ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.36.1
सौभद्रस्तद्वचः श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अचोदयत यन्तारं द्रोणानीकाय भारत ॥ ७.३६.१ ॥
ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤ, ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਦਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
7.36.2
तेन सञ्चोद्यमानस्तु याहियाहीति सारथिः ।
प्रत्युवाच ततो राजन्नभिमन्युमिदं वचः ॥ ७.३६.२ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ 'ਚੱਲ, ਚੱਲ' ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਸਾਰਥੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ।
7.36.3
अतिभारोऽयमायुष्मन्नाहितस्त्वयि पाण्डवैः ।
सम्प्रधार्य क्षणं बुद्ध्या ततस्त्वं योद्धुमर्हसि ॥ ७.३६.३ ॥
ਹੇ ਦੀਰਘਾਯੂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸੋਚ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
7.36.4
आचार्यो हि कृती द्रोणः परमास्त्रे कृतश्रमः ।
त्वं तु बालः स बलवान्सङ्ग्रामाणामकोविदः ॥ ७.३६.४ ॥
ਆਚਾਰਯ ਦਰੋਣ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਬਾਲਕ ਹੈਂ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਜਾਣ ਹੈਂ।
7.36.5
ततोऽभिमन्युः प्रहसन्सारथिं वाक्यमब्रवीत् ।
सारथे कोन्वयं द्रोणः समग्रं क्षत्रमेव वा ॥ ७.३६.५ ॥
ਤਦ ਅਭਿਮਨਿਊ ਹੱਸਦਿਆਂ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, 'ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਇਹ ਦਰੋਣ ਕੌਣ ਹੈ? ਜਾਂ ਸਾਰਾ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਵਰਗ ਹੀ ਕੀ ਹੈ?'
7.36.6
व्यवसायो हि मे योद्धुं रणोत्सवसमुद्यतः ।
ऐरावतगतं शक्रं सहामरगणैरहम् ॥ ७.३६.६ ॥
ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ; ਰਣ-ਉਤਸਵ ਲਈ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਐਰਾਵਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਵੀ ਮੈਂ ਲੜਾਂਗਾ।
7.36.7
अथवा रुद्रमीशानं सर्वभूतगणार्चितम् ।
योधयेयं रणमुखे न मे क्षत्रेऽद्य विस्मयः ॥ ७.३६.७ ॥
ਜਾਂ ਸਰਬ ਭੂਤਗਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਈਸ਼ਾਨ ਰੁਦਰ ਨਾਲ ਵੀ ਮੈਂ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ।
7.36.8
यच्चैतत्पश्यसे सूत सयोधाश्वरथद्विपम् ।
तन्ममाद्य द्विषत्सैन्यं कलामर्हति षोडशीम् ॥ ७.३६.८ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਯੋਧਿਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
7.36.9
अपि विश्वजितं विष्णुं मातुलं प्राप्य सूतज ।
पितरं चार्जुनं युद्धे न भीर्मामुपयास्यति ॥ ७.३६.९ ॥
ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਮਾਮਾ ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਡਰ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
7.36.10
एवमप्युच्यमानः स सारथिस्तं पुनः पुनः ।
वीर ते तेन मा युद्धमिति सौभद्रमब्रवीत् ॥ ७.३६.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਸੌਭਦ੍ਰ (ਅਭਿਮਨਿਊ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵੀਰ, ਉਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਨਾ ਕਰ।
7.36.11
अभिमन्युश्च तां वाचं कदर्थीकृत्य सारथेः ।
याहीत्येवाब्रवीदेनं द्रोणानीकाय माचिरम् ॥ ७.३६.११ ॥
ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਉਸ ਸਾਰਥੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਚੱਲ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।
7.36.12
ततः सन्नोदयामास हयानाशु त्रिहायनान् ।
नातिहृष्टमनाः सूतो हेमभाण्डपरिच्छदान् ॥ ७.३६.१२ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰਥੀ ਨੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਜ ਨਾਲ ਸਜੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਕਿਆ।
7.36.13
ते प्रेषिताः सुमित्रेण द्रोणानीकाय वाजिनः ।
द्रोणमभ्यद्रवन्राजन्महावेगा महाबलाः ॥ ७.३६.१३ ॥
ਸੁਮਿਤਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਉਹ ਘੋੜੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਏ — ਮਹਾਨ ਵੇਗ ਤੇ ਮਹਾਨ ਬਲ ਵਾਲੇ।
7.36.14
तमुदीक्ष्य तथायान्तं सर्वे द्रोणपुरोगमाः ।
अभ्यवर्तन्त कौरव्याः पाण्डवाश्च तमन्वयुः ॥ ७.३६.१४ ॥
ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ।
7.36.15
सकर्णिकारप्रवरोच्छ्रितध्वजः ।
सुवर्णवर्माऽऽर्जुनिरर्जुनाद्वरः।
युयुत्सया द्रोणमुखान्महारथान् ।
समासदत्सिंहशिशुर्यथा द्विपान् ॥ ७.३६.१५ ॥
ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਉੱਚਾ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਵਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ — ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਹਾਥੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਜਿਵੇਂ।
7.36.16
ते विंशतिपदे यत्ताः सम्प्रहारं प्रचक्रिरे ।
आसीद्गाङ्ग इवावर्तो मुहूर्तमुदधाविव ॥ ७.३६.१६ ॥
ਉਹ ਵੀਹ ਕਦਮਾਂ ਦੇ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਏ; ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਭੰਵਰ ਵਰਗਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਭੰਵਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.36.17
शूराणां युध्यमानानां निघ्नतामितरेतरम् ।
सङ्ग्रामस्तुमुलो राजन्प्रावर्तत सुदारुणः ॥ ७.३६.१७ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਲੜਦੇ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੌਲੇ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ।
7.36.18
प्रवर्तमाने सङ्ग्रामे तस्मिन्नतिभयङ्करे ।
द्रोणस्य मिषतो व्यूहं भित्त्वा व्यचरदार्जुनिः ॥ ७.३६.१८ ॥
ਉਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਦ੍ਰੋਣ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵਿਊਹ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਵਿਚਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
7.36.19
तदभेद्यमनाधृष्यं द्रोणानीकं सुदुर्जयम् ।
भित्त्वार्जुनिरसम्भ्रान्तो विवेशाचिन्त्यविक्रमः ॥ ७.३६.१९ ॥
ਅਭੇਦ, ਅਜੇਤੂ ਅਤੇ ਦੁਰਜਯ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਚੀਰ ਕੇ ਅਚਿੰਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
7.36.20
तं प्रविष्टं विनिघ्नन्तं शत्रुसङ्घान्महाबलम् ।
हस्त्यश्वरथपत्त्यौघाः परिवव्रुरुदायुधाः ॥ ७.३६.२० ॥
ਵੈਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਮਾਰ ਰਹੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੇ ਉਠਾਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.36.21
नानावादित्रनिनदैः क्ष्वेडितोत्क्रुष्टगर्जितैः ।
हुङ्कारैः सिंहनादैश्च तिष्ठ तिष्ठेति निःस्वनैः ॥ ७.३६.२१ ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਸੀਟੀਆਂ, ਚੀਕਾਂ ਅਤੇ ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ, ਹੁੰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ, 'ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ!' ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ।
7.36.22
घोरैर्हलहलाशब्दैर्मागास्तिष्ठैहि मामिति ।
असावहममित्रेति प्रवदन्तो मुहुर्मुहुः ॥ ७.३६.२२ ॥
'ਹਲਹਲ' ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ — 'ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਭੱਜੀਂ ਨਾ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ!', 'ਇਹ ਰਿਹਾ ਮੈਂ, ਵੈਰੀਆ!' ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹੋਏ।
7.36.23
बृंहितैः शिञ्जितैर्हासैः करनेमिस्वनैरपि ।
सन्नादयन्तो वसुधामभिदुद्रुवुरार्जुनिम् ॥ ७.३६.२३ ॥
ਹਿਣਕਣ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ, ਹਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਰੱਥ-ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਝਪਟ ਪਏ।
7.36.24
तेषामापततां वीरः शीघ्रयोधी महाबलः ।
क्षिप्रास्त्रो न्यवधीद्राजन्मर्मज्ञो मर्मभेदिभिः ॥ ७.३६.२४ ॥
ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟੇ ਤਾਂ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੀਰ, ਛੇਤੀ ਲੜਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਲੀ, ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਮਰਮ-ਵੇਧੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.36.25
ते हन्यमाना विवशा नानालिङ्गैः शितैः शरैः ।
अभिपेतुः सुबहुशः शलभा इव पावकम् ॥ ७.३६.२५ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਅੱਗ ਉੱਤੇ।
7.36.26
ततस्तेषां शरीरैश्च शरीरावयवैश्च सः ।
सन्तंस्तार क्षितिं क्षिप्रं कुशैर्वेदिमिवाध्वरे ॥ ७.३६.२६ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਢਕ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਯਗ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੇਦੀ ਢਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
7.36.27
बद्धगोधाङ्गुलित्राणान्सशरासनसायकान् ।
सासिचर्माङ्कुशाभीषून्सतोमरपरश्वथान् ॥ ७.३६.२७ ॥
ਗੋਧਾ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਢਾਲਾਂ, ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਲਗਾਮਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੋਮਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਸਮੇਤ (ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ)।
7.36.28
सगदायोगुडप्रासान्सर्ष्टितोमरपट्टसान् ।
सभिण्डिपालपरिघान्यशक्तिवरकम्पनान् ॥ ७.३६.२८ ॥
ਗਦਾ, ਯੋਗ, ਗੁੜ, ਪ੍ਰਾਸ, ਰਿਸ਼ਟੀ, ਤੋਮਰ, ਪੱਟਿਸ਼, ਭਿੰਡੀਪਾਲ, ਪਰਿਘ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੰਪਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ (ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ)।
7.36.29
सप्रतोदमहाशङ्खान्सकुन्तान्सकचग्रहान् ।
समुद्गरक्षेपणीयान्सपाशपरिघोपलान् ॥ ७.३६.२९ ॥
ਪ੍ਰਤੋਦ ਅਤੇ ਮਹਾਸ਼ੰਖਾਂ ਸਮੇਤ, ਕੁੰਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਾਲ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੁਦਗਰ ਅਤੇ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਸ਼, ਪਰਿਘ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਸਮੇਤ (ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ)।
7.36.30
सकेयूराङ्गदान्बाहून्हृद्यगन्धानुलेपनान् ।
स़ञ्चिच्छेदार्जुनिर्वृत्तांस्त्वदीयानां सहस्रशः ॥ ७.३६.३० ॥
ਕੇਯੂਰ ਅਤੇ ਅੰਗਦਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਨਮੋਹਕ ਸੁਗੰਧੀ ਲੇਪਾਂ ਨਾਲ ਮਹਿਕਦੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ।
7.36.31
तैः स्फुरद्भिर्महाराज शुशुभे भूः सुलोहितैः ।
पञ्चास्यैः पन्नगैश्छिन्नैर्गरुडेनेव मारिष ॥ ७.३६.३१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕੰਬਦੇ ਉਹਨਾਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਵੱਲੋਂ ਕੱਟੇ ਪੰਜ ਫਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਹੋਣ।
7.36.32
सुनासाननकेशान्तैरव्रणैश्चारुकुण्डलैः ।
सन्दष्टौष्ठपुटैः क्रोधात्क्षरद्भिः शोणितं बहु ॥ ७.३६.३२ ॥
ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲੇ; ਜ਼ਖ਼ਮ ਰਹਿਤ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ; ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੁੱਲ੍ਹ ਦੰਦਾਂ ਹੇਠ ਦਬਾਏ, ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਵਗਾਉਂਦੇ ਸਿਰ।
7.36.33
सचारुमुकुटोष्णीषैर्मणिरत्नविभूषितैः ।
विनालनलिनाकारैर्दिवाकरशशिप्रभैः ॥ ७.३६.३३ ॥
ਸੁੰਦਰ ਤਾਜ ਅਤੇ ਪੱਗਾਂ ਵਾਲੇ; ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ; ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਟੁੱਟੇ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ; ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ।
7.36.34
हितप्रियंवदैः काले बहुभिः पुण्यगन्धिभिः ।
द्विषच्छिरोभिः पृथिवीं स वै तस्तार फाल्गुनिः ॥ ७.३६.३४ ॥
ਹਿਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ, ਕਈ, ਪੁੰਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਫਾਲਗੁਨੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਧਰਤੀ ਢਕ ਦਿੱਤੀ।
7.36.35
गन्धर्वनगराकारान्विधिवत्कल्पितान्रथान् ।
वीषामुखान्वित्रिवेणून्न्यस्तदण्डकबन्धुरान् ॥ ७.३६.३५ ॥
ਗੰਧਰਵ ਨਗਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਏ ਰਥ; ਜੂਲੇ ਦੇ ਸਿਰੇ, ਧੁਰੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਦੰਡਕ ਠੀਕ ਲੱਗੇ ਹੋਏ।
7.36.36
विजङ्घाकूबरांस्तत्र विनेमींश्र व्यरानपि ।
विचक्रोपस्करोपस्थान्भग्नोपकरणानपि ॥ ७.३६.३६ ॥
ਉੱਥੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਅਤੇ ਕੂਬਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੇਮੀ ਲਹਿ ਗਈਆਂ, ਅਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਹੀਏ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟੇ, ਸਾਧਨ ਟੁੱਟੇ ਰਥ।
7.36.37
समास्थितान्योधवरैर्दान्ताश्वान्साधुसारथीन् ।
विपताकाध्वजच्छत्रान्वितूणीरायुधानपि ॥ ७.३६.३७ ॥
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਿਖਲਾਈ ਯਾਫ਼ਤਾ ਘੋੜੇ, ਨਿਪੁਣ ਸਾਰਥੀ, ਪਤਾਕਾਵਾਂ, ਧ੍ਵਜਾਂ ਅਤੇ ਛਤਰੀਆਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ।
7.36.38
प्रपातितोपस्तरणान्हतयोधान्सहस्रशः ।
शरैर्विशकलीकुर्वन्दिक्षु सर्वास्वदृश्यत ॥ ७.३६.३८ ॥
ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰਦਾ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਿਆ।
7.36.39
पुनर्द्विपान्द्विपारोहान्वैजयन्त्यङ्कुशध्वजान् ।
तूणान्वर्माण्यथो कक्ष्या ग्रैवेयांश्च सकम्बलान् ॥ ७.३६.३९ ॥
ਫਿਰ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਵਾਰ, ਵੈਜਯੰਤੀ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਧ੍ਵਜ, ਤਰਕਸ਼, ਕਵਚ, ਪੇਟੀਆਂ, ਗਲੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਕੰਬਲਾਂ ਸਮੇਤ।
7.36.40
घण्टाः शुण्डाविषाणाग्राञ्छत्रमालाः पदानुगान् ।
शरैर्निशितधाराग्रैः शात्रवाणामशातयत् ॥ ७.३६.४० ॥
ਘੰਟੀਆਂ, ਸੁੰਡਾਂ, ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ, ਛਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੇ ਪੈਦਲ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਕੱਟ ਸੁੱਟਿਆ।
7.36.41
वनायुजान्पार्वतीयान्काम्भोजानथ बाह्लिकान् ।
स्थिरवालधिकर्णाक्षाञ्जवनान्साधुवाहिनः ॥ ७.३६.४१ ॥
ਵਨਾਯੂ, ਪਹਾੜੀ, ਕੰਬੋਜ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ—ਸਥਿਰ ਪੂਛ, ਕੰਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਯਾਫ਼ਤਾ ਵਾਹਨ।
7.36.42
आरूढाञ्शिक्षितैर्योधैः शक्त्यृष्टिप्रासयोधिभिः ।
विध्वस्तचामरमुखान्विप्रविद्धप्रकीर्णकान् ॥ ७.३६.४२ ॥
ਸਿਖਲਾਈ ਯਾਫ਼ਤਾ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਕਤੀ, ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਸ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਸਹਿਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਮਰ ਮੂੰਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
7.36.43
निरस्तजिह्वानयनान्निष्कीर्णान्त्रयकृद्धनान् ।
हतारोहांश्छिन्नघण्टान्क्रव्यादगणमोदकान् ॥ ७.३६.४३ ॥
ਜੀਭਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਅੰਤੜੀਆਂ ਖਿੰਡ ਗਈਆਂ, ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸਵਾਰ ਮਰੇ, ਘੰਟੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ; ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਝੁੰਡਾਂ ਲਈ ਉਹ ਲੱਡੂ ਬਣ ਗਏ।
7.36.44
निकृत्तचर्मकवचाञ्शकृन्मूत्रासृगाप्लुतान् ।
निपातयन्नश्ववरांस्तावकान्स व्यरोचत।
एको विष्णुरिवाचिन्त्यं कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ ७.३६.४४ ॥
ਚਮੜੇ ਤੇ ਕਵਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਮਲ-ਮੂਤਰ ਤੇ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਲਿਬੜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗਦਾ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ ਅਚਿੰਤ, ਅਤਿ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਚਮਕਿਆ।
7.36.45
तथा निर्माथितं तेन चतुरङ्गबलं महत् ।
यथाऽसुरबलं घोरं त्र्यम्बकेन महौजसा ॥ ७.३६.४५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਚਤੁਰੰਗ ਮਹਾਸੈਨਾ ਇੰਝ ਮਥ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਅਸੁਰ-ਸੈਨਾ ਮਥੀ ਸੀ।
7.36.46
कृत्वा कर्म रणेऽसह्यं परैरार्जुनिराहवे ।
अभिनच्च पदात्योघांस्त्वदीयानेव सर्वशः ॥ ७.३६.४६ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਅਸਹਿ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਦਲ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
7.36.47
एवमेकेन तां सेनां सौभद्रेण सितैः शरैः ।
भृशं विप्रहतां दृष्ट्वा स्कन्देनेवासुरीं चमूम् ॥ ७.३६.४७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਟੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਕੇ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਕੰਦ ਨੇ ਅਸੁਰ-ਸੈਨਾ ਮਾਰੀ ਸੀ।
7.36.48
त्वदीयास्तव पुत्राश्च वीक्षमाणा दिशो दश ।
संशुष्कास्याश्चलन्नेत्राः प्रस्विन्ना रोमहर्षिणः ॥ ७.३६.४८ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਪਾਹੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ, ਸੁੱਕੇ ਮੂੰਹਾਂ, ਹਿਲਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ, ਰੋਮ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਕੇ ਰਹਿ ਗਏ।
7.36.49
पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ।
गोत्रनामभिरन्योन्यं क्रन्दन्तो जीवितैषिणः ॥ ७.३६.४९ ॥
ਵੈਰੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੇਖ ਕੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਗੁਆ ਕੇ, ਭੱਜਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ, ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ, ਗੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਰੋਂਦੇ ਸਨ।
7.36.50
हतान्पुत्रान्पितॄन्भ्रातॄन्बन्धून्सम्बन्धिनस्तथा ।
प्रातिष्ठन्त समुत्सृज्य त्वरयन्तो हयद्विपान् ॥ ७.३६.५० ॥
ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਿਤਾਵਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਬੰਧੂਆਂ ਅਤੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਕਦੇ ਉਹ ਤੁਰ ਪਏ।