મહાભારત · અધ્યાય 7.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.50.1
वयं तु प्रवरं हत्वा तेषां तैः शरपीडिताः ।
निवेशायाभ्युपायामः सायाह्ने रुधिरोक्षिताः ॥ ७.५०.१ ॥
અમે તેમના પ્રધાન વીરને હણીને, બાણોથી પીડિત અને લોહીથી ભીંજાયેલા, સાંજે છાવણી તરફ પાછા ફર્યા.
7.50.2
निरीक्षमाणास्तु वयं परे चायोधनं शनैः ।
अपयाता महाराज ग्लानिं प्राप्ता विचेतसः ॥ ७.५०.२ ॥
હે મહારાજ! અમે અને શત્રુઓ રણભૂમિ તરફ જોતા ધીમે ધીમે પાછા ફર્યા; થાકેલા અને મૂંઝાયેલા મનથી.
7.50.3
ततो निशाया दिवसस्य चाशिवः ।
शिवारुतैः सन्धिरवर्तताद्भुतः।
कुशेशयापीडनिभे दिवाकरे ।
विलम्बमानेऽस्तमुपेत्य पर्वतम् ॥ ७.५०.३ ॥
પછી રાત્રિ અને દિવસના સંધિકાળે, શિયાળોના અશુભ કિકિયારીઓ વચ્ચે એક અદ્ભુત સંધ્યા આવી; કમળમાળા જેવો સૂર્ય નીચે લટકીને અસ્તાચળ તરફ ગયો.
7.50.4
वरासिशक्त्यृष्टिवरूथचर्मणां ।
विभूषणानां च समाक्षिपन्प्रभाः।
दिवं च भूमिं च समानयन्निव ।
प्रियां तनुं भानुरुपैति पावकम् ॥ ७.५०.४ ॥
શ્રેષ્ઠ તલવારો, ભાલા, શક્તિઓ, ઋષ્ટિઓ, ઢાલો, ચર્મકવચ અને આભૂષણોની પ્રભા વિખેરતો, આકાશ અને પૃથ્વીને એક કરતો હોય તેમ, સૂર્ય પોતાનો પ્રિય દેહ અગ્નિને સોંપવા ગયો.
7.50.5
महाभ्रकूटाचलशृङ्गसन्निभै… ।
र्गजैरनेकैरिव वज्रपातितैः।
सवैजयन्त्यङ्कुशवर्मयन्तृभि… ।
र्निपातितैर्नष्टगतिश्चिता क्षितिः ॥ ७.५०.५ ॥
મહામેઘ-પર્વતના શિખર જેવા અનેક હાથીઓ, જાણે વજ્રથી પાડ્યા હોય તેમ, ધ્વજ, અંકુશ, કવચ અને મહાવતો સહિત પડ્યા હતા; ગતિ ગુમાવેલી ધરતી તેમનાથી ઢંકાયેલી હતી.
7.50.6
हतेश्वरैश्चूर्णितचक्रकूबरै… ।
र्हताश्वसूतैर्विपताककेतुभिः।
महारथैर्भूः शुशुभे विचूर्णितैः ।
पुरैरिवामित्रहतैर्नराधिप ॥ ७.५०.६ ॥
હે નરાધિપ, શત્રુઓ દ્વારા નષ્ટ કરાયેલાં નગરોની જેમ, મૃત નાયકો, તૂટેલાં પૈડાં અને રથકૂબર, મરેલા ઘોડા અને સારથિ, પડેલી પતાકા અને ધ્વજવાળા મહારથીઓથી પૃથ્વી ચૂર્ણ થઈને શોભી રહી.
7.50.7
रथाश्वबृन्दैः सहसादिभिर्हतैः ।
प्रविद्धभाण्डाभरणैः पृथग्विधैः।
निरस्तजिह्वादशनान्त्रलोचनै… ।
र्धरा बभौ घोरविरूपदर्शना ॥ ७.५०.७ ॥
રથો અને ઘોડાઓના સમૂહો, તલવારધારીઓ વગેરે મરાયા હોવાથી, વિખરાયેલાં પાત્રો અને આભૂષણોથી, જીભ, દાંત, આંતરડાં, આંખો બહાર નીકળેલાં … પૃથ્વી ભયંકર વિકરાળ રૂપે દેખાઈ.
7.50.8
प्रविद्धवर्माभणाम्बरायुधा ।
विपन्नहस्त्यश्वरथानुगा नराः।
महार्हशय्यास्तरणोचितास्तदा ।
क्षितावनाथा इव शेरते हताः ॥ ७.५०.८ ॥
બખ્તર, આભૂષણ, વસ્ત્ર, શસ્ત્ર ફેંકાયેલાં, હાથી, ઘોડા, રથ અને તેમના અનુચરો નષ્ટ, ત્યારે કિંમતી શય્યા અને બિછાનાને યોગ્ય માણસો મરાઈને અનાથની જેમ ભૂમિ પર પડ્યા છે.
7.50.9
अतीव हृष्टाः श्वशृगालवायसा ।
बकाः सुपर्णाश्च वृकास्तरक्षवः।
वयांस्यसृक्पान्यथ रक्षसां गणाः ।
पिशाचसङ्घाश्च सुदारुणा रणे ॥ ७.५०.९ ॥
કૂતરા, શિયાળ, કાગડા અત્યંત પ્રસન્ન થયા; બગલા, ગરુડ, વરુ, તરક્ષુ, લોહી પીનારાં પક્ષીઓ, રાક્ષસગણો અને અતિ ભયંકર પિશાચસમૂહો રણમાં પ્રસન્ન થયા.
7.50.10
त्वचो विनिर्भिद्य पिबन्वसामसृक् ।
तथैव मज्जाः पिशितानि चाश्नुवन्।
वपां विलुम्पन्ति हसन्ति गान्ति च ।
प्रकर्षमाणाः कुणपान्यनेकशः ॥ ७.५०.१० ॥
ચામડી ફાડીને, ચરબી અને લોહી પીતાં, એ જ રીતે મજ્જા અને માંસ ખાતાં, ચરબી ખેંચી કાઢતાં, હસતાં અને ગાતાં, અનેક શબો ખેંચી લઈ જાય છે.
7.50.11
शरीरसङ्घाटवहा ह्यसृग्जला ।
रथोडुपा कुञ्जरशैलसङ्कटा।
मनुष्यशीर्षोपलमांसकर्दमा ।
प्रविद्धनानाविधशस्त्रमालिनी ॥ ७.५०.११ ॥
શરીરોના ઢગલા વહાવતી, લોહીના જળવાળી, રથો નૌકા રૂપ, હાથીરૂપ પર્વતોથી ભરેલી, માણસોના માથાના પથ્થર અને માંસના કાદવવાળી, ફેંકાયેલાં અનેક શસ્ત્રોની માળા પહેરેલી નદી.
7.50.12
भयावहा वैतरणीव दुस्तरा ।
प्रवर्तिता योधवरैस्तदा नदी।
उवाह मध्येन रणाजिरे भृशं ।
भयावहा दीनमृतप्रवाहिनी ॥ ७.५०.१२ ॥
વૈતરણીની જેમ ભયાનક અને પાર કરવી મુશ્કેલ, ત્યારે શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓએ વહાવેલી નદી, રણભૂમિની મધ્યમાં અતિશય વહી, ભય લાવનારી, દીન મૃતોને વહાવનારી.
7.50.13
पिबन्ति च स्नान्ति च यत्र दुर्दृशाः ।
पिशाचसङ्घास्तु नदन्ति भैरवाः।
सुनन्दिताः प्रणभृतां क्षयंकराः ।
समानभक्षाः श्वसृगालपक्षिणः ॥ ७.५०.१३ ॥
જ્યાં ભયાનક રૂપવાળા પિશાચ-ટોળાં પીએ છે અને સ્નાન કરે છે, અને ભયંકર ગર્જના કરે છે; પ્રાણીઓનો વિનાશ કરનારા, અત્યંત હર્ષિત, કૂતરા, શિયાળ અને પક્ષીઓ સાથે એક જ ભોજન કરનારા.
7.50.14
तथा तदायोधनमुग्रदर्शनं ।
निशामुखे पितृपतिराष्ट्रवर्धनम्।
निरीक्षमाणः शनकैर्जहुर्नराः ।
समुत्थिता नृत्तकबन्धसङ्कुलम् ॥ ७.५०.१४ ॥
તેમ એ રણભૂમિ, જોવામાં ભયાનક, રાત્રિના આરંભે યમરાજના રાજ્યને વધારતી; લોકો ધીમે ધીમે તેને જોતા ચાલ્યા ગયા, ઊભા થયેલા નાચતા ધડોથી ભરેલી.
7.50.15
अपेतविध्वस्तमहार्हभूषणं ।
निपातितं शक्रसमं महाबलम्।
रणेऽभिमन्युं ददृशुस्तदा जना ।
व्यपोढहव्यं सदसीव पावकम् ॥ ७.५०.१५ ॥
કિંમતી આભૂષણો ખરી પડીને વિખરાયેલાં હતાં, ઇન્દ્ર સમાન મહાબળવાન અભિમન્યુને રણમાં પડેલો ત્યારે લોકોએ જોયો, આહુતિ હટાવેલા સભાના અગ્નિની જેમ.