മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.54

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

7.54.1

विनीय दुःकमबला आत्मन्येव प्रजापतिम् ।
उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा लतेवावर्जिता पुनः ॥ ७.५४.१ ॥

ദുഃഖം ഉള്ളിലൊതുക്കിയ ആ ദുർബലയായ സ്ത്രീ, കൈകൂപ്പി, പ്രജാപതിയോട് വീണ്ടും സംസാരിച്ചു; വളയ്ക്കപ്പെട്ട വള്ളിപോലെ.

7.54.2

त्वया सृष्टा कथं नारी ईदृशी वदतां वर ।
क्रूरं कर्माहितं कुर्यां मूढेव परिजानती ॥ ७.५४.२ ॥

സംസാരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇത്തരം സ്ത്രീയെ നീ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചു? അറിഞ്ഞുകൊണ്ടും വിഡ്ഢിയെപ്പോലെ ഞാൻ ക്രൂരവും ദോഷകരവുമായ കർമ്മം ചെയ്യണമോ?

7.54.3

बिभेम्यहमधर्माद्धि प्रसीद भगवन्प्रभो ।
प्रियान्पुत्रान्वयस्यांश्च भातृन्मातॄः पितॄन्पतीन् ॥ ७.५४.३ ॥

അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ ഭയക്കുന്നു. ഭഗവാനേ, പ്രഭോ, പ്രസാദിക്കണം. പ്രിയരായ പുത്രന്മാർ, സുഹൃത്തുക്കൾ, സഹോദരന്മാർ, മാതാക്കൾ, പിതാക്കന്മാർ, ഭർത്താക്കന്മാർ എന്നിവരെക്കുറിച്ചും ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു.

7.54.4

अपध्यास्यन्ति ये देव मृतांस्तेभ्यो बिभेम्यहम् ।
कृपणानां हि रुदतां ये पतन्त्यश्रुबिन्दवः ॥ ७.५४.४ ॥

ദേവനേ, മരിച്ചവരെ ശപിക്കുന്നവരെ ഞാൻ ഭയക്കുന്നു; ദീനരായി കരയുന്നവരുടെ കണ്ണീർത്തുള്ളികൾ വീഴുന്നതിനെയും ഞാൻ ഭയക്കുന്നു.

7.54.5

तेभ्योऽहं भगवन्भीता शरणं त्वाऽहमागता ।
यमस्य भवनं देव गच्छेयं न सुरोत्तम ॥ ७.५४.५ ॥

അവരെ ഭയന്ന്, ഭഗവാനേ, ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു. ദേവനേ, ദേവോത്തമാ, ഞാൻ യമന്റെ ഭവനത്തിൽ പോകരുതേ.

7.54.6

कायेन विनयोपेता मूर्ध्नोदग्रनखेन च ।
एतदिच्छाम्यहं कामं त्वत्तो लोकपितामह ॥ ७.५४.६ ॥

ശരീരംകൊണ്ട് വിനയത്തോടെ, തലകൊണ്ട് (നമസ്കരിച്ച്), ഉയർന്ന നഖങ്ങളോടെ ഞാൻ ഇതാണ് നിന്നിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, ലോകപിതാമഹാ.

7.54.7

इच्छेयं त्वत्प्रसादाद्धि तपस्तप्तुं प्रजेश्वर ।
प्रदिशेमं वरं देव त्वं मह्यं भगवन्प्रभो ॥ ७.५४.७ ॥

പ്രജാപതേ, അവിടുത്തെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ തപസ്സു ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദേവാ, ഭഗവാനേ, പ്രഭോ, ഈ വരം എനിക്കു നൽകിയാലും.

7.54.8

त्वया ह्युक्ता गमिष्यामि धेनुकाश्रममुत्तमम् ।
तत्र तप्स्ये तपस्तीत्रं तवैवाराधने रता ॥ ७.५४.८ ॥

അവിടുന്നു പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ ശ്രേഷ്ഠമായ ധേനുകാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകും. അവിടെ അവിടുത്തെ ആരാധനയിൽ മുഴുകി കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്യും.

7.54.9

न हि शक्ष्यामि देवेश प्राणान्प्राणभृतां प्रियान् ।
हर्तुं विलपमानानामधर्मादभिरक्ष माम् ॥ ७.५४.९ ॥

ദേവേശാ, വിലപിക്കുന്ന ജീവികളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട പ്രാണനെ അപഹരിക്കാൻ ഞാൻ ശക്തനല്ല. അധർമ്മത്തിൽനിന്ന് എന്നെ രക്ഷിച്ചാലും.

7.54.10

मृत्यो सङ्कल्पिताऽसि त्वं प्रजासंहारहेतुना ।
गच्छ संहर सर्वास्त्वं प्रजा मा ते विचारणा ॥ ७.५४.१० ॥

മൃത്യോ, ജീവികളുടെ സംഹാരത്തിന് വേണ്ടിയാണ് നിന്നെ സങ്കല്പിച്ചത്. പോകൂ, എല്ലാ ജീവികളെയും സംഹരിക്കൂ; നിനക്ക് സന്ദേഹം വേണ്ട.

7.54.11

भविता त्वेतदेवं हि नैतज्जात्वन्यथा भवेत् ।
भव त्वनिन्दिता लोके कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.५४.११ ॥

ഇത് അങ്ങനെതന്നെ സംഭവിക്കും; ഒരിക്കലും മറ്റൊന്നാകില്ല. ലോകത്തിൽ നീ നിന്ദയില്ലാത്തവനായിരിക്കും; എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കൂ.

7.54.12

एवमुक्ता भगवता प्राञ्जलिश्चाप्यवाङ्मुखी ।
संहारे नाकरोद्बुद्धिं प्रजानां हितकाम्यया ॥ ७.५४.१२ ॥

ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ കൈകൂപ്പി മുഖം താഴ്ത്തി നിന്നു; ജീവികളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് സംഹാരത്തിൽ അവൾ മനസ്സു വെച്ചില്ല.

7.54.13

तूष्णीमासीत्तदा देवः प्रजानामीश्वरेश्वरः ।
प्रसादं चागमत्क्षिप्रमात्मनैव प्रजापतिः ॥ ७.५४.१३ ॥

അപ്പോൾ പ്രജാപതികൾക്കെല്ലാം ഈശ്വരനായ ദേവൻ മൗനമായിരുന്നു; പ്രജാപതി തന്നെ വേഗം പ്രസാദിച്ചു.

7.54.14

स्मयमानश्च देवेशो लोकान्सर्वानवेक्ष्य च ।
लोकास्त्वासन्यथापूर्वं दृष्टास्तेनापमन्युना ॥ ७.५४.१४ ॥

പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ദേവേശൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നോക്കി; അപമന്യുവിനാൽ ആ ലോകങ്ങൾ മുമ്പത്തെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.

7.54.15

निवृत्तरोषे तस्मिंस्तु भगवत्यपराजिते ।
सा कन्याऽपि जगामाऽथ समीपात्तस्य धीमतः ॥ ७.५४.१५ ॥

ആ ഭഗവാൻ അപരാജിതന്റെ കോപം ശമിച്ചപ്പോൾ ആ കന്യകയും ആ ബുദ്ധിമാന്റെ സമീപത്തുനിന്ന് പോയി.

7.54.16

अपमृत्याप्रतिश्रुत्य प्रजासंहरणं तदा ।
त्वरमाणा च राजेन्द्र मृत्युर्धेनुकमभ्यगात् ॥ ७.५४.१६ ॥

രാജേന്ദ്രാ! അപമൃത്യു അപ്പോൾ പ്രജാസംഹാരം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു; മൃത്യു ധേനുകന്റെ അടുത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പോയി.

7.54.17

सा तत्र परमं तीव्रं चचार व्रतमुत्तमम् ।
सा तद ह्येकपादेन तस्थौ पद्मानि षोडश ॥ ७.५४.१७ ॥

അവിടെ അവൾ പരമവും കഠിനവും ഉത്തമവുമായ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു; ഒരു കാലിൽ നിന്നു, പതിനാറു താമരകളുടെ മേൽ.

7.54.18

पञ्च चाब्दानि कारुण्यात्प्रजानां तु हितैषिणी ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यः प्रियेभ्यः सन्निवर्त्य सा ॥ ७.५४.१८ ॥

കാരുണ്യത്താലും പ്രജകളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ചും അവൾ അഞ്ചു വർഷം തന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ചു.

7.54.19

ततस्त्वेकेन पादेन पुनरन्यानि सप्त वै ।
तस्थौ पद्मानि षट् चैव सप्त चैकं च पार्थिवा ॥ ७.५४.१९ ॥

പിന്നെ അവൾ ഒരു കാലിൽ നിന്നു; വീണ്ടും മറ്റ് ഏഴ്, ആറ്, ഏഴ്, ഒന്ന് താമരകളിൽ നിന്നു, ഹേ രാജാവേ.

7.54.20

ततः पद्मायुतं तात मृगैः सह चचार सा ।
पुनर्गत्वा ततो नन्दां पुण्यां शीतामलोदकाम् ॥ ७.५४.२० ॥

പിന്നെ, പ്രിയനേ, അവൾ പതിനായിരം താമരകൾക്കിടയിൽ മാൻകൂട്ടങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ചു; പിന്നീട് തണുത്ത, തെളിഞ്ഞ വെള്ളമുള്ള പുണ്യനന്ദയിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയി.

7.54.21

अप्सु वर्षसहस्राणि सप्त चैकं च साऽनयत् ।
धारयित्वा तु नियमं नन्दायां वीतकल्मषा ॥ ७.५४.२१ ॥

വെള്ളത്തിൽ അവൾ ഏഴായിരം വർഷങ്ങളും ഒരു വർഷവും കഴിച്ചു; നന്ദയിൽ നിയമം അനുഷ്ഠിച്ച്, പാപരഹിതയായി.

7.54.22

सा पूर्वं कौशिकीं पुण्यां जगाम नियमैधिता ।
तत्र वायुजलाहारा चचार नियमं पुनः ॥ ७.५४.२२ ॥

നിയമങ്ങളാൽ ശക്തയായ അവൾ മുമ്പ് പുണ്യയായ കൗശികിയിലേക്ക് പോയി; അവിടെ വായുവും വെള്ളവും ആഹാരമാക്കി വീണ്ടും നിയമം അനുഷ്ഠിച്ചു.

7.54.23

सप्तगङ्गासु सा पुण्या कन्या वेतसकेषु च ।
तपोविशेषैर्बहुभिः कर्षयद्देहमात्मनः ॥ ७.५४.२३ ॥

ഏഴു ഗംഗകളിലും വേതസ പൊന്തകളിലും ആ പുണ്യകന്യക വിശേഷങ്ങളായ പല തപസ്സുകളാൽ സ്വന്തം ശരീരത്തെ ക്ഷീണിപ്പിച്ചു.

7.54.24

ततो गत्वा तु सा गङ्गां महामेरुं च केवलम् ।
तस्थौ चाश्मेव निश्चेष्टा प्राणायामपरायणा ॥ ७.५४.२४ ॥

പിന്നെ അവൾ ഗംഗയിലേക്കും ഒറ്റയ്ക്ക് മഹാമേരുവിലേക്കും പോയി; പ്രാണായാമത്തിൽ മുഴുകി കല്ലുപോലെ അനങ്ങാതെ നിന്നു.

7.54.25

पुनर्हिमवतो मूर्ध्नि यत्र देवाः पुराऽयजन् ।
तत्राङ्गुष्ठेन सा तस्थौ निखर्वंल परमा शुभा ॥ ७.५४.२५ ॥

വീണ്ടും ഹിമാലയ ശിഖരത്തിൽ, പണ്ട് ദേവന്മാർ യാഗം ചെയ്ത സ്ഥലത്ത്, അവൾ ഒരു പെരുവിരലിൽ നിഖർവ കാലം നിന്നു; അവൾ അത്യന്തം ശുഭകരിയായിരുന്നു.

7.54.26

पुष्करेष्वथ गोकर्णे नैमिषे मलये तथा ।
अकर्शयत्स्वकं देहं नियमैर्मानसप्रियैः ॥ ७.५४.२६ ॥

പിന്നെ പുഷ്കരങ്ങളിലും ഗോകർണത്തിലും നൈമിഷത്തിലും മലയത്തിലും മനസ്സിന് പ്രിയമായ നിയമങ്ങളാൽ അവൾ തന്റെ ശരീരം ക്ഷീണിപ്പിച്ചു.

7.54.27

अनन्यदेवता नित्यं दृढभक्ता पितामहे ।
तस्थौ पितामहं चैव तोषयामास धर्मतः ॥ ७.५४.२७ ॥

മറ്റൊരു ദേവനെ ആശ്രയിക്കാതെ, എപ്പോഴും ഉറച്ച ഭക്തിയോടെ പിതാമഹനിൽ നിലനിന്ന് അവൾ നിന്നു; ധർമപ്രകാരം പിതാമഹനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി.

7.54.28

ततस्तामब्रवीत्प्रीतो लोकानां प्रभवोऽव्ययः ।
सौम्येन मनसा राजन्प्रीतः प्रीतमनास्तदा ॥ ७.५४.२८ ॥

അപ്പോൾ ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവനും അക്ഷയനുമായവൻ സന്തോഷത്തോടെ അവളോട് പറഞ്ഞു; രാജാവേ, അപ്പോൾ അവൻ സൗമ്യമനസ്സോടെ, സന്തുഷ്ടഹൃദയനായിരുന്നു.

7.54.29

मृत्यो किमिदमत्यन्तं तपांसि चरसीति ह ।
ततोऽब्रवीत्पुनर्मृत्युर्भगवन्तं पितामहम् ॥ ७.५४.२९ ॥

"ഓ മൃത്യോ, നീ ഇത്രയധികം തപസ്സ് ചെയ്യുന്നത് എന്തിന്?" എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ മൃത്യു വീണ്ടും ഭഗവാൻ പിതാമഹനോട് പറഞ്ഞു.

7.54.30

नाऽहं हन्यां प्रजा देव स्वस्थाश्चाक्रोशतीस्तथा ।
एतदिच्छामि सर्वेश त्वत्तो वरमहं प्रभो ॥ ७.५४.३० ॥

"ദേവാ, ഞാൻ ആരോഗ്യമുള്ള ജീവികളെയും കരയുന്ന ജീവികളെയും കൊല്ലാതിരിക്കട്ടെ; സർവേശാ, പ്രഭോ, നിന്നിൽ നിന്ന് ഈ വരം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു."

7.54.31

अधर्मभयभीताऽस्मि ततोऽहं तप आस्थिता ।
भीतायास्तु महाभाग प्रयच्छाभयमव्यय ॥ ७.५४.३१ ॥

അധർമഭയത്താൽ ഭീതയായിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഞാൻ തപസ്സിനെ ആശ്രയിച്ചു. ഹേ മഹാഭാഗേ, ഭയന്നിരിക്കുന്നവൾക്ക് അഭയം നൽകേണമേ, ഹേ അവ്യയേ.

7.54.32

आर्ता चानागसी नारी याचामि भव मे गतिः ।
तामब्रवीत्ततो देवो भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ७.५४.३२ ॥

ദുഃഖിതയും നിരപരാധിയുമായ സ്ത്രീയാണ് ഞാൻ; ഞാൻ യാചിക്കുന്നു, എനിക്ക് ആശ്രയമാകേണമേ. അപ്പോൾ ഭൂത-ഭവ്യ-ഭവിഷ്യങ്ങളെ അറിയുന്ന ദേവൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.

7.54.33

अधर्मो नास्ति ते मृत्यो संहरन्त्या इमाः प्रजाः ।
मया चोक्तं मृषा भद्रे भविता न कथञ्चन ॥ ७.५४.३३ ॥

ഹേ മൃത്യോ, ഈ പ്രജകളെ സംഹരിക്കുന്ന നിനക്ക് അധർമമില്ല. ഹേ ഭദ്രേ, ഞാൻ പറഞ്ഞത് ഒരു വിധത്തിലും വ്യാജമാകില്ല.

7.54.34

तस्मात्संहर कल्याणि प्रजाः सर्वाश्चतुर्विधाः ।
धर्मः सनातनश्च त्वां सर्वथा पावयिष्यति ॥ ७.५४.३४ ॥

അതിനാൽ, ഹേ കല്യാണീ, നാലു വിധത്തിലുള്ള എല്ലാ പ്രജകളെയും സംഹരിക്കുക. സനാതന ധർമ്മം നിന്നെ പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധീകരിക്കും.

7.54.35

लोकपालो यमश्चैव सहाया व्याधयश्च ते ।
अहं च विबुधाश्चैव पुनर्दास्याम ते वरम् ॥ ७.५४.३५ ॥

ലോകപാലനായ യമനും, നിന്റെ സഹായികളായ വ്യാധികളും, ഞാനും, ദേവന്മാരും നിനക്ക് വീണ്ടും വരം നൽകും.

7.54.36

यथा त्वमेनसा मुक्ता विरजाः ख्यातिमेष्यसि ।
सैवमुक्ता महाराज कृताञ्जलिरिदं विभुम्। ॥ ७.५४.३६ ॥

പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയായി, നിർമലയായി നീ കീർത്തി നേടും. ഹേ മഹാരാജാ, അങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട അവൾ കൈകൂപ്പി ആ വിഭുവിനോട് ഇത് പറഞ്ഞു.

7.54.37

पुनरेवाब्रवीद्वाक्यं प्रसाद्य शिरसा तदा ।
यद्येवमेतत्कर्तव्यं धर्मतो नास्त्यतो भयम् ॥ ७.५४.३७ ॥

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം തല കുനിച്ച് പ്രാർഥിച്ചശേഷം വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെതന്നെ ചെയ്യേണ്ടതെങ്കിൽ, ധർമ്മപ്രകാരം ഇതിൽ ഭയമില്ല.

7.54.38

तवाज्ञा मूर्ध्नि मे न्यस्ता यत्ते वक्ष्यामि तच्छृणु ।
लोभः क्रोधोऽभ्यसूयेर्ष्या द्रोहो मोहश्च देहिनां ॥ ७.५४.३८ ॥

നിങ്ങളുടെ കല്പന ഞാൻ ശിരസ്സിൽ വഹിക്കുന്നു; ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കുക: ദേഹികളിൽ ലോഭം, ക്രോധം, അസൂയ, ഈർഷ്യ, ദ്രോഹം, മോഹം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.

7.54.39

अहूश्चान्योन्यपरुषा देहं भिन्द्युः पृथिग्वधाः ।
तथा भविष्यते मृत्यो साधु संहर भोः प्रजाः।
अधर्मस्ते न भविता नापध्यास्याम्यहं शुभे ॥ ७.५४.३९ ॥

അവർ പരസ്പരം കഠിനരായി വേറിട്ട വധങ്ങളാൽ ശരീരങ്ങളെ ഛേദിക്കും; ഹേ മൃത്യു, അങ്ങനെതന്നെ ആകും. ഹേ പ്രജകളേ, നന്നായി സംഹരിക്കുക. ഹേ ശുഭേ, നിനക്ക് അധർമ്മം ഉണ്ടാകില്ല; ഞാൻ ശപിക്കുകയുമില്ല.

7.54.40

यान्यश्रुबिन्दूनि करे ममासं… ।
स्ते व्याधयः प्राणिनामात्मजाताः।
ते मारयिष्यन्ति नरान्गतासू… ।
न्नाधर्मस्ते भविता मा स्म भैषीः ॥ ७.५४.४० ॥

എന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന കണ്ണീർത്തുള്ളികൾ… അവ ജീവികളിൽനിന്ന് ജനിച്ച രോഗങ്ങൾ; അവ പ്രാണൻ പോയ മനുഷ്യരെ കൊല്ലും… നിനക്ക് അധർമ്മമുണ്ടാകില്ല; ഭയപ്പെടേണ്ട.

7.54.41

नाधर्मस्ते भविता प्राणिनां वै ।
त्वं वै धर्मस्त्वं हि धर्मस्य चेशा।
धर्म्या भूत्वा धर्मनित्या धरित्री ।
तस्मात्प्राणान्सर्वथेमान्नियच्छ ॥ ७.५४.४१ ॥

പ്രാണികൾക്ക് നിന്നാൽ അധർമ്മം ഉണ്ടാകില്ല; നീയാണ് ധർമ്മം, ധർമ്മത്തിന്റെ അധിപതിയും നീ തന്നെ. ധർമ്മിണിയായി, എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച ധരിത്രി ആകുക; അതിനാൽ ഈ പ്രാണങ്ങളെ എല്ലാവിധത്തിലും നിയന്ത്രിക്കുക.

7.54.42

मिथ्यावृत्तं मारयिष्यत्यधर्मः ॥ ७.५४.४२ ॥

അസത്യമായി ജീവിക്കുന്നവനെ അധർമ്മം കൊല്ലും.

7.54.43

तेनात्मानं पावयस्वात्मना त्वं ।
पापेऽऽत्मानं मज्जयिष्यन्त्यसत्यात्।
तस्मात्कामं रोषमप्यागतं त्वं ।
सन्त्यज्यान्तः संहरस्वेति जीवान् ॥ ७.५४.४३ ॥

അതിനാൽ നീ നിന്നെത്തന്നെ ശുദ്ധമാക്കുക. പാപത്തിലും അസത്യത്തിലും അവ നിന്റെ ആത്മാവിനെ മുക്കിക്കളയും. അതുകൊണ്ട് ഉള്ളിൽ ഉയർന്ന കാമവും ക്രോധവും പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ച് ജീവികളെ അകത്തുതന്നെ സംഹരിക്കുക.

7.54.44

सा वै भीमा मृत्युसंज्ञोपदेशा… ।
च्छापाद्भीता बाढमित्यब्रवीत्तम्।
सा च प्राणं प्राणिनामन्तकाले ।
कामक्रोधौ त्यज्य हरत्यसक्ता ॥ ७.५४.४४ ॥

ആ ഭയങ്കരയായ മൃത്യു — മൃത്യു എന്ന ഉപദേശം… — ശാപത്താൽ ഭയന്ന് “വളരെ നല്ലത്” എന്ന് അവനോട് പറഞ്ഞു. ജീവികളുടെ അന്ത്യകാലത്ത് കാമക്രോധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ആസക്തിയില്ലാതെ അവൾ പ്രാണനെ കവരുന്നു.

7.54.45

मृत्युस्त्वेषां व्याधयस्तत्प्रसूता ।
व्याधी रोगो रुज्यते येन जन्तुः।
सर्वेषां च प्राणिनां प्रायणान्ते ।
तस्माच्छोकं माकृथा निष्फलं त्वम् ॥ ७.५४.४५ ॥

മൃത്യുവാണ് ഇവയുടെ (വ്യാധികളുടെ) മൂലം; വ്യാധികൾ അതിൽനിന്നു തന്നെ ജനിക്കുന്നു. വ്യാധിയാലും രോഗത്താലും ജീവി പീഡിതമാകുന്നു. എല്ലാ ജീവികൾക്കും യാത്രയുടെ അവസാനത്തിൽ മരണം വരുന്നു. അതിനാൽ വ്യർത്ഥമായി ദുഃഖിക്കരുത്.

7.54.46

सर्वे देवाः प्राणिभिः प्रायणान्ते ।
गत्वा वृत्ताः सन्निवृत्तास्तथैव।
एवं सर्वे प्राणिनस्तत्र गत्वा ।
वृत्ता देवा मर्त्यवद्राजसिंह ॥ ७.५४.४६ ॥

എല്ലാ ദേവന്മാരും ജീവികളോടൊപ്പം യാത്രയുടെ അവസാനത്തിൽ അവിടെ പോയി, അതുപോലെ തിരിച്ചുവരുന്നു. ഇങ്ങനെ എല്ലാ ജീവികളും അവിടെ പോയി തിരിച്ചുവരുന്നു. രാജസിംഹാ, ദേവന്മാരും മർത്യരെപ്പോലെ (ഇങ്ങനെതന്നെ തിരിച്ചുവരുന്നു).

7.54.47

वायुर्भीमो भीमनादो महौजा ।
भेत्ता देहान्प्राणिनां सर्वगोऽसौ।
नो वा वृत्तिं कदाचि… ।
त्प्राप्नोत्युग्रोऽनन्ततेजोविशिष्टः ॥ ७.५४.४७ ॥

വായു ഭയങ്കരനാണ്, ഭീകരമായ ഗർജ്ജനം മുഴക്കുന്നവൻ, മഹാബലൻ. ജീവികളുടെ ശരീരങ്ങളെ ഭേദിക്കുന്നവൻ, എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ ആണവൻ. അവൻ ഒരിക്കലും … (വാചകം ലഭ്യമല്ലാത്ത ഭാഗം) … ഉഗ്രൻ, അനന്തമായ തേജസ്സുള്ളവൻ.

7.54.48

सर्वे देवा मर्त्यसंज्ञाविशिष्टा… ।
स्तस्मात्पुत्रं माशुचो राजसिंह।
स्वर्गं प्राप्तो मोदते ते तनूजो ।
नित्यं रम्यान्वीरलोकानवाप्य ॥ ७.५४.४८ ॥

ദേവന്മാരെല്ലാം മർത്യനാമത്താൽ വിശിഷ്ടരാണ് … (വാചകം ലഭ്യമല്ലാത്ത ഭാഗം)। അതിനാൽ, രാജസിംഹമേ, പുത്രനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കരുത്. സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ച നിന്റെ പുത്രൻ സന്തോഷിക്കുന്നു, എന്നും രമ്യമായ വീരലോകങ്ങൾ നേടി.

7.54.49

त्यक्त्वा दुःखं सङ्गतः पुण्यकृद्भि… ।
रेषा मृत्युर्देवदिष्टा प्रजानाम्।
प्राप्ते काले संहरन्ती यथाव… ।
त्स्वयं कृता प्राणहरा प्रजानाम् ॥ ७.५४.४९ ॥

ദുഃഖം ഉപേക്ഷിച്ച്, പുണ്യകർമ്മികളോടു ചേർന്ന് … (വാചകം ലഭ്യമല്ലാത്ത ഭാഗം)। ഈ മരണം ദേവന്മാരാൽ പ്രജകൾക്കായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടതാണ്. ഉചിതകാലം വരുമ്പോൾ, അത് എടുത്തുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, എങ്ങനെയെന്നാൽ … (വാചകം ലഭ്യമല്ലാത്ത ഭാഗം)। പ്രജകളുടെ പ്രാണൻ ഹരിക്കുന്ന ഇത് സ്വയം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്.