ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.50.1
वयं तु प्रवरं हत्वा तेषां तैः शरपीडिताः ।
निवेशायाभ्युपायामः सायाह्ने रुधिरोक्षिताः ॥ ७.५०.१ ॥
ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਮੁੜੇ।
7.50.2
निरीक्षमाणास्तु वयं परे चायोधनं शनैः ।
अपयाता महाराज ग्लानिं प्राप्ता विचेतसः ॥ ७.५०.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਅਸੀਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਰਣਭੂਮੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ; ਥਕੇ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ।
7.50.3
ततो निशाया दिवसस्य चाशिवः ।
शिवारुतैः सन्धिरवर्तताद्भुतः।
कुशेशयापीडनिभे दिवाकरे ।
विलम्बमानेऽस्तमुपेत्य पर्वतम् ॥ ७.५०.३ ॥
ਫਿਰ ਰਾਤ ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸੰਧਿਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸ਼ੁਭ ਚੀਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਸੰਧਿਆ ਆਈ; ਕਮਲਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਸੂਰਜ ਝੁਕ ਕੇ ਅਸਤਾਚਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.50.4
वरासिशक्त्यृष्टिवरूथचर्मणां ।
विभूषणानां च समाक्षिपन्प्रभाः।
दिवं च भूमिं च समानयन्निव ।
प्रियां तनुं भानुरुपैति पावकम् ॥ ७.५०.४ ॥
ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਬਰਛੀਆਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ, ਢਾਲਾਂ, ਚਮੜੇ ਦੇ ਕਵਚਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਖਿੰਡਾਉਂਦਾ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਜਿਵੇਂ, ਸੂਰਜ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
7.50.5
महाभ्रकूटाचलशृङ्गसन्निभै… ।
र्गजैरनेकैरिव वज्रपातितैः।
सवैजयन्त्यङ्कुशवर्मयन्तृभि… ।
र्निपातितैर्नष्टगतिश्चिता क्षितिः ॥ ७.५०.५ ॥
ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ-ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹਾਥੀ, ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਹੋਣ, ਝੰਡਿਆਂ, ਅੰਕੁਸ਼, ਕਵਚ ਅਤੇ ਮਹਾਵਤਾਂ ਸਮੇਤ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਸਨ; ਗਤੀ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
7.50.6
हतेश्वरैश्चूर्णितचक्रकूबरै… ।
र्हताश्वसूतैर्विपताककेतुभिः।
महारथैर्भूः शुशुभे विचूर्णितैः ।
पुरैरिवामित्रहतैर्नराधिप ॥ ७.५०.६ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾੜੇ ਗਏ ਨਗਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਨਾਇਕਾਂ, ਟੁੱਟੇ ਪਹੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥ-ਕੂਬਰਾਂ, ਮਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰਥੀਆਂ, ਡਿੱਗੀਆਂ ਪਤਾਕਾਂ ਤੇ ਧੁਜਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੋਭਦੀ ਸੀ।
7.50.7
रथाश्वबृन्दैः सहसादिभिर्हतैः ।
प्रविद्धभाण्डाभरणैः पृथग्विधैः।
निरस्तजिह्वादशनान्त्रलोचनै… ।
र्धरा बभौ घोरविरूपदर्शना ॥ ७.५०.७ ॥
ਰਥਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਖਿੱਲਰੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੀਭਾਂ, ਦੰਦਾਂ, ਆਂਦਰਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ … ਧਰਤੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵਿਕਰਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਸੀ।
7.50.8
प्रविद्धवर्माभणाम्बरायुधा ।
विपन्नहस्त्यश्वरथानुगा नराः।
महार्हशय्यास्तरणोचितास्तदा ।
क्षितावनाथा इव शेरते हताः ॥ ७.५०.८ ॥
ਕਵਚ, ਗਹਿਣੇ, ਬਸਤਰ, ਸ਼ਸਤਰ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਨਸ਼ਟ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਂਮੁੱਲੀਆਂ ਸੇਜਾਂ ਤੇ ਵਿਛਾਉਣਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਮਨੁੱਖ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਅਨਾਥਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਏ ਹਨ।
7.50.9
अतीव हृष्टाः श्वशृगालवायसा ।
बकाः सुपर्णाश्च वृकास्तरक्षवः।
वयांस्यसृक्पान्यथ रक्षसां गणाः ।
पिशाचसङ्घाश्च सुदारुणा रणे ॥ ७.५०.९ ॥
ਕੁੱਤੇ, ਗਿੱਦੜ, ਕਾਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ; ਬਗਲੇ, ਗਰੁੜ, ਬਘਿਆੜ, ਤਰਕਸ਼ੂ, ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਗਣ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ।
7.50.10
त्वचो विनिर्भिद्य पिबन्वसामसृक् ।
तथैव मज्जाः पिशितानि चाश्नुवन्।
वपां विलुम्पन्ति हसन्ति गान्ति च ।
प्रकर्षमाणाः कुणपान्यनेकशः ॥ ७.५०.१० ॥
ਚਮੜੀ ਪਾੜ ਕੇ, ਚਰਬੀ ਤੇ ਲਹੂ ਪੀਂਦੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਝ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ, ਵਪਾ ਖਿੱਚਦੇ, ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਗਾਉਂਦੇ, ਅਨੇਕਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਘਸੀਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
7.50.11
शरीरसङ्घाटवहा ह्यसृग्जला ।
रथोडुपा कुञ्जरशैलसङ्कटा।
मनुष्यशीर्षोपलमांसकर्दमा ।
प्रविद्धनानाविधशस्त्रमालिनी ॥ ७.५०.११ ॥
ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਰੋੜ੍ਹਦੀ, ਲਹੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ, ਰੱਥ ਬੇੜੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਹਾਥੀ-ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੀ, ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਨਦੀ।
7.50.12
भयावहा वैतरणीव दुस्तरा ।
प्रवर्तिता योधवरैस्तदा नदी।
उवाह मध्येन रणाजिरे भृशं ।
भयावहा दीनमृतप्रवाहिनी ॥ ७.५०.१२ ॥
ਵੈਤਰਣੀ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਲੰਘਣ ਔਖੀ, ਉਦੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਗਾਈ ਗਈ ਨਦੀ, ਰਣ-ਭੂਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਬਹੁਤ ਵਗੀ, ਭੈ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਦੁਖੀ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵਹਾਉਂਦੀ।
7.50.13
पिबन्ति च स्नान्ति च यत्र दुर्दृशाः ।
पिशाचसङ्घास्तु नदन्ति भैरवाः।
सुनन्दिताः प्रणभृतां क्षयंकराः ।
समानभक्षाः श्वसृगालपक्षिणः ॥ ७.५०.१३ ॥
ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਪੀਂਦੇ ਅਤੇ ਨਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਦੇ ਹਨ; ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਖੁਸ਼, ਕੁੱਤਿਆਂ, ਗਿੱਦੜਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ।
7.50.14
तथा तदायोधनमुग्रदर्शनं ।
निशामुखे पितृपतिराष्ट्रवर्धनम्।
निरीक्षमाणः शनकैर्जहुर्नराः ।
समुत्थिता नृत्तकबन्धसङ्कुलम् ॥ ७.५०.१४ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਰਣ-ਭੂਮੀ, ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ, ਰਾਤ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਯਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਵਧਾਉਂਦੀ; ਲੋਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ ਗਏ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਨੱਚਦੇ ਸਿਰ-ਰਹਿਤ ਧੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।
7.50.15
अपेतविध्वस्तमहार्हभूषणं ।
निपातितं शक्रसमं महाबलम्।
रणेऽभिमन्युं ददृशुस्तदा जना ।
व्यपोढहव्यं सदसीव पावकम् ॥ ७.५०.१५ ॥
ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਮਹਾਬਲੀ ਅਭਿਮਨਿਊ ਰਣ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਸਭਾ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਆਹੂਤੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।