మహాభారతం · అధ్యాయం 7.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.46.1
यथा वदसि मे सूत एकस्य बहुभिः सह ।
सङ्ग्रामं तुमुलं घोरं जयं चैव महात्मनः ॥ ७.४६.१ ॥
సూతా, నీవు నాకు చెబుతున్నట్లు, ఒకడికి అనేకులతో జరిగిన తుముల భయంకర సంగ్రామం, ఆ మహాత్ముని విజయం కూడా అలాగే ఉంది.
7.46.2
अश्रद्धेयमिवाश्चर्यं सौभद्रस्याथ विक्रमम् ।
किन्तु नात्यद्भुतं तेषां येषां धर्मो व्यपाश्रयः ॥ ७.४६.२ ॥
సౌభద్రుని పరాక్రమం నమ్మశక్యం కానిదీ ఆశ్చర్యకరమైనదీ; కానీ ధర్మమే ఆశ్రయంగా ఉన్నవారికి అది అంత అద్భుతం కాదు.
7.46.3
दुर्योधने च विमुखे राजपुत्रशते हते ।
सौभद्रे प्रतिपत्तिं कां प्रत्यपद्यन्त मामकाः ॥ ७.४६.३ ॥
దుర్యోధనుడు వెనుదిరిగి పారిపోగా, నూరుగురు రాజకుమారులు హతమైనప్పుడు, సౌభద్రుని ఎదుట నా వారు ఏ ప్రతిచర్య చేపట్టారు?
7.46.4
संशुष्कास्याश्चलन्नेत्राः प्रस्विन्ना रोमहर्षणाः ।
पालयनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विष़ज्जये ॥ ७.४६.४ ॥
ఎండిన నోళ్లతో, కదులుతున్న కళ్లతో, చెమటలు పట్టి, రోమాలు నిక్కబొడుచుకుని, పారిపోవడానికి మాత్రమే ఉత్సాహం చూపి, శత్రుజయానికి ఉత్సాహం లేనివారై.
7.46.5
हतान्भ्रातॄन्पितॄन्पुत्रान्सुहृत्सम्बन्धिबान्धवान् ।
उत्सृज्योत्सृज्य सञ्जग्मुस्त्वरयन्तो हयद्विपान् ॥ ७.४६.५ ॥
హతులైన సోదరులను, తండ్రులను, కుమారులను, మిత్రులను, బంధువులను, జ్ఞాతులను వదిలివేసి, గుర్రాలను ఏనుగులను తొందరపెడుతూ వారు పరుగెత్తారు.
7.46.6
तान्प्रभग्नांस्तथा दृष्ट्वा द्रोणो द्रौणिर्बृहद्बलः ।
कृपो दुर्योधनः कर्णः कृतवर्माथ सौबलः ॥ ७.४६.६ ॥
వారు ఇలా పరాజితులై పారిపోవడం చూసి, ద్రోణుడు, మహాబలుడైన ద్రౌణి, కృపుడు, దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, కృతవర్మ, సౌబలుడు...
7.46.7
अभ्यधावन्सुसङ्क्रुद्धाः सौभद्रमपराजितम् ।
ते तु पौत्रेण ते राजन्प्रायशो विमुखीकृताः।
सौभद्रेण महाराज शक्रप्रतिमतेजसा ॥ ७.४६.७ ॥
అత్యంత కోపంతో వారు జయించబడని సౌభద్రుని మీదకు ఉరికారు. ఓ రాజా, ఆ మనవడి చేత వారు ఎక్కువగా వెనుదిరగ చేయబడ్డారు, ఓ మహారాజా, ఇంద్రునితో సమానమైన తేజస్సు కల సౌభద్రుని చేత.
7.46.8
एकस्तु सुखसंवृद्धो बाल्याद्दर्पाच्च निर्भयः ।
इष्वस्त्रविन्महातेजा लक्ष्मणोऽर्जुनिमभ्ययात् ॥ ७.४६.८ ॥
కానీ సుఖంగా పెరిగిన లక్ష్మణుడు ఒంటరిగా, బాల్య గర్వం వల్ల నిర్భయుడై, బాణాస్త్రాల నిపుణుడై, మహాతేజస్సుతో అర్జునుని కుమారుని వైపు ముందుకు సాగాడు.
7.46.9
तमन्वगेवास्य पिता पुत्रगृद्धी न्यवर्तत ।
अनुदुर्योधनं चान्ये न्यवर्तन्त महारथाः ॥ ७.४६.९ ॥
అతని తండ్రి కుమారుని మీద ఆశతో అతనిని అనుసరించి, తిరిగి వచ్చాడు. దుర్యోధనుని వెనుక ఇతర మహారథులు కూడా తిరిగారు.
7.46.10
तं तेऽभिषिषिचुर्बाणैर्मेघा गिरिमिवाम्बुभिः ।
स तु तान्प्रममाथैको विष्वग्वातो यथाम्बुदान् ॥ ७.४६.१० ॥
మేఘాలు పర్వతాన్ని నీటితో ముంచినట్లు వారు అతనిని బాణాలతో ముంచెత్తారు. కానీ అతడు ఒక్కడే వారిని, నలుదిక్కుల గాలి మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు, మథించి చెదరగొట్టాడు.
7.46.11
पौत्रं तव च दुर्धर्षं लक्ष्मणं प्रियदर्शनम् ।
पितुः समीपे तिष्ठन्तं शूरमुद्यतकार्मुकम् ॥ ७.४६.११ ॥
నీ మనవడు లక్ష్మణుడు, ఎదిరింపరానివాడు, చూడముచ్చటైనవాడు, తండ్రి సమీపంలో నిలిచిన వీరుడు, విల్లు ఎత్తిన వాడు.
7.46.12
अत्यन्तसुखसंवृद्धं धनेश्वरसुतोपमम् ।
आससाद रणे कार्ष्णिर्मत्तो मत्तमिव द्विपम्।
सिंहशाबो वने शश्वत्पुण्डरीकशिशुं यथा ॥ ७.४६.१२ ॥
అత్యంత సుఖంగా పెరిగిన, కుబేరుని కుమారునితో సమానుడైన అతడు, యుద్ధంలో కార్ష్ణిని ఎదుర్కొన్నాడు, మదించిన ఏనుగును మదించిన ఏనుగు ఎదుర్కొన్నట్లు. అడవిలో సింహపు పిల్ల ఎప్పుడూ తెల్ల తామర వంటి ఏనుగు పిల్లపై దూకినట్లు.
7.46.13
लक्ष्मणेन तु सङ्गम्य सौभद्रः परवीरहा ।
शरैः सुनिशितैस्तीक्ष्णैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ७.४६.१३ ॥
లక్ష్మణునితో తలపడిన, శత్రువీరులను సంహరించే సుభద్రా కుమారుడు, అత్యంత వాడియైన బాణాలతో అతని బాహువులను, ఉరస్సును గాయపరిచాడు.
7.46.14
सङ्क्रुद्धौ वै महाराज दण्डाहत इवोरगः ।
पौत्रस्तव महाराज तव पौत्रमभाषत ॥ ७.४६.१४ ॥
మహారాజా, ఇద్దరూ కోపంతో రగిలిపోయారు, కర్రతో కొట్టబడిన పాములా. మహారాజా, మీ మనవడు మీ మనవడితో మాట్లాడాడు.
7.46.15
सुदृष्टः क्रियतां लोको ह्यमुं लोकं गमिष्यसि ।
पश्यतां बान्धवानां त्वां नयामि यमसादनम् ॥ ७.४६.१५ ॥
ఈ లోకాన్ని బాగా చూసుకో; నీవు ఆ లోకానికి వెళ్తావు. బంధువులు చూస్తుండగా, నిన్ను యముని నివాసానికి తీసుకువెళ్తాను.
7.46.16
एवमुक्त्वा ततो भल्लं सौभद्रः परवीरहा ।
उद्बबर्ह महाबाहुर्निर्मुक्तोरगसन्निभम् ॥ ७.४६.१६ ॥
ఇలా చెప్పి, శత్రువీరులను సంహరించే మహాబాహువు సుభద్రా కుమారుడు, విడిచిన పామును పోలిన భల్ల బాణాన్ని బయటకు తీశాడు.
7.46.17
स तस्य भुजनिर्मुक्तो लक्ष्मणस्य सुदर्शनम् ।
सुनसं सुभ्रु केशान्तं शिरोऽहार्षीत्सकुण्डलम् ॥ ७.४६.१७ ॥
అతని బాహువు నుండి విడువబడిన ఆ బాణం, లక్ష్మణుని అందమైన, చక్కని ముక్కు, కనుబొమ్మలు, కేశాలు కలిగిన తలను, కుండలాలతో సహా తీసుకుపోయింది.
7.46.18
पौत्रस्तु तव दुर्धर्षं लक्ष्मणं प्रियदर्शनम् ।
पितुः समीपे तिष्ठन्तं प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ७.४६.१८ ॥
మీ మనవడు మాత్రం, అజేయుడూ చూడముచ్చటైనవాడూ అయిన లక్ష్మణుని, తండ్రి సమీపంలో నిలిచి ఉండగానే, యముని నివాసానికి పంపాడు.
7.46.19
अत्यन्तसुखसंवृद्धं धनेश्वरसुतोपमम् ।
लक्ष्मणां निहतं दृष्ट्वा हाहेत्युच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.४६.१९ ॥
అత్యంత సుఖంలో పెరిగిన, కుబేరుని కుమారునితో సమానుడైన లక్ష్మణుడు హతుడవడం చూసి ప్రజలు 'హాహా!' అని అరిచారు.
7.46.20
ततो दुर्योधनः क्रुद्धः प्रिये पुत्रे निपातिते ।
हतैनमिति चुक्रोश क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ७.४६.२० ॥
అప్పుడు ప్రియ కుమారుడు కూలిపోవడంతో కోపించిన దుర్యోధనుడు, క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడు, క్షత్రియులతో 'ఇతన్ని చంపండి!' అని అరిచాడు.
7.46.21
ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रोणपुत्रो बृहद्बलः ।
कृतवर्मा च हार्दिक्यः षड्रथाः पर्यवारयन् ॥ ७.४६.२१ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు, కృపుడు, కర్ణుడు, ద్రోణుని మహాబల కుమారుడు, కృతవర్మ, హార్దిక్యుడు — ఈ ఆరు రథికులు అతన్ని చుట్టుముట్టారు.
7.46.22
तांस्तु विद्धा शितैर्बाणैर्विमुखीकृत्य चार्जुनिः ।
वेगेनाभ्यपतत्क्रुद्धः सैन्धवस्य महद्बलम् ॥ ७.४६.२२ ॥
అయితే వారిని వాడిబాణాలతో కొట్టి, వెనుకకు తిరిగేలా చేసి, కోపించిన అర్జునుని కుమారుడు వేగంగా సైంధవుని మహాసేనపై విరుచుకుపడ్డాడు.
7.46.23
आवव्रुस्तस्य पन्थानं गजानीकेन दंशिताः ।
कलिङ्गाश्च निषादाश्च क्राथपुत्रश्च वीर्यवान्।
तत्प्रसक्तमिवात्यर्थं युद्धमासीद्विशाम्पते ॥ ७.४६.२३ ॥
కళింగులు, నిషాదులు, వీర్యవంతుడైన క్రాథపుత్రుడు కవచధారులైన ఏనుగుల సైన్యంతో అతని మార్గాన్ని అడ్డుకున్నారు. ఓ ప్రభూ, అక్కడ అత్యంత నిరంతర యుద్ధం జరిగింది.
7.46.24
ततस्तत्कुञ्जरानीकं व्यधमद्धृष्टमार्जुनिः ।
यथा वायुर्नित्यगतिर्जलदाञ्शतशोऽम्बरे ॥ ७.४६.२४ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన అర్జునుని కుమారుడు ఆ ఏనుగుల సైన్యాన్ని చెదరగొట్టాడు — నిత్యం కదిలే గాలి ఆకాశంలో వందలాది మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు.
7.46.25
ततः क्रुद्धाः शरव्रातै राजानः समवारयन् ।
अथेतरे सन्निवृत्ताः पुनर्द्रोणमुखा रथाः।
परमास्त्राणि धुन्वानाः सौभद्रमभिदुद्रुवुः ॥ ७.४६.२५ ॥
అప్పుడు కోపోద్రిక్తులైన రాజులు బాణవర్షంతో అతన్ని అడ్డుకున్నారు. తరువాత ద్రోణుడు ముందున్న ఇతర రథికులు తిరిగివచ్చి, పరమాస్త్రాలను ఝళిపిస్తూ సౌభద్రునిపై దూకారు.
7.46.26
तान्निवार्यार्जुनिर्बाणैः क्राथपुत्रमयोधयत् ।
शरौघेणाप्रमेयेण त्वरमाणो जिघौसया ॥ ७.४६.२६ ॥
వారిని అడ్డుకుని అర్జునుని కుమారుడు క్రాథుని కుమారునితో బాణాలతో యుద్ధం చేశాడు. అపారమైన బాణ ప్రవాహంతో, చంపాలనే కోరికతో త్వరపడుతూ.
7.46.27
सधनुर्बाणकेयूरौ बाहू समुकुटं शिरः ।
सच्छत्रध्वजयन्तारं रथं चाश्वान्न्यपातयत् ॥ ७.४६.२७ ॥
విల్లు, బాణం, భుజకీర్తులతో కూడిన అతని బాహువులను, కిరీటంతో కూడిన తలను, గొడుగు-ధ్వజాలతో కూడిన సారథిని, రథాన్ని, గుర్రాలను అతడు కూల్చాడు.
7.46.28
कुलशीलश्रुतिबलैः कीर्त्या चास्त्रबलेन च ।
युक्ते तस्मिन्हते वीराः प्रायशो विमुखाऽभवन् ॥ ७.४६.२८ ॥
కులం, శీలం, విద్య, బలం, కీర్తి, అస్త్రబలం కలిగిన ఆ వీరుడు హతమవగా, వీరులలో చాలామంది ముఖం త్రిప్పుకుని పారిపోయారు.