Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 7.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.4.1

तस्य लालप्यमानस्य कुरुवृद्धः पितामहः ।
देशकालोचितं वाक्यमब्रवीत्प्रीतमानसः ॥ ७.४.१ ॥

तो विलाप करत असताना कुरुवृद्ध पितामहांनी प्रसन्न मनाने देशकालानुरूप वचन उच्चारले.

7.4.2

समुद्र इव सिन्धूनां ज्योतिषामिव भास्करः ।
सत्यस्य च यथा सन्तो बीजानामिव चोर्वरा ॥ ७.४.२ ॥

नद्यांना समुद्र, तेजांना सूर्य, सत्याला सज्जन, आणि बियाण्यांना सुपीक भूमी जशी.

7.4.3

पर्जन्य इव भूतानां प्रतिष्ठा सुहृदां भवान् ।
बान्धवास्त्वाऽनुजीवन्तु स्वादुवृक्षमिवाण्डजाः ॥ ७.४.३ ॥

मेघ जसे प्राणिमात्रांचा आधार, तसे आपण सुहृदांचा आधार आहात. गोड फळांच्या वृक्षाचा आश्रय पक्षी घेतात, तसे बांधवांनी आपल्यावर जगावे.

7.4.4

मानहा भव शत्रूणां मित्राणां नन्दिवर्धनः ।
कौरवाणां भव गतिर्यथा विष्णुर्दिवौकसाम् ॥ ७.४.४ ॥

शत्रूंचा मान नष्ट करणारा आणि मित्रांचा आनंद वाढवणारा हो. देवांना जसा विष्णू आधार, तसा कौरवांचा तू आधार हो.

7.4.5

स्वबाहुबलवीर्येण धार्तराष्ट्रप्रियैषिणा ।
कर्ण राजपुरं गत्वा काम्भोजा निर्जितास्त्वया ॥ ७.४.५ ॥

हे कर्णा! आपल्या बाहुबल आणि पराक्रमाने, धृतराष्ट्रपुत्राचे प्रिय इच्छिणाऱ्या तू राजपुरात जाऊन कांबोजांना जिंकलेस.

7.4.6

गिरिव्रजगताश्चापि नग्नजित्प्रमुखा नृपाः ।
अम्बष्ठाश्च विदेहाश्च गान्धाराश्च जितास्त्वया ॥ ७.४.६ ॥

गिरिव्रजाला गेलेल्या नग्नजित प्रमुख राजांना, अंबष्ठांना, विदेहांना आणि गांधारांनाही तू जिंकलेस.

7.4.7

हिमवद्दुर्गनिलयाः किराता रणकर्कशाः ।
दुर्योधनस्य वशगास्त्वया कर्ण पुरा कृताः ॥ ७.४.७ ॥

हिमालयाच्या दुर्गम निवासांत राहणाऱ्या, युद्धात कठोर असलेल्या किरातांना, हे कर्णा, पूर्वी तू दुर्योधनाच्या वशात आणले होतेस.

7.4.8

उत्कला मेकलाः पौण्ड्राः कलिङ्गान्ध्राश्च संयुगे ।
निषादाश्च त्रिगर्ताश्च बाह्लीकाश्च जितास्त्वया ॥ ७.४.८ ॥

उत्कल, मेकल, पौंड्र, कलिंग व आंध्र, तसेच निषाद, त्रिगर्त व बाह्लीक यांना तू युद्धात जिंकलेस.

7.4.9

तत्रतत्र च संग्रामे दुर्योधनहितैषिणा ।
बहवश्च जिताः कर्ण त्वया वीरा महौजसा ॥ ७.४.९ ॥

हे कर्णा, दुर्योधनाचे हित इच्छिणाऱ्या तू, महाबली अनेक वीरांना ठिकठिकाणच्या युद्धांत जिंकलेस.

7.4.10

यथा दुर्योधनस्यातः सज्ञातिकुलबान्धवः ।
तथा त्वमपि सर्वेषां कौरवाणां गतिर्भव ॥ ७.४.१० ॥

आजपासून दुर्योधनाला जसे स्वजन, कुटुंबीय व बांधव आहेत, तसेच तूही सर्व कौरवांचा आधार हो.

7.4.11

शिवेशनाभिवदामि त्वां गच्छ युध्यस्व शत्रुभिः ।
अनुशास्य कुरून्सर्वान्धत्स्व दुर्योधने जयम् ॥ ७.४.११ ॥

मंगल आशीर्वादाने मी तुला अभिवादन करतो. जा, शत्रूंशी युद्ध कर; सर्व कौरवांना आज्ञा देऊन दुर्योधनाला विजय मिळवून दे.

7.4.12

भवान्पौत्रसमोऽस्माकं यथा दुर्योधनस्तथा ।
तवापि धर्मतः सर्वे यथा तस्य वयं तथा ॥ ७.४.१२ ॥

तू आमच्यासाठी दुर्योधनासारखाच नातवासम आहेस; तसेच धर्माने आम्ही सर्व जसे त्याचे तसे तुझेही आहोत.

7.4.13

यौनात्सम्बन्धकाल्लोके विशिष्टं सङ्गतं सताम् ।
सद्भिः सङ्गममिच्छन्ति तस्मात्प्राज्ञाः परैरपि ॥ ७.४.१३ ॥

नात्यातून होणारे मीलन जगात श्रेष्ठ आहे; पण सज्जन सज्जनांशीच संगम इच्छितात; म्हणून ज्ञानी लोक इतरांशीही संगम इच्छितात.

7.4.14

स सत्यसङ्गरो भूत्वा ममेदमिति निश्चितः ।
कुरूणां पालय बलं यथा दुर्योधनस्तथा ॥ ७.४.१४ ॥

सत्यप्रतिज्ञ होऊन, 'हे माझे आहे' असा निश्चय करून, दुर्योधन जसा करतो तसे कौरवांचे सैन्य सांभाळ.

7.4.15

यथा च कुरवो युद्धे योधयन्ति स्म पाण्डवान् ।
तथा कर्ण त्वया कार्यं दुर्योधनहितैषिणा ॥ ७.४.१५ ॥

कौरव युद्धात पांडवांशी जसे लढत होते, तसेच हे कर्णा, दुर्योधनाच्या हिताची इच्छा करणाऱ्या तुला करायचे आहे.

7.4.16

निशम्य वचनं तस्य चरणावभिवाद्य च ।
ययौ वैकर्तनः कर्णस्तूर्णमायोधनं प्रति ॥ ७.४.१६ ॥

त्याचे बोलणे ऐकून व त्याच्या चरणांना वंदन करून वैकर्तन कर्ण त्वरेने रणांगणाकडे गेला.

7.4.17

सोऽभिवीक्ष्य नरौघाणां स्थानमप्रतिमं महत् ।
व्यूढप्रहरणोरस्कं सैन्यं तत्समबृंहयत् ॥ ७.४.१७ ॥

त्याने माणसांच्या समूहांचे अतुलनीय विशाल स्थान पाहिले आणि व्यूहरचना केलेल्या शस्त्रांनी व कवचांनी युक्त त्या सैन्याला पूर्णपणे बळकट केले.

7.4.18

हृषिताः कुरवः सर्वे दुर्योधनपुरोगमाः ।
उपागतं महाबाहुं सर्वानीकपुरःसरम् ॥ ७.४.१८ ॥

दुर्योधनाच्या नेतृत्वाखालील सर्व कौरव हर्षित झाले; सर्व सैन्यांच्या पुढे चालणारा महाबाहू (कर्ण) आला होता.

7.4.19

कर्णं दृष्ट्वा महात्मानं युद्धाय समुपस्थितम् ।
क्ष्वेडितास्फोटितरवैः सिंहनादरवैरपि।
धनुःशब्दैश्च विविधैः कुरवः समपूजयन् ॥ ७.४.१९ ॥

युद्धासाठी सज्ज उभ्या असलेल्या महात्मा कर्णाला पाहून कौरवांनी गर्जना, टाळ्या-बाहू थोपटण्याचे आवाज, सिंहनाद आणि विविध धनुष्यटंकारांनी त्याचा सन्मान केला.