాయంతో అర్జునుడిని దూరంగా తొలగించాలి.
7.33.15
न ह्यज्ञातमसाध्यं वा तस्य सङ्ख्येऽस्ति किञ्चन ।
तेन ह्युपात्तं सकलं सर्वज्ञानमितस्ततः ॥ ७.३३.१५ ॥
యుద్ధంలో అతనికి తెలియనిదీ సాధ్యం కానిదీ ఏదీ లేదు. అతడు ఇక్కడ అక్కడ నుండి సమస్త జ్ఞానాన్ని పూర్తిగా పొందాడు.
7.33.16
द्रोणेन व्याहृते त्वेवं संशप्तकगणाः पुनः ।
आह्वयन्नर्जुनं सङ्ख्ये दक्षिणामभितो दिशम् ॥ ७.३३.१६ ॥
ద్రోణుడు ఈ విధంగా చెప్పగానే, సంశప్తక గణాలు మళ్లీ యుద్ధంలో అర్జునుడిని సవాలు చేస్తూ దక్షిణ దిక్కుకు వెళ్లాయి.
7.33.17
ततोऽर्जुनस्याथ परैः सार्धं समभवद्रणः ।
तादृशो यादृशो नान्यः श्रुतो दृष्टोपि वा क्वचित्। ॥ ७.३३.१७ ॥
అప్పుడు అర్జునునికి శత్రువులతో ఎక్కడా విన్నది గానీ చూసినది గానీ లేనటువంటి యుద్ధం జరిగింది.
7.33.18
तत्र द्रोणेन विहितो व्यूहो राजन्व्यरोचत ।
चरन्मध्यन्दिने सूर्यः प्रतपन्निव दुर्दृशः ॥ ७.३३.१८ ॥
అక్కడ ద్రోణుడు రచించిన వ్యూహం, ఓ రాజా, మధ్యాహ్నం వేడిగా మండే, చూడలేని సూర్యుని వలె ప్రకాశించింది.
7.33.19
तं चाभिमन्युर्वचनात्पितुर्ज्येष्ठस्य भारत ।
बिभेद दुर्भिदं सङ्ख्ये चक्रव्यूहमनेकधा ॥ ७.३३.१९ ॥
భారతా, అభిమన్యుడు తన జ్యేష్ఠ పితృవ్యుని మాట ప్రకారం యుద్ధంలో ఛేదించడానికి కష్టమైన ఆ చక్రవ్యూహాన్ని అనేక విధాలుగా ఛేదించాడు.
7.33.20
स कृत्वा दुष्करं कर्म हत्वा वीरान्सहस्रशः ।
राजपुत्रशतं हत्वा कौसल्यं च बृहद्बलम् ॥ ७.३३.२० ॥
అతడు దుష్కర కార్యాన్ని చేసి వేలాది వీరులను చంపాడు, నూరుగురు రాజకుమారులను, కౌసల్యపుత్రుడు బృహద్బలుడిని కూడా చంపాడు.
7.33.21
महारथं शल्यपुत्रं पौत्रं ते लक्ष्मणं तथा ।
षट्सु वीरेषु संसक्तो दौःशासनिवशं गतः।
सौभद्रः पृथिवीपाल जहौ प्राणान्परन्तप ॥ ७.३३.२१ ॥
శత్రువులను దహించేవాడా, భూపాలా, సుభద్రాపుత్రుడు ఆరుగురు వీరులతో చుట్టబడి, దుఃశాసనుని కుమారుని వశమై, మహారథుడైన శల్యపుత్రుని, నీ మనవడు లక్ష్మణుని కూడా చంపి ప్రాణాలు విడిచాడు.
7.33.22
वयं परमसंहृष्टाः पाण्डवाः शोककर्शिताः ।
सौभद्रे निहते राजन्नवहारमकुर्महि ॥ ७.३३.२२ ॥
రాజా, సుభద్రాపుత్రుడు హతుడైనప్పుడు, అత్యంత సంతోషంగా ఉన్న మేము పాండవులు శోకంతో కృశించి వెనుకకు తగ్గాము.
7.33.23
समरोद्युक्तकर्माणः कर्मभिर्व्यञ्जितश्रमाः ।
सकृष्णाः पाण्डवाः पञ्च देवैरपि दुरासदाः ॥ ७.३३.२३ ॥
యుద్ధానికి సిద్ధమైన కర్మలు కలవారు, తమ కార్యాలతో అలసటను చూపినవారు, కృష్ణునితో కూడిన ఐదుగురు పాండవులు దేవతలకు కూడా అజేయులు.
7.33.24
शश्वत्कर्मान्वयैर्बुद्ध्या प्रकृत्या यशसा श्रिया ।
न भूतो भविता वापि कृष्णस्य सदृशः पुमान् ॥ ७.३३.२४ ॥
నిరంతర కర్మపరంపరలు, బుద్ధి, స్వభావం, కీర్తి, శ్రీ — వీటి వలన కృష్ణునితో సమానమైన పురుషుడు ఎవరూ లేరు, ఇకపై కూడా ఉండడు.
7.33.25
सत्यधर्मतपोदानैर्द्विजपूजादिभिर्गुणैः ।
सदेहस्त्रिदिवं प्राप्तो राजा किल युधिष्ठिरः ॥ ७.३३.२५ ॥
సత్యం, ధర్మం, తపస్సు, దానం, బ్రాహ్మణపూజ మొదలైన గుణాలతో రాజు యుధిష్ఠిరుడు సశరీరంగా స్వర్గాన్ని పొందాడు.
7.33.26
युगान्ते चान्तकश्चैव जामदग्न्यश्च कीर्तिमान् ।
रणस्थो भीमसेनश्च कथ्यन्ते सदृशास्त्रयः ॥ ७.३३.२६ ॥
యుగాంతంలో యముడు, కీర్తిమంతుడైన జామదగ్న్యుడు (పరశురాముడు), రణంలో నిలిచిన భీమసేనుడు — ఈ ముగ్గురే ఆయనకు సమానులని చెప్పబడుతారు.
7.33.27
प्रतिज्ञाकर्मदक्षस्य रणे गाण्डीवधन्वनः ।
उपमां नाधिगच्छामि पार्थस्य सदृशीं क्षितौ ॥ ७.३३.२७ ॥
ప్రతిజ్ఞలో, కార్యనిర్వహణలో సమర్థుడైన, యుద్ధంలో గాండీవ ధనువును ధరించే పార్థునికి (అర్జునునికి) భూమిపై సరిపోలే ఉపమానాన్ని నేను కనుగొనలేకున్నాను.
7.33.28
गुरुवात्सल्यमत्यन्तं नैभृत्यं विनयो दमः ।
नकुले त्वाभिरूप्यं च शौर्यं च नियतानि षट् ॥ ७.३३.२८ ॥
గురువుల పట్ల అత్యంత వాత్సల్యం, నిగ్రహం, వినయం, ఆత్మనియంత్రణ — నకులునిలో ఈ ఆరు గుణాలు నిశ్చయంగా ఉన్నాయి: అందం, శౌర్యం కూడా.
7.33.29
श्रुतमाधुर्यगाम्भीर्यसत्त्वरूपपराक्रमैः ।
सदृशो देवयोर्वीरः सहदेवः किलाश्विनोः ॥ ७.३३.२९ ॥
శాస్త్రజ్ఞానం, మధురత, గాంభీర్యం, సత్త్వం, రూపం, పరాక్రమంలో వీరుడైన సహదేవుడు నిశ్చయంగా ఇద్దరు అశ్వినీ దేవతలకు సమానుడు.
7.33.30
ये च कृष्णे गुणाः स्फीताः पाण्डवेषु च ये गुणाः ।
अभिमन्यौ किलैकस्था दृश्यन्ते ते गुणाः शुभाः ॥ ७.३३.३० ॥
కృష్ణునిలో విస్తారంగా ఉన్న గుణాలు, పాండవులలో ఉన్న గుణాలు — ఆ శుభగుణాలే అభిమన్యునిలో ఒక్కచోట కనిపిస్తున్నాయి.
7.33.31
युधिष्ठिरस्य शौर्येण कृष्णस्य चरितेन च ।
कर्मणा भीमसेनस्य सदृशं भीमकर्मणः ॥ ७.३३.३१ ॥
యుధిష్ఠిరుని శౌర్యంతో, కృష్ణుని ప్రవర్తనతో, భీమసేనుని కర్మతో, భయంకర కర్మలు చేసినవానికి సమానంగా (అతడు ఉన్నాడు).
7.33.32
धनञ्जयस्य रूपेण विक्रमेण शुभेन च ।
विनये सहदेवस्य सदृशं नकुलस्य च ॥ ७.३३.३२ ॥
ధనంజయుని రూపంతో, శుభమైన పరాక్రమంతో, వినయంలో సహదేవుడు, నకులునికి సమానంగా (అతడు ఉన్నాడు).
7.33.33
अभिमन्युं द्विजश्रेष्ठ सौभद्रमपराजितम् ।
श्रोतुमिच्छामि कार्त्स्न्येन कथमायोधने हतः ॥ ७.३३.३३ ॥
ద్విజశ్రేష్ఠా! సుభద్ర కుమారుడు, అపరాజితుడైన అభిమన్యుడు యుద్ధంలో ఎలా హతుడయ్యాడో పూర్తిగా వినాలని కోరుతున్నాను.
7.33.34
अभिमन्युं हतं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनाधिपः ।
विस्तरेण महाराज पर्यपृच्छत्स सञ्जयम् ॥ ७.३३.३४ ॥
అభిమన్యుడు హతుడయ్యాడని విని, జనాధిపుడైన ధృతరాష్ట్రుడు, ఓ మహారాజా, సంజయుని విపులంగా ప్రశ్నించాడు.
7.33.35
पुत्रं पुरुषसिंहस्य सञ्जयाप्राप्तयौवनम् ।
रणे विनिहतं श्रुत्वा भृशं मे दीर्यते मनः ॥ ७.३३.३५ ॥
ఓ సంజయా! పురుషసింహుని (అర్జునుని) కుమారుడు, యౌవనం కూడా పొందని అతడు యుద్ధంలో హతుడయ్యాడని విని నా మనస్సు ఎంతో చీలిపోతోంది.
7.33.36
दारुणः क्षत्रधर्मोऽयं विहितो धर्मकर्तृभिः ।
यत्र राज्येप्सवः शूरा बाले शस्त्रमपातयन् ॥ ७.३३.३६ ॥
ఈ క్షత్రధర్మం భయంకరమైనది; ధర్మకర్తలు విధించినది. రాజ్యాన్ని కోరిన శూరులు బాలునిపై శస్త్రం ప్రయోగించారు.
7.33.37
बालमत्यन्तसुखिनं विचरन्तमभीतवत् ।
कृतास्त्रा बहवो जघ्नुर्ब्रूहि गावल्गणे कथम् ॥ ७.३३.३७ ॥
గావల్గణి, అత్యంత సుఖంగా, భయం లేకుండా తిరుగుతున్న ఆ బాలుడిని అస్త్రవిద్యలో నిపుణులైన అనేకులు ఎలా చంపారు? చెప్పు.
7.33.38
बिबित्सता रथानीकं सौभद्रेणामितौजसा ।
विक्रीडितं यथा सङ्ख्ये तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.३३.३८ ॥
సంజయా, అమిత తేజస్సు గల సుభద్ర కుమారుడు రథసేనలోకి చొచ్చుకుపోవాలని కోరి యుద్ధంలో ఎలా ఆడాడో ఆ విషయం నాకు చెప్పు.
7.33.39
यन्मां पृच्छसि राजेन्द्र सौभद्रस्य निपातनम् ।
तत्ते कार्त्स्न्येन वक्ष्यामि शृणु राजन्समाहितः ॥ ७.३३.३९ ॥
రాజేంద్రా, సుభద్ర కుమారుని వధ గురించి మీరు నన్ను అడిగినదంతా నేను మీకు పూర్తిగా చెబుతాను. రాజా, ఏకాగ్రతతో వినండి.
7.33.40
विक्रीडितं कुमारेण यथानीकं बिभित्सता ।
आरुग्णाश्च यथा वीरा दुःसाध्याश्चापि विप्लुवे ॥ ७.३३.४० ॥
ఆ యువకుడు సైన్యంలోకి చొచ్చుకుపోవాలని కోరి ఎలా ఆడాడో, ఓడించడానికి కష్టమైన వీరులు ఆ కల్లోలంలో ఎలా గాయపడ్డారో చెబుతాను.
7.33.41
दावाग्न्यभिपरीतानां भूरिगुल्मतृणद्रुमे ।
वनौकसामिवारण्ये त्वदीयानामभूद्भयम् ॥ ७.३३.४१ ॥
అడవిలో దావాగ్నితో చుట్టుముట్టబడిన వనవాసుల వలె, పొదలు గడ్డి చెట్లు నిండిన చోట మీ వారికి భయం కలిగింది.