মহাভারত · অধ্যায় 7.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.43.1
यन्मां पृच्छसि राजेन्द्र सिन्धुराजस्य विक्रमम् ।
शृणु तत्सर्वमाख्यास्ये यथा पाण्डूनयोधयत् ॥ ७.४३.१ ॥
হে রাজেন্দ্র! সিন্ধুরাজের বিক্রম সম্পর্কে আপনি আমাকে জিজ্ঞাসা করছেন; শুনুন। পাণ্ডবদের সঙ্গে সে কীভাবে যুদ্ধ করেছিল, সব আমি বলব।
7.43.2
तमूहुर्वाजिनो वश्याः सैन्धवाः साधुवाहिनः ।
विकुर्वाणा बृहन्तोऽश्वाः श्वसनोपरंहसः ॥ ७.४३.२ ॥
সেই রথ বশীভূত, সুবাহী সৈন্ধব অশ্বরা বহন করছিল; তারা বৃহৎ ও বায়ুর ন্যায় দ্রুতগামী ছিল।
7.43.3
गन्धर्वनगराकारं विधिवत्कल्पितं रथम् ।
तस्याभ्यशोभयत्केतुर्वाराहो राजतो महान् ॥ ७.४३.३ ॥
গন্ধর্বনগরের আকারে বিধিমতো নির্মিত সেই রথ; তার পতাকায় রূপোর তৈরি বিশাল বরাহ-চিহ্ন তাকে শোভিত করল।
7.43.4
श्वेतश्चत्रपताकाभिश्चामरव्यजनेन च ।
स बभौ राजलिङ्गैस्तैस्तारापतिरिवाम्बरे ॥ ७.४३.४ ॥
শ্বেত ছত্র, পতাকা, চামর ও ব্যজন—এই রাজচিহ্নে সেই রথ আকাশে চন্দ্রের ন্যায় উজ্জ্বল হয়ে উঠল।
7.43.5
मुक्तावज्रमणिस्वर्णैर्भूषितं तदयस्मयम् ।
वरूथं विबभौ तस्य ज्योतिर्भिः खमिवावृतम् ॥ ७.४३.५ ॥
মুক্তা, বজ্র, মণি ও সোনায় ভূষিত তাঁর লৌহময় বর্ম যেন জ্যোতিষ্কে আবৃত আকাশের মতো উজ্জ্বল হল।
7.43.6
स विष्फार्य महच्चापं किरन्निषुगणान्बहून ।
तत्कण्डं पूरयामास यदार्जुनिरदारयत् ॥ ७.४३.६ ॥
বিশাল ধনুক বিস্ফারিত করে, বহু বাণের ঝাঁক বর্ষণ করে, অর্জুনপুত্র যে পথ বিদীর্ণ করেছিল তা সে পূর্ণ করল।
7.43.7
स सात्यकिं त्रिभिर्बाणैरष्टभिश्च वृकोदरम् ।
धृष्टद्युम्नं तथा षष्ट्या विराटं दशभिः शरैः ॥ ७.४३.७ ॥
তিনি সাত্যকিকে তিনটি বাণে, ভীমকে আটটি বাণে, ধৃষ্টদ্যুম্নকে ষাটটি বাণে এবং বিরাটকে দশটি বাণে আঘাত করলেন।
7.43.8
द्रुपदं पञ्चभिस्तीक्ष्णैः सप्तभिश्च शिखण्डिनम् ।
केकयान्पञ्चविंशत्या द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.४३.८ ॥
তিনি দ্রুপদকে পাঁচটি তীক্ষ্ণ বাণে, শিখণ্ডীকে সাতটিতে, কেকয়দের পঁচিশটিতে এবং দ্রৌপদীর পুত্রদের প্রত্যেককে তিনটি করে বাণে আঘাত করলেন।
7.43.9
युधिष्ठिरं तु सप्तत्या ततः शेषानपानुदत् ।
इषुजालेन महता तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.४३.९ ॥
যুধিষ্ঠিরকে সত্তরটি বাণে, অতঃপর বাকিদের বিশাল বাণজালে তিনি পিছু হটিয়ে দিলেন; তা যেন অদ্ভুত হয়ে উঠল।
7.43.10
अथास्य शितपीतेन भल्लेनादिश्य कार्मुकम् ।
चिच्छेद प्रहसन्राजा धर्मपुत्रः प्रतापवान् ॥ ७.४३.१० ॥
অতঃপর প্রতাপশালী ধর্মপুত্র রাজা হাসতে হাসতে তীক্ষ্ণ ভল্ল বাণে তার ধনুক লক্ষ্য করে কেটে ফেললেন।
7.43.11
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण सोऽन्यदादाय कार्मुकम् ।
विव्याध दशभिः पार्थं तांश्चैवान्यांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.४३.११ ॥
চোখের পলকে তিনি অন্য একটি ধনুক নিয়ে অর্জুনকে দশটি বাণে এবং অন্যদের প্রত্যেককে তিনটি করে বাণে আঘাত করলেন।
7.43.12
तत्तस्य लाघवं ज्ञात्वा भीमो भल्लैस्त्रिभिस्त्रिभिः ।
धनुर्ध्वजं च च्छत्रं च क्षितौ क्षिप्रमपातयत् ॥ ७.४३.१२ ॥
তার সেই ক্ষিপ্রতা বুঝে ভীম তিনটি করে ভল্ল বাণে দ্রুত তার ধনুক, ধ্বজা ও ছত্র মাটিতে ফেলে দিলেন।
7.43.13
सोऽन्यदादाय बलवान्सज्जं कृत्वा च कार्मुकम् ।
भीमस्यापातयत्केतुं धनुरश्वांश्च मारिष ॥ ७.४३.१३ ॥
বলবান সে অন্য ধনুক নিয়ে, তা প্রস্তুত করে, ভীমের ধ্বজা ফেলে দিল; ধনু ও অশ্বগুলিকেও, হে মারিষ।
7.43.14
स हताश्वादवप्लुत्य च्छिन्नधन्वा रथोत्तमात् ।
सोत्यकेराप्लुतो यानं गिर्यग्रमिव केसरी ॥ ७.४३.१४ ॥
ঘোড়াগুলি নিহত হলে, ধনু ছিন্ন হলে, সেই উত্তম রথ থেকে লাফ দিয়ে, পর্বতশিখরে লাফানো সিংহের মতো সাত্যকির রথে লাফিয়ে উঠল।
7.43.15
ततस्त्वदीयाः संहृष्टाः साधुसाध्विति वादिनः ।
सिन्धुराजस्य तत्कर्म प्रेक्ष्याश्रद्धेयमद्भुतम् ॥ ७.४३.१५ ॥
তখন আপনার লোকেরা আনন্দিত হয়ে 'সাধু সাধু' বলতে লাগল; সিন্ধুরাজের সেই কর্ম, অবিশ্বাস্য ও অদ্ভুত, দেখে।
7.43.16
सङ्क्रुद्धान्पाण्डवानेको यद्दधारास्त्रतेजसा ।
तत्तस्य कर्म भूतानि सर्वाण्येवाभ्यपूजयन् ॥ ७.४३.१६ ॥
ক্রুদ্ধ পাণ্ডবদের একাই অস্ত্রতেজে যে আটকে রেখেছিল, তার সেই কর্মকে সমস্ত প্রাণী প্রশংসা করল।
7.43.17
सौभद्रेण हतैः पूर्वं सोत्तरायोधिभिर्द्विपैः ।
पाण्डूनां दर्शितः पन्थाः सैन्धवेन निवारितः ॥ ७.४३.१७ ॥
আগে সৌভদ্র উত্তর ও যোদ্ধাদের সঙ্গে হাতিগুলিকে নিহত করে পাণ্ডবদের যে পথ দেখিয়েছিল, সৈন্ধব তা রুদ্ধ করল।
7.43.18
यतमानास्तु ते वीरा मात्स्यपाञ्चालकेकयाः ।
पाण्डवाश्चान्वपद्यन्त प्रतिशेकुर्न सैन्धवम् ॥ ७.४३.१८ ॥
কিন্তু সেই বীরেরা — মৎস্য, পাঞ্চাল, কেকয় ও পাণ্ডবেরা — চেষ্টা করেও সৈন্ধবকে প্রতিরোধ করে এগোতে পারল না।
7.43.19
यो यो हि यतते भेत्तुं द्रोणानीकं तवाहितः ।
तत्तमेव वरं प्राप्य सैन्धवः प्रत्यवारयत् ॥ ७.४३.१९ ॥
তোমার শত্রুদের মধ্যে যারাই দ্রোণের সেনাব্যূহ ভেদ করতে চেষ্টা করেছিল, বর লাভ করা সৈন্ধব প্রত্যেককেই প্রতিহত করল।