Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.51

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.51.1

हते तस्मिन्महावीर्ये सौभद्रे रथयूथपे ।
विमुक्तरथसन्नाहाः सर्वे निक्षिप्तकार्मुकाः ॥ ७.५१.१ ॥

ସେହି ମହାବୀର୍ୟ, ରଥଯୂଥପତି ସୌଭଦ୍ର ନିହତ ହେଲେ ସମସ୍ତେ ରଥକବଚ ଖୋଲି ଧନୁ ରଖିଦେଲେ।

7.51.2

उपोपविष्टा राजानं परिवार्य युधिष्ठिरम् ।
तदेव युद्धं ध्यायन्तः सौभद्रगतमानसाः ॥ ७.५१.२ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଘେରି ପାଖରେ ବସିଲେ; ସୌଭଦ୍ରରେ ମନ ରଖି ସେହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ହିଁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ।

7.51.3

ततो युधिष्ठिरो राजा विललाप सुदुःखितः ।
ततो युधिष्ठिरो राजा विललाप सुदुःखितः। ॥ ७.५१.३ ॥

ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଳାପ କଲେ। ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଳାପ କଲେ।

7.51.4

अभिमन्यौ हते वीरे भ्रातुः पुत्रे महारथे ।
एनं जित्वा कृपं शल्यं राजानं च सुयोधनम्।
द्रोँणं द्रौणिं महेष्वासं तथैवान्यान्महारथान् ॥ ७.५१.४ ॥

ବୀର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଆମ ଭାଇର ପୁତ୍ର ମହାରଥୀ, ନିହତ ହେଲେ, ଏମାନଙ୍କୁ—କୃପ, ଶଲ୍ୟ, ରାଜା ସୁଯୋଧନ, ଦ୍ରୋଣ, ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୌଣି ଓ ଅନ୍ୟ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ—ଜିତି…

7.51.5

द्रोणानीकमसम्बाधं मम प्रियचिकीर्षया ।
हत्वा शत्रुगणान्वीरानेष शेते महारथः ॥ ७.५१.५ ॥

ମୋ ପ୍ରିୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନାକୁ ବାଧାବିହୀନ ଭାବେ ଭାଙ୍ଗି, ଶତ୍ରୁ ବୀରଗଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଏହି ମହାରଥୀ ଶୋଇଛନ୍ତି।

7.51.6

कृतास्त्रयु द्धकुशलान्महेष्वासान्महाबलान् ।
कुलशः पूणैर्युक्ताञ्छूरान्विख्यातपौरुषान् ॥ ७.५१.६ ॥

ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ, ମହାଧନୁର୍ଧର, ମହାବଳୀ, କୁଳ କୁଳ ଅନୁସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନାସହ ଯୁକ୍ତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପରାକ୍ରମୀ ଶୂରମାନଙ୍କୁ…

7.51.7

द्रोणेन र्प्राहेतं व्यूहमभेद्यममरैरपि ।
अदृष्टपूर्वमस्माभिः पद्मं चक्रायुधप्रियः ॥ ७.५१.७ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଭେଦ୍ୟ ସେ ବ୍ୟୂହ — ଯାହା ଆମେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖି ନ ଥିଲୁ, ପଦ୍ମବ୍ୟୂହ; ଚକ୍ରାୟୁଧଙ୍କ ପ୍ରିୟ (ଅର୍ଜୁନ)।

7.51.8

भित्त्वा मध्यं प्रविष्टोऽसौ गोमध्यमिव केसरी ।
विक्रीडितं रणे तेन निघ्नता वै परान्वरान् ॥ ७.५१.८ ॥

ମଧ୍ୟଭାଗ ଭେଦ କରି ସେ ପ୍ରବେଶ କଲା — ଗାଈ ପଲ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି; ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେ ଖେଳିଲା।

7.51.9

यस्य शूरा महेष्वासाः प्रत्यनीकगता रणे ।
प्रभग्ना विनिवर्तन्ते कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः ॥ ७.५१.९ ॥

ଯାହାର ଶୂର, ମହାଧନୁର୍ଧର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶତ୍ରୁସେନା ଆଡ଼କୁ ଯାଇ ରଣରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଫେରନ୍ତି — ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ।

7.51.10

अत्यन्तशत्रुरस्माकं येन दुःशासनः शरैः ।
क्षिप्रं ह्यभिमुखः सङ्ख्ये विसंज्ञो विमुखीकृतः ॥ ७.५१.१० ॥

ଆମର ପରମ ଶତ୍ରୁ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ, ରଣରେ ସାମ୍ନା ହେବା ମାତ୍ରେ ନିଜ ବାଣରେ ଅଚେତ କରି ପଛକୁ ଫେରାଇଥିବା।

7.51.11

स तीर्त्वा दुस्तरं वीरो द्रोणानीकमहार्णवम् ।
प्राप्य दौःशासनिं कार्ष्णिः प्राप्तो वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.५१.११ ॥

ସେହି ବୀର, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନାରୂପ ଦୁସ୍ତର ମହାସମୁଦ୍ର ପାର ହୋଇ, ଦୁଃଶାସନ ପୁତ୍ରକୁ ପାଇ, ଯମଲୋକ ଗଲା — ସେହି କୃଷ୍ଣପୁତ୍ର।

7.51.12

कथं द्रक्ष्यामि कौन्तेयं सौभद्रे निहतेऽर्जुनम् ।
सुभद्रां वा महाभागां प्रियं पुत्रमपश्यतीम् ॥ ७.५१.१२ ॥

ସୌଭଦ୍ର ନିହତ ହେଲେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମୁଁ କିପରି ଦେଖିବି? ଆଉ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରକୁ ନ ଦେଖୁଥିବା ମହାଭାଗା ସୁଭଦ୍ରାକୁ କିପରି ଦେଖିବି?

7.51.13

हतवत्सां यथा धेनुं तद्दृर्शनकृतोन्मुखीम् ।
किंस्विद्वक्ष्याम्यपेतार्थमक्लिष्टमसमञ्जसम्।
तावुभौ प्रतिवक्ष्यामि हृषीकेशधनञ्जयौ ॥ ७.५१.१३ ॥

ବାଛୁରୀ ମରିଯାଇଥିବା ଗାଈ ଯେପରି ତାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ରହେ, ସେହିପରି ମୁଁ ନିରର୍ଥକ, ଅସଂଗତ କଥା କିପରି କହିବି? ସେଇ ଦୁଇଜଣ, ହୃଷୀକେଶ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେବି।

7.51.14

अहमेव सुभद्रायाः केशवार्जुनयोरपि ।
प्रियकामो जयाकाङ्क्षी कृतवानिदमप्रियम् ॥ ७.५१.१४ ॥

ମୁଁ ହିଁ ସୁଭଦ୍ରା ଓ କେଶବ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛାକରି, ଜୟ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଏହି ଅପ୍ରିୟ କର୍ମ କଲି।

7.51.15

न लुब्धो बुध्यते दोषाँल्लोभान्मोहात्प्रवर्तते ।
मधुलिप्सुर्हि नापश्यं प्रपातमहमीदृशम् ॥ ७.५१.१५ ॥

ଲୋଭୀ ଲୋକ ଦୋଷ ବୁଝେ ନାହିଁ; ଲୋଭ ଓ ମୋହରୁ ସେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଏ। ମଧୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ମୁଁ ଏପରି ପତନ ଦେଖି ନ ଥିଲି।

7.51.16

यो हि भोज्ये पुरस्कार्यो यानेषु शयनेषु च ।
भूषणेषु च सोऽस्माभिर्बालो युधि पुरस्कृतः ॥ ७.५१.१६ ॥

ଭୋଜନ, ଯାନ, ଶଯ୍ୟା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଆମେ ଯାହାକୁ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ ଥିଲା, ସେହି ବାଳକକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଆଗକୁ କରିଦେଲୁ।

7.51.17

कथं हि बालस्तरुणो युद्धानामविशारदः ।
सदश्व इव सम्बाधे विषमे क्षेममर्हति ॥ ७.५१.१७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନଭିଜ୍ଞ ଏହି ଯୁବ ବାଳକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଷମ ସ୍ଥାନରେ ଭଲ ଘୋଡ଼ା ପରି କିପରି କ୍ଷେମ ପାଇପାରିବ?

7.51.18

नो चेद्धि वयमप्येनं महीमनुशयीमहि ।
बीभत्सोः कोपदीप्तस्य दग्धाः कृपणचक्षुषा ॥ ७.५१.१८ ॥

ନ ହେଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହାସହ ଭୂମିରେ ଶୋଇଥାନ୍ତୁ; କ୍ରୋଧରେ ଜଳୁଥିବା ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଦୀନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆମେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥାନ୍ତୁ।

7.51.19

अलुब्धो मितमान्हीमान्क्षमावान्रूपवान्बली ।
वपुष्मान्मानकृद्वीरः प्रियः सत्यपराक्रमः ॥ ७.५१.१९ ॥

ସେ ଲୋଭରହିତ, ମିତଭାଷୀ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ସୁନ୍ଦର, ବଳବାନ, ସୁଗଠିତ ଶରୀରଧାରୀ, ସମ୍ମାନଦାତା, ବୀର, ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସତ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ।

7.51.20

यस्य श्लाघन्ति विबुधाः कर्माण्यूर्जितकर्मणः ।
निवातकवचाञ्जघ्ने कालकेयांश्च वीर्यवान् ॥ ७.५१.२० ॥

ଯାହାର ବଳବାନ କର୍ମକୁ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେହି ପରାକ୍ରମୀ ବୀର ନିବାତକବଚ ଓ କାଳକେୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।

7.51.21

महेन्द्रशत्रवो येन हिरण्यपुरवासिनः ।
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण पौलोभाः सगणा हताः ॥ ७.५१.२१ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ହିରଣ୍ୟପୁରବାସୀ ପୌଲୋମମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଗଣ ସହିତ ଆଖି ପଲକ ମାରିବା ସମୟରେ ଯିଏ ବଧ କରିଥିଲେ।

7.51.22

परेभ्योऽप्यभयार्थिभ्यो यो ददात्यभयं विभुः ।
तस्यास्माभिर्न शकितस्त्रातुमप्यात्मजो बली ॥ ७.५१.२२ ॥

ଶତ୍ରୁଙ୍କଠାରୁ ଅଭୟ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ଅଭୟ ଦିଅନ୍ତି, ସେହି ବଳବାନ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲୁ ନାହିଁ।

7.51.23

भयं तु सुमहत्प्राप्तं धार्तराष्ट्रान्महाबलान् ।
पार्थः पुत्रवधात्क्रुद्धः कौरवाञ्शोषयिष्यति ॥ ७.५१.२३ ॥

ମହାବଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତି ବଡ଼ ଭୟ ଆସିଛି; ପୁତ୍ରବଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାର୍ଥ କୌରବମାନଙ୍କୁ ଶୁଖାଇ ଦେବେ।

7.51.24

क्षुद्रः क्षुद्रसहायश्च स्वपक्षक्षयकारकः ।
व्यक्तं दुर्योधनो दृष्ट्वा शोचन्हास्यति जीवितं ॥ ७.५१.२४ ॥

କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ସହାୟକ ଥିବା, ନିଜ ପକ୍ଷର ବିନାଶର କାରଣ ହୋଇଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖି ଶୋକ କରି ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।

7.51.25

न मे जयः प्रीतिकरो न राज्यं ।
न चामरत्वं न सुरैः सलोकता।
इमं समीक्ष्याप्रतिवीर्यपौरुषं ।
निपातितं देववरात्मजात्मजम् ॥ ७.५१.२५ ॥

ମୋତେ ବିଜୟ ପ୍ରୀତିକର ନୁହେଁ, ରାଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ଅମରତ୍ୱ ନୁହେଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗବାସ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଅପ୍ରତିମ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୌରୁଷ ଥିବା, ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ କନ୍ୟାର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପତିତ ଦେଖି (ଏସବୁ ମୋତେ ସୁଖକର ନୁହେଁ)।