మహాభారతం · అధ్యాయం 7.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.51.1
हते तस्मिन्महावीर्ये सौभद्रे रथयूथपे ।
विमुक्तरथसन्नाहाः सर्वे निक्षिप्तकार्मुकाः ॥ ७.५१.१ ॥
ఆ మహాపరాక్రమశాలి, రథయూథాధిపతి అయిన సౌభద్రుడు హతుడైనప్పుడు, అందరూ రథకవచాలను విప్పి విల్లులను పడవేశారు.
7.51.2
उपोपविष्टा राजानं परिवार्य युधिष्ठिरम् ।
तदेव युद्धं ध्यायन्तः सौभद्रगतमानसाः ॥ ७.५१.२ ॥
వారందరూ రాజు యుధిష్ఠిరుని చుట్టుముట్టి దగ్గర కూర్చుని, సౌభద్రుని మీదే మనసు నిలిపి ఆ యుద్ధాన్నే ధ్యానిస్తూ ఉన్నారు.
7.51.3
ततो युधिष्ठिरो राजा विललाप सुदुःखितः ।
ततो युधिष्ठिरो राजा विललाप सुदुःखितः। ॥ ७.५१.३ ॥
అప్పుడు అత్యంత దుఃఖితుడైన రాజు యుధిష్ఠిరుడు విలపించాడు. అప్పుడు అత్యంత దుఃఖితుడైన రాజు యుధిష్ఠిరుడు విలపించాడు.
7.51.4
अभिमन्यौ हते वीरे भ्रातुः पुत्रे महारथे ।
एनं जित्वा कृपं शल्यं राजानं च सुयोधनम्।
द्रोँणं द्रौणिं महेष्वासं तथैवान्यान्महारथान् ॥ ७.५१.४ ॥
వీరుడైన అభిమన్యుడు, మన సోదరుని కుమారుడైన మహారథుడు, హతుడైనప్పుడు, వీరిని—కృపుని, శల్యుని, రాజు సుయోధనుని, ద్రోణుని, మహాధనుర్ధరుడైన ద్రౌణిని, ఇతర మహారథులను—జయించి…
7.51.5
द्रोणानीकमसम्बाधं मम प्रियचिकीर्षया ।
हत्वा शत्रुगणान्वीरानेष शेते महारथः ॥ ७.५१.५ ॥
నా ప్రియాన్ని చేయాలనే కోరికతో, ద్రోణుని సైన్యాన్ని అడ్డులేకుండా ఛేదించి, శత్రు వీరగణాలను చంపి, ఈ మహారథుడు పడి ఉన్నాడు.
7.51.6
कृतास्त्रयु द्धकुशलान्महेष्वासान्महाबलान् ।
कुलशः पूणैर्युक्ताञ्छूरान्विख्यातपौरुषान् ॥ ७.५१.६ ॥
అస్త్రవిద్యలో నిపుణులు, యుద్ధకౌశలం కలవారు, మహాధనుర్ధరులు, మహాబలులు, కులాల వారీగా పూర్ణ సేనలతో కూడినవారు, ప్రసిద్ధ పరాక్రమం గల శూరులను…
7.51.7
द्रोणेन र्प्राहेतं व्यूहमभेद्यममरैरपि ।
अदृष्टपूर्वमस्माभिः पद्मं चक्रायुधप्रियः ॥ ७.५१.७ ॥
ద్రోణుడు రచించిన, దేవతలకూ భేదించరాని ఆ వ్యూహం — మనం ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడని పద్మవ్యూహం; చక్రాయుధునికి ప్రియుడైనవాడు (అర్జునుడు).
7.51.8
भित्त्वा मध्यं प्रविष्टोऽसौ गोमध्यमिव केसरी ।
विक्रीडितं रणे तेन निघ्नता वै परान्वरान् ॥ ७.५१.८ ॥
మధ్య భాగాన్ని ఛేదించి అతడు లోపలికి ప్రవేశించాడు — ఆవుల మందలో సింహం వలె; యుద్ధంలో శత్రువులలోని శ్రేష్ఠులను చంపుతూ అతడు ఆడుకున్నాడు.
7.51.9
यस्य शूरा महेष्वासाः प्रत्यनीकगता रणे ।
प्रभग्ना विनिवर्तन्ते कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः ॥ ७.५१.९ ॥
ఎవరి శూరులైన మహాధనుర్ధరులు శత్రుసేనను ఎదిరించి యుద్ధంలో ఓడిపోయి వెనుదిరుగుతున్నారో — వారు అస్త్రవిద్యలో నిపుణులు, యుద్ధమదంతో మత్తులైనవారు.
7.51.10
अत्यन्तशत्रुरस्माकं येन दुःशासनः शरैः ।
क्षिप्रं ह्यभिमुखः सङ्ख्ये विसंज्ञो विमुखीकृतः ॥ ७.५१.१० ॥
మన అత్యంత శత్రువైన దుఃశాసనుడిని, యుద్ధంలో ఎదురుపడగానే తన బాణాలతో స్పృహ తప్పించి వెనుదిరిగేలా చేసినవాడు.
7.51.11
स तीर्त्वा दुस्तरं वीरो द्रोणानीकमहार्णवम् ।
प्राप्य दौःशासनिं कार्ष्णिः प्राप्तो वैवस्वतक्षयम् ॥ ७.५१.११ ॥
ఆ వీరుడు, ద్రోణుని సేనయనే దాటరాని మహాసముద్రాన్ని దాటి, దుఃశాసనుని కుమారుని చేరి, యముని లోకానికి చేరాడు — ఆ కృష్ణుని కుమారుడు.
7.51.12
कथं द्रक्ष्यामि कौन्तेयं सौभद्रे निहतेऽर्जुनम् ।
सुभद्रां वा महाभागां प्रियं पुत्रमपश्यतीम् ॥ ७.५१.१२ ॥
సౌభద్రుడు చంపబడిన తర్వాత కుంతీపుత్రుడైన అర్జునుడిని నేను ఎలా చూడగలను? తన ప్రియ కుమారుడిని చూడలేని మహాభాగ సుభద్రను ఎలా చూడగలను?
7.51.13
हतवत्सां यथा धेनुं तद्दृर्शनकृतोन्मुखीम् ।
किंस्विद्वक्ष्याम्यपेतार्थमक्लिष्टमसमञ्जसम्।
तावुभौ प्रतिवक्ष्यामि हृषीकेशधनञ्जयौ ॥ ७.५१.१३ ॥
దూడ చనిపోయిన ఆవు దానిని చూడాలని ఆశించినట్లు, ప్రయోజనం లేని, అసంబద్ధమైన మాటను నేను ఎలా చెప్పగలను? ఆ ఇద్దరికీ, హృషీకేశునికీ ధనంజయునికీ, నేను సమాధానం చెబుతాను.
7.51.14
अहमेव सुभद्रायाः केशवार्जुनयोरपि ।
प्रियकामो जयाकाङ्क्षी कृतवानिदमप्रियम् ॥ ७.५१.१४ ॥
నేనే సుభద్రకు, కేశవునికి, అర్జునునికి కూడా ప్రియాన్ని కోరి, విజయాన్ని ఆశించి, ఈ అప్రియమైన పనిని చేశాను.
7.51.15
न लुब्धो बुध्यते दोषाँल्लोभान्मोहात्प्रवर्तते ।
मधुलिप्सुर्हि नापश्यं प्रपातमहमीदृशम् ॥ ७.५१.१५ ॥
లోభి దోషాలను గ్రహించడు; లోభం, మోహం వల్ల అతడు ప్రవర్తిస్తాడు. తేనెను కోరిన నేను ఇలాంటి పతనాన్ని చూడలేదు.
7.51.16
यो हि भोज्ये पुरस्कार्यो यानेषु शयनेषु च ।
भूषणेषु च सोऽस्माभिर्बालो युधि पुरस्कृतः ॥ ७.५१.१६ ॥
భోజనంలో, వాహనాలలో, శయ్యలలో, ఆభరణాలలో మనచేత ముందుగా గౌరవించబడవలసినవాడు ఎవరో, ఆ బాలుడు యుద్ధంలో మనచేత ముందుంచబడ్డాడు.
7.51.17
कथं हि बालस्तरुणो युद्धानामविशारदः ।
सदश्व इव सम्बाधे विषमे क्षेममर्हति ॥ ७.५१.१७ ॥
యుద్ధాలలో అనుభవం లేని ఈ యువ బాలుడు, ఇరుకైన, ఒడుదొడుకుల స్థలంలో మంచి గుర్రంలా ఎలా క్షేమాన్ని పొందగలడు?
7.51.18
नो चेद्धि वयमप्येनं महीमनुशयीमहि ।
बीभत्सोः कोपदीप्तस्य दग्धाः कृपणचक्षुषा ॥ ७.५१.१८ ॥
లేకుంటే మనం కూడా ఇతనితో కలిసి భూమిపై పడుకుని ఉండేవారం; కోపంతో మండుతున్న బీభత్సుని (అర్జునుని) దీనమైన చూపుతో మనం దగ్ధమై ఉండేవారం.
7.51.19
अलुब्धो मितमान्हीमान्क्षमावान्रूपवान्बली ।
वपुष्मान्मानकृद्वीरः प्रियः सत्यपराक्रमः ॥ ७.५१.१९ ॥
అతడు లోభం లేనివాడు, మితంగా ఉండేవాడు, సిగ్గుగలవాడు, ఓర్పుగలవాడు, అందగాడు, బలవంతుడు, చక్కని దేహం కలవాడు, గౌరవం ఇచ్చేవాడు, వీరుడు, ప్రియుడు, సత్యమైన పరాక్రమం కలవాడు.
7.51.20
यस्य श्लाघन्ति विबुधाः कर्माण्यूर्जितकर्मणः ।
निवातकवचाञ्जघ्ने कालकेयांश्च वीर्यवान् ॥ ७.५१.२० ॥
బలమైన కార్యాలు చేసిన వాడి కార్యాలను దేవతలు ప్రశంసిస్తారు; ఆ పరాక్రమవంతుడు నివాతకవచులను, కాలకేయులను సంహరించాడు.
7.51.21
महेन्द्रशत्रवो येन हिरण्यपुरवासिनः ।
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण पौलोभाः सगणा हताः ॥ ७.५१.२१ ॥
ఇంద్రుని శత్రువులు, హిరణ్యపురవాసులైన పౌలోమలను, వారి గణాలతో సహా కన్ను రెప్పవేసేంతలో అతడు సంహరించాడు.
7.51.22
परेभ्योऽप्यभयार्थिभ्यो यो ददात्यभयं विभुः ।
तस्यास्माभिर्न शकितस्त्रातुमप्यात्मजो बली ॥ ७.५१.२२ ॥
శత్రువుల నుండి అభయాన్ని కోరేవారికి కూడా అభయం ఇచ్చే సమర్థుడు, ఆ బలవంతుడైన కుమారుడిని మేము కాపాడలేకపోయాము.
7.51.23
भयं तु सुमहत्प्राप्तं धार्तराष्ट्रान्महाबलान् ।
पार्थः पुत्रवधात्क्रुद्धः कौरवाञ्शोषयिष्यति ॥ ७.५१.२३ ॥
మహాబలులైన ధార్తరాష్ట్రులకు గొప్ప భయం ప్రాప్తించింది; కుమారుని వధతో కోపించిన పార్థుడు కౌరవులను ఎండగొట్టి నశింపజేస్తాడు.
7.51.24
क्षुद्रः क्षुद्रसहायश्च स्वपक्षक्षयकारकः ।
व्यक्तं दुर्योधनो दृष्ट्वा शोचन्हास्यति जीवितं ॥ ७.५१.२४ ॥
అల్పుడు, అల్పులైన సహాయకులు కలవాడు, తన పక్షానికే వినాశం తెచ్చేవాడు అయిన దుర్యోధనుడు ఇది స్పష్టంగా చూసి శోకిస్తూ తన ప్రాణాన్ని విడుస్తాడు.
7.51.25
न मे जयः प्रीतिकरो न राज्यं ।
न चामरत्वं न सुरैः सलोकता।
इमं समीक्ष्याप्रतिवीर्यपौरुषं ।
निपातितं देववरात्मजात्मजम् ॥ ७.५१.२५ ॥
నాకు విజయం ఆనందం కలిగించదు, రాజ్యం కాదు, అమరత్వం కాదు, దేవతలతో స్వర్గలోక వాసమూ కాదు. సాటిలేని శౌర్యపరాక్రమాలు గల ఇతడు, దేవశ్రేష్ఠుని కుమార్తె కుమారుడు, కూలిపోవడం చూస్తుంటే (ఇవేవీ నాకు సంతోషం కలిగించవు).