ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.54.1
विनीय दुःकमबला आत्मन्येव प्रजापतिम् ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा लतेवावर्जिता पुनः ॥ ७.५४.१ ॥
ଦୁଃଖକୁ ଭିତରେ ଦବାଇ ସେହି ଦୁର୍ବଳା ନାରୀ, ହାତ ଯୋଡ଼ି, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର କହିଲା, ନଇଯାଇ ଥିବା ଲତା ପରି।
7.54.2
त्वया सृष्टा कथं नारी ईदृशी वदतां वर ।
क्रूरं कर्माहितं कुर्यां मूढेव परिजानती ॥ ७.५४.२ ॥
ହେ ବକ୍ତାଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଏପରି ନାରୀ କିପରି ସୃଷ୍ଟି କଲେ? ଜାଣି ମଧ୍ୟ ମୂଢ଼ା ପରି ମୁଁ କ୍ରୂର ଓ ଅହିତକର କର୍ମ କରିବି କି?
7.54.3
बिभेम्यहमधर्माद्धि प्रसीद भगवन्प्रभो ।
प्रियान्पुत्रान्वयस्यांश्च भातृन्मातॄः पितॄन्पतीन् ॥ ७.५४.३ ॥
ମୁଁ ଅଧର୍ମରୁ ଭୟ କରେ। ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ପ୍ରଭୋ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ। ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ସଖା, ଭ୍ରାତା, ମାତା, ପିତା ଓ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଭୟ କରେ।
7.54.4
अपध्यास्यन्ति ये देव मृतांस्तेभ्यो बिभेम्यहम् ।
कृपणानां हि रुदतां ये पतन्त्यश्रुबिन्दवः ॥ ७.५४.४ ॥
ହେ ଦେବ, ମୃତମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଅଭିଶାପ ଦେବେ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଭୟ କରେ; ଦୀନମାନେ କାନ୍ଦିଲେ ଝରୁଥିବା ଲୁହ ବିନ୍ଦୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଭୟ କରେ।
7.54.5
तेभ्योऽहं भगवन्भीता शरणं त्वाऽहमागता ।
यमस्य भवनं देव गच्छेयं न सुरोत्तम ॥ ७.५४.५ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଭୟ କରି, ହେ ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି। ହେ ଦେବ, ହେ ସୁରୋତ୍ତମ, ମୁଁ ଯମଙ୍କ ଭବନକୁ ନ ଯାଉ।
7.54.6
कायेन विनयोपेता मूर्ध्नोदग्रनखेन च ।
एतदिच्छाम्यहं कामं त्वत्तो लोकपितामह ॥ ७.५४.६ ॥
ଶରୀରରେ ବିନୟୀ, ମସ୍ତକରେ (ପ୍ରଣାମ କରି) ଓ ଉଚ୍ଚ ନଖ ସହିତ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଏହାକୁ ହିଁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ଲୋକପିତାମହ।
7.54.7
इच्छेयं त्वत्प्रसादाद्धि तपस्तप्तुं प्रजेश्वर ।
प्रदिशेमं वरं देव त्वं मह्यं भगवन्प्रभो ॥ ७.५४.७ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ହେ ଦେବ, ହେ ଭଗବାନ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋତେ ଏହି ବର ଦିଅନ୍ତୁ।
7.54.8
त्वया ह्युक्ता गमिष्यामि धेनुकाश्रममुत्तमम् ।
तत्र तप्स्ये तपस्तीत्रं तवैवाराधने रता ॥ ७.५४.८ ॥
ଆପଣ କହିବାନୁସାରେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଧେନୁକାଶ୍ରମକୁ ଯିବି। ସେଠାରେ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଆରାଧନାରେ ରତ ହୋଇ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିବି।
7.54.9
न हि शक्ष्यामि देवेश प्राणान्प्राणभृतां प्रियान् ।
हर्तुं विलपमानानामधर्मादभिरक्ष माम् ॥ ७.५४.९ ॥
ହେ ଦେବେଶ, ବିଳାପ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରିବାକୁ ମୁଁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ। ଅଧର୍ମରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
7.54.10
मृत्यो सङ्कल्पिताऽसि त्वं प्रजासंहारहेतुना ।
गच्छ संहर सर्वास्त्वं प्रजा मा ते विचारणा ॥ ७.५४.१० ॥
ହେ ମୃତ୍ୟୁ, ପ୍ରଜା ସଂହାର ପାଇଁ ହିଁ ତୁମେ ସଙ୍କଳ୍ପିତ ହୋଇଛ। ଯାଅ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସଂହାର କର; ତୁମ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ନ ଥାଉ।
7.54.11
भविता त्वेतदेवं हि नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
भव त्वनिन्दिता लोके कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.५४.११ ॥
ଏହା ଏହିପରି ହିଁ ହେବ; ଏହା କେବେ ବି ଅନ୍ୟଥା ହେବ ନାହିଁ। ଜଗତରେ ତୁମେ ନିନ୍ଦାହୀନ ରହିବ; ମୋ କଥା ପାଳନ କର।
7.54.12
एवमुक्ता भगवता प्राञ्जलिश्चाप्यवाङ्मुखी ।
संहारे नाकरोद्बुद्धिं प्रजानां हितकाम्यया ॥ ७.५४.१२ ॥
ଭଗବାନ ଏହିପରି କହିବାରେ ସେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ମୁଖ ତଳକୁ କରି ଠିଆ ହେଲେ; ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ସେ ସଂହାରରେ ମନ ଦେଲେ ନାହିଁ।
7.54.13
तूष्णीमासीत्तदा देवः प्रजानामीश्वरेश्वरः ।
प्रसादं चागमत्क्षिप्रमात्मनैव प्रजापतिः ॥ ७.५४.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ଦେବ ନୀରବ ରହିଲେ; ପ୍ରଜାପତି ନିଜେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
7.54.14
स्मयमानश्च देवेशो लोकान्सर्वानवेक्ष्य च ।
लोकास्त्वासन्यथापूर्वं दृष्टास्तेनापमन्युना ॥ ७.५४.१४ ॥
ହସିହସି ଦେବେଶ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଅପମନ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଲୋକମାନେ ପୂର୍ବପରି ଦେଖାଗଲେ।
7.54.15
निवृत्तरोषे तस्मिंस्तु भगवत्यपराजिते ।
सा कन्याऽपि जगामाऽथ समीपात्तस्य धीमतः ॥ ७.५४.१५ ॥
ସେହି ଭଗବାନ ଅପରାଜିତଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ସେହି କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ନିକଟରୁ ଚାଲିଗଲା।
7.54.16
अपमृत्याप्रतिश्रुत्य प्रजासंहरणं तदा ।
त्वरमाणा च राजेन्द्र मृत्युर्धेनुकमभ्यगात् ॥ ७.५४.१६ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଅପମୃତ୍ୟୁ ସେତେବେଳେ ପ୍ରଜାସଂହାରର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ; ମୃତ୍ୟୁ ଶୀଘ୍ର ଧେନୁକଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
7.54.17
सा तत्र परमं तीव्रं चचार व्रतमुत्तमम् ।
सा तद ह्येकपादेन तस्थौ पद्मानि षोडश ॥ ७.५४.१७ ॥
ସେଠାରେ ସେ ପରମ, ତୀବ୍ର, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କଲେ; ଏକ ଗୋଡ଼ରେ ଠିଆ ହେଲେ, ଷୋଳଟି ପଦ୍ମ ଉପରେ।
7.54.18
पञ्च चाब्दानि कारुण्यात्प्रजानां तु हितैषिणी ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यः प्रियेभ्यः सन्निवर्त्य सा ॥ ७.५४.१८ ॥
କରୁଣାରୁ ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଧରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ବିଷୟରୁ ଫେରାଇ ରଖିଲେ।
7.54.19
ततस्त्वेकेन पादेन पुनरन्यानि सप्त वै ।
तस्थौ पद्मानि षट् चैव सप्त चैकं च पार्थिवा ॥ ७.५४.१९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଗୋଟିଏ ପାଦରେ ଠିଆ ହେଲା; ପୁନର୍ବାର ଅନ୍ୟ ସାତ, ଛଅ, ସାତ ଓ ଏକ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଠିଆ ହେଲା, ହେ ରାଜନ୍।
7.54.20
ततः पद्मायुतं तात मृगैः सह चचार सा ।
पुनर्गत्वा ततो नन्दां पुण्यां शीतामलोदकाम् ॥ ७.५४.२० ॥
ତା'ପରେ, ହେ ପ୍ରିୟ, ସେ ହରିଣମାନଙ୍କ ସହ ଦଶ ହଜାର ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କଲା; ତା'ପରେ ଶୀତଳ, ନିର୍ମଳ ଜଳର ପବିତ୍ର ନନ୍ଦା ନିକଟକୁ ପୁନର୍ବାର ଗଲା।
7.54.21
अप्सु वर्षसहस्राणि सप्त चैकं च साऽनयत् ।
धारयित्वा तु नियमं नन्दायां वीतकल्मषा ॥ ७.५४.२१ ॥
ଜଳରେ ସେ ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଆଉ ଏକ ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ କଲା; ନନ୍ଦାରେ ନିୟମ ଧାରଣ କରି, ପାପରହିତ ହୋଇ।
7.54.22
सा पूर्वं कौशिकीं पुण्यां जगाम नियमैधिता ।
तत्र वायुजलाहारा चचार नियमं पुनः ॥ ७.५४.२२ ॥
ନିୟମରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ସେ ପ୍ରଥମେ ପବିତ୍ର କୌଶିକୀ ନିକଟକୁ ଗଲା; ସେଠାରେ ବାୟୁ ଓ ଜଳକୁ ଆହାର କରି ପୁନର୍ବାର ନିୟମ ପାଳନ କଲା।
7.54.23
सप्तगङ्गासु सा पुण्या कन्या वेतसकेषु च ।
तपोविशेषैर्बहुभिः कर्षयद्देहमात्मनः ॥ ७.५४.२३ ॥
ସପ୍ତ ଗଙ୍ଗାରେ ଓ ବେତସ ଝୋପରେ ସେଇ ପବିତ୍ର କନ୍ୟା ବହୁ ବିଶେଷ ତପସ୍ୟାରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ କ୍ଷୀଣ କଲା।
7.54.24
ततो गत्वा तु सा गङ्गां महामेरुं च केवलम् ।
तस्थौ चाश्मेव निश्चेष्टा प्राणायामपरायणा ॥ ७.५४.२४ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଗଙ୍ଗା ନିକଟକୁ ଏବଂ କେବଳ ମହାମେରୁ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ପଥର ପରି ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲା।
7.54.25
पुनर्हिमवतो मूर्ध्नि यत्र देवाः पुराऽयजन् ।
तत्राङ्गुष्ठेन सा तस्थौ निखर्वंल परमा शुभा ॥ ७.५४.२५ ॥
ପୁଣି ହିମାଳୟର ଶିଖରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେ ଗୋଟିଏ ଆଙ୍ଗୁଠି ଉପରେ ନିଖର୍ବ କାଳ ଠିଆ ହେଲା; ସେ ପରମ ଶୁଭା ଥିଲା।
7.54.26
पुष्करेष्वथ गोकर्णे नैमिषे मलये तथा ।
अकर्शयत्स्वकं देहं नियमैर्मानसप्रियैः ॥ ७.५४.२६ ॥
ପରେ ପୁଷ୍କରରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣରେ, ନୈମିଷରେ ଓ ମଳୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ମନକୁ ପ୍ରିୟ ନିୟମରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ କ୍ଷୀଣ କଲା।
7.54.27
अनन्यदेवता नित्यं दृढभक्ता पितामहे ।
तस्थौ पितामहं चैव तोषयामास धर्मतः ॥ ७.५४.२७ ॥
ଅନ୍ୟ ଦେବତାକୁ ନ ମାନି, ସର୍ବଦା ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିରେ ପିତାମହଙ୍କଠାରେ ରହି ସେ ଠିଆ ହେଲା ଓ ଧର୍ମାନୁସାରେ ପିତାମହଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲା।
7.54.28
ततस्तामब्रवीत्प्रीतो लोकानां प्रभवोऽव्ययः ।
सौम्येन मनसा राजन्प्रीतः प्रीतमनास्तदा ॥ ७.५४.२८ ॥
ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ, ଅବ୍ୟୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାକୁ କହିଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ସେ ସୌମ୍ୟ ମନରେ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ଥିଲେ।
7.54.29
मृत्यो किमिदमत्यन्तं तपांसि चरसीति ह ।
ततोऽब्रवीत्पुनर्मृत्युर्भगवन्तं पितामहम् ॥ ७.५४.२९ ॥
"ହେ ମୃତ୍ୟୁ, ତୁମେ ଏତେ ଅତ୍ୟଧିକ ତପସ୍ୟା କାହିଁକି କରୁଛ?" ସେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ପୁଣି ଭଗବାନ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲା।
7.54.30
नाऽहं हन्यां प्रजा देव स्वस्थाश्चाक्रोशतीस्तथा ।
एतदिच्छामि सर्वेश त्वत्तो वरमहं प्रभो ॥ ७.५४.३० ॥
"ହେ ଦେବ, ମୁଁ ସୁସ୍ଥ ପ୍ରଜା ଓ କାନ୍ଦୁଥିବା ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନ ମାରେ; ହେ ସର୍ବେଶ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଏହି ବର ଚାହେଁ।"
7.54.31
अधर्मभयभीताऽस्मि ततोऽहं तप आस्थिता ।
भीतायास्तु महाभाग प्रयच्छाभयमव्यय ॥ ७.५४.३१ ॥
ଅଧର୍ମର ଭୟରେ ମୁଁ ଭୀତ; ତେଣୁ ମୁଁ ତପସ୍ୟାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି। ହେ ମହାଭାଗ, ଭୀତ ଜଣକୁ ଅଭୟ ଦିଅ, ହେ ଅବ୍ୟୟ।
7.54.32
आर्ता चानागसी नारी याचामि भव मे गतिः ।
तामब्रवीत्ततो देवो भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ७.५४.३२ ॥
ମୁଁ ପୀଡିତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ନାରୀ; ମୁଁ ଯାଚିବି, ତୁମେ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ହୁଅ। ସେତେବେଳେ ଭୂତ-ଭବ୍ୟ-ଭବିଷ୍ୟତ ଜାଣୁଥିବା ଦେବତା ତାକୁ କହିଲେ।
7.54.33
अधर्मो नास्ति ते मृत्यो संहरन्त्या इमाः प्रजाः ।
मया चोक्तं मृषा भद्रे भविता न कथञ्चन ॥ ७.५४.३३ ॥
ହେ ମୃତ୍ୟୁ, ଏହି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ତୁମ ପାଇଁ ଅଧର୍ମ ନାହିଁ। ହେ ଭଦ୍ରେ, ମୋର କହିଥିବା କଥା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ।
7.54.34
तस्मात्संहर कल्याणि प्रजाः सर्वाश्चतुर्विधाः ।
धर्मः सनातनश्च त्वां सर्वथा पावयिष्यति ॥ ७.५४.३४ ॥
ତେଣୁ ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଚାରି ପ୍ରକାରର ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସଂହାର କର। ସନାତନ ଧର୍ମ ତୁମକୁ ସର୍ବଥା ପବିତ୍ର କରିବ।
7.54.35
लोकपालो यमश्चैव सहाया व्याधयश्च ते ।
अहं च विबुधाश्चैव पुनर्दास्याम ते वरम् ॥ ७.५४.३५ ॥
ଲୋକପାଳ ଯମ ଓ ତୁମ ସହାୟକ ବ୍ୟାଧିମାନେ, ମୁଁ ଓ ଦେବତାମାନେ, ଆମେ ପୁନର୍ବାର ତୁମକୁ ବର ଦେବୁ।
7.54.36
यथा त्वमेनसा मुक्ता विरजाः ख्यातिमेष्यसि ।
सैवमुक्ता महाराज कृताञ्जलिरिदं विभुम्। ॥ ७.५४.३६ ॥
ତୁମେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିର୍ମଳା ହୋଇ ଖ୍ୟାତି ପାଇବ। ହେ ମହାରାଜ, ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ଯୋଡ଼ହସ୍ତ ହୋଇ ସେହି ବିଭୁଙ୍କୁ ଏହା କହିଲା।
7.54.37
पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं प्रसाद्य शिरसा तदा ।
यद्येवमेतत्कर्तव्यं धर्मतो नास्त्यतो भयम् ॥ ७.५४.३७ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ପୁନର୍ବାର ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: ଯଦି ଏହିପରି କରିବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଏଥିରେ ଭୟ ନାହିଁ।
7.54.38
तवाज्ञा मूर्ध्नि मे न्यस्ता यत्ते वक्ष्यामि तच्छृणु ।
लोभः क्रोधोऽभ्यसूयेर्ष्या द्रोहो मोहश्च देहिनां ॥ ७.५४.३८ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମୁଁ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରିଛି; ମୁଁ ଯାହା କହିବି ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ: ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋଭ, କ୍ରୋଧ, ଅସୂୟା, ଈର୍ଷ୍ୟା, ଦ୍ରୋହ ଓ ମୋହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
7.54.39
अहूश्चान्योन्यपरुषा देहं भिन्द्युः पृथिग्वधाः ।
तथा भविष्यते मृत्यो साधु संहर भोः प्रजाः।
अधर्मस्ते न भविता नापध्यास्याम्यहं शुभे ॥ ७.५४.३९ ॥
ସେମାନେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି କଠୋର ହୋଇ ପୃଥକ ପୃଥକ ବଧ ଦ୍ୱାରା ଦେହ ଛେଦ କରିବେ; ହେ ମୃତ୍ୟୁ, ସେପରି ହେବ। ହେ ପ୍ରଜାଗଣ, ଭଲଭାବେ ସଂହାର କର। ହେ ଶୁଭେ, ତୁମର ଅଧର୍ମ ହେବ ନାହିଁ; ମୁଁ ଅଭିଶାପ ଦେବି ନାହିଁ।
7.54.40
यान्यश्रुबिन्दूनि करे ममासं… ।
स्ते व्याधयः प्राणिनामात्मजाताः।
ते मारयिष्यन्ति नरान्गतासू… ।
न्नाधर्मस्ते भविता मा स्म भैषीः ॥ ७.५४.४० ॥
ମୋ ହାତରେ ଥିବା ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ… ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ବ୍ୟାଧି; ସେମାନେ ପ୍ରାଣହୀନ ମାନବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ… ତୁମର ଅଧର୍ମ ହେବ ନାହିଁ; ଭୟ କର ନାହିଁ।
7.54.41
नाधर्मस्ते भविता प्राणिनां वै ।
त्वं वै धर्मस्त्वं हि धर्मस्य चेशा।
धर्म्या भूत्वा धर्मनित्या धरित्री ।
तस्मात्प्राणान्सर्वथेमान्नियच्छ ॥ ७.५४.४१ ॥
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମଠାରୁ ଅଧର୍ମ ହେବ ନାହିଁ; ତୁମେ ହିଁ ଧର୍ମ, ଏବଂ ତୁମେ ହିଁ ଧର୍ମର ଈଶ୍ୱରୀ। ଧର୍ମିଣୀ ହୋଇ, ସର୍ବଦା ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିର ଧରିତ୍ରୀ ହୁଅ; ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରାଣମାନଙ୍କୁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର।
7.54.42
मिथ्यावृत्तं मारयिष्यत्यधर्मः ॥ ७.५४.४२ ॥
ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ଅଧର୍ମ ମାରିବ।
7.54.43
तेनात्मानं पावयस्वात्मना त्वं ।
पापेऽऽत्मानं मज्जयिष्यन्त्यसत्यात्।
तस्मात्कामं रोषमप्यागतं त्वं ।
सन्त्यज्यान्तः संहरस्वेति जीवान् ॥ ७.५४.४३ ॥
ତେଣୁ ତୁମେ ନିଜକୁ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କର। ପାପ ଓ ଅସତ୍ୟରେ ସେମାନେ ତୁମ ଆତ୍ମାକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦେବେ। ତେଣୁ ଭିତରେ ଉଠିଥିବା କାମ ଓ କ୍ରୋଧକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଭିତରେ ସଂହାର କର।
7.54.44
सा वै भीमा मृत्युसंज्ञोपदेशा… ।
च्छापाद्भीता बाढमित्यब्रवीत्तम्।
सा च प्राणं प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ त्यज्य हरत्यसक्ता ॥ ७.५४.४४ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ — ମୃତ୍ୟୁ ନାମକ ଉପଦେଶ… — ଅଭିଶାପରେ ଭୀତ ହୋଇ ସେ କହିଲା, “ବହୁତ ଭଲ।” ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ ସେ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରେ।
7.54.45
मृत्युस्त्वेषां व्याधयस्तत्प्रसूता ।
व्याधी रोगो रुज्यते येन जन्तुः।
सर्वेषां च प्राणिनां प्रायणान्ते ।
तस्माच्छोकं माकृथा निष्फलं त्वम् ॥ ७.५४.४५ ॥
ମୃତ୍ୟୁ ହିଁ ଏମାନଙ୍କ (ବ୍ୟାଧିମାନଙ୍କ) ମୂଳ; ବ୍ୟାଧି ତା'ରୁ ଜନ୍ମେ। ବ୍ୟାଧି ଓ ରୋଗରେ ପ୍ରାଣୀ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରୟାଣର ଶେଷରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ। ତେଣୁ ବୃଥା ଶୋକ କର ନାହିଁ।
7.54.46
सर्वे देवाः प्राणिभिः प्रायणान्ते ।
गत्वा वृत्ताः सन्निवृत्तास्तथैव।
एवं सर्वे प्राणिनस्तत्र गत्वा ।
वृत्ता देवा मर्त्यवद्राजसिंह ॥ ७.५४.४६ ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରୟାଣ ଶେଷରେ ସେଠାକୁ ଯାଇ, ସେହିପରି ଫେରନ୍ତି। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସେଠାକୁ ଯାଇ ଫେରନ୍ତି। ହେ ରାଜସିଂହ, ଦେବତା ମଧ୍ୟ ମର୍ତ୍ୟଙ୍କ ପରି (ଏହିପରି ଫେରନ୍ତି)।
7.54.47
वायुर्भीमो भीमनादो महौजा ।
भेत्ता देहान्प्राणिनां सर्वगोऽसौ।
नो वा वृत्तिं कदाचि… ।
त्प्राप्नोत्युग्रोऽनन्ततेजोविशिष्टः ॥ ७.५४.४७ ॥
ବାୟୁ ଭୟଙ୍କର, ଭୀଷଣ ଗର୍ଜନକାରୀ, ମହାବଳଶାଳୀ। ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦେହ ଭାଙ୍ଗିବାକାରୀ, ସର୍ବତ୍ର ଗମନକାରୀ। ସେ କେବେ ବି … (ପାଠର ଫାଙ୍କ) … ଉଗ୍ର, ଅନନ୍ତ ତେଜରେ ବିଶିଷ୍ଟ।
7.54.48
सर्वे देवा मर्त्यसंज्ञाविशिष्टा… ।
स्तस्मात्पुत्रं माशुचो राजसिंह।
स्वर्गं प्राप्तो मोदते ते तनूजो ।
नित्यं रम्यान्वीरलोकानवाप्य ॥ ७.५४.४८ ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତା ମର୍ତ୍ୟ ନାମରେ ବିଶିଷ୍ଟ … (ପାଠର ଫାଙ୍କ)। ତେଣୁ, ହେ ରାଜସିଂହ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଶୋକ କର ନାହିଁ। ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଥିବା ତୁମ ପୁତ୍ର ଆନନ୍ଦିତ, ସଦା ରମଣୀୟ ବୀରଲୋକ ପାଇ।
7.54.49
त्यक्त्वा दुःखं सङ्गतः पुण्यकृद्भि… ।
रेषा मृत्युर्देवदिष्टा प्रजानाम्।
प्राप्ते काले संहरन्ती यथाव… ।
त्स्वयं कृता प्राणहरा प्रजानाम् ॥ ७.५४.४९ ॥
ଦୁଃଖ ତ୍ୟାଗ କରି, ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି … (ପାଠର ଫାଙ୍କ)। ଏହି ମୃତ୍ୟୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଧାରିତ। ଉଚିତ୍ ସମୟ ଆସିଲେ, ଯେପରି ସେ ହରଣ କରେ … (ପାଠର ଫାଙ୍କ)। ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣହରା ଏହା ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟ।
7.54.50
पुत्रान्नष्टाच्छोकमाशु त्यजस्व ॥ ७.५४.५० ॥
ହଜିଯାଇଥିବା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଶୋକ ଶୀଘ୍ର ତ୍ୟାଗ କର।
7.54.51
एतच्छ्रुत्वार्थवद्वाक्यं नारदेन प्रकाशितम् ।
उवाचाकम्पनो राजा सखायं नारदं तथा ॥ ७.५४.५१ ॥
ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ରାଜା ଅକମ୍ପନ ସେହିପରି ବନ୍ଧୁ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.54.52
व्यपेतशोकः प्रीतोऽस्मि भगवन्नृषिसत्तम ।
श्रुत्वेतिहासं त्वत्तस्तु कृतार्थोऽस्म्यभिवादये ॥ ७.५४.५२ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଶୋକ ଦୂର ହୋଇଛି, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଇତିହାସ ଶୁଣି ମୁଁ କୃତାର୍ଥ; ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି।
7.54.53
तथोक्तो नारदस्तेन राज्ञा देवर्षिसत्तमः ।
जगाम नन्दनं शीघ्रमशोकवनमात्मनः ॥ ७.५४.५३ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଏପରି କହିବା ପରେ ଦେବର୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଶୀଘ୍ର ନନ୍ଦନ ବନ ଓ ନିଜର ଅଶୋକ ବନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
7.54.54
पुण्यं यशस्यं स्वर्ग्यं च धन्यमायुष्यमेव च ।
अस्येतिहासस्य सदा श्रवणं श्रावणं तथा ॥ ७.५४.५४ ॥
ଏହି ଇତିହାସର ଶ୍ରବଣ ଓ ଶ୍ରାବଣ ସଦା ପୁଣ୍ୟ, ଯଶ, ସ୍ୱର୍ଗ, ମଙ୍ଗଳ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରଦାନ କରେ।
7.54.55
एतदर्थपदं श्रुत्वा तदा राजा युधिष्ठिर ।
क्षत्रधर्मं च विज्ञाय शूराणां च परां गतिम्।
सम्प्राप्तोऽसौ महावीर्यः स्वर्गलोकं महारथः ॥ ७.५४.५५ ॥
ଏହି ଅର୍ଥପଦ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ଓ ଶୂରମାନଙ୍କର ପରମ ଗତି ଜାଣିଲେ। ସେହି ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ମହାରଥୀ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
7.54.56
अभिमन्युः परान्हत्वा प्रमुखे सर्वधन्विनाम् ।
युध्यमानो महेष्वासो हतः सोऽभिमुखो रणे ॥ ७.५४.५६ ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ରଣରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହୋଇ ହତ ହେଲେ।
7.54.57
असिना गदया शक्त्या धनुषा च महारथः ।
विरजाः सोमसूनुः स पुनस्तत्र प्रलीयते ॥ ७.५४.५७ ॥
ଖଡ୍ଗ, ଗଦା, ଶକ୍ତି ଓ ଧନୁଧାରୀ ସେହି ମହାରଥୀ, ନିର୍ମଳ ସୋମପୁତ୍ର, ସେଠାରେ ପୁନର୍ବାର ବିଲୀନ ହୁଅନ୍ତି।
7.54.58
तस्मात्परां धृतिं कृत्वा भ्रातृभिः सह पाण्डव ।
अप्रमत्तः सुसन्नद्धः शीघ्रं योद्धुमुपाक्रम ॥ ७.५४.५८ ॥
ଅତଏବ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ପରମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣ କରି, ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ସାବଧାନ ଓ ଭଲଭାବେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅ।