Mahābhārata · Adhyāya 7.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.39.1
द्वैधीभवति मे चित्तं शुचा तुष्ट्या च सञ्जय ।
मम पुत्रस्य यत्नैन्यं सौभद्रः समवारयत् ॥ ७.३९.१ ॥
Sañjaya, my mind is torn in two, by grief and by joy, for the son of Subhadrā has completely held back the effort of my son.
7.39.2
विस्तरेणैव मे शंस सर्वं गावल्गणे पुनः ।
विक्रीडितं कुमारस्य स्कन्दस्येवासुरैः सह ॥ ७.३९.२ ॥
Sañjaya, tell me again in full detail all of it — the feats of this youth, as the boy Skanda played with the demons.
7.39.3
हन्त ते सम्प्रवक्ष्यामि विमर्दमतिदारुणम् ।
एकस्य च बहूनां च यथासीत्तुमुलो रणः ॥ ७.३९.३ ॥
Well then, I will tell you of that exceedingly terrible carnage, how the tumultuous battle raged between one and many.
7.39.4
अभिमन्युः कृतोत्साहः कृतोत्साहानरिन्दमान् ।
रथस्थो रथिनः सर्वांस्तावकानभ्यवर्षयत् ॥ ७.३९.४ ॥
Abhimanyu, full of zeal, standing on his chariot, showered arrows upon the zealous foe-subduers and all of your charioteers.
7.39.5
द्रोणं कर्णं कृपं शल्यं द्रौणिं भोजं बृहद्बलम् ।
दुर्योधनं सौमदत्तिं शकुनिं च महाबलम् ॥ ७.३९.५ ॥
Droṇa, Karṇa, Kṛpa, Śalya, Droṇa's son Aśvatthāman, the mighty Bhoja, Duryodhana, Somadatta's son, and the great-might Śakuni.
7.39.6
नानानृपान्नृपसुतान्सैन्यानि विविधानि च ।
अलातचक्रवत्सर्वांश्चरन्बाणैः समार्पयत् ॥ ७.३९.६ ॥
Kings of many kinds, princes, and armies of every sort — turning like a wheel of fire, he covered them all with arrows.
7.39.7
निघ्नन्नमित्रान्सौभद्रः परमास्त्रैः प्रतापवान् ।
अदर्शयत तेजस्वी दिक्षु सर्वासु भारत ॥ ७.३९.७ ॥
Striking down the enemies with supreme weapons, the mighty Saubhadra, radiant and valorous, displayed his prowess in all directions, O Bhārata.
7.39.8
तद्दृष्ट्वा चरितं तस्य सौभद्रस्यामितौजसः ।
समकम्पन्त सैन्यानि त्वदीयानि सहस्रशः ॥ ७.३९.८ ॥
Seeing that exploit of the Saubhadra of immeasurable might, your armies trembled by the thousands.
7.39.9
अथाब्रवीन्महाप्राज्ञो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
हर्षेणोत्फुल्लनयनः कृपमाभाष्य सत्वरम् ॥ ७.३९.९ ॥
Then the greatly wise and mighty Bhāradvāja (Droṇa), his eyes wide with joy, quickly addressed Kṛpa.
7.39.10
घटयन्निव मर्माणि पुत्रस्य तव भारत ।
अभिमन्युं रणे दृष्ट्वा तदा रणविशारदम् ॥ ७.३९.१० ॥
O Bhārata, as if piercing the vital points of your son, seeing Abhimanyu, skilled in battle, in the fight then (Droṇa spoke).
7.39.11
एष गच्छति सौभद्रः पार्थानां प्रथितो युवा ।
नन्दयन्सुहृदः सर्वान्राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ ७.३९.११ ॥
Behold, the young Saubhadra, famed among the Pārthas, advances, gladdening all his friends and King Yudhiṣṭhira.
7.39.12
नकुलं सहदेवं च भीमसेनं च पाण्डवम् ।
बन्धून्सम्बन्धिनश्चान्यान्मध्यस्थान्सुहृदस्तथा ॥ ७.३९.१२ ॥
Nakula, Sahadeva, the Pāṇḍava Bhīmasena, kinsmen, relatives by marriage, and other neutral friends as well.
7.39.13
नास्य युद्धे समं मन्ये कञ्चिदन्यं धनुर्धरम् ।
इच्छन्हन्यादिमां सेनां किमर्थमपि नेच्छति ॥ ७.३९.१३ ॥
I think no other archer is equal to him in battle. If he wished, he could slay this army; yet why does he not wish to?
7.39.14
द्रोणस्य प्रीतिसंयुक्तं श्रुत्वा वाक्यं तवात्मजः ।
आर्जुनिं प्रति सङ्क्रुद्धो द्रोणं दृष्ट्वा स्मयन्निव ॥ ७.३९.१४ ॥
Having heard Droṇa's words, filled with affection, your son became enraged at Arjuna's son, and seeing Droṇa he seemed to smile.
7.39.15
अथ दुर्योधनः कर्णमब्रवीद्बाह्लिकं नृपः ।
दुःशासनं मद्रराजं तांस्तथाऽन्यान्महारथान् ॥ ७.३९.१५ ॥
Then King Duryodhana spoke to Karṇa, to Bāhlika, to Duḥśāsana, to the king of the Madras, and to the other great chariot-warriors.
7.39.16
सर्वभूर्धाभिषिक्तानामाचार्यो ब्रह्मवित्तमः ।
अर्जुनस्य सुतं मूढं नायं हन्तुमिहेच्छति ॥ ७.३९.१६ ॥
This teacher of all anointed kings, the most learned in Brahman, does not wish to kill Arjuna's foolish son here.
7.39.17
न ह्यस्य समरे युद्ध्येदन्तकोऽप्याततायिनः ।
किमङ्ग पुनरेवान्यो मर्त्यः सत्यं ब्रवीमि वः ॥ ७.३९.१७ ॥
In battle, not even Death himself would fight this one, the aggressor; how much less another mortal? I tell you the truth.
7.39.18
अर्जुनस्य सुतं त्वेष शिष्यत्वादभिरक्षति ।
शिष्याः पुत्राश्च दयितास्तदपत्यं च धर्मिणाम् ॥ ७.३९.१८ ॥
He protects Arjuna's son because he is his pupil. Pupils and beloved sons, and the offspring of the righteous, are alike to him.
7.39.19
संरक्ष्यमाणो द्रोणेन मन्यते वीर्यमात्मनः ।
आत्मसम्भावितो मूढस्तं प्रमथ्नीत माचिरम् ॥ ७.३९.१९ ॥
Protected by Droṇa, he thinks himself mighty; the self-conceited fool will soon be crushed.
7.39.20
एवमुक्तास्तु ते राज्ञा सात्वतीपुत्रमभ्ययुः ।
संरब्धास्ते जिघांसन्तो भारद्वाजस्य पश्यतः ॥ ७.३९.२० ॥
Thus addressed by the king, they, enraged and desiring to kill, advanced upon the son of Sātvatī while Droṇa looked on.
7.39.21
दुःशासनस्तु तच्छ्रुत्वा दुर्योधनवचस्तदा ।
अब्रवीत्कुरुशार्दूल दुर्योधनमिदं वचः ॥ ७.३९.२१ ॥
Hearing Duryodhana's words, Duḥśāsana then spoke these words to Duryodhana, tiger among the Kurus.
7.39.22
अहमेनं हनिष्यामि महाराज ब्रवीमि ते ।
मिषतां पाण्डु पुत्राणां पाञ्चालानां च पश्यताम् ॥ ७.३९.२२ ॥
Great king, I say to you: I will kill him, while the sons of Pāṇḍu and the Pāñcālas look on.
7.39.23
ग्रसिष्याम्यद्य सौभद्रं यथा राहुर्दिवाकरम् ।
उत्क्रुश्य चाब्रवीद्वाक्यं कुरुराजमिदं पुनः ॥ ७.३९.२३ ॥
Today I will swallow the son of Subhadrā, as Rāhu swallows the sun. Crying out loudly, he spoke these words again to the king of the Kurus.
7.39.24
श्रुत्वा कृष्णौ मया ग्रस्तं सौभद्रमतिमानिनौ ।
गमिष्यतः प्रेतलोकं जीवलोकान्न संशयः ॥ ७.३९.२४ ॥
Hearing that the son of Subhadrā has been swallowed by me, those two proud Kṛṣṇas will surely go from the world of the living to the world of the dead; there is no doubt.
7.39.25
तौ च श्रुत्वा मृतौ व्यक्तं पाण्डोः क्षेत्रोद्भवाः सुताः ।
एकाह्वा ससुहृद्वर्गाः क्लैब्याद्धास्यन्ति जीवितम् ॥ ७.३९.२५ ॥
Hearing that those two are dead, the sons born of the field of Pāṇḍu will clearly, in a single day, along with their circles of friends, give up their lives out of weakness.
7.39.26
तस्मादस्मिन्हते शत्रौ हताः सर्वेऽहितास्तव ।
शिवेन मां ध्याहि राजन्नेष हन्मि रिपूंस्तव ॥ ७.३९.२६ ॥
Therefore, with this enemy slain, all your enemies have been slain. O king, meditate upon me with auspiciousness—behold, I shall slay your foes.
7.39.27
एवमुक्त्वाऽनदद्राजन्पुत्रो दुःशासनस्तव ।
सौभद्रमभ्ययात्क्रुद्धः शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.३९.२७ ॥
Having spoken thus, O king, your son Duḥśāsana roared; enraged, he advanced upon the son of Subhadrā and covered him with a shower of arrows.
7.39.28
तमतिक्रुद्धमायान्तं तव पुत्रमरिंदमः ।
अभिमन्युः शरैस्तीक्ष्णैः षड्विंशत्या समार्पयत् ॥ ७.३९.२८ ॥
That son of yours, coming on in great fury, was struck by Abhimanyu, the subduer of foes, with twenty-six sharp arrows.
7.39.29
दुःशासनस्तु सङ्क्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
अयोधयत सौभद्रमभिमन्युश्च तं रणे ॥ ७.३९.२९ ॥
But Duḥśāsana, fully enraged, like a rutting elephant, fought against the son of Subhadrā; and Abhimanyu also fought against him in battle.
7.39.30
तौ मण्डलानि चित्राणि रथाभ्यां सव्यदक्षिणम् ।
चरमाणावयुध्येतां रथशिक्षाविशारदौ ॥ ७.३९.३० ॥
Those two, skilled in chariot-training, moving in wondrous circles to left and right with their chariots, fought against each other.
7.39.31
अथ पणवमृदङ्गदुन्दुभीनां ।
क्रकचमहानकभेरिझर्झराणम्।
निनदमतिभृशं नराः प्रचक्रु… ।
र्लवणजलोद्भवसिंहनादमिश्रम् ॥ ७.३९.३१ ॥
Then the men raised an exceedingly loud din of paṇava and mṛdaṅga drums, dundubhi kettledrums, krakaca, mahānaka, bherī and jharjhara instruments… mixed with the lion-roars born of the salt ocean.