ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.46.1
यथा वदसि मे सूत एकस्य बहुभिः सह ।
सङ्ग्रामं तुमुलं घोरं जयं चैव महात्मनः ॥ ७.४६.१ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਇੱਕ ਦਾ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਤੁਮੁਲ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
7.46.2
अश्रद्धेयमिवाश्चर्यं सौभद्रस्याथ विक्रमम् ।
किन्तु नात्यद्भुतं तेषां येषां धर्मो व्यपाश्रयः ॥ ७.४६.२ ॥
ਸੌਭਦ੍ਰ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤਾ ਅਦਭੁਤ ਨਹੀਂ।
7.46.3
दुर्योधने च विमुखे राजपुत्रशते हते ।
सौभद्रे प्रतिपत्तिं कां प्रत्यपद्यन्त मामकाः ॥ ७.४६.३ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੌ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਰਵੱਈਆ ਅਪਣਾਇਆ?
7.46.4
संशुष्कास्याश्चलन्नेत्राः प्रस्विन्ना रोमहर्षणाः ।
पालयनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विष़ज्जये ॥ ७.४६.४ ॥
ਸੁੱਕੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਚਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ, ਰੋਮਾਂਚਿਤ; ਕੇਵਲ ਭੱਜਣ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਹੀਣ।
7.46.5
हतान्भ्रातॄन्पितॄन्पुत्रान्सुहृत्सम्बन्धिबान्धवान् ।
उत्सृज्योत्सृज्य सञ्जग्मुस्त्वरयन्तो हयद्विपान् ॥ ७.४६.५ ॥
ਮਰੇ ਹੋਏ ਭਰਾਵਾਂ, ਪਿਤਿਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਸਬੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਭੱਜ ਗਏ।
7.46.6
तान्प्रभग्नांस्तथा दृष्ट्वा द्रोणो द्रौणिर्बृहद्बलः ।
कृपो दुर्योधनः कर्णः कृतवर्माथ सौबलः ॥ ७.४६.६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ, ਮਹਾਬਲੀ ਦ੍ਰੌਣਿ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕਰਣ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਅਤੇ ਸੌਬਲ...
7.46.7
अभ्यधावन्सुसङ्क्रुद्धाः सौभद्रमपराजितम् ।
ते तु पौत्रेण ते राजन्प्रायशो विमुखीकृताः।
सौभद्रेण महाराज शक्रप्रतिमतेजसा ॥ ७.४६.७ ॥
ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਉਹ ਅਜੇਤੂ ਸੌਭਦ੍ਰ ਵੱਲ ਝਪਟੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਪੋਤੇ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਿੱਛੇ ਮੋੜੇ ਗਏ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੁਆਰਾ।
7.46.8
एकस्तु सुखसंवृद्धो बाल्याद्दर्पाच्च निर्भयः ।
इष्वस्त्रविन्महातेजा लक्ष्मणोऽर्जुनिमभ्ययात् ॥ ७.४६.८ ॥
ਪਰ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ ਲਕਸ਼ਮਣ ਇਕੱਲਾ, ਬਚਪਨ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਕਾਰਨ ਨਿਡਰ, ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਮਹਾਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਅਰਜੁਨੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
7.46.9
तमन्वगेवास्य पिता पुत्रगृद्धी न्यवर्तत ।
अनुदुर्योधनं चान्ये न्यवर्तन्त महारथाः ॥ ७.४६.९ ॥
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁੜ ਆਏ। ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਮਹਾਰਥੀ ਵੀ ਮੁੜ ਗਏ।
7.46.10
तं तेऽभिषिषिचुर्बाणैर्मेघा गिरिमिवाम्बुभिः ।
स तु तान्प्रममाथैको विष्वग्वातो यथाम्बुदान् ॥ ७.४६.१० ॥
ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿਉਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿਉਂ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਥ ਸੁੱਟਿਆ ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਵਗਦੀ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
7.46.11
पौत्रं तव च दुर्धर्षं लक्ष्मणं प्रियदर्शनम् ।
पितुः समीपे तिष्ठन्तं शूरमुद्यतकार्मुकम् ॥ ७.४६.११ ॥
ਤੇਰਾ ਪੋਤਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਜੇਯ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੂਰਮਾ, ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾਈ ਹੋਈ।
7.46.12
अत्यन्तसुखसंवृद्धं धनेश्वरसुतोपमम् ।
आससाद रणे कार्ष्णिर्मत्तो मत्तमिव द्विपम्।
सिंहशाबो वने शश्वत्पुण्डरीकशिशुं यथा ॥ ७.४६.१२ ॥
ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਰਸ਼ਣੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਬੱਚਾ ਜਿਵੇਂ ਸਦਾ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ।
7.46.13
लक्ष्मणेन तु सङ्गम्य सौभद्रः परवीरहा ।
शरैः सुनिशितैस्तीक्ष्णैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ७.४६.१३ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.46.14
सङ्क्रुद्धौ वै महाराज दण्डाहत इवोरगः ।
पौत्रस्तव महाराज तव पौत्रमभाषत ॥ ७.४६.१४ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉੱਠੇ, ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ। ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਤੇ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਤੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.46.15
सुदृष्टः क्रियतां लोको ह्यमुं लोकं गमिष्यसि ।
पश्यतां बान्धवानां त्वां नयामि यमसादनम् ॥ ७.४६.१५ ॥
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਲੈ; ਤੂੰ ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਬੰਧੂਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
7.46.16
एवमुक्त्वा ततो भल्लं सौभद्रः परवीरहा ।
उद्बबर्ह महाबाहुर्निर्मुक्तोरगसन्निभम् ॥ ७.४६.१६ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਸੁਭਦਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਛੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਭੱਲ ਤੀਰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ।
7.46.17
स तस्य भुजनिर्मुक्तो लक्ष्मणस्य सुदर्शनम् ।
सुनसं सुभ्रु केशान्तं शिरोऽहार्षीत्सकुण्डलम् ॥ ७.४६.१७ ॥
ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟਿਆ ਉਹ ਤੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸੁੰਦਰ, ਸੁਡੌਲ ਨੱਕ ਤੇ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਕਿਨਾਰੀ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਢ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।
7.46.18
पौत्रस्तु तव दुर्धर्षं लक्ष्मणं प्रियदर्शनम् ।
पितुः समीपे तिष्ठन्तं प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ७.४६.१८ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਤੇ ਨੇ ਤਾਂ ਅਜੇਤੂ ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੀ, ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
7.46.19
अत्यन्तसुखसंवृद्धं धनेश्वरसुतोपमम् ।
लक्ष्मणां निहतं दृष्ट्वा हाहेत्युच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.४६.१९ ॥
ਅਤਿ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਪਲੇ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕ 'ਹਾਏ! ਹਾਏ!' ਕਹਿ ਕੇ ਰੋ ਪਏ।
7.46.20
ततो दुर्योधनः क्रुद्धः प्रिये पुत्रे निपातिते ।
हतैनमिति चुक्रोश क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ७.४६.२० ॥
ਫਿਰ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਉੱਠਿਆ, 'ਇਹਨੂੰ ਮਾਰੋ!'
7.46.21
ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रोणपुत्रो बृहद्बलः ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यः षड्रथाः पर्यवारयन् ॥ ७.४६.२१ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕਰਨ, ਮਹਾਬਲੀ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਅਤੇ ਹਾਰਦਿਕਯ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.46.22
तांस्तु विद्धा शितैर्बाणैर्विमुखीकृत्य चार्जुनिः ।
वेगेनाभ्यपतत्क्रुद्धः सैन्धवस्य महद्बलम् ॥ ७.४६.२२ ॥
ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਪਿੱਠ ਫੇਰਾ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਰਜੁਨਪੁੱਤਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸੈਂਧਵ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ।
7.46.23
आवव्रुस्तस्य पन्थानं गजानीकेन दंशिताः ।
कलिङ्गाश्च निषादाश्च क्राथपुत्रश्च वीर्यवान्।
तत्प्रसक्तमिवात्यर्थं युद्धमासीद्विशाम्पते ॥ ७.४६.२३ ॥
ਕਲਿੰਗ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਕ੍ਰਾਥਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਖ਼ਤਰਬੰਦ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਰਾਹ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਉੱਥੇ ਅਤਿ ਲਗਾਤਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
7.46.24
ततस्तत्कुञ्जरानीकं व्यधमद्धृष्टमार्जुनिः ।
यथा वायुर्नित्यगतिर्जलदाञ्शतशोऽम्बरे ॥ ७.४६.२४ ॥
ਫਿਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਰਜੁਨਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਹਾਥੀ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ — ਜਿਵੇਂ ਸਦਾ ਚੱਲਦੀ ਹਵਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
7.46.25
ततः क्रुद्धाः शरव्रातै राजानः समवारयन् ।
अथेतरे सन्निवृत्ताः पुनर्द्रोणमुखा रथाः।
परमास्त्राणि धुन्वानाः सौभद्रमभिदुद्रुवुः ॥ ७.४६.२५ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਹੋਰ ਰਥੀ ਮੁੜ ਆਏ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਸਤਰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੌਭਦ੍ਰ ਵੱਲ ਝਪਟੇ।
7.46.26
तान्निवार्यार्जुनिर्बाणैः क्राथपुत्रमयोधयत् ।
शरौघेणाप्रमेयेण त्वरमाणो जिघौसया ॥ ७.४६.२६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਾਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਅਪਾਰ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ, ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਕਰਦਿਆਂ।
7.46.27
सधनुर्बाणकेयूरौ बाहू समुकुटं शिरः ।
सच्छत्रध्वजयन्तारं रथं चाश्वान्न्यपातयत् ॥ ७.४६.२७ ॥
ਧਨੁਸ਼, ਬਾਣ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਤਾਜ ਸਮੇਤ ਸਿਰ, ਛਤਰ-ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਸਾਰਥੀ, ਰੱਥ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਉਸਨੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ।
7.46.28
कुलशीलश्रुतिबलैः कीर्त्या चास्त्रबलेन च ।
युक्ते तस्मिन्हते वीराः प्रायशो विमुखाऽभवन् ॥ ७.४६.२८ ॥
ਕੁਲ, ਸ਼ੀਲ, ਵਿੱਦਿਆ, ਬਲ, ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਅਸਤਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਸ ਵੀਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਵੀਰ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।