మహాభారతం · అధ్యాయం 7.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.37.1
तां प्रभाग्नां चमूं दृष्ट्वा सौभद्रेणामितौजसा ।
दुर्योधनो भृशं क्रुद्धः स्वयं सौभद्रमभ्ययात् ॥ ७.३७.१ ॥
అపరిమిత బలశాలి సౌభద్రుడు (అభిమన్యుడు) ఆ చెదిరిన సేనను చూసి, దుర్యోధనుడు అత్యంత కోపంతో స్వయంగా సౌభద్రుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
7.37.2
ततो राजानमावृत्तं सौभद्रं प्रति संयुगे ।
दृष्ट्वा द्रोणोऽब्रवीद्योधान्परीप्सध्वं नराधिपम् ॥ ७.३७.२ ॥
అప్పుడు రాజు (దుర్యోధనుడు) సౌభద్రునికి ఎదురుగా యుద్ధంలో తిరిగి వెళ్లడం చూసి, ద్రోణుడు యోధులతో "నరాధిపుని రక్షించండి" అని అన్నాడు.
7.37.3
पुराऽभिमन्युर्लक्षं नः पश्यतां हन्ति वीर्यवान् ।
तमाद्रवत माभैष्ट क्षिप्रं रक्षत कौरवम्। ॥ ७.३७.३ ॥
"మేము చూస్తుండగానే వీర్యవంతుడైన అభిమన్యుడు ఇప్పటికే మా లక్షలాది మందిని చంపుతున్నాడు. అతనిపై దాడి చేయండి, భయపడకండి, వేగంగా కౌరవుని రక్షించండి."
7.37.4
एवमुक्तास्ततस्तेन भारद्वाजेन धीमता ।
कृतज्ञानबलोत्सेधाः सुहृदो जितकाशिनः।
त्रास्यमाना भयाद्वीरं परिवव्रुस्तवात्मजम् ॥ ७.३७.४ ॥
బుద్ధిమంతుడైన భారద్వాజుడు (ద్రోణుడు) ఇలా చెప్పగానే, తమ విద్య, బలాలపై గర్వించిన, తమను విజేతలుగా భావించిన మిత్రులు భయం నుంచి కాపాడుకోవడానికి మీ వీరపుత్రుని చుట్టుముట్టారు.
7.37.5
द्रोणो द्रौणिः कृपः कर्णः कृतवर्मा च सौबलः ।
बृहद्बलो मद्रराजो भूरिर्भूरिश्रवाः शलः ॥ ७.३७.५ ॥
ద్రోణుడు, ద్రౌణి (అశ్వత్థామ), కృపుడు, కర్ణుడు, కృతవర్మ, సౌబలుడు (శకుని), బృహద్బలుడు, మద్రరాజు (శల్యుడు), భూరి, భూరిశ్రవుడు, శలుడు.
7.37.6
पौरवो वृषसेनश्च विसृजन्तः शिताञ्शरान् ।
सौभद्रं शरवर्षेण महता समवाकिरन् ॥ ७.३७.६ ॥
పౌరవుడు, వృషసేనుడు కూడా వాడి బాణాలను ప్రయోగించి, సౌభద్రునిపై గొప్ప బాణవర్షంతో అతన్ని పూర్తిగా కప్పివేశారు.
7.37.7
सम्मोहयित्वा तमथ दुर्योधनममोचयन् ।
आस्याद्ग्रासमिवाक्षिप्तं ममृषे नार्जुनात्मजः ॥ ७.३७.७ ॥
అతన్ని మోహింపజేసి, అప్పుడు వారు దుర్యోధనుని విడిపించారు. నోటినుండి లాగబడిన ముద్దలాగా, అర్జునుని కుమారుడు దానిని సహించలేదు.
7.37.8
ताञ्शरौघेण महता साश्वसूतान्महारथान् ।
विमुखीकृत्य सौभद्रः सिंहनादमथानदत् ॥ ७.३७.८ ॥
ఆ మహారథులను, వారి గుర్రాలు సారథులతో సహా, గొప్ప బాణవర్షంతో వెనుదిరిగేలా చేసి, సుభద్రా కుమారుడు సింహనాదం చేశాడు.
7.37.9
तस्य नादं ततः श्रुत्वा सिंहस्येवामिषैषिणः ।
नामृष्यन्त सुसंरब्धाः पुनर्द्रोणमुखा रथाः ॥ ७.३७.९ ॥
అతని ఆ గర్జన విని, మాంసం కోరే సింహంలా, ద్రోణుడు ముఖ్యులుగా ఉన్న రథికులు అత్యంత కోపంతో మళ్లీ దానిని సహించలేదు.
7.37.10
त एनं कोष्ठकीकृत्य रथवंशेन मारिष ।
व्यसृजन्निषुजालानि नानालिङ्गानि सङ्घशः ॥ ७.३७.१० ॥
ఓ ప్రభూ, వారు అతన్ని రథవరుసతో కొట్టంలా చుట్టి, అనేక గుర్తులు కలిగిన బాణజాలాలను గుంపులుగా ప్రయోగించారు.
7.37.11
तान्यन्तरिक्षे चिच्छेद पौत्रस्ते निशितैः शरैः ।
तांश्चैव प्रतिविव्याध तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.३७.११ ॥
నీ మనవడు ఆ బాణాలను ఆకాశంలోనే పదునైన బాణాలతో ఖండించాడు, వారినే ప్రతిగా కూడా గాయపరిచాడు. అది అద్భుతంగా అనిపించింది.
7.37.12
ततो रथपदात्योघाः कुञ्जराः सादिनश्च ह ।
कोपितास्तेन शूरेण शरैराशीविषोपमैः।
परिवब्रुर्जिघांसन्तः सौभद्रमपराजितम् ॥ ७.३७.१२ ॥
అప్పుడు రథ, పదాతి, గజ, అశ్వ సమూహాలు ఆ శూరుని విషసర్పాల్లాంటి బాణాలతో కోపించి, చంపాలనే ఆశతో, అజేయుడైన సుభద్రా కుమారుని చుట్టుముట్టాయి.
7.37.13
समुद्रमिव पर्यस्तं त्वदीयं तं बलार्णवम् ।
दधारैकोऽर्जुनिर्बाणैर्वेलेवोद्वृत्तमर्णवम् ॥ ७.३७.१३ ॥
సముద్రం ఉప్పొంగినట్లు చెదిరిపోయిన మీ ఆ సేనా సముద్రాన్ని, ఒంటరిగా అర్జునుని కుమారుడు తన బాణాలతో నిలువరించాడు, తీరం ఉప్పొంగే సముద్రాన్ని ఆపినట్లు.
7.37.14
शूराणां युध्यमानानां निघ्नतामितरेतरम् ।
अभिमन्योः परेषां च नासीत्कश्चित्पराङ्मुखः ॥ ७.३७.१४ ॥
ఒకరినొకరు కొట్టుకుంటూ పోరాడుతున్న ఆ శూరులలో — అభిమన్యుని పక్షంలోనూ శత్రువుల పక్షంలోనూ — ఎవ్వరూ వెనుదిరగలేదు.
7.37.15
तस्मिंस्तु घोरे सङ्ग्रामे वर्तमाने भयङ्करे ।
दुःसहो नवभिर्बाणैरभिमन्युमविध्यत ॥ ७.३७.१५ ॥
ఆ భయంకరమైన ఘోర సంగ్రామం కొనసాగుతుండగా, దుఃసహుడు తొమ్మిది బాణాలతో అభిమన్యుని గుచ్చాడు.
7.37.16
दुःशानो द्वादशभिः कृपः शारद्वतस्त्रिभिः ।
द्रोणस्तु सप्तदशभिः शरैराशीविषोपमैः ॥ ७.३७.१६ ॥
దుశ్శాసనుడు పన్నెండు బాణాలతో, శారద్వతుడు కృపుడు మూడు బాణాలతో, ద్రోణుడు పదిహేడు బాణాలతో — విషసర్పాల వంటి ఆ బాణాలతో — (అభిమన్యుని గుచ్చారు).
7.37.17
विविंशतिस्तु सप्तत्या कृतवर्मा च सप्तभिः ।
बृहद्बलस्तथाऽष्टाभिरश्वत्थामा च सप्तभिः ॥ ७.३७.१७ ॥
వివింశతి డెబ్బై బాణాలతో, కృతవర్మ ఏడు బాణాలతో, బృహద్బలుడు ఎనిమిది బాణాలతో, అశ్వత్థామ కూడా ఏడు బాణాలతో (అభిమన్యుని గుచ్చారు).
7.37.18
भूरिश्रवास्त्रिभिर्बाणैर्मद्रेशः षङ्भिराशुगैः ।
द्वाभ्यां शराभ्यां शकुनिस्त्रिभिर्दुर्योधनो नृपः ॥ ७.३७.१८ ॥
భూరిశ్రవుడు మూడు బాణాలతో, మద్రరాజు ఆరు వేగమైన బాణాలతో, శకుని రెండు బాణాలతో, రాజు దుర్యోధనుడు మూడు బాణాలతో (అభిమన్యుని గుచ్చారు).
7.37.19
स तु तान्प्रतिविव्याध त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
नृत्यन्निव महाराज चापहस्तः प्रतापवान् ॥ ७.३७.१९ ॥
అతడు వారిని నేరుగా ఎగిరే బాణాలతో మూడేసి చొప్పున ప్రతిగా కొట్టాడు. మహారాజా, చేతిలో విల్లుతో ఆ పరాక్రమశాలి నాట్యం చేస్తున్నట్లు కనిపించాడు.
7.37.20
ततोऽभिमन्युः सङ्क्रुद्धस्त्रास्यमानस्तवात्मजैः ।
विदर्शयन्वै सुमहच्छिक्षौरसकृतं बलम् ॥ ७.३७.२० ॥
అప్పుడు కోపోద్రిక్తుడైన అభిమన్యుడు, మీ కుమారులచే బాధింపబడి, శిక్షణతో సంపాదించిన తన అత్యంత గొప్ప బలాన్ని ప్రదర్శించాడు.
7.37.21
गरुडानिलरंहोभिर्यन्तुर्वाक्यकरैर्हयैः ।
अभ्यद्रवत तं कार्ष्णिमश्मकेन्द्रः कृतत्वरः ॥ ७.३७.२१ ॥
గరుడుడు, వాయువుల వేగం గల, సారథి మాటను పాటించే గుర్రాలతో, అశ్మకుల ప్రభువు త్వరపడి ఆ కార్ష్ణి వైపు దూసుకెళ్ళాడు.
7.37.22
अश्वाश्चाश्मकमादाय त्वरमाणाऽभ्यहारयन् ।
विव्याध दशभिर्बाणैस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.३७.२२ ॥
గుర్రాలు అశ్మకరాజును తీసుకొని త్వరగా అతడిని దగ్గరికి తెచ్చాయి. అభిమన్యుడు పది బాణాలతో అతడిని కొట్టి, 'నిలు, నిలు!' అన్నాడు.
7.37.23
तस्याभिमन्युर्दशभिर्हयान्सूतं ध्वजं शरैः ।
बाहू धनुः शिरश्चोर्व्यां स्मयमानोऽभ्यपातयत् ॥ ७.३७.२३ ॥
అభిమన్యుడు నవ్వుతూ పది బాణాలతో అతని గుర్రాలు, సారథి, ధ్వజం, రెండు చేతులు, విల్లు, తలను నేలపై పడగొట్టాడు.
7.37.24
ततस्तस्मिन्हते वीरे सौभद्रेणाश्मकेश्वरे ।
सञ्चचाल बलं सर्वं पलायनपरायणम् ॥ ७.३७.२४ ॥
సౌభద్రుడి చేత అశ్మకుల ఆ వీరుడైన ప్రభువు చంపబడగానే, సైన్యం మొత్తం కంపించి పారిపోవడానికి సిద్ధమైంది.
7.37.25
ततः कर्णः कृपो द्रोणो द्रौणिर्गान्धारराट् शलः ।
शल्यो भूरिश्रवाः क्राथः सोमदत्तो विविंशतिः।
वृषसेनः सुषेणश्च कुण्डभेदी प्रतर्दनः ॥ ७.३७.२५ ॥
అప్పుడు కర్ణుడు, కృపుడు, ద్రోణుడు, ద్రౌణి, గాంధారరాజు శలుడు, శల్యుడు, భూరిశ్రవుడు, క్రాథుడు, సోమదత్తుడు, వివింశతి, వృషసేనుడు, సుషేణుడు, కుండభేది, ప్రతర్దనుడు (ముందుకు సాగారు).
7.37.26
बृन्दारको ललित्थश्च प्रबाहुर्दीर्घलोचनः ।
दुर्योधनश्च सङ्क्रुद्धः शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.३७.२६ ॥
బృందారకుడు, లలిత్థుడు, ప్రబాహుడు, దీర్ఘలోచనుడు, కోపించిన దుర్యోధనుడు బాణాల వర్షంతో అతనిని కప్పారు.
7.37.27
सोऽतिविद्धो महेष्वासैरभिमन्युरजिह्मगैः ।
शरमादत्त कर्णाय वर्मकायावभेदिनम् ॥ ७.३७.२७ ॥
మహా ధనుర్ధరుల సూటి బాణాలతో తీవ్రంగా గాయపడిన అభిమన్యుడు, కర్ణునిపై కవచాన్ని, శరీరాన్ని చీల్చే బాణాన్ని తీసుకున్నాడు.
7.37.28
तस्य भित्त्वा तनुत्राणं देहं निर्भिद्य चाशुगः ।
प्राविशद्धरणीं वेगाद्वल्मी कमिव पन्नगः ॥ ७.३७.२८ ॥
అతని కవచాన్ని ఛేదించి, శరీరాన్ని చీల్చి, ఆ వేగమైన బాణం పుట్టలోకి పాము దూరినట్లు వేగంగా భూమిలోకి దూసుకుపోయింది.
7.37.29
स तेनातिप्रहारेण व्यथितो विह्वलन्निव ।
सञ्चचाल रणे कर्णः क्षितिकम्पे यथाऽचलः ॥ ७.३७.२९ ॥
ఆ తీవ్రమైన దెబ్బతో బాధపడి, తడబడినవాడై, భూకంపంలో పర్వతం కదిలినట్లు కర్ణుడు యుద్ధంలో కదిలిపోయాడు.
7.37.30
तथान्यैर्निशितैर्बाणैः सुषेणं दीर्घलोचनम् ।
कुण्डभेदिं च सङ्क्रुद्धस्त्रिभिस्त्रीनवधीद्बली ॥ ७.३७.३० ॥
అలాగే కోపించిన బలవంతుడు, ఇతర పదునైన బాణాలతో సుషేణుని, దీర్ఘలోచనుని, కుండభేదిని మూడేసి బాణాలతో కొట్టాడు.
7.37.31
कर्णस्तं पञ्चविंशत्या नाराचानां समार्पयत् ।
अश्वत्थामा च विंशत्या कृतवर्मा च सप्तभिः ॥ ७.३७.३१ ॥
కర్ణుడు అతన్ని ఇరవై ఐదు నారాచ బాణాలతో గుచ్చాడు; అశ్వత్థామ ఇరవై బాణాలతో, కృతవర్మ ఏడు బాణాలతో గుచ్చారు.
7.37.32
स शराचितसर्वाङ्गः क्रुद्धः शक्रात्मजात्मजः ।
विचरन्ददृशे सैन्ये पाशहस्त इवान्तकः ॥ ७.३७.३२ ॥
బాణాలతో సర్వాంగాలూ కప్పబడి, కోపంతో ఉన్న ఇంద్రపుత్రుని పుత్రుడు సైన్యంలో సంచరిస్తూ, పాశం చేత పట్టుకున్న యముని వలె కనిపించాడు.
7.37.33
शल्यं च शरवर्षेण समीपस्थामवाकिरत् ।
उदक्रोशन्महाबाहुस्तव सैन्यानि भीषयन् ॥ ७.३७.३३ ॥
ఆ మహాబాహుడు శల్యుడిని, సమీపంలో ఉన్నవారిని బాణవర్షంతో కప్పాడు; నీ సేనలు భయంతో అరిచాయి.
7.37.34
ततः स विद्धोऽस्त्रविदा मर्मभिद्भिरजिह्मगैः ।
शल्यो राजन्रथोपस्थे निषसाद मुमोह च ॥ ७.३७.३४ ॥
అప్పుడు అస్త్రవేత్త యొక్క మర్మభేదక, సూటిగా వెళ్ళే బాణాలతో గాయపడిన శల్యుడు, రాజా, రథపు అడుగున కూర్చుని మూర్ఛపోయాడు.
7.37.35
तं हि दृष्ट्वा तथा विद्धं सौभद्रेण यशास्विना ।
सम्प्राद्रवच्चमूः सर्वा भारद्वाजस्य पश्यतः ॥ ७.३७.३५ ॥
సౌభద్రుడైన యశస్వి చేత అతడు ఈ విధంగా గాయపడటం చూసి, భరద్వాజుని కళ్ల ముందే సేనలన్నీ పారిపోయాయి.
7.37.36
सम्प्रेक्ष्य तं महाबाहुं रुक्मपुङ्खैः समावृतम् ।
त्वदीयाः प्रपलायन्ते मृगाः सिंहार्दिता इव ॥ ७.३७.३६ ॥
బంగారు రెక్కల బాణాలతో కప్పబడిన ఆ మహాబాహుడిని చూసి, నీ వారు సింహంచే వెంటాడబడిన జింకల వలె పారిపోయారు.
7.37.37
सौभद्रशरनिर्भग्नाः समरेऽमरविक्रमाः ।
एवं शल्यो विमृदितस्तव पौत्रेण भारत ॥ ७.३७.३७ ॥
సౌభద్రుని బాణాలతో ఛిన్నభిన్నులై, యుద్ధంలో దేవతలతో సమానమైన పరాక్రమం గలవారు. ఇలా, ఓ భారతా, నీ మనవడు శల్యుని నలిపివేశాడు.
7.37.38
स तु रणयशसाऽभिपूज्यमानः ।
पितृसुरचारणसिद्धयक्षसङ्गैः
अवनितलगतैश्च भूतसङ्घै… ।
रतिविबभौ हुतभुग्यथाऽऽज्यसिक्तः ॥ ७.३७.३८ ॥
అతడు యుద్ధ కీర్తితో పూజింపబడుతూ — పితరులు, దేవతలు, చారణులు, సిద్ధులు, యక్షుల గణాలతోనూ, భూమిపై ఉన్న ప్రాణిసమూహాలతోనూ… — నెయ్యితో అభిషేకించిన హవిర్భుక్ అగ్నివలె ప్రకాశించాడు.