મહાભારત · અધ્યાય 7.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.54.1
विनीय दुःकमबला आत्मन्येव प्रजापतिम् ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा लतेवावर्जिता पुनः ॥ ७.५४.१ ॥
દુઃખને અંદર જ દબાવીને તે અબળા, હાથ જોડીને, પ્રજાપતિને ફરી બોલી, વાંકી વાળેલી વેલ જેવી.
7.54.2
त्वया सृष्टा कथं नारी ईदृशी वदतां वर ।
क्रूरं कर्माहितं कुर्यां मूढेव परिजानती ॥ ७.५४.२ ॥
હે વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તમે આવી સ્ત્રી કેવી રીતે સર્જી? જાણતી હોવા છતાં મૂઢની જેમ શું હું ક્રૂર અને અહિતકર કર્મ કરું?
7.54.3
बिभेम्यहमधर्माद्धि प्रसीद भगवन्प्रभो ।
प्रियान्पुत्रान्वयस्यांश्च भातृन्मातॄः पितॄन्पतीन् ॥ ७.५४.३ ॥
હું અધર્મથી ડરું છું. હે ભગવન્, હે પ્રભો, પ્રસન્ન થાઓ. પ્રિય પુત્રો, મિત્રો, ભાઈઓ, માતાઓ, પિતાઓ અને પતિઓ વિશે હું ડરું છું.
7.54.4
अपध्यास्यन्ति ये देव मृतांस्तेभ्यो बिभेम्यहम् ।
कृपणानां हि रुदतां ये पतन्त्यश्रुबिन्दवः ॥ ७.५४.४ ॥
હે દેવ, મૃતકોને શાપ આપનારાઓથી હું ડરું છું; દીન રડતા લોકોના આંસુનાં બિંદુ પડે છે, તેનાથી પણ હું ડરું છું.
7.54.5
तेभ्योऽहं भगवन्भीता शरणं त्वाऽहमागता ।
यमस्य भवनं देव गच्छेयं न सुरोत्तम ॥ ७.५४.५ ॥
તેમનાથી ભયભીત થઈને, હે ભગવન્, હું તમારી શરણે આવી છું. હે દેવ, હે સુરોત્તમ, હું યમના ભવને ન જાઉં.
7.54.6
कायेन विनयोपेता मूर्ध्नोदग्रनखेन च ।
एतदिच्छाम्यहं कामं त्वत्तो लोकपितामह ॥ ७.५४.६ ॥
શરીરથી વિનયશીલ, માથાથી (નમીને) અને ઊંચા નખ સાથે હું તમારી પાસે આ જ ઇચ્છું છું, હે લોકપિતામહ.
7.54.7
इच्छेयं त्वत्प्रसादाद्धि तपस्तप्तुं प्रजेश्वर ।
प्रदिशेमं वरं देव त्वं मह्यं भगवन्प्रभो ॥ ७.५४.७ ॥
હે પ્રજાપતિ, આપની કૃપાથી હું તપ કરવા ઇચ્છું છું. હે દેવ, હે ભગવાન, હે પ્રભુ, મને આ વર આપો.
7.54.8
त्वया ह्युक्ता गमिष्यामि धेनुकाश्रममुत्तमम् ।
तत्र तप्स्ये तपस्तीत्रं तवैवाराधने रता ॥ ७.५४.८ ॥
આપના કહેવા મુજબ હું ઉત્તમ ધેનુકાશ્રમમાં જઈશ. ત્યાં કેવળ આપની આરાધનામાં લીન થઈને કઠોર તપ કરીશ.
7.54.9
न हि शक्ष्यामि देवेश प्राणान्प्राणभृतां प्रियान् ।
हर्तुं विलपमानानामधर्मादभिरक्ष माम् ॥ ७.५४.९ ॥
હે દેવેશ, વિલાપ કરતાં પ્રાણીઓના પ્રિય પ્રાણ હરવા હું સમર્થ નથી. અધર્મથી મારી રક્ષા કરો.
7.54.10
मृत्यो सङ्कल्पिताऽसि त्वं प्रजासंहारहेतुना ।
गच्छ संहर सर्वास्त्वं प्रजा मा ते विचारणा ॥ ७.५४.१० ॥
હે મૃત્યુ, પ્રજાઓના સંહાર માટે જ તને સંકલ્પિત કરવામાં આવી છે. જા, સર્વ પ્રજાનો સંહાર કર; તારા મનમાં સંકોચ ન હોય.
7.54.11
भविता त्वेतदेवं हि नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
भव त्वनिन्दिता लोके कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.५४.११ ॥
આ એમ જ થશે; આ કદી અન્યથા નહીં થાય. જગતમાં તું નિંદારહિત રહીશ; મારું વચન પાળ.
7.54.12
एवमुक्ता भगवता प्राञ्जलिश्चाप्यवाङ्मुखी ।
संहारे नाकरोद्बुद्धिं प्रजानां हितकाम्यया ॥ ७.५४.१२ ॥
ભગવાને આ પ્રમાણે કહ્યું ત્યારે તે હાથ જોડી મુખ નીચું કરીને ઊભી રહી; પ્રજાઓના હિતની ઇચ્છાથી તેણે સંહારમાં મન ન લગાવ્યું.
7.54.13
तूष्णीमासीत्तदा देवः प्रजानामीश्वरेश्वरः ।
प्रसादं चागमत्क्षिप्रमात्मनैव प्रजापतिः ॥ ७.५४.१३ ॥
ત્યારે પ્રજાઓના ઈશ્વરોના ઈશ્વર દેવ મૌન રહ્યા; પ્રજાપતિ પોતે જ તરત પ્રસન્ન થયા.
7.54.14
स्मयमानश्च देवेशो लोकान्सर्वानवेक्ष्य च ।
लोकास्त्वासन्यथापूर्वं दृष्टास्तेनापमन्युना ॥ ७.५४.१४ ॥
સ્મિત કરતાં દેવેશે સર્વ લોકોને જોયા; અપમન્યુએ તે લોકોને પહેલાં જેવા જ જોયા.
7.54.15
निवृत्तरोषे तस्मिंस्तु भगवत्यपराजिते ।
सा कन्याऽपि जगामाऽथ समीपात्तस्य धीमतः ॥ ७.५४.१५ ॥
તે ભગવાન અપરાજિતનો ક્રોધ શાંત થયો ત્યારે, તે કન્યા પણ તે બુદ્ધિમાનની પાસેથી ચાલી ગઈ.
7.54.16
अपमृत्याप्रतिश्रुत्य प्रजासंहरणं तदा ।
त्वरमाणा च राजेन्द्र मृत्युर्धेनुकमभ्यगात् ॥ ७.५४.१६ ॥
હે રાજેન્દ્ર! અપમૃત્યુએ ત્યારે પ્રજાસંહારનું વચન આપ્યું; મૃત્યુ ઉતાવળે ધેનુક પાસે ગયો.
7.54.17
सा तत्र परमं तीव्रं चचार व्रतमुत्तमम् ।
सा तद ह्येकपादेन तस्थौ पद्मानि षोडश ॥ ७.५४.१७ ॥
ત્યાં તેણે પરમ, તીવ્ર, ઉત્તમ વ્રત આચર્યું; એક પગે ઊભી રહી, સોળ કમળો પર.
7.54.18
पञ्च चाब्दानि कारुण्यात्प्रजानां तु हितैषिणी ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यः प्रियेभ्यः सन्निवर्त्य सा ॥ ७.५४.१८ ॥
કરુણાથી અને પ્રજાઓના હિતની ઇચ્છાથી તેણે પાંચ વર્ષ સુધી પોતાની ઇન્દ્રિયોને પ્રિય વિષયોથી પાછી વાળી રાખી.
7.54.19
ततस्त्वेकेन पादेन पुनरन्यानि सप्त वै ।
तस्थौ पद्मानि षट् चैव सप्त चैकं च पार्थिवा ॥ ७.५४.१९ ॥
પછી તે એક પગ પર ઊભી રહી; ફરી અન્ય સાત, છ, સાત અને એક કમળો પર ઊભી રહી, હે રાજન્.
7.54.20
ततः पद्मायुतं तात मृगैः सह चचार सा ।
पुनर्गत्वा ततो नन्दां पुण्यां शीतामलोदकाम् ॥ ७.५४.२० ॥
પછી, હે પ્રિય, તે હરણો સાથે દસ હજાર કમળો વચ્ચે ફરતી રહી; પછી ઠંડા, સ્વચ્છ જળવાળી પવિત્ર નંદા પાસે ફરી ગઈ.
7.54.21
अप्सु वर्षसहस्राणि सप्त चैकं च साऽनयत् ।
धारयित्वा तु नियमं नन्दायां वीतकल्मषा ॥ ७.५४.२१ ॥
પાણીમાં તેણે સાત હજાર વર્ષ અને એક વર્ષ વિતાવ્યાં; નંદામાં નિયમ ધારણ કરીને, પાપરહિત થઈને.
7.54.22
सा पूर्वं कौशिकीं पुण्यां जगाम नियमैधिता ।
तत्र वायुजलाहारा चचार नियमं पुनः ॥ ७.५४.२२ ॥
નિયમોથી દૃઢ થયેલી તે પહેલા પવિત્ર કૌશિકી પાસે ગઈ; ત્યાં વાયુ અને જળનો આહાર લઈ ફરી નિયમનું પાલન કર્યું.
7.54.23
सप्तगङ्गासु सा पुण्या कन्या वेतसकेषु च ।
तपोविशेषैर्बहुभिः कर्षयद्देहमात्मनः ॥ ७.५४.२३ ॥
સાત ગંગાઓમાં અને વેતસની ઝાડીઓમાં તે પવિત્ર કન્યા અનેક વિશેષ તપથી પોતાનું શરીર ક્ષીણ કરતી રહી.
7.54.24
ततो गत्वा तु सा गङ्गां महामेरुं च केवलम् ।
तस्थौ चाश्मेव निश्चेष्टा प्राणायामपरायणा ॥ ७.५४.२४ ॥
પછી તે ગંગા પાસે અને એકલી મહામેરુ પાસે જઈ, પ્રાણાયામમાં તત્પર થઈ પથ્થરની જેમ નિશ્ચળ ઊભી રહી.
7.54.25
पुनर्हिमवतो मूर्ध्नि यत्र देवाः पुराऽयजन् ।
तत्राङ्गुष्ठेन सा तस्थौ निखर्वंल परमा शुभा ॥ ७.५४.२५ ॥
ફરીથી હિમાલયના શિખર પર, જ્યાં પૂર્વે દેવોએ યજ્ઞ કર્યો હતો, ત્યાં તે એક અંગૂઠા પર નિખર્વ કાળ ઊભી રહી; તે પરમ શુભ હતી.
7.54.26
पुष्करेष्वथ गोकर्णे नैमिषे मलये तथा ।
अकर्शयत्स्वकं देहं नियमैर्मानसप्रियैः ॥ ७.५४.२६ ॥
પછી પુષ્કર, ગોકર્ણ, નૈમિષ અને મલયમાં પણ તેણે મનને પ્રિય નિયમોથી પોતાનું શરીર કૃશ કર્યું.
7.54.27
अनन्यदेवता नित्यं दृढभक्ता पितामहे ।
तस्थौ पितामहं चैव तोषयामास धर्मतः ॥ ७.५४.२७ ॥
બીજા દેવને ન માનતાં, સદા દૃઢ ભક્તિથી પિતામહમાં સ્થિર રહીને તે ઊભી રહી અને ધર્મપૂર્વક પિતામહને પ્રસન્ન કર્યા.
7.54.28
ततस्तामब्रवीत्प्रीतो लोकानां प्रभवोऽव्ययः ।
सौम्येन मनसा राजन्प्रीतः प्रीतमनास्तदा ॥ ७.५४.२८ ॥
ત્યારે લોકોના ઉદ્ભવ, અવ્યય એવા તેમણે પ્રસન્ન થઈને તેને કહ્યું; હે રાજન્, ત્યારે તેઓ સૌમ્ય મનથી અને પ્રસન્ન હૃદયે હતા.
7.54.29
मृत्यो किमिदमत्यन्तं तपांसि चरसीति ह ।
ततोऽब्रवीत्पुनर्मृत्युर्भगवन्तं पितामहम् ॥ ७.५४.२९ ॥
"હે મૃત્યુ, તું આટલું અતિશય તપ શા માટે કરે છે?" ત્યારે મૃત્યુએ ફરી ભગવાન પિતામહને કહ્યું.
7.54.30
नाऽहं हन्यां प्रजा देव स्वस्थाश्चाक्रोशतीस्तथा ।
एतदिच्छामि सर्वेश त्वत्तो वरमहं प्रभो ॥ ७.५४.३० ॥
"હે દેવ, હું સ્વસ્થ પ્રાણીઓને અને રડતા પ્રાણીઓને મારું નહીં; હે સર્વેશ, હે પ્રભુ, તમારી પાસેથી હું આ વર ઇચ્છું છું."
7.54.31
अधर्मभयभीताऽस्मि ततोऽहं तप आस्थिता ।
भीतायास्तु महाभाग प्रयच्छाभयमव्यय ॥ ७.५४.३१ ॥
અધર્મના ભયથી હું ડરેલી છું, તેથી મેં તપનો આશ્રય લીધો છે. હે મહાભાગ, ભયભીતને અભય આપો, હે અવ્યય.
7.54.32
आर्ता चानागसी नारी याचामि भव मे गतिः ।
तामब्रवीत्ततो देवो भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ७.५४.३२ ॥
હું પીડિત અને નિર્દોષ સ્ત્રી છું; પ્રાર્થના કરું છું, તમે મારો આશ્રય બનો. ત્યારે ભૂત-ભવ્ય-ભવિષ્યના જ્ઞાતા દેવે તેને કહ્યું.
7.54.33
अधर्मो नास्ति ते मृत्यो संहरन्त्या इमाः प्रजाः ।
मया चोक्तं मृषा भद्रे भविता न कथञ्चन ॥ ७.५४.३३ ॥
હે મૃત્યુ, આ પ્રજાઓનો સંહાર કરતી તને અધર્મ નથી. હે ભદ્રે, મેં કહેલું કંઈ પણ રીતે અસત્ય નહીં થાય.
7.54.34
तस्मात्संहर कल्याणि प्रजाः सर्वाश्चतुर्विधाः ।
धर्मः सनातनश्च त्वां सर्वथा पावयिष्यति ॥ ७.५४.३४ ॥
તેથી હે કલ્યાણી, ચાર પ્રકારની સર્વ પ્રજાઓનો સંહાર કર. સનાતન ધર્મ તને સર્વથા પવિત્ર કરશે.
7.54.35
लोकपालो यमश्चैव सहाया व्याधयश्च ते ।
अहं च विबुधाश्चैव पुनर्दास्याम ते वरम् ॥ ७.५४.३५ ॥
લોકપાલ યમ અને તારા સહાયક વ્યાધિઓ, હું અને દેવતાઓ પણ ફરી તને વરદાન આપીશું.
7.54.36
यथा त्वमेनसा मुक्ता विरजाः ख्यातिमेष्यसि ।
सैवमुक्ता महाराज कृताञ्जलिरिदं विभुम्। ॥ ७.५४.३६ ॥
તું પાપથી મુક્ત થઈ, નિર્મળ બનીને કીર્તિ પામીશ. હે મહારાજ, એમ કહેવાયેલી તેણે હાથ જોડીને એ વિભુને આ કહ્યું.
7.54.37
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं प्रसाद्य शिरसा तदा ।
यद्येवमेतत्कर्तव्यं धर्मतो नास्त्यतो भयम् ॥ ७.५४.३७ ॥
ત્યારે તેણે માથું નમાવીને પ્રાર્થના કરીને ફરી આ વચન કહ્યું: જો આમ જ કરવાનું હોય, તો ધર્મની દૃષ્ટિએ તેમાં ભય નથી.
7.54.38
तवाज्ञा मूर्ध्नि मे न्यस्ता यत्ते वक्ष्यामि तच्छृणु ।
लोभः क्रोधोऽभ्यसूयेर्ष्या द्रोहो मोहश्च देहिनां ॥ ७.५४.३८ ॥
તમારી આજ્ઞા મેં મસ્તક પર ધારણ કરી છે; હું જે કહું છું તે સાંભળો: દેહધારીઓમાં લોભ, ક્રોધ, અસૂયા, ઈર્ષ્યા, દ્રોહ અને મોહ ઉત્પન્ન થાય છે.
7.54.39
अहूश्चान्योन्यपरुषा देहं भिन्द्युः पृथिग्वधाः ।
तथा भविष्यते मृत्यो साधु संहर भोः प्रजाः।
अधर्मस्ते न भविता नापध्यास्याम्यहं शुभे ॥ ७.५४.३९ ॥
તેઓ એકબીજા પ્રત્યે કઠોર થઈ જુદા જુદા વધો વડે શરીર કાપશે; હે મૃત્યુ, એમ જ થશે. હે પ્રજાઓ, સારી રીતે સંહાર કરો. હે શુભે, તને અધર્મ નહીં થાય; હું શાપ નહીં આપું.
7.54.40
यान्यश्रुबिन्दूनि करे ममासं… ।
स्ते व्याधयः प्राणिनामात्मजाताः।
ते मारयिष्यन्ति नरान्गतासू… ।
न्नाधर्मस्ते भविता मा स्म भैषीः ॥ ७.५४.४० ॥
મારા હાથમાં જે આંસુનાં બિંદુઓ હતા… તે પ્રાણીઓમાંથી જન્મેલા રોગ છે; તે પ્રાણ ગયેલા માણસોને મારશે… તને અધર્મ નહીં થાય; ડરીશ નહીં.
7.54.41
नाधर्मस्ते भविता प्राणिनां वै ।
त्वं वै धर्मस्त्वं हि धर्मस्य चेशा।
धर्म्या भूत्वा धर्मनित्या धरित्री ।
तस्मात्प्राणान्सर्वथेमान्नियच्छ ॥ ७.५४.४१ ॥
પ્રાણીઓ માટે તારાથી અધર્મ થશે નહીં; તું જ ધર્મ છે, અને તું જ ધર્મની સ્વામિની છે. ધર્મશીલ થઈને, સદા ધર્મમાં સ્થિર ધરિત્રી બન; તેથી આ પ્રાણોને સર્વ રીતે નિયંત્રિત કર.
7.54.42
मिथ्यावृत्तं मारयिष्यत्यधर्मः ॥ ७.५४.४२ ॥
જૂઠું આચરણ કરનારને અધર્મ મારી નાખશે.
7.54.43
तेनात्मानं पावयस्वात्मना त्वं ।
पापेऽऽत्मानं मज्जयिष्यन्त्यसत्यात्।
तस्मात्कामं रोषमप्यागतं त्वं ।
सन्त्यज्यान्तः संहरस्वेति जीवान् ॥ ७.५४.४३ ॥
તેથી તું પોતે જ પોતાને શુદ્ધ કર. પાપ અને અસત્યમાં તેઓ તારા આત્માને ડુબાડી દેશે. તેથી અંદર ઊઠેલી કામના અને ક્રોધને સંપૂર્ણ ત્યજીને, જીવોને અંદર જ સંહાર કર.
7.54.44
सा वै भीमा मृत्युसंज्ञोपदेशा… ।
च्छापाद्भीता बाढमित्यब्रवीत्तम्।
सा च प्राणं प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ त्यज्य हरत्यसक्ता ॥ ७.५४.४४ ॥
તે ભયંકર મૃત્યુ — મૃત્યુ નામનો ઉપદેશ… — શાપથી ડરીને તેણે તેને કહ્યું, “ઘણું સારું.” જીવોના અંતકાળે કામ અને ક્રોધ ત્યજીને, અનાસક્ત થઈને તે પ્રાણ હરી લે છે.
7.54.45
मृत्युस्त्वेषां व्याधयस्तत्प्रसूता ।
व्याधी रोगो रुज्यते येन जन्तुः।
सर्वेषां च प्राणिनां प्रायणान्ते ।
तस्माच्छोकं माकृथा निष्फलं त्वम् ॥ ७.५४.४५ ॥
મૃત્યુ જ આમનું (વ્યાધિઓનું) મૂળ છે; વ્યાધિઓ તેમાંથી જ જન્મે છે. વ્યાધિ અને રોગથી જીવ પીડાય છે. સર્વ પ્રાણીઓના પ્રયાણના અંતે મૃત્યુ આવે છે. તેથી વ્યર્થ શોક ન કર.
7.54.46
सर्वे देवाः प्राणिभिः प्रायणान्ते ।
गत्वा वृत्ताः सन्निवृत्तास्तथैव।
एवं सर्वे प्राणिनस्तत्र गत्वा ।
वृत्ता देवा मर्त्यवद्राजसिंह ॥ ७.५४.४६ ॥
સર્વ દેવતાઓ પણ પ્રાણીઓ સાથે પ્રયાણના અંતે ત્યાં જઈને, એ જ રીતે પાછા ફરે છે. આમ બધા પ્રાણીઓ ત્યાં જઈને પાછા ફરે છે. હે રાજસિંહ, દેવતાઓ પણ મર્ત્યોની જેમ (એ રીતે જ પાછા ફરે છે).
7.54.47
वायुर्भीमो भीमनादो महौजा ।
भेत्ता देहान्प्राणिनां सर्वगोऽसौ।
नो वा वृत्तिं कदाचि… ।
त्प्राप्नोत्युग्रोऽनन्ततेजोविशिष्टः ॥ ७.५४.४७ ॥
વાયુ ભયંકર છે, ભીષણ ગર્જના કરનાર, મહાબળવાન. પ્રાણીઓના દેહને ભેદનાર, સર્વત્ર ગમન કરનાર તે છે. તે ક્યારેય … (લખાણનો અંતર) … ઉગ્ર છે, અનંત તેજથી વિશિષ્ટ છે.
7.54.48
सर्वे देवा मर्त्यसंज्ञाविशिष्टा… ।
स्तस्मात्पुत्रं माशुचो राजसिंह।
स्वर्गं प्राप्तो मोदते ते तनूजो ।
नित्यं रम्यान्वीरलोकानवाप्य ॥ ७.५४.४८ ॥
બધા દેવો મર્ત્ય નામથી વિશિષ્ટ છે … (લખાણનો અંતર)। તેથી, હે રાજસિંહ, પુત્ર માટે શોક ન કર. સ્વર્ગ પામેલો તારો પુત્ર આનંદ કરે છે, સદા રમણીય વીરલોકો પામીને.
7.54.49
त्यक्त्वा दुःखं सङ्गतः पुण्यकृद्भि… ।
रेषा मृत्युर्देवदिष्टा प्रजानाम्।
प्राप्ते काले संहरन्ती यथाव… ।
त्स्वयं कृता प्राणहरा प्रजानाम् ॥ ७.५४.४९ ॥
દુઃખ ત્યજીને, પુણ્યકર્મીઓ સાથે જોડાઈને … (લખાણનો અંતર)। આ મૃત્યુ દેવોએ પ્રજાઓ માટે નિયત કરી છે. યોગ્ય કાળ આવતાં, જેમ તે હરણ કરે … (લખાણનો અંતર)। પ્રજાઓના પ્રાણ હરનારી આ સ્વયં રચાયેલી છે.
7.54.50
पुत्रान्नष्टाच्छोकमाशु त्यजस्व ॥ ७.५४.५० ॥
ખોવાયેલા પુત્રો માટેનો શોક જલદી ત્યજી દે.
7.54.51
एतच्छ्रुत्वार्थवद्वाक्यं नारदेन प्रकाशितम् ।
उवाचाकम्पनो राजा सखायं नारदं तथा ॥ ७.५४.५१ ॥
નારદે પ્રગટ કરેલાં આ અર્થપૂર્ણ વચનો સાંભળીને, રાજા અકંપને તેમ જ મિત્ર નારદને કહ્યું.
7.54.52
व्यपेतशोकः प्रीतोऽस्मि भगवन्नृषिसत्तम ।
श्रुत्वेतिहासं त्वत्तस्तु कृतार्थोऽस्म्यभिवादये ॥ ७.५४.५२ ॥
હે ભગવન્, હે ઋષિશ્રેષ્ઠ, મારો શોક દૂર થયો છે, હું પ્રસન્ન છું. તમારી પાસેથી આ ઇતિહાસ સાંભળીને હું કૃતાર્થ થયો છું; તમને વંદન કરું છું.
7.54.53
तथोक्तो नारदस्तेन राज्ञा देवर्षिसत्तमः ।
जगाम नन्दनं शीघ्रमशोकवनमात्मनः ॥ ७.५४.५३ ॥
રાજાએ આમ કહ્યા પછી દેવર્ષિઓમાં શ્રેષ્ઠ નારદ તરત નંદન વન તરફ, પોતાના અશોકવન તરફ ચાલ્યા ગયા.
7.54.54
पुण्यं यशस्यं स्वर्ग्यं च धन्यमायुष्यमेव च ।
अस्येतिहासस्य सदा श्रवणं श्रावणं तथा ॥ ७.५४.५४ ॥
આ ઇતિહાસનું શ્રવણ અને શ્રાવણ સદા પુણ્ય, યશ, સ્વર્ગ, શુભ અને દીર્ઘાયુ આપે છે.
7.54.55
एतदर्थपदं श्रुत्वा तदा राजा युधिष्ठिर ।
क्षत्रधर्मं च विज्ञाय शूराणां च परां गतिम्।
सम्प्राप्तोऽसौ महावीर्यः स्वर्गलोकं महारथः ॥ ७.५४.५५ ॥
આ અર્થપદો સાંભળીને ત્યારે રાજા યુધિષ્ઠિરે ક્ષત્રધર્મ અને શૂરોની પરમ ગતિ જાણી. તે મહાપરાક્રમી મહારથી સ્વર્ગલોક પામ્યા.
7.54.56
अभिमन्युः परान्हत्वा प्रमुखे सर्वधन्विनाम् ।
युध्यमानो महेष्वासो हतः सोऽभिमुखो रणे ॥ ७.५४.५६ ॥
અભિમન્યુએ સર્વ ધનુર્ધરોની આગળ શત્રુઓને મારીને, યુદ્ધ કરતાં તે મહાધનુર્ધર રણમાં સામેથી લડતાં માર્યો ગયો.
7.54.57
असिना गदया शक्त्या धनुषा च महारथः ।
विरजाः सोमसूनुः स पुनस्तत्र प्रलीयते ॥ ७.५४.५७ ॥
તલવાર, ગદા, શક્તિ અને ધનુષ્ય ધરાવતો તે મહારથી, નિર્મળ સોમપુત્ર, ત્યાં જ ફરી વિલીન થાય છે.
7.54.58
तस्मात्परां धृतिं कृत्वा भ्रातृभिः सह पाण्डव ।
अप्रमत्तः सुसन्नद्धः शीघ्रं योद्धुमुपाक्रम ॥ ७.५४.५८ ॥
તેથી, હે પાંડવ, પરમ ધીરજ ધારણ કરીને, ભાઈઓ સાથે સાવધ અને સારી રીતે સજ્જ થઈને તરત યુદ્ધમાં લાગી જા.