મહાભારત · અધ્યાય 7.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.42.1
बालमत्यन्तसुखिनं स्वबाहुबलदर्पितम् ।
युद्धेष्वकुशलं वीरं कुलपुत्रं तनुत्यजम् ॥ ७.४२.१ ॥
અત્યંત સુખમાં ઉછરેલો એ બાળક, પોતાના બાહુબળથી ગર્વિત, યુદ્ધમાં અકુશળ, તે વીર કુલપુત્ર દેહત્યાગ કરી ગયો.
7.42.2
गाहमानमनीकानि सदश्वैश्च त्रिहायनैः ।
अपि यौधिष्ठिरात्सैन्यात्कश्चिदन्वपतद्बली ॥ ७.४२.२ ॥
સારા ઘોડાઓ અને ત્રણ વર્ષના ઘોડાઓ સાથે સેનાવ્યૂહોમાં ઘૂસતા તેના પાછળ યુધિષ્ઠિરની સેનામાંથી કોઈ બળવાન યોદ્ધો દોડ્યો?
7.42.3
युधिष्ठिरो भीमसेनः शिखण्डी सात्यकिर्यमौ ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च द्रुपदश्च सङ्केकयः ॥ ७.४२.३ ॥
યુધિષ્ઠિર, ભીમસેન, શિખંડી, સાત્યકિ, બે યમજ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, વિરાટ, દ્રુપદ અને કેકય રાજકુમાર.
7.42.4
धृष्टकेतुश्च संरब्धो मात्स्याश्चाभ्यपतन्रणे ।
तेनैव तु पथा यान्तः पितरो मातुलैः सह ॥ ७.४२.४ ॥
ક્રોધિત ધૃષ્ટકેતુ અને મત્સ્ય યોદ્ધાઓ રણમાં આગળ ધસ્યા; એ જ માર્ગે જતા પિતાઓ મામાઓ સહિત.
7.42.5
अभ्यद्रवन्परीप्सन्तो व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
तान्दृष्ट्वा द्रवतः शूरांस्त्वदीया विमुखाऽभवन् ॥ ७.४२.५ ॥
વ્યૂહબદ્ધ સેના સાથે પ્રહાર કરનારા રક્ષણની ઇચ્છાથી દોડ્યા; એ શૂરોને ભાગતા જોઈને તમારા સૈનિકો વિમુખ થયા.
7.42.6
ततस्तद्विमुखं दृष्ट्वा तव सूनोर्महद्बलम् ।
जामाता तव तेजस्वी संस्तम्भयिषुराद्रवत् ॥ ७.४२.६ ॥
ત્યારે તમારા પુત્રની મહાન સેનાને વિમુખ થતી જોઈને તમારો તેજસ્વી જમાઈ તેને રોકવાની ઇચ્છાથી દોડ્યો.
7.42.7
सैन्धवस्य महाराज पुत्रो राजा जयद्रथः ।
स पुत्रगृद्धिनः पार्थान्सहसैन्यानवारयत् ॥ ७.४२.७ ॥
સંજય બોલ્યો: હે મહારાજ, સિંધુદેશના રાજા જયદ્રથે, પુત્રના મોહથી, સૈન્ય સહિત પાર્થોને રોક્યા.
7.42.8
उग्रधन्वा महेष्वासो दिव्यमस्त्रमुदीरयन् ।
वार्धक्षत्रिरुपासेधत्प्रवणादिव कुञ्जरः ॥ ७.४२.८ ॥
ઉગ્રધન્વા, મહાધનુર્ધર વાર્ધક્ષત્રિ (જયદ્રથ) દિવ્ય અસ્ત્રો છોડીને, ઢાળ પરથી હાથીને ધકેલે તેમ તેમને પાછળ ધકેલ્યા.
7.42.9
कतिभारमहं मन्ये सैन्धवे सञ्जयाहितम् ।
यदेकः पाण्डवान्क्रुद्धान्पुप्रेप्सूनवारयत् ॥ ७.४२.९ ॥
સંજય, સિંધુ રાજા પર કેટલો મોટો ભાર મૂકાયો હતો એમ હું માનું છું; ક્રોધિત પાંડવોને, જેઓ તેને મારવા ઇચ્છતા હતા, તે એકલો રોકતો રહ્યો.
7.42.10
अत्यद्भुतमहं मन्ये बलं शौर्यं च सैन्धवे ।
तस्य प्रब्रूहि मे वीर्यं कर्म चाग्र्यं महात्मनः ॥ ७.४२.१० ॥
સિંધુ રાજાનું બળ અને શૌર્ય અત્યંત અદ્ભુત છે એમ હું માનું છું; તે મહાત્માનો પરાક્રમ અને શ્રેષ્ઠ કર્મ મને કહે.
7.42.11
किं जप्तं हुतमिष्टं वा किं सुतप्तमथो तपः ।
दमो वा ब्रह्मचर्यं वा सूत यच्चास्य सत्तम ॥ ७.४२.११ ॥
હે સૂત, હે સત્પુરુષશ્રેષ્ઠ, તેણે શું જપ્યું, શું હોમ્યું, કયો યજ્ઞ કર્યો, કેવું સુતપ્ત તપ કર્યું, અથવા કયો દમ અને બ્રહ્મચર્ય પાળ્યાં?
7.42.12
देवं कतममाराध्य विष्णुमीशानमब्जजम् ।
सिन्धुराट् तनये सक्तान्क्रुद्धान्पार्थानवारयत् ॥ ७.४२.१२ ॥
કયા દેવની આરાધના કરીને — વિષ્ણુ, ઈશાન કે કમળજન્મા બ્રહ્માની — સિંધુરાજાએ પુત્રમાં આસક્ત, ક્રોધિત પાર્થોને રોક્યા?
7.42.13
नैवं कृतं महत्कर्म भीष्मेणाज्ञासिषं तथा ।
सिन्धुराजो हि येनैकः पाण्डवान्समवारयत् ॥ ७.४२.१३ ॥
ભીષ્મે આવું મહાન કર્મ કર્યું નહોતું, એવું મેં જાણ્યું છે. સિંધુરાજે એકલાએ જ પાંડવોને રોક્યા.
7.42.14
द्रौपदीहरणे यत्तद्भीमसेनेन निर्जितः ।
मानात्स तप्तवान्राजा वरार्थी सुमहत्तपः ॥ ७.४२.१४ ॥
દ્રૌપદીના હરણ વખતે ભીમસેનથી પરાજિત થયેલા તે રાજાએ અભિમાનથી વર મેળવવા અતિ કઠોર તપ કર્યું.
7.42.15
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यः प्रियेभ्यः सन्निवर्त्य सः ।
क्षुत्पिपासातकपसहः कृशो धमनिसन्ततः ॥ ७.४२.१५ ॥
તેણે પોતાની ઇન્દ્રિયોને પ્રિય વિષયોથી પાછી વાળી; ભૂખ, તરસ, તડકો સહન કરતો, દૂબળો, નસોથી ભરેલો થઈ ગયો.
7.42.16
देवमाराधयच्छर्वं गृणन्ब्रह्म सनातनम् ।
भक्तानुकम्पी भगवांस्तस्य चक्रे ततो दयाम् ॥ ७.४२.१६ ॥
તેણે શર્વ દેવની આરાધના કરી, સનાતન બ્રહ્મની સ્તુતિ કરતાં. ભક્તો પર કરુણા કરનાર ભગવાને ત્યારે તેના પર દયા કરી.
7.42.17
स्वप्नान्तेऽप्यथ चैवाह हरः सिन्धुपतेः सुतम् ।
वरं वृणीष्व प्रीतोऽस्मि जयद्रथ किमिच्छसि ॥ ७.४२.१७ ॥
સ્વપ્નના અંતે પણ હરે સિંધુપતિના પુત્રને કહ્યું: "જયદ્રથ, હું પ્રસન્ન થયો છું. વર માંગ, તને શું જોઈએ છે?"
7.42.18
एवमुक्तस्तु शर्वेण सिन्धुराजो जयद्रथः ।
उवाच प्रणतो रुद्रं प्राञ्जलिर्नियतात्मवान् ॥ ७.४२.१८ ॥
શર્વે એમ કહ્યું ત્યારે સિંધુરાજ જયદ્રથે રુદ્રને પ્રણામ કરી, હાથ જોડી, સંયમી મનથી કહ્યું.
7.42.19
पाण्डवेयानहं सङ्ख्ये भीमवीर्यपराक्रमान् ।
वारयेयं रथेनैकः समस्तानिति भारत ॥ ७.४२.१९ ॥
હે ભારત, યુદ્ધમાં હું એકલો રથ પર રહીને ભયંકર વીર્ય અને પરાક્રમવાળા તે બધા પાંડવપુત્રોને રોકી શકું.
7.42.20
एवमुक्तस्तु देवेशो जयद्रथमथाब्रवीत् ।
ददामि ते वरं सौम्य विना पार्थं धनञ्जयम्।
वारयिष्यसि सङ्ग्रामे चतुरः पाण्डुनन्दनान् ॥ ७.४२.२० ॥
આમ કહેવાતાં દેવેશે જયદ્રથને કહ્યું, 'હે સૌમ્ય, પાર્થ ધનંજય સિવાય પાંડુના ચાર પુત્રોને તું યુદ્ધમાં રોકી શકીશ એવું વરદાન હું તને આપું છું.'
7.42.21
एकाहमिति राजेन्द्र तत्रैवान्तरधीयत ।
एवमस्त्विति देवेशमुक्त्वाबुद्ध्यत पार्थिवः ॥ ७.४२.२१ ॥
'હું એકલો' એમ કહીને, હે રાજેન્દ્ર, તે ત્યાં જ અંતર્ધાન થયા. 'એમ જ થાઓ' એમ દેવેશને કહીને રાજા જાગી ગયો.
7.42.22
स तेन वरदानेन दिव्येनास्त्बलेन च ।
एकः संवारयामास पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.४२.२२ ॥
તે વરદાન અને દિવ્ય અસ્ત્રબળથી તેણે એકલાએ પાંડવોની સેનાને રોકી રાખી.
7.42.23
तस्य ज्यातलघोषेण क्षत्रियान्भयमाविशत् ।
परांस्तु तव सैन्यस्य हर्षः परमकोऽभवत् ॥ ७.४२.२३ ॥
તેના ધનુષ્યની દોરીના અવાજથી ક્ષત્રિયોમાં ભય પ્રવેશ્યો; તમારી સેનાને પરમ હર્ષ થયો.
7.42.24
दृष्ट्वा तु क्षत्रिया भारं सैन्धवे सर्वमाहितम् ।
उत्क्रुश्याभ्यद्रवन्राजन्येन यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ७.४२.२४ ॥
હે રાજન, સૈંધવ પર સંપૂર્ણ ભાર મૂકાયેલો જોઈને ક્ષત્રિયો બૂમો પાડતા રાજાઓ સાથે યુધિષ્ઠિરની સેના પર ધસી ગયા.