Mahābhārata · Adhyāya 7.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.36.1
सौभद्रस्तद्वचः श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अचोदयत यन्तारं द्रोणानीकाय भारत ॥ ७.३६.१ ॥
Habiendo oído aquellas palabras del sabio rey del dharma, el hijo de Subhadrā urgió a su auriga hacia el ejército de Droṇa, oh Bhārata.
7.36.2
तेन सञ्चोद्यमानस्तु याहियाहीति सारथिः ।
प्रत्युवाच ततो राजन्नभिमन्युमिदं वचः ॥ ७.३६.२ ॥
Instado por él con «Adelante, adelante», el auriga respondió a Abhimanyu estas palabras, oh rey.
7.36.3
अतिभारोऽयमायुष्मन्नाहितस्त्वयि पाण्डवैः ।
सम्प्रधार्य क्षणं बुद्ध्या ततस्त्वं योद्धुमर्हसि ॥ ७.३६.३ ॥
Esta es una carga muy grande, oh de larga vida, que los Pāṇḍavas han puesto sobre ti. Después de considerarlo un momento con tu intelecto, debes combatir.
7.36.4
आचार्यो हि कृती द्रोणः परमास्त्रे कृतश्रमः ।
त्वं तु बालः स बलवान्सङ्ग्रामाणामकोविदः ॥ ७.३६.४ ॥
El maestro Droṇa es consumado, quien ha trabajado con afán en las armas supremas; tú eres un joven, él es poderoso, y tú no tienes experiencia en las batallas.
7.36.5
ततोऽभिमन्युः प्रहसन्सारथिं वाक्यमब्रवीत् ।
सारथे कोन्वयं द्रोणः समग्रं क्षत्रमेव वा ॥ ७.३६.५ ॥
Entonces Abhimanyu, riendo, dijo estas palabras al auriga: 'Auriga, ¿quién es este Droṇa? ¿O qué es toda la clase guerrera frente a él?'
7.36.6
व्यवसायो हि मे योद्धुं रणोत्सवसमुद्यतः ।
ऐरावतगतं शक्रं सहामरगणैरहम् ॥ ७.३६.६ ॥
Mi determinación es combatir; estoy listo para la fiesta de la batalla. Lucharía incluso contra Śakra, montado en Airāvata, junto con las huestes de los dioses.
7.36.7
अथवा रुद्रमीशानं सर्वभूतगणार्चितम् ।
योधयेयं रणमुखे न मे क्षत्रेऽद्य विस्मयः ॥ ७.३६.७ ॥
O bien podría combatir en el frente de batalla contra Rudra, el Señor, honrado por todas las huestes de seres; en el deber del guerrero no hay asombro para mí hoy.
7.36.8
यच्चैतत्पश्यसे सूत सयोधाश्वरथद्विपम् ।
तन्ममाद्य द्विषत्सैन्यं कलामर्हति षोडशीम् ॥ ७.३६.८ ॥
Auriga, este ejército que ves, con sus infantes, caballos, carros y elefantes, no vale ni una dieciseisava parte del ejército enemigo hoy.
7.36.9
अपि विश्वजितं विष्णुं मातुलं प्राप्य सूतज ।
पितरं चार्जुनं युद्धे न भीर्मामुपयास्यति ॥ ७.३६.९ ॥
Hijo de auriga, aun si mi tío materno alcanza a Viṣṇu, el Conquistador de todo, y mi padre Arjuna llega en batalla, el miedo no se me acercará.
7.36.10
एवमप्युच्यमानः स सारथिस्तं पुनः पुनः ।
वीर ते तेन मा युद्धमिति सौभद्रमब्रवीत् ॥ ७.३६.१० ॥
Aunque se le habló una y otra vez de esta manera, el auriga dijo a Saubhadra (Abhimanyu): Héroe, no luches con él.
7.36.11
अभिमन्युश्च तां वाचं कदर्थीकृत्य सारथेः ।
याहीत्येवाब्रवीदेनं द्रोणानीकाय माचिरम् ॥ ७.३६.११ ॥
Y Abhimanyu, despreciando las palabras del auriga, le dijo: Adelante, hacia el ejército de Droṇa, sin demora.
7.36.12
ततः सन्नोदयामास हयानाशु त्रिहायनान् ।
नातिहृष्टमनाः सूतो हेमभाण्डपरिच्छदान् ॥ ७.३६.१२ ॥
Entonces el auriga, con el ánimo no muy alegre, azuzó velozmente a los caballos de tres años adornados con arreos de oro.
7.36.13
ते प्रेषिताः सुमित्रेण द्रोणानीकाय वाजिनः ।
द्रोणमभ्यद्रवन्राजन्महावेगा महाबलाः ॥ ७.३६.१३ ॥
Enviados por Sumitra hacia el ejército de Droṇa, aquellos caballos, oh rey, se lanzaron contra Droṇa: de gran velocidad y gran fuerza.
7.36.14
तमुदीक्ष्य तथायान्तं सर्वे द्रोणपुरोगमाः ।
अभ्यवर्तन्त कौरव्याः पाण्डवाश्च तमन्वयुः ॥ ७.३६.१४ ॥
Al verlo venir así, todos los Kaurava encabezados por Droṇa se volvieron hacia él, y los Pāṇḍava lo siguieron.
7.36.15
सकर्णिकारप्रवरोच्छ्रितध्वजः ।
सुवर्णवर्माऽऽर्जुनिरर्जुनाद्वरः।
युयुत्सया द्रोणमुखान्महारथान् ।
समासदत्सिंहशिशुर्यथा द्विपान् ॥ ७.३६.१५ ॥
El hijo de Arjuna, con su alto estandarte marcado con el árbol karṇikāra y su armadura dorada, superior incluso a Arjuna, deseoso de combatir, se acercó a los grandes guerreros de carro encabezados por Droṇa, como una cría de león se acerca a los elefantes.
7.36.16
ते विंशतिपदे यत्ताः सम्प्रहारं प्रचक्रिरे ।
आसीद्गाङ्ग इवावर्तो मुहूर्तमुदधाविव ॥ ७.३६.१६ ॥
Resueltos en una formación de veinte pasos, entablaron un feroz combate; por un momento fue como un remolino del Ganges, como un remolino del océano.
7.36.17
शूराणां युध्यमानानां निघ्नतामितरेतरम् ।
सङ्ग्रामस्तुमुलो राजन्प्रावर्तत सुदारुणः ॥ ७.३६.१७ ॥
La batalla de los héroes que luchaban y se golpeaban unos a otros, oh rey, surgió tumultuosa y espantosa en extremo.
7.36.18
प्रवर्तमाने सङ्ग्रामे तस्मिन्नतिभयङ्करे ।
द्रोणस्य मिषतो व्यूहं भित्त्वा व्यचरदार्जुनिः ॥ ७.३६.१८ ॥
Mientras aquella batalla espantosa seguía, y Droṇa miraba, el hijo de Arjuna atravesó la formación y se movió de un lado a otro.
7.36.19
तदभेद्यमनाधृष्यं द्रोणानीकं सुदुर्जयम् ।
भित्त्वार्जुनिरसम्भ्रान्तो विवेशाचिन्त्यविक्रमः ॥ ७.३६.१९ ॥
Atravesando aquel ejército de Droṇa, impenetrable, inexpugnable y muy difícil de vencer, el hijo de Arjuna entró sin turbarse, de un valor inconcebible.
7.36.20
तं प्रविष्टं विनिघ्नन्तं शत्रुसङ्घान्महाबलम् ।
हस्त्यश्वरथपत्त्यौघाः परिवव्रुरुदायुधाः ॥ ७.३६.२० ॥
Mientras él entraba y abatía entre las multitudes enemigas, aquel de gran poder fue rodeado por huestes de elefantes, caballos, carros e infantes, con las armas en alto.
7.36.21
नानावादित्रनिनदैः क्ष्वेडितोत्क्रुष्टगर्जितैः ।
हुङ्कारैः सिंहनादैश्च तिष्ठ तिष्ठेति निःस्वनैः ॥ ७.३६.२१ ॥
Con el estruendo de diversos instrumentos, con silbidos, gritos y rugidos, con alaridos y rugidos de león, y con voces de '¡Detente, detente!'
7.36.22
घोरैर्हलहलाशब्दैर्मागास्तिष्ठैहि मामिति ।
असावहममित्रेति प्रवदन्तो मुहुर्मुहुः ॥ ७.३६.२२ ॥
Con terribles gritos de 'hala-hala', clamando una y otra vez: '¡No huyas de mí, detente!' '¡Aquí estoy yo, enemigo!'
7.36.23
बृंहितैः शिञ्जितैर्हासैः करनेमिस्वनैरपि ।
सन्नादयन्तो वसुधामभिदुद्रुवुरार्जुनिम् ॥ ७.३६.२३ ॥
Llenando la tierra con relinchos, el zumbido de las cuerdas de los arcos, risas y el estrépito de las llantas de los carros, se lanzaron sobre el hijo de Arjuna.
7.36.24
तेषामापततां वीरः शीघ्रयोधी महाबलः ।
क्षिप्रास्त्रो न्यवधीद्राजन्मर्मज्ञो मर्मभेदिभिः ॥ ७.३६.२४ ॥
Cuando se lanzaron contra él, oh rey, aquel héroe, veloz en el combate, de gran poder, rápido con sus armas y conocedor de los puntos vitales, los abatió con flechas que perforan los puntos vitales.
7.36.25
ते हन्यमाना विवशा नानालिङ्गैः शितैः शरैः ।
अभिपेतुः सुबहुशः शलभा इव पावकम् ॥ ७.३६.२५ ॥
Heridos por flechas afiladas de muchas marcas, indefensos, se lanzaron contra él una y otra vez, como polillas sobre el fuego.
7.36.26
ततस्तेषां शरीरैश्च शरीरावयवैश्च सः ।
सन्तंस्तार क्षितिं क्षिप्रं कुशैर्वेदिमिवाध्वरे ॥ ७.३६.२६ ॥
Entonces, con sus cuerpos y miembros, cubrió rápidamente el suelo, como se cubre el altar con hierba kuśa en el sacrificio.
7.36.27
बद्धगोधाङ्गुलित्राणान्सशरासनसायकान् ।
सासिचर्माङ्कुशाभीषून्सतोमरपरश्वथान् ॥ ७.३६.२७ ॥
A los que llevaban protectores de dedos de cuero atados, con arcos y flechas, con espadas, escudos, aguijones y riendas, con lanzas y hachas de batalla.
7.36.28
सगदायोगुडप्रासान्सर्ष्टितोमरपट्टसान् ।
सभिण्डिपालपरिघान्यशक्तिवरकम्पनान् ॥ ७.३६.२८ ॥
Con mazas, barras de hierro, lanzas y jabalinas, con picas, espadas, dardos, hondas, cachiporras, arietes y excelentes armas vibrantes.
7.36.29
सप्रतोदमहाशङ्खान्सकुन्तान्सकचग्रहान् ।
समुद्गरक्षेपणीयान्सपाशपरिघोपलान् ॥ ७.३६.२९ ॥
Con aguijones y grandes caracolas, con lanzas, con quienes agarran cabellos, con mazas y proyectiles, con lazos, barras de hierro y piedras.
7.36.30
सकेयूराङ्गदान्बाहून्हृद्यगन्धानुलेपनान् ।
स़ञ्चिच्छेदार्जुनिर्वृत्तांस्त्वदीयानां सहस्रशः ॥ ७.३६.३० ॥
Arjuna cortó por miles los brazos de vuestros hombres, adornados con brazaletes y pulseras, perfumados con fragantes ungüentos.
7.36.31
तैः स्फुरद्भिर्महाराज शुशुभे भूः सुलोहितैः ।
पञ्चास्यैः पन्नगैश्छिन्नैर्गरुडेनेव मारिष ॥ ७.३६.३१ ॥
Oh gran rey, con aquellos cuerpos temblorosos y de rojo intenso la tierra resplandecía, como serpientes de cinco cabezas abatidas por Garuḍa.
7.36.32
सुनासाननकेशान्तैरव्रणैश्चारुकुण्डलैः ।
सन्दष्टौष्ठपुटैः क्रोधात्क्षरद्भिः शोणितं बहु ॥ ७.३६.३२ ॥
de narices, rostros y puntas de cabello hermosos, con rostros sin heridas y pendientes bellos, labios apretados de ira, derramando mucha sangre.
7.36.33
सचारुमुकुटोष्णीषैर्मणिरत्नविभूषितैः ।
विनालनलिनाकारैर्दिवाकरशशिप्रभैः ॥ ७.३६.३३ ॥
con hermosas coronas y turbantes, adornados con gemas y joyas, con forma de loto caídos de su tallo, resplandecientes como el sol y la luna.
7.36.34
हितप्रियंवदैः काले बहुभिः पुण्यगन्धिभिः ।
द्विषच्छिरोभिः पृथिवीं स वै तस्तार फाल्गुनिः ॥ ७.३६.३४ ॥
Con muchas cabezas de enemigos, fragantes de mérito, que parecían hablar con bondad y agrado en el momento oportuno, aquel hijo de Phālgunī (Arjuna) cubrió la tierra.
7.36.35
गन्धर्वनगराकारान्विधिवत्कल्पितान्रथान् ।
वीषामुखान्वित्रिवेणून्न्यस्तदण्डकबन्धुरान् ॥ ७.३६.३५ ॥
carros con forma de ciudades de gandharvas, debidamente dispuestos, con los extremos del yugo, los ejes y los varales colocados y ajustados.
7.36.36
विजङ्घाकूबरांस्तत्र विनेमींश्र व्यरानपि ।
विचक्रोपस्करोपस्थान्भग्नोपकरणानपि ॥ ७.३६.३६ ॥
Allí había carros con los costados y cuerpos rotos, con las llantas quitadas, sin radios, con ruedas y aparejos fuera de su sitio, y su equipo hecho pedazos.
7.36.37
समास्थितान्योधवरैर्दान्ताश्वान्साधुसारथीन् ।
विपताकाध्वजच्छत्रान्वितूणीरायुधानपि ॥ ७.३६.३७ ॥
Vio los caballos adiestrados, montados por los mejores guerreros, los hábiles aurigas, las banderolas, los estandartes y los parasoles rotos, y las aljabas y las armas esparcidas.
7.36.38
प्रपातितोपस्तरणान्हतयोधान्सहस्रशः ।
शरैर्विशकलीकुर्वन्दिक्षु सर्वास्वदृश्यत ॥ ७.३६.३८ ॥
Entre los arreos derribados y los guerreros muertos por miles, desmenuzándolos con flechas, era visto en todas las direcciones.
7.36.39
पुनर्द्विपान्द्विपारोहान्वैजयन्त्यङ्कुशध्वजान् ।
तूणान्वर्माण्यथो कक्ष्या ग्रैवेयांश्च सकम्बलान् ॥ ७.३६.३९ ॥
Otra vez, elefantes y sus jinetes, con banderas vaijayantī, aguijones y estandartes, aljabas, armaduras, cinchas, collares y mantas.
7.36.40
घण्टाः शुण्डाविषाणाग्राञ्छत्रमालाः पदानुगान् ।
शरैर्निशितधाराग्रैः शात्रवाणामशातयत् ॥ ७.३६.४० ॥
Campanas, trompas, puntas de colmillos, guirnaldas de parasoles y los soldados de a pie que siguen detrás: con flechas de filos agudos cortó los de los enemigos.
7.36.41
वनायुजान्पार्वतीयान्काम्भोजानथ बाह्लिकान् ।
स्थिरवालधिकर्णाक्षाञ्जवनान्साधुवाहिनः ॥ ७.३६.४१ ॥
Caballos de Vanāyu, de las montañas, de Kāmboja y de Bāhlīka: de cola, orejas y ojos firmes, veloces y bien adiestrados para cargar.
7.36.42
आरूढाञ्शिक्षितैर्योधैः शक्त्यृष्टिप्रासयोधिभिः ।
विध्वस्तचामरमुखान्विप्रविद्धप्रकीर्णकान् ॥ ७.३६.४२ ॥
Montados por guerreros adiestrados, junto a guerreros diestros en la lanza, la jabalina y el dardo, con los abanicos de cola de yak rotos sobre sus rostros, arrojados y esparcidos.
7.36.43
निरस्तजिह्वानयनान्निष्कीर्णान्त्रयकृद्धनान् ।
हतारोहांश्छिन्नघण्टान्क्रव्यादगणमोदकान् ॥ ७.३६.४३ ॥
Con las lenguas y los ojos saltados, las entrañas esparcidas, muertos, sus jinetes caídos, sus campanillas cortadas, se convirtieron en dulces para las huestes de bestias carnívoras.
7.36.44
निकृत्तचर्मकवचाञ्शकृन्मूत्रासृगाप्लुतान् ।
निपातयन्नश्ववरांस्तावकान्स व्यरोचत।
एको विष्णुरिवाचिन्त्यं कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ ७.३६.४४ ॥
Derribando vuestros mejores caballos, con cueros y armaduras cortados, empapados de excrementos, orina y sangre, él solo brilló como Viṣṇu, habiendo realizado una hazaña inconcebible y sumamente difícil.
7.36.45
तथा निर्माथितं तेन चतुरङ्गबलं महत् ।
यथाऽसुरबलं घोरं त्र्यम्बकेन महौजसा ॥ ७.३६.४५ ॥
Así fue el gran ejército de cuatro cuerpos destrozado por él, como la temible hueste de los asuras fue destrozada por el poderoso Tryambaka.
7.36.46
कृत्वा कर्म रणेऽसह्यं परैरार्जुनिराहवे ।
अभिनच्च पदात्योघांस्त्वदीयानेव सर्वशः ॥ ७.३६.४६ ॥
Habiendo realizado en la batalla una hazaña insoportable para los enemigos, el hijo de Arjuna desgarró por todas partes las oleadas de vuestros soldados de infantería.
7.36.47
एवमेकेन तां सेनां सौभद्रेण सितैः शरैः ।
भृशं विप्रहतां दृष्ट्वा स्कन्देनेवासुरीं चमूम् ॥ ७.३६.४७ ॥
Así, viendo aquel ejército golpeado en gran medida por el hijo de Subhadrā solo, con sus flechas blancas, como Skanda golpeó a la hueste demoníaca.
7.36.48
त्वदीयास्तव पुत्राश्च वीक्षमाणा दिशो दश ।
संशुष्कास्याश्चलन्नेत्राः प्रस्विन्ना रोमहर्षिणः ॥ ७.३६.४८ ॥
Vuestros hombres y vuestros hijos, mirando en las diez direcciones, con las bocas secas, los ojos temblorosos, bañados en sudor, con el vello erizado.
7.36.49
पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ।
गोत्रनामभिरन्योन्यं क्रन्दन्तो जीवितैषिणः ॥ ७.३६.४९ ॥
Perdiendo el ánimo ante la victoria del enemigo, ansiosos por huir y deseosos de vivir, se llamaban unos a otros por linaje y nombre, gritando.
7.36.50
हतान्पुत्रान्पितॄन्भ्रातॄन्बन्धून्सम्बन्धिनस्तथा ।
प्रातिष्ठन्त समुत्सृज्य त्वरयन्तो हयद्विपान् ॥ ७.३६.५० ॥
Abandonando a sus hijos, padres, hermanos, parientes y afines caídos, partieron apresurando sus caballos y elefantes.