મહાભારત · અધ્યાય 7.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.39.1
द्वैधीभवति मे चित्तं शुचा तुष्ट्या च सञ्जय ।
मम पुत्रस्य यत्नैन्यं सौभद्रः समवारयत् ॥ ७.३९.१ ॥
હે સંજય, શોક અને હર્ષથી મારું મન બે ભાગમાં વહેંચાઈ રહ્યું છે; મારા પુત્રના પ્રયત્નને સુભદ્રાના પુત્રે સંપૂર્ણપણે રોકી દીધો.
7.39.2
विस्तरेणैव मे शंस सर्वं गावल्गणे पुनः ।
विक्रीडितं कुमारस्य स्कन्दस्येवासुरैः सह ॥ ७.३९.२ ॥
હે ગાવલ્ગણિ, ફરીથી વિસ્તારથી મને બધું કહે — અસુરો સાથે સ્કંદની જેમ આ કુમારની પરાક્રમ-ક્રીડા.
7.39.3
हन्त ते सम्प्रवक्ष्यामि विमर्दमतिदारुणम् ।
एकस्य च बहूनां च यथासीत्तुमुलो रणः ॥ ७.३९.३ ॥
સારું, તને તે અતિ ભયંકર સંહાર કહું છું — એક અને ઘણાઓ વચ્ચે જેવું તુમુલ યુદ્ધ થયું હતું તે.
7.39.4
अभिमन्युः कृतोत्साहः कृतोत्साहानरिन्दमान् ।
रथस्थो रथिनः सर्वांस्तावकानभ्यवर्षयत् ॥ ७.३९.४ ॥
ઉત્સાહથી ભરેલા અભિમન્યુએ રથ પર ઊભા રહી ઉત્સાહી શત્રુદમનો અને તમારા સર્વ રથીઓ પર બાણવર્ષા કરી.
7.39.5
द्रोणं कर्णं कृपं शल्यं द्रौणिं भोजं बृहद्बलम् ।
दुर्योधनं सौमदत्तिं शकुनिं च महाबलम् ॥ ७.३९.५ ॥
દ્રોણ, કર્ણ, કૃપ, શલ્ય, દ્રોણપુત્ર અશ્વત્થામા, મહાબલ ભોજ (કૃતવર્મા), દુર્યોધન, સોમદત્તપુત્ર અને મહાબલ શકુનિ.
7.39.6
नानानृपान्नृपसुतान्सैन्यानि विविधानि च ।
अलातचक्रवत्सर्वांश्चरन्बाणैः समार्पयत् ॥ ७.३९.६ ॥
અનેક રાજાઓ, રાજકુમારો અને વિવિધ સૈન્યોને — અલાતચક્રની જેમ ફરતા બાણોથી સૌને ઢાંકી દીધા.
7.39.7
निघ्नन्नमित्रान्सौभद्रः परमास्त्रैः प्रतापवान् ।
अदर्शयत तेजस्वी दिक्षु सर्वासु भारत ॥ ७.३९.७ ॥
પ્રતાપી સૌભદ્રે પરમ અસ્ત્રોથી શત્રુઓનો સંહાર કરતાં, હે ભારત, સર્વ દિશાઓમાં પોતાનું તેજ દર્શાવ્યું.
7.39.8
तद्दृष्ट्वा चरितं तस्य सौभद्रस्यामितौजसः ।
समकम्पन्त सैन्यानि त्वदीयानि सहस्रशः ॥ ७.३९.८ ॥
અમિત તેજવાળા સૌભદ્રનું એ કાર્ય જોઈને તમારી હજારો સેનાઓ કંપી ઊઠી.
7.39.9
अथाब्रवीन्महाप्राज्ञो भारद्वाजः प्रतापवान् ।
हर्षेणोत्फुल्लनयनः कृपमाभाष्य सत्वरम् ॥ ७.३९.९ ॥
ત્યારે મહાપ્રાજ્ઞ, પ્રતાપી ભારદ્વાજ (દ્રોણ) હર્ષથી ખુલ્લી આંખોવાળા થઈને કૃપને તરત બોલ્યા.
7.39.10
घटयन्निव मर्माणि पुत्रस्य तव भारत ।
अभिमन्युं रणे दृष्ट्वा तदा रणविशारदम् ॥ ७.३९.१० ॥
હે ભારત, તમારા પુત્રના મર્મસ્થાનોને જાણે વીંધતા, ત્યારે રણવિશારદ અભિમન્યુને યુદ્ધમાં જોઈને (દ્રોણે કહ્યું).
7.39.11
एष गच्छति सौभद्रः पार्थानां प्रथितो युवा ।
नन्दयन्सुहृदः सर्वान्राजानं च युधिष्ठिरम् ॥ ७.३९.११ ॥
આ જુઓ, પાર્થોમાં પ્રસિદ્ધ યુવાન સૌભદ્ર આગળ વધી રહ્યો છે; પોતાના સર્વ સુહૃદોને અને રાજા યુધિષ્ઠિરને આનંદ આપતો.
7.39.12
नकुलं सहदेवं च भीमसेनं च पाण्डवम् ।
बन्धून्सम्बन्धिनश्चान्यान्मध्यस्थान्सुहृदस्तथा ॥ ७.३९.१२ ॥
નકુલ, સહદેવ, પાંડવ ભીમસેન, બંધુઓ, સંબંધીઓ, અને બીજા મધ્યસ્થ મિત્રોને પણ (તે આનંદ આપે છે).
7.39.13
नास्य युद्धे समं मन्ये कञ्चिदन्यं धनुर्धरम् ।
इच्छन्हन्यादिमां सेनां किमर्थमपि नेच्छति ॥ ७.३९.१३ ॥
યુદ્ધમાં એની સમકક્ષ બીજો કોઈ ધનુર્ધર હું માનતો નથી. ઇચ્છે તો એ આ સેનાનો સંહાર કરી શકે; છતાં કેમ ઇચ્છતો નથી?
7.39.14
द्रोणस्य प्रीतिसंयुक्तं श्रुत्वा वाक्यं तवात्मजः ।
आर्जुनिं प्रति सङ्क्रुद्धो द्रोणं दृष्ट्वा स्मयन्निव ॥ ७.३९.१४ ॥
દ્રોણના પ્રેમભર્યા વચન સાંભળીને તમારો પુત્ર અર્જુનપુત્ર પ્રત્યે ક્રોધે ભરાયો; દ્રોણને જોઈને જાણે હસતો હોય તેમ લાગ્યું.
7.39.15
अथ दुर्योधनः कर्णमब्रवीद्बाह्लिकं नृपः ।
दुःशासनं मद्रराजं तांस्तथाऽन्यान्महारथान् ॥ ७.३९.१५ ॥
ત્યારે રાજા દુર્યોધને કર્ણને, બાહ્લિકને, દુઃશાસનને, મદ્રરાજને અને તેમના જેવા અન્ય મહારથીઓને કહ્યું.
7.39.16
सर्वभूर्धाभिषिक्तानामाचार्यो ब्रह्मवित्तमः ।
अर्जुनस्य सुतं मूढं नायं हन्तुमिहेच्छति ॥ ७.३९.१६ ॥
સર્વ અભિષિક્ત રાજાઓના આચાર્ય, બ્રહ્મજ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા એ અર્જુનના મૂર્ખ પુત્રને અહીં મારવા ઇચ્છતા નથી.
7.39.17
न ह्यस्य समरे युद्ध्येदन्तकोऽप्याततायिनः ।
किमङ्ग पुनरेवान्यो मर्त्यः सत्यं ब्रवीमि वः ॥ ७.३९.१७ ॥
યુદ્ધમાં એની સામે આતતાયીને યમ પણ લડી શકે નહીં; તો બીજો કોઈ મરણશીલ મનુષ્ય શું લડી શકે? હું તમને સાચું કહું છું.
7.39.18
अर्जुनस्य सुतं त्वेष शिष्यत्वादभिरक्षति ।
शिष्याः पुत्राश्च दयितास्तदपत्यं च धर्मिणाम् ॥ ७.३९.१८ ॥
અર્જુનના પુત્રનું એ શિષ્ય હોવાથી રક્ષણ કરે છે. શિષ્યો, પ્રિય પુત્રો અને ધર્માત્માઓની સંતતિ પણ એમને સમાન છે.
7.39.19
संरक्ष्यमाणो द्रोणेन मन्यते वीर्यमात्मनः ।
आत्मसम्भावितो मूढस्तं प्रमथ्नीत माचिरम् ॥ ७.३९.१९ ॥
દ્રોણ દ્વારા રક્ષિત થઈને તે પોતાના પરાક્રમને માને છે. આત્મગૌરવી મૂર્ખને ટૂંક સમયમાં કોઈ કચડી નાખશે.
7.39.20
एवमुक्तास्तु ते राज्ञा सात्वतीपुत्रमभ्ययुः ।
संरब्धास्ते जिघांसन्तो भारद्वाजस्य पश्यतः ॥ ७.३९.२० ॥
રાજાએ એમ કહેતાં તેઓ ક્રોધે ભરાઈ, સાત્વતીપુત્રને મારવાની ઇચ્છાથી, દ્રોણની નજર સામે તેના પર ધસી ગયા.
7.39.21
दुःशासनस्तु तच्छ्रुत्वा दुर्योधनवचस्तदा ।
अब्रवीत्कुरुशार्दूल दुर्योधनमिदं वचः ॥ ७.३९.२१ ॥
હે કુરુશાર્દૂલ, દુર્યોધનનાં એ વચન સાંભળીને દુઃશાસને ત્યારે દુર્યોધનને આ વચન કહ્યું.
7.39.22
अहमेनं हनिष्यामि महाराज ब्रवीमि ते ।
मिषतां पाण्डु पुत्राणां पाञ्चालानां च पश्यताम् ॥ ७.३९.२२ ॥
મહારાજ, હું તેને મારી નાખીશ — હું તમને આ કહું છું — પાંડુપુત્રો અને પાંચાલોની નજર સામે.
7.39.23
ग्रसिष्याम्यद्य सौभद्रं यथा राहुर्दिवाकरम् ।
उत्क्रुश्य चाब्रवीद्वाक्यं कुरुराजमिदं पुनः ॥ ७.३९.२३ ॥
આજે હું સૌભદ્રને ગળી જઈશ, જેમ રાહુ સૂર્યને ગળી જાય છે. મોટેથી પોકારીને તેણે કુરુરાજને ફરી આ વચનો કહ્યા.
7.39.24
श्रुत्वा कृष्णौ मया ग्रस्तं सौभद्रमतिमानिनौ ।
गमिष्यतः प्रेतलोकं जीवलोकान्न संशयः ॥ ७.३९.२४ ॥
સૌભદ્ર મારા વડે ગળાયો છે એમ સાંભળીને, એ બંને અતિ-અભિમાની કૃષ્ણો જીવલોકથી પ્રેતલોકે જશે, એમાં સંશય નથી.
7.39.25
तौ च श्रुत्वा मृतौ व्यक्तं पाण्डोः क्षेत्रोद्भवाः सुताः ।
एकाह्वा ससुहृद्वर्गाः क्लैब्याद्धास्यन्ति जीवितम् ॥ ७.३९.२५ ॥
તે બંને મૃત્યુ પામ્યા એ સાંભળીને, પાંડુના ક્ષેત્રજ પુત્રો સ્પષ્ટપણે, એક જ દિવસે, પોતાના સુહૃદવર્ગ સાથે નિર્બળતાથી પ્રાણ ત્યજશે.
7.39.26
तस्मादस्मिन्हते शत्रौ हताः सर्वेऽहितास्तव ।
शिवेन मां ध्याहि राजन्नेष हन्मि रिपूंस्तव ॥ ७.३९.२६ ॥
તેથી આ શત્રુ હણાતાં તમારા બધા શત્રુઓ હણાયા. હે રાજન, શુભભાવથી મારું ધ્યાન ધરો—હું તમારા શત્રુઓને હણીશ.
7.39.27
एवमुक्त्वाऽनदद्राजन्पुत्रो दुःशासनस्तव ।
सौभद्रमभ्ययात्क्रुद्धः शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.३९.२७ ॥
એમ કહીને, હે રાજન, તમારો પુત્ર દુઃશાસન ગર્જ્યો; ક્રોધે સૌભદ્ર તરફ ધસી ગયો અને બાણોની વર્ષાથી તેને ઢાંકી દીધો.
7.39.28
तमतिक्रुद्धमायान्तं तव पुत्रमरिंदमः ।
अभिमन्युः शरैस्तीक्ष्णैः षड्विंशत्या समार्पयत् ॥ ७.३९.२८ ॥
અત્યંત ક્રોધે આવતા તમારા તે પુત્રને, શત્રુઓનું દમન કરનાર અભિમન્યુએ છવ્વીસ તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો.
7.39.29
दुःशासनस्तु सङ्क्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः ।
अयोधयत सौभद्रमभिमन्युश्च तं रणे ॥ ७.३९.२९ ॥
દુઃશાસન તો અત્યંત ક્રોધે મદમસ્ત હાથીની જેમ સૌભદ્ર સાથે લડ્યો; અભિમન્યુ પણ રણમાં તેની સાથે લડ્યો.
7.39.30
तौ मण्डलानि चित्राणि रथाभ्यां सव्यदक्षिणम् ।
चरमाणावयुध्येतां रथशिक्षाविशारदौ ॥ ७.३९.३० ॥
રથશિક્ષામાં નિપુણ તે બંને પોતપોતાના રથોથી ડાબે-જમણે વિચિત્ર મંડળાકારે ફરતા લડ્યા.
7.39.31
अथ पणवमृदङ्गदुन्दुभीनां ।
क्रकचमहानकभेरिझर्झराणम्।
निनदमतिभृशं नराः प्रचक्रु… ।
र्लवणजलोद्भवसिंहनादमिश्रम् ॥ ७.३९.३१ ॥
પછી પણવ, મૃદંગ, દુંદુભી, ક્રકચ, મહાનક, ભેરી અને ઝર્ઝર વાજિંત્રોનો અતિશય નાદ માણસોએ કર્યો… લવણસમુદ્રમાંથી ઊઠેલા સિંહનાદ સાથે ભળીને.