มหาภารตะ · อัธยายะ 7.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.33.1
पूर्वमस्मासु भग्नेषु फल्गुगेनामितौजसा ।
द्रोणे च मोघसङ्कल्पे रक्षिते च युधिष्ठिरे ॥ ७.३३.१ ॥
ในกาลก่อน เมื่อกองทัพของเรายับเยินด้วยฟัลคุนะ (อรชุน) ผู้มีพลังหาที่สุดมิได้ เมื่อความตั้งใจของโทรณะสูญเปล่า และเมื่อยุธิษฐิระได้รับการคุ้มครอง
7.33.2
सर्वे विध्वस्तकवचास्तावका युधि निर्जिताः ।
रजस्वला भृशोद्विग्ना वीक्षमाणा दिशो दश ॥ ७.३३.२ ॥
ทหารทั้งปวงของท่าน เกราะแตกกระจาย พ่ายแพ้ในการรบ ฝุ่นคลุมกาย หวาดหวั่นยิ่งนัก มองไปยังทิศทั้งสิบ
7.33.3
अवहारं ततः कृत्वा भारद्वाजस्य सम्मते ।
लब्धलक्षैः शरैर्भिन्ना भृशावहसिता रणे ॥ ७.३३.३ ॥
จากนั้น ด้วยความยินยอมของภารัทวาชะ (โทรณะ) พวกเขาจึงถอยทัพ ถูกลูกศรที่ต้องเป้าทิ่มแทง และในการรบต้องกลายเป็นที่ถูกเยาะเย้ยอย่างมาก
7.33.4
श्लाघमानेषु भूतेषु फल्गुनस्यामितान्गुणान् ।
केशवस्य च सौहार्दे कीर्त्यमानेऽर्जुनं प्रति ॥ ७.३३.४ ॥
ขณะที่สรรพสัตว์ต่างสรรเสริญคุณความดีอันหาประมาณมิได้ของฟัลคุนะ (อรชุน) และมิตรภาพของเกศวะ (กฤษณะ) ที่มีต่ออรชุนถูกเล่าขานกันอยู่
7.33.5
अभिशस्ता इवाभूवन्ध्यानमूकत्वमास्थिताः ।
ततः प्रभातसमये द्रोणं द्रुयोधनोऽब्रवीत् ॥ ७.३३.५ ॥
พวกเขายืนนิ่งราวกับถูกสาปแช่ง จมอยู่ในความเงียบงันแห่งการครุ่นคิด จากนั้นเมื่อรุ่งอรุณ ทุรโยธน์ตรัสกับโทรณะ
7.33.6
प्रणयादभिमानाच्च द्विषद्वृद्ध्या च दुर्मनाः ।
शृण्वतां सर्वयोधानां संरब्धो वाक्यकोविदः ॥ ७.३३.६ ॥
ทุรโยธน์ มีใจขุ่นมัวด้วยความรักใคร่ ความถือตน และความเป็นศัตรูที่เพิ่มพูนขึ้น ทรงโกรธจัดและชำนาญในการพูด ตรัสขึ้นขณะที่นักรบทั้งปวงกำลังฟังอยู่
7.33.7
नूनं वयं वध्यपक्षे भवतो द्विजसत्तम ।
तथाहि नाग्रहीः प्राप्तं समीपेऽद्य युधिष्ठिरम् ॥ ७.३३.७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาติ แน่นอนว่าเราทั้งหลายยืนอยู่ฝ่ายที่ท่านต้องการสังหาร เพราะวันนี้ท่านมิได้จับยุธิษฐิระไว้ แม้เขาเข้ามาใกล้ท่านแล้ว
7.33.8
इच्छतस्ते न मुच्येत चक्षुःप्राप्तो रणे रिपुः ।
जिघृक्षतो रक्ष्यमाणः सामरैरपि पाण्डवैः ॥ ७.३३.८ ॥
ศัตรูที่เข้ามาอยู่ในสายตาในการรบ ย่อมไม่อาจถูกปล่อยไปได้ แม้ท่านปรารถนาเช่นนั้น และพยายามจะจับตัวเขา เพราะเขาได้รับการคุ้มครองจากปาณฑพพร้อมด้วยเทพทั้งหลาย
7.33.9
वरं दत्त्वा मम प्रीतः पश्चाद्विकृतवानसि ।
आशाभङ्गं न कुर्वन्ति भक्तस्यार्याः कथञ्चन ॥ ७.३३.९ ॥
ท่านพอพระทัยแล้วประทานพรแก่เรา แต่ภายหลังกลับทรงกลับคำ ผู้ประเสริฐย่อมไม่ทำลายความหวังของผู้ภักดีไม่ว่าด้วยวิธีใดๆ
7.33.10
ततोऽप्रीतस्तथोक्तः सन्भारद्वाजोऽब्रवीन्नृपम् ।
नार्हसे मां तथा ज्ञातुं घटमानं तव प्रिये ॥ ७.३३.१० ॥
ครั้นนั้น ภารัทวาชะ (โทรณะ) ผู้ไม่พอใจและถูกกล่าวเช่นนั้น จึงกล่าวกับพระราชา ท่านที่รัก ท่านไม่ควรเข้าใจข้าพเจ้าเช่นนั้น ทั้งที่ข้าพเจ้ากำลังเพียรพยายามเพื่อท่าน
7.33.11
ससुरासुरगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः ।
नालं लोका रणे जेतुं पाल्यमानं किरीटिना ॥ ७.३३.११ ॥
แม้โลกทั้งสามพร้อมเทพ อสูร คนธรรพ์ ยักษ์ นาค และรากษส ก็ไม่อาจชนะในการรบ ผู้ที่กิรีฏินี (อรชุน) คุ้มครองอยู่ได้
7.33.12
विश्वसृग्यत्र गोविन्दः पृतनानीस्तथाऽर्जुनः ।
तत्र कस्य बलं क्रामेदन्यत्र त्र्यम्बकात्प्रभोः ॥ ७.३३.१२ ॥
ณ ที่ใดที่โควินทะ (กฤษณะ) ผู้ให้กำเนิดจักรวาล และอรชุนผู้นำกองทัพอยู่ ณ ที่นั้นกำลังของผู้ใดจะเอาชนะได้ นอกจากกำลังของพระศิวะผู้เป็นเจ้าตรยัมพกะ
7.33.13
सत्यं तात ब्रवीम्यद्य नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
अद्यैकं प्रवरं कञ्चित्पातयिष्ये महारथम् ॥ ७.३३.१३ ॥
ลูกรัก วันนี้เราพูดความจริงกับเจ้า สิ่งนี้จะไม่มีวันเป็นไปเป็นอย่างอื่นเลย วันนี้เราจะปลิดชีพมหารถผู้เลิศคนหนึ่ง
7.33.14
चक्रब्यूहं विधास्यामि योऽभेद्यस्त्रिदशैरपि ।
योगेन केनचिद्राजन्नर्जुनस्त्वपनीयताम् ॥ ७.३३.१४ ॥
เราจะจัดกระบวนทัพจักร ซึ่งแม้เทพทั้งสามสิบสามยังไม่อาจฝ่าได้ ข้าแต่พระราชา ขอให้อรชุนถูกล่อให้ออกไปด้วยอุบายบางประการ
7.33.15
न ह्यज्ञातमसाध्यं वा तस्य सङ्ख्येऽस्ति किञ्चन ।
तेन ह्युपात्तं सकलं सर्वज्ञानमितस्ततः ॥ ७.३३.१५ ॥
ในการรบนั้น ไม่มีสิ่งใดที่เขาไม่รู้หรือทำไม่ได้ เขาได้รวบรวมความรู้ทั้งหมดจากที่นั่นที่นี่แล้ว
7.33.16
द्रोणेन व्याहृते त्वेवं संशप्तकगणाः पुनः ।
आह्वयन्नर्जुनं सङ्ख्ये दक्षिणामभितो दिशम् ॥ ७.३३.१६ ॥
เมื่อโทรณะกล่าวดังนี้แล้ว กองทหารสัมศปตกะก็ท้าทายอรชุนในการรบอีกครั้ง แยกย้ายไปยังทิศใต้ทุกทาง
7.33.17
ततोऽर्जुनस्याथ परैः सार्धं समभवद्रणः ।
तादृशो यादृशो नान्यः श्रुतो दृष्टोपि वा क्वचित्। ॥ ७.३३.१७ ॥
ครั้นนั้น การรบอันไม่เคยมีผู้ใดได้ยินหรือเคยเห็นมาที่ใดเลยเช่นนั้น ก็อุบัติขึ้นแก่อรชุนกับศัตรูของเขา
7.33.18
तत्र द्रोणेन विहितो व्यूहो राजन्व्यरोचत ।
चरन्मध्यन्दिने सूर्यः प्रतपन्निव दुर्दृशः ॥ ७.३३.१८ ॥
ที่นั่น กระบวนทัพที่โทรณะจัดไว้ ข้าแต่พระราชา ส่องแสงเรืองรองเหมือนดวงอาทิตย์ยามเที่ยงวัน ร้อนแรงจนยากจะมองสบ
7.33.19
तं चाभिमन्युर्वचनात्पितुर्ज्येष्ठस्य भारत ।
बिभेद दुर्भिदं सङ्ख्ये चक्रव्यूहमनेकधा ॥ ७.३३.१९ ॥
ข้าแต่ภารตะ ตามถ้อยคำของบิดาผู้เป็นพี่ใหญ่ อภิมันยุได้ทำลายกระบวนทัพจักรที่ยากจะฝ่านั้นในการรบ ด้วยวิธีการนับไม่ถ้วน
7.33.20
स कृत्वा दुष्करं कर्म हत्वा वीरान्सहस्रशः ।
राजपुत्रशतं हत्वा कौसल्यं च बृहद्बलम् ॥ ७.३३.२० ॥
เขาได้กระทำกิจอันยากยิ่งนั้น สังหารวีรบุรุษนับพัน สังหารเจ้าชายเชื้อพระวงศ์ร้อยองค์ และพฤหัทพละ ราชบุตรของเการาลยา
7.33.21
महारथं शल्यपुत्रं पौत्रं ते लक्ष्मणं तथा ।
षट्सु वीरेषु संसक्तो दौःशासनिवशं गतः।
सौभद्रः पृथिवीपाल जहौ प्राणान्परन्तप ॥ ७.३३.२१ ॥
โอ้ผู้แผดเผาศัตรู โอ้ผู้พิทักษ์แผ่นดิน บุตรของสุภัทรา ถูกห้อมล้อมด้วยวีรบุรุษหกคน และตกอยู่ในอำนาจของบุตรทุรศาสน์ ได้สังหารรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ คือบุตรของศัลย และหลานของพระองค์คือลักษมณะด้วย แล้วจึงสละชีวิตของตน
7.33.22
वयं परमसंहृष्टाः पाण्डवाः शोककर्शिताः ।
सौभद्रे निहते राजन्नवहारमकुर्महि ॥ ७.३३.२२ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อบุตรของสุภัทราถูกสังหาร พวกเราปาณฑพผู้เคยปีติยินดีอย่างยิ่ง ต่างถูกความโศกเศร้าบั่นทอน จึงถอยทัพกลับ
7.33.23
समरोद्युक्तकर्माणः कर्मभिर्व्यञ्जितश्रमाः ।
सकृष्णाः पाण्डवाः पञ्च देवैरपि दुरासदाः ॥ ७.३३.२३ ॥
ปาณฑพทั้งห้าพร้อมด้วยพระกฤษณะ ผู้มีการกระทำพร้อมสำหรับการรบ และแสดงความเหน็ดเหนื่อยออกมาด้วยการกระทำของตน แม้เทพเจ้าก็ยากจะเข้าใกล้ได้
7.33.24
शश्वत्कर्मान्वयैर्बुद्ध्या प्रकृत्या यशसा श्रिया ।
न भूतो भविता वापि कृष्णस्य सदृशः पुमान् ॥ ७.३३.२४ ॥
ด้วยการสืบเนื่องแห่งกรรมอันไม่มีที่สิ้นสุด ด้วยปัญญา อุปนิสัย เกียรติยศ และความรุ่งโรจน์ ไม่มีบุรุษใดเคยเป็นหรือจะเป็นผู้เสมอพระกฤษณะ
7.33.25
सत्यधर्मतपोदानैर्द्विजपूजादिभिर्गुणैः ।
सदेहस्त्रिदिवं प्राप्तो राजा किल युधिष्ठिरः ॥ ७.३३.२५ ॥
ด้วยความสัตย์ ธรรม ตบะ การให้ทาน การบูชาพราหมณ์ และคุณธรรมอื่น ๆ พระราชายุธิษฐิระได้ขึ้นสวรรค์ในร่างของพระองค์เองเป็นแน่แท้
7.33.26
युगान्ते चान्तकश्चैव जामदग्न्यश्च कीर्तिमान् ।
रणस्थो भीमसेनश्च कथ्यन्ते सदृशास्त्रयः ॥ ७.३३.२६ ॥
เมื่อสิ้นยุค มีพระยม และพระรามบุตรของชมทัคนี ผู้มีชื่อเสียง และภีมเสนที่ยืนอยู่ในสนามรบ กล่าวกันว่าทั้งสามนี้เป็นผู้เสมอเขา
7.33.27
प्रतिज्ञाकर्मदक्षस्य रणे गाण्डीवधन्वनः ।
उपमां नाधिगच्छामि पार्थस्य सदृशीं क्षितौ ॥ ७.३३.२७ ॥
สำหรับปารถะ (อรชุน) ผู้ชำนาญในคำปฏิญาณและการกระทำ ผู้ถือคันธนูคาณฑีวะในสนามรบ ข้าพเจ้าไม่พบอุปมาที่เหมาะสมบนแผ่นดิน
7.33.28
गुरुवात्सल्यमत्यन्तं नैभृत्यं विनयो दमः ।
नकुले त्वाभिरूप्यं च शौर्यं च नियतानि षट् ॥ ७.३३.२८ ॥
ความรักใคร่อย่างลึกซึ้งต่อครูอาจารย์ ความอ่อนโยน ความถ่อมตน ความนอบน้อม และการข่มใจ คุณธรรมทั้งหกนี้มีอยู่แน่นอนในนกุล พร้อมด้วยรูปงามและความกล้าหาญ
7.33.29
श्रुतमाधुर्यगाम्भीर्यसत्त्वरूपपराक्रमैः ।
सदृशो देवयोर्वीरः सहदेवः किलाश्विनोः ॥ ७.३३.२९ ॥
ในความรู้ ความไพเราะ ความลุ่มลึก ความมั่นคง รูปงาม และความกล้าหาญ วีรบุรุษสหเทพเป็นผู้เสมอเทพทั้งสองคือพระอัศวิน
7.33.30
ये च कृष्णे गुणाः स्फीताः पाण्डवेषु च ये गुणाः ।
अभिमन्यौ किलैकस्था दृश्यन्ते ते गुणाः शुभाः ॥ ७.३३.३० ॥
คุณงามความดีอันอุดมที่พบในพระกฤษณะ และคุณงามความดีที่พบในปาณฑพ คุณงามความดีอันเป็นมงคลเหล่านั้น ปรากฏรวมกันในอภิมันยุอย่างแท้จริง
7.33.31
युधिष्ठिरस्य शौर्येण कृष्णस्य चरितेन च ।
कर्मणा भीमसेनस्य सदृशं भीमकर्मणः ॥ ७.३३.३१ ॥
เหมือนความกล้าหาญของยุธิษฐิระ ความประพฤติของพระกฤษณะ และการกระทำของภีมเสน เขาเป็นผู้เสมอด้วยผู้มีการกระทำอันน่าสะพรึงกลัว
7.33.32
धनञ्जयस्य रूपेण विक्रमेण शुभेन च ।
विनये सहदेवस्य सदृशं नकुलस्य च ॥ ७.३३.३२ ॥
ในรูปงามและความกล้าหาญอันเป็นมงคลของธนัญชัย และในความถ่อมตนเช่นเดียวกับสหเทพและนกุล เขาก็เสมอกัน
7.33.33
अभिमन्युं द्विजश्रेष्ठ सौभद्रमपराजितम् ।
श्रोतुमिच्छामि कार्त्स्न्येन कथमायोधने हतः ॥ ७.३३.३३ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังโดยครบถ้วนว่า อภิมันยุ บุตรของสุภัทรา ผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ ถูกสังหารในสนามรบอย่างไร
7.33.34
अभिमन्युं हतं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनाधिपः ।
विस्तरेण महाराज पर्यपृच्छत्स सञ्जयम् ॥ ७.३३.३४ ॥
เมื่อได้ยินว่าอภิมันยุถูกสังหาร พระธฤตราษฎร์ ผู้เป็นเจ้าของประชาชน โอ้มหาราชา ได้ซักถามสัญชัยอย่างละเอียด
7.33.35
पुत्रं पुरुषसिंहस्य सञ्जयाप्राप्तयौवनम् ।
रणे विनिहतं श्रुत्वा भृशं मे दीर्यते मनः ॥ ७.३३.३५ ॥
โอ้สัญชัย บุตรของบุรุษผู้เป็นดั่งราชสีห์ ยังไม่ทันถึงวัยหนุ่ม ถูกสังหารในสนามรบ เมื่อได้ยินเช่นนี้ ใจของข้าพเจ้าปวดร้าวอย่างยิ่ง
7.33.36
दारुणः क्षत्रधर्मोऽयं विहितो धर्मकर्तृभिः ।
यत्र राज्येप्सवः शूरा बाले शस्त्रमपातयन् ॥ ७.३३.३६ ॥
หน้าที่ของกษัตริย์นี้โหดร้ายนัก ซึ่งผู้ทรงธรรมได้กำหนดไว้ เมื่อวีรบุรุษผู้ปรารถนาราชอาณาจักรได้ซัดอาวุธใส่เด็กหนุ่ม
7.33.37
बालमत्यन्तसुखिनं विचरन्तमभीतवत् ।
कृतास्त्रा बहवो जघ्नुर्ब्रूहि गावल्गणे कथम् ॥ ७.३३.३७ ॥
โอ้คาวัลคณี เด็กที่กำลังมีความสุขอย่างยิ่ง เดินไปมาอย่างไม่หวาดกลัว ทำไมนักรบผู้ชำนาญอาวุธจำนวนมากจึงสังหารเขาได้ จงบอกข้าพเจ้าเถิด
7.33.38
बिबित्सता रथानीकं सौभद्रेणामितौजसा ।
विक्रीडितं यथा सङ्ख्ये तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.३३.३८ ॥
โอ้สัญชัย จงบอกข้าพเจ้าว่า บุตรของสุภัทราผู้มีพลังอันหาประมาณมิได้ ผู้ปรารถนาจะทะลวงกองรถศึก ได้เล่นสนุกในสงครามอย่างไร
7.33.39
यन्मां पृच्छसि राजेन्द्र सौभद्रस्य निपातनम् ।
तत्ते कार्त्स्न्येन वक्ष्यामि शृणु राजन्समाहितः ॥ ७.३३.३९ ॥
โอ้จอมกษัตริย์ สิ่งที่ท่านถามข้าพเจ้าเกี่ยวกับการสังหารบุตรของสุภัทรา ข้าพเจ้าจะเล่าให้ท่านฟังโดยครบถ้วน ข้าแต่พระราชา จงฟังด้วยความตั้งใจ
7.33.40
विक्रीडितं कुमारेण यथानीकं बिभित्सता ।
आरुग्णाश्च यथा वीरा दुःसाध्याश्चापि विप्लुवे ॥ ७.३३.४० ॥
ความเล่นสนุกของกุมารผู้ปรารถนาจะเจาะเข้าไปในกองทัพ และวีรบุรุษผู้ยากจะเอาชนะ ว่าได้รับบาดเจ็บแม้ในการแตกพ่ายครั้งนั้นอย่างไร
7.33.41
दावाग्न्यभिपरीतानां भूरिगुल्मतृणद्रुमे ।
वनौकसामिवारण्ये त्वदीयानामभूद्भयम् ॥ ७.३३.४१ ॥
เหมือนดั่งชาวป่าที่ถูกไฟป่าล้อมรอบในป่าที่มีพุ่มไม้ หญ้า และต้นไม้หนาแน่น ย่อมเกิดความหวาดกลัว ฉันใด ผู้คนของท่านก็เกิดความหวาดกลัวฉันนั้น