Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.42

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.42.1

बालमत्यन्तसुखिनं स्वबाहुबलदर्पितम् ।
युद्धेष्वकुशलं वीरं कुलपुत्रं तनुत्यजम् ॥ ७.४२.१ ॥

ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਉਹ ਬਾਲਕ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਕੁਸ਼ਲ, ਉਹ ਵੀਰ ਕੁਲਪੁੱਤਰ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਗਿਆ।

7.42.2

गाहमानमनीकानि सदश्वैश्च त्रिहायनैः ।
अपि यौधिष्ठिरात्सैन्यात्कश्चिदन्वपतद्बली ॥ ७.४२.२ ॥

ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਫ਼ੌਜੀ ਵਿਊਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਬਲੀ ਯੋਧਾ ਦੌੜਿਆ?

7.42.3

युधिष्ठिरो भीमसेनः शिखण्डी सात्यकिर्यमौ ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च द्रुपदश्च सङ्केकयः ॥ ७.४२.३ ॥

ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਭੀਮਸੇਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਸਾਤਿਅਕੀ, ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਵਿਰਾਟ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਅਤੇ ਕੇਕਯ ਰਾਜਕੁਮਾਰ।

7.42.4

धृष्टकेतुश्च संरब्धो मात्स्याश्चाभ्यपतन्रणे ।
तेनैव तु पथा यान्तः पितरो मातुलैः सह ॥ ७.४२.४ ॥

ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਅਤੇ ਮਤਸ੍ਯ ਯੋਧੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਉਸੇ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਪਿਤਰ ਮਾਮਿਆਂ ਸਮੇਤ।

7.42.5

अभ्यद्रवन्परीप्सन्तो व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
तान्दृष्ट्वा द्रवतः शूरांस्त्वदीया विमुखाऽभवन् ॥ ७.४२.५ ॥

ਵਿਊਹਬੱਧ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੌੜੇ; ਉਹਨਾਂ ਸੂਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਗਏ।

7.42.6

ततस्तद्विमुखं दृष्ट्वा तव सूनोर्महद्बलम् ।
जामाता तव तेजस्वी संस्तम्भयिषुराद्रवत् ॥ ७.४२.६ ॥

ਤਦ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਮੋੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਤੇਜਸਵੀ ਜਵਾਈ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਦੌੜਿਆ।

7.42.7

सैन्धवस्य महाराज पुत्रो राजा जयद्रथः ।
स पुत्रगृद्धिनः पार्थान्सहसैन्यानवारयत् ॥ ७.४२.७ ॥

ਸੰਜਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਿੰਧ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ, ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।

7.42.8

उग्रधन्वा महेष्वासो दिव्यमस्त्रमुदीरयन् ।
वार्धक्षत्रिरुपासेधत्प्रवणादिव कुञ्जरः ॥ ७.४२.८ ॥

ਉਗ੍ਰਧਨਵਾ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਵਾਰਧਕਸ਼ਤ੍ਰਿ (ਜਯਦ੍ਰਥ) ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾ ਕੇ, ਢਲਾਨ ਤੋਂ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਧੱਕਣ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।

7.42.9

कतिभारमहं मन्ये सैन्धवे सञ्जयाहितम् ।
यदेकः पाण्डवान्क्रुद्धान्पुप्रेप्सूनवारयत् ॥ ७.४२.९ ॥

ਸੰਜਯ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਿੰਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਰੋਕਦਾ ਰਿਹਾ।

7.42.10

अत्यद्भुतमहं मन्ये बलं शौर्यं च सैन्धवे ।
तस्य प्रब्रूहि मे वीर्यं कर्म चाग्र्यं महात्मनः ॥ ७.४२.१० ॥

ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਿੰਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਯ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਹੈ; ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

7.42.11

किं जप्तं हुतमिष्टं वा किं सुतप्तमथो तपः ।
दमो वा ब्रह्मचर्यं वा सूत यच्चास्य सत्तम ॥ ७.४२.११ ॥

ਹੇ ਸੂਤ, ਹੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸਨੇ ਕੀ ਜਪਿਆ, ਕੀ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਕਿਹੜਾ ਯਗ ਕੀਤਾ, ਕਿੰਨਾ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਦਮ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਪਾਲਿਆ?

7.42.12

देवं कतममाराध्य विष्णुमीशानमब्जजम् ।
सिन्धुराट् तनये सक्तान्क्रुद्धान्पार्थानवारयत् ॥ ७.४२.१२ ॥

ਕਿਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ — ਵਿਸ਼ਨੂ, ਈਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਕਮਲਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ — ਸਿੰਧ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ?

7.42.13

नैवं कृतं महत्कर्म भीष्मेणाज्ञासिषं तथा ।
सिन्धुराजो हि येनैकः पाण्डवान्समवारयत् ॥ ७.४२.१३ ॥

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਹੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।

7.42.14

द्रौपदीहरणे यत्तद्भीमसेनेन निर्जितः ।
मानात्स तप्तवान्राजा वरार्थी सुमहत्तपः ॥ ७.४२.१४ ॥

ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਹਰਨ ਸਮੇਂ ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਮਾਣ ਕਾਰਨ, ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

7.42.15

इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यः प्रियेभ्यः सन्निवर्त्य सः ।
क्षुत्पिपासातकपसहः कृशो धमनिसन्ततः ॥ ७.४२.१५ ॥

ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲਿਆ; ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਧੁੱਪ ਸਹਿੰਦਾ, ਦੁਬਲਾ, ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।

7.42.16

देवमाराधयच्छर्वं गृणन्ब्रह्म सनातनम् ।
भक्तानुकम्पी भगवांस्तस्य चक्रे ततो दयाम् ॥ ७.४२.१६ ॥

ਉਸਨੇ ਸ਼ਰਵ ਦੇਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਿਆਂ। ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਤਦ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕੀਤੀ।

7.42.17

स्वप्नान्तेऽप्यथ चैवाह हरः सिन्धुपतेः सुतम् ।
वरं वृणीष्व प्रीतोऽस्मि जयद्रथ किमिच्छसि ॥ ७.४२.१७ ॥

ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਨੇ ਸਿੰਧੂਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਜੈਦਰਥ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਵਰ ਮੰਗ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?"

7.42.18

एवमुक्तस्तु शर्वेण सिन्धुराजो जयद्रथः ।
उवाच प्रणतो रुद्रं प्राञ्जलिर्नियतात्मवान् ॥ ७.४२.१८ ॥

ਸ਼ਰਵ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਜੈਦਰਥ ਨੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।

7.42.19

पाण्डवेयानहं सङ्ख्ये भीमवीर्यपराक्रमान् ।
वारयेयं रथेनैकः समस्तानिति भारत ॥ ७.४२.१९ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।

7.42.20

एवमुक्तस्तु देवेशो जयद्रथमथाब्रवीत् ।
ददामि ते वरं सौम्य विना पार्थं धनञ्जयम्।
वारयिष्यसि सङ्ग्रामे चतुरः पाण्डुनन्दनान् ॥ ७.४२.२० ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦੇਵੇਸ਼ ਨੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਪਾਰਥ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਸਕੇਂਗਾ, ਇਹ ਵਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'

7.42.21

एकाहमिति राजेन्द्र तत्रैवान्तरधीयत ।
एवमस्त्विति देवेशमुक्त्वाबुद्ध्यत पार्थिवः ॥ ७.४२.२१ ॥

'ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਦੇਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਜਾਗ ਪਿਆ।

7.42.22

स तेन वरदानेन दिव्येनास्त्बलेन च ।
एकः संवारयामास पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.४२.२२ ॥

ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।

7.42.23

तस्य ज्यातलघोषेण क्षत्रियान्भयमाविशत् ।
परांस्तु तव सैन्यस्य हर्षः परमकोऽभवत् ॥ ७.४२.२३ ॥

ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਦੀ ਤਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਸਮਾ ਗਿਆ; ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।

7.42.24

दृष्ट्वा तु क्षत्रिया भारं सैन्धवे सर्वमाहितम् ।
उत्क्रुश्याभ्यद्रवन्राजन्येन यौधिष्ठिरं बलम् ॥ ७.४२.२४ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਿੰਧੂ-ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੀ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।