Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.46

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.46.1

यथा वदसि मे सूत एकस्य बहुभिः सह ।
सङ्ग्रामं तुमुलं घोरं जयं चैव महात्मनः ॥ ७.४६.१ ॥

ହେ ସୂତ, ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି କହୁଛ, ଜଣେ ଓ ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ତୁମୁଳ ଭୟଙ୍କର ସଂଗ୍ରାମ ଓ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବିଜୟ ସେପରି।

7.46.2

अश्रद्धेयमिवाश्चर्यं सौभद्रस्याथ विक्रमम् ।
किन्तु नात्यद्भुतं तेषां येषां धर्मो व्यपाश्रयः ॥ ७.४६.२ ॥

ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର; କିନ୍ତୁ ଯାହାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଧର୍ମ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ନୁହେଁ।

7.46.3

दुर्योधने च विमुखे राजपुत्रशते हते ।
सौभद्रे प्रतिपत्तिं कां प्रत्यपद्यन्त मामकाः ॥ ७.४६.३ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପିଠି ଫେରାଇ ପଳାଇଲେ ଓ ଶହେ ରାଜପୁତ୍ର ନିହତ ହେଲେ, ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୋ ଲୋକେ କି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଇଲେ?

7.46.4

संशुष्कास्याश्चलन्नेत्राः प्रस्विन्ना रोमहर्षणाः ।
पालयनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विष़ज्जये ॥ ७.४६.४ ॥

ଶୁଖିଲା ମୁଖ, ଚଞ୍ଚଳ ଆଖି, ଘାମରେ ଭିଜି, ରୋମାଞ୍ଚିତ; କେବଳ ପଳାଇବାର ଉତ୍ସାହ ଥିବା, ଶତ୍ରୁ ଜୟରେ ଉତ୍ସାହହୀନ।

7.46.5

हतान्भ्रातॄन्पितॄन्पुत्रान्सुहृत्सम्बन्धिबान्धवान् ।
उत्सृज्योत्सृज्य सञ्जग्मुस्त्वरयन्तो हयद्विपान् ॥ ७.४६.५ ॥

ମୃତ ଭାଇ, ପିତା, ପୁତ୍ର, ସୁହୃଦ, ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଛାଡ଼ି, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଚଳାଇ ସେମାନେ ପଳାଇଲେ।

7.46.6

तान्प्रभग्नांस्तथा दृष्ट्वा द्रोणो द्रौणिर्बृहद्बलः ।
कृपो दुर्योधनः कर्णः कृतवर्माथ सौबलः ॥ ७.४६.६ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଏପରି ପରାଜିତ ହୋଇ ପଳାଇବାର ଦେଖି, ଦ୍ରୋଣ, ମହାବଳ ଦ୍ରୌଣି, କୃପ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃତବର୍ମା ଓ ସୌବଳ...

7.46.7

अभ्यधावन्सुसङ्क्रुद्धाः सौभद्रमपराजितम् ।
ते तु पौत्रेण ते राजन्प्रायशो विमुखीकृताः।
सौभद्रेण महाराज शक्रप्रतिमतेजसा ॥ ७.४६.७ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନେ ଅପରାଜିତ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ପୌତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପ୍ରାୟ ବିମୁଖ କରାଗଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ସୌଭଦ୍ର ଦ୍ୱାରା।

7.46.8

एकस्तु सुखसंवृद्धो बाल्याद्दर्पाच्च निर्भयः ।
इष्वस्त्रविन्महातेजा लक्ष्मणोऽर्जुनिमभ्ययात् ॥ ७.४६.८ ॥

କିନ୍ତୁ ସୁଖରେ ବଢ଼ିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକାକୀ, ବାଲ୍ୟ ଓ ଦର୍ପ ହେତୁ ନିର୍ଭୟ, ଶରାସ୍ତ୍ରବିତ୍ ମହାତେଜା ହୋଇ ଅର୍ଜୁନିଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗ୍ରସର ହେଲା।

7.46.9

तमन्वगेवास्य पिता पुत्रगृद्धी न्यवर्तत ।
अनुदुर्योधनं चान्ये न्यवर्तन्त महारथाः ॥ ७.४६.९ ॥

ତାର ପିତା ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିରୁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଫେରିଲେ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପଛେ ଅନ୍ୟ ମହାରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଫେରିଲେ।

7.46.10

तं तेऽभिषिषिचुर्बाणैर्मेघा गिरिमिवाम्बुभिः ।
स तु तान्प्रममाथैको विष्वग्वातो यथाम्बुदान् ॥ ७.४६.१० ॥

ମେଘ ଯେପରି ପର୍ବତକୁ ଜଳରେ ସିକ୍ତ କରେ, ସେହିପରି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାଣରେ ସିକ୍ତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ଏକାକୀ ସେମାନଙ୍କୁ ଏପରି ମଥିଲେ, ଯେପରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗର ପବନ ମେଘକୁ ଚଞ୍ଚଳ କରେ।

7.46.11

पौत्रं तव च दुर्धर्षं लक्ष्मणं प्रियदर्शनम् ।
पितुः समीपे तिष्ठन्तं शूरमुद्यतकार्मुकम् ॥ ७.४६.११ ॥

ତୁମ ପୌତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଓ ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରିୟ, ପିତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବୀର, ଧନୁ ଉଠାଇଥିବା।

7.46.12

अत्यन्तसुखसंवृद्धं धनेश्वरसुतोपमम् ।
आससाद रणे कार्ष्णिर्मत्तो मत्तमिव द्विपम्।
सिंहशाबो वने शश्वत्पुण्डरीकशिशुं यथा ॥ ७.४६.१२ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ବଢ଼ିଥିବା, କୁବେରପୁତ୍ର ସଦୃଶ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଷ୍ଣିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲା, ମତ୍ତ ହାତୀ ଯେପରି ମତ୍ତ ହାତୀ ସହିତ ମୁକାବିଲା କରେ। ବନରେ ସିଂହଛୁଆ ଯେପରି ସର୍ବଦା ଧଳା ପଦ୍ମପରି ହାତୀ ଛୁଆ ଉପରେ ଝାସ ଦିଏ।

7.46.13

लक्ष्मणेन तु सङ्गम्य सौभद्रः परवीरहा ।
शरैः सुनिशितैस्तीक्ष्णैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ७.४६.१३ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ସଂଗ୍ରାମ କରି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ର ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାଙ୍କ ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.46.14

सङ्क्रुद्धौ वै महाराज दण्डाहत इवोरगः ।
पौत्रस्तव महाराज तव पौत्रमभाषत ॥ ७.४६.१४ ॥

ମହାରାଜ, ଦୁହେଁ କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ଵଳି ଉଠିଲେ, ଦଣ୍ଡାହତ ସର୍ପ ପରି। ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ପୌତ୍ର ଆପଣଙ୍କ ପୌତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.46.15

सुदृष्टः क्रियतां लोको ह्यमुं लोकं गमिष्यसि ।
पश्यतां बान्धवानां त्वां नयामि यमसादनम् ॥ ७.४६.१५ ॥

ଏହି ଜଗତକୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖିନିଅ; ତୁମେ ସେହି ଲୋକକୁ ଯିବ। ବନ୍ଧୁମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯମସଦନକୁ ନେଇଯିବି।

7.46.16

एवमुक्त्वा ततो भल्लं सौभद्रः परवीरहा ।
उद्बबर्ह महाबाहुर्निर्मुक्तोरगसन्निभम् ॥ ७.४६.१६ ॥

ଏପରି କହି ଶତ୍ରୁବୀର ସଂହାରକ ମହାବାହୁ ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ର ମୁକ୍ତ ସର୍ପ ପରି ଭଲ୍ଲ ଶର ଟାଣି ବାହାର କଲେ।

7.46.17

स तस्य भुजनिर्मुक्तो लक्ष्मणस्य सुदर्शनम् ।
सुनसं सुभ्रु केशान्तं शिरोऽहार्षीत्सकुण्डलम् ॥ ७.४६.१७ ॥

ତାଙ୍କ ବାହୁରୁ ମୁକ୍ତ ସେହି ଶର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସୁନ୍ଦର, ସୁଗଠିତ ନାକ ଓ ଭ୍ରୂଯୁକ୍ତ, କେଶ ସୀମାରେ ଶୋଭିତ ମସ୍ତକ କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ କାଟି ନେଇଗଲା।

7.46.18

पौत्रस्तु तव दुर्धर्षं लक्ष्मणं प्रियदर्शनम् ।
पितुः समीपे तिष्ठन्तं प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ७.४६.१८ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୌତ୍ର ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ, ପିତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଯମସଦନକୁ ପଠାଇଦେଲେ।

7.46.19

अत्यन्तसुखसंवृद्धं धनेश्वरसुतोपमम् ।
लक्ष्मणां निहतं दृष्ट्वा हाहेत्युच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.४६.१९ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ବଢ଼ିଥିବା, କୁବେରପୁତ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନିହତ ଦେଖି ଲୋକେ 'ହାୟ ହାୟ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ।

7.46.20

ततो दुर्योधनः क्रुद्धः प्रिये पुत्रे निपातिते ।
हतैनमिति चुक्रोश क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ७.४६.२० ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ପଡ଼ିଯିବାରୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ 'ଏହାକୁ ମାର!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ।

7.46.21

ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रोणपुत्रो बृहद्बलः ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यः षड्रथाः पर्यवारयन् ॥ ७.४६.२१ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ମହାବଳୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କୃତବର୍ମା ଓ ହାର୍ଦ୍ଦିକ୍ୟ — ଏହି ଛଅ ରଥୀ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।

7.46.22

तांस्तु विद्धा शितैर्बाणैर्विमुखीकृत्य चार्जुनिः ।
वेगेनाभ्यपतत्क्रुद्धः सैन्धवस्य महद्बलम् ॥ ७.४६.२२ ॥

ମାତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ବିମୁଖ କରି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ବେଗରେ ସୈନ୍ଧବଙ୍କ ମହାସେନା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।

7.46.23

आवव्रुस्तस्य पन्थानं गजानीकेन दंशिताः ।
कलिङ्गाश्च निषादाश्च क्राथपुत्रश्च वीर्यवान्।
तत्प्रसक्तमिवात्यर्थं युद्धमासीद्विशाम्पते ॥ ७.४६.२३ ॥

କଳିଙ୍ଗ, ନିଷାଦ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ କ୍ରାଥପୁତ୍ର କବଚଧାରୀ ହସ୍ତୀ ସେନା ସହ ତାଙ୍କ ପଥ ଘେରିଲେ। ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅବିରତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।

7.46.24

ततस्तत्कुञ्जरानीकं व्यधमद्धृष्टमार्जुनिः ।
यथा वायुर्नित्यगतिर्जलदाञ्शतशोऽम्बरे ॥ ७.४६.२४ ॥

ତା'ପରେ ହର୍ଷିତ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ସେହି ହସ୍ତୀ ସେନାକୁ ବିଦାରି ଦେଲେ — ଯେପରି ନିତ୍ୟଗତି ପବନ ଆକାଶରେ ଶତ ଶତ ମେଘକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରେ।

7.46.25

ततः क्रुद्धाः शरव्रातै राजानः समवारयन् ।
अथेतरे सन्निवृत्ताः पुनर्द्रोणमुखा रथाः।
परमास्त्राणि धुन्वानाः सौभद्रमभिदुद्रुवुः ॥ ७.४६.२५ ॥

ଏଥର କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାଜାମାନେ ବାଣବର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଅଟକାଇଲେ। ପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି ଅନ୍ୟ ରଥୀମାନେ ଫେରି ଆସି ପରମାସ୍ତ୍ର ଘୂରାଇ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଝାଁପି ପଡ଼ିଲେ।

7.46.26

तान्निवार्यार्जुनिर्बाणैः क्राथपुत्रमयोधयत् ।
शरौघेणाप्रमेयेण त्वरमाणो जिघौसया ॥ ७.४६.२६ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା କ୍ରାଥପୁତ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଅପାର ବାଣପ୍ରବାହରେ, ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ତ୍ୱରା କରି।

7.46.27

सधनुर्बाणकेयूरौ बाहू समुकुटं शिरः ।
सच्छत्रध्वजयन्तारं रथं चाश्वान्न्यपातयत् ॥ ७.४६.२७ ॥

ଧନୁ, ବାଣ ଓ ବାଜୁବନ୍ଧ ସହିତ ତାଙ୍କ ବାହୁ, ମୁକୁଟ ସହିତ ମସ୍ତକ, ଛତ୍ର-ଧ୍ୱଜ ଥିବା ସାରଥି, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।

7.46.28

कुलशीलश्रुतिबलैः कीर्त्या चास्त्रबलेन च ।
युक्ते तस्मिन्हते वीराः प्रायशो विमुखाऽभवन् ॥ ७.४६.२८ ॥

କୁଳ, ଶୀଳ, ବିଦ୍ୟା, ବଳ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଅସ୍ତ୍ରବଳରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ବୀର ହତ ହେବା ପରେ ଅଧିକାଂଶ ବୀର ମୁହଁ ଫେରାଇ ପଳାଇଲେ।