Mahābhārata · Adhyāya 7.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.59.1
रामं दाशरथिं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं प्रजा अन्वमोदन्त पिता पुत्रमिवौरसम्।
असङ्ख्येया गुणा यस्मिन्नासन्नमिततेजसि ॥ ७.५९.१ ॥
Oh Sañjaya, hemos oído que Rāma, hijo de Daśaratha, también ha muerto: aquel en quien el pueblo se alegraba como un padre se alegra de su propio hijo, y en quien habitaban incontables virtudes, el de esplendor inmensurable.
7.59.2
यश्चतुर्दशवर्षाणि निदेशात्पितुरच्युतः ।
वने वनितया सार्धमवसल्लक्ष्मणाग्रजः ॥ ७.५९.२ ॥
Quien, por mandato de su padre, firme durante catorce años, habitó en el bosque con su esposa: el hermano mayor de Lakṣmaṇa.
7.59.3
जघान च जनस्थाने राक्षसान्मनुजर्षभः ।
तपस्विनां रक्षणार्थं सहस्राणि चतुर्दश ॥ ७.५९.३ ॥
Y en Janasthāna, aquel toro entre los hombres mató a catorce mil rākṣasas para proteger a los ascetas.
7.59.4
तत्रैव वसतस्तस्य रावणो नाम राक्षसः ।
जहार भार्यां वैदेहीं सम्मोह्यैनं सहानुजम् ॥ ७.५९.४ ॥
Mientras él residía allí, el rākṣasa llamado Rāvaṇa, tras engañarlo junto con su hermano menor, se llevó a su esposa Vaidehī.
7.59.5
रामो हृतां राक्षसेन भार्यां श्रुत्वा जटायुषः ।
आतुरः शोकसन्तप्तो रामोऽगच्छद्धरीश्वरम् ॥ ७.५९.५ ॥
Habiendo oído de Jaṭāyu que su esposa había sido raptada por el rākṣasa, Rāma, angustiado y atormentado por el dolor, fue al señor de los monos.
7.59.6
तेन रामः सुसङ्गम्य वानरैश्च महाबलैः ।
आजगामोदधेः पारं सेतुं कृत्वा महार्णवे ॥ ७.५९.६ ॥
Gracias a él, Rāma se unió a los poderosos monos, construyó un puente sobre el gran océano y llegó a la otra orilla del mar.
7.59.7
तत्र हत्वा तु पौलस्त्यान्ससुहृद्गणबान्धवान् ।
मायाविनं महाघोरं रावणं लोककण्टकम् ॥ ७.५९.७ ॥
Allí, habiendo dado muerte a los descendientes de Pulastya junto con sus amigos, séquitos y parientes, y también al ilusionista, terriblemente feroz Rāvaṇa, espina de los mundos,
7.59.8
सुरासुरैरवध्यं तं देवब्राह्मणकण्टकम् ।
जघान स महाबाहुः पौलस्त्यं सगणं रणे ॥ ७.५९.८ ॥
Aquel de brazos poderosos mató en la batalla al descendiente de Pulastya junto con su séquito, aquel que no podía ser muerto por dioses ni demonios, espina para dioses y brahmanes.
7.59.9
हत्वा तत्र रिपुं सङ्ख्ये भार्यया सह सङ्गतः ।
स च लङ्केश्वरं चक्रे धर्मात्मानं विभीषणम् ॥ ७.५९.९ ॥
Allí, habiendo matado al enemigo en batalla y reunido con su esposa, hizo señor de Laṅkā al justo Vibhīṣaṇa.
7.59.10
भार्यया सह संयुक्तस्ततो वानरसेनया ।
अयोध्यामागतो वीरः पुष्पकेण विराजता ॥ ७.५९.१० ॥
Unido con su esposa, luego con el ejército de monos, el héroe llegó a Ayodhyā en el resplandeciente carro Puṣpaka.
7.59.11
तत्र राजन्प्रविष्टः सन्नयोध्यायां महायशाः ।
मातॄर्वयस्यान्सचिवानृत्विजः सपुरोहितान् ॥ ७.५९.११ ॥
Oh rey, habiendo entrado allí en Ayodhyā, aquel de gran fama permaneció con sus madres, compañeros, ministros, sacerdotes oficiantes y sacerdotes domésticos.
7.59.12
शुश्रूषमाणः सततं मन्त्रिभिश्चाभिषेचितः ।
विसृज्य हरिराजानं हनुमन्तं सहाङ्गदम् ॥ ७.५९.१२ ॥
Atendiendo constantemente a sus deberes, ungido por sus ministros, tras despedir al señor de los monos Hanumān junto con Aṅgada, comenzó a gobernar.
7.59.13
भ्रातरं भरतं वीरं शत्रुघ्नं चैव लक्ष्मणम् ।
पूजयन्परया प्रीत्या वैदेह्या चाभिपूजितः ॥ ७.५९.१३ ॥
Honrando con suprema afecto a sus hermanos Bharata, el héroe Śatrughna y Lakṣmaṇa, y siendo él mismo honrado por Vaidehī.
7.59.14
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
चतुःसगारपर्यन्तां पृथिवीमन्वशासत ॥ ७.५९.१४ ॥
Durante diez mil años y cien más, gobernó la tierra rodeada por los cuatro océanos.
7.59.15
अश्वमेधशतैरीजं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
यश्च विप्रप्रसादेन सर्वकामानवाप्य च ॥ ७.५९.१५ ॥
Quien realizó cientos de sacrificios del caballo y otros ritos con abundantes donativos, y que, por la gracia de los brahmanes, obtuvo todos sus deseos.
7.59.16
सम्प्राप्य विधिवद्राज्यं सर्वभूतानुकम्पनः ।
सर्वद्वीपानवष्टभ्य प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ ७.५९.१६ ॥
Habiendo obtenido el reino según el rito, compasivo con todos los seres, sosteniendo todas las islas y protegiendo a sus súbditos con el dharma.
7.59.17
स निर्गलं मुख्यतममश्वमेधशतं प्रभुः ।
आजहार सुरेशस्य हविषा मुदमाहरन्।
अन्यैश्च विविधैर्यज्ञैरीजे बहुगुणैर्नृपः ॥ ७.५९.१७ ॥
Aquel soberano realizó sin obstáculo cien sacrificios del caballo, los más excelsos, trayendo gozo al señor de los dioses con oblaciones; y también veneró con otros diversos sacrificios de muchas virtudes.
7.59.18
क्षुत्पिपासेऽजयद्रामः सर्वरोगांश्च देहिनाम् ।
सततं गुणसम्पन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा ॥ ७.५९.१८ ॥
Rāma venció el hambre y la sed, y todas las enfermedades de los seres encarnados; siempre dotado de virtudes, resplandeciente con su propio esplendor.
7.59.19
अतिसर्वाणि भूतानि रामो दाशरथिर्बभौ ।
ऋषीणां देवतानां च मानुषाणां च सर्वशः।
पृथिव्यां सह वासोऽभूद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.१९ ॥
Rāma, hijo de Daśaratha, brilló por encima de todos los seres. Mientras Rāma gobernaba el reino, sabios, dioses y hombres habitaban juntos con él sobre la tierra.
7.59.20
नाहीयत तदा प्रामः प्राणिनां न तदा व्यथा ।
प्राणापानौ समावास्तां रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.२० ॥
Cuando Rāma gobernaba el reino, el cansancio no se apoderaba de los seres vivos, ni había entonces sufrimiento; el aliento inspirado y el espirado estaban equilibrados.
7.59.21
पर्यदीप्यन्त तेजांसि तदाऽनर्थाश्च नाभवन् ।
दीर्घायुषः प्रजाः सर्वा युवा न म्रियते तदा ॥ ७.५९.२१ ॥
Entonces los resplandores brillaban por todas partes y no ocurrían desgracias. Todo el pueblo era longevo; en aquel tiempo un joven no moría.
7.59.22
वेदैश्चतुर्भिः सुप्रीताः प्राप्नुवन्ति दिवौकसः ।
हव्यं कव्यं च विविधं निष्पूर्तं हुतमेव च ॥ ७.५९.२२ ॥
Complacidos por los cuatro Vedas, los moradores del cielo recibían la oblación, la ofrenda a los antepasados, los diversos ritos bien realizados y la libación ofrecida.
7.59.23
अदंशमशका देशा नष्टव्यालसरीसृपाः ।
नाप्यु प्राणभृतां मृत्युर्नाकाले ज्वलनोऽदहत् ॥ ७.५९.२३ ॥
Las tierras estaban libres de mosquitos y moscas, y las fieras y los reptiles habían sido destruidos. La muerte no llegaba a los seres vivos fuera de tiempo, ni el fuego quemaba fuera de tiempo.
7.59.24
अधर्मरुचयो लुब्धा मूर्खा वा नाभवंस्तदा ।
शिष्टेष्टप्राज्ञकर्माणः सर्वे वर्णास्तदाऽभवन् ॥ ७.५९.२४ ॥
Entonces no había codiciosos ni necios que se complacieran en la injusticia; en aquel tiempo todas las clases sociales realizaban las acciones de los sabios, los respetados y los prudentes.
7.59.25
स्वधां पूजां च रक्षोभिर्जनस्थाने प्रणाशिताम् ।
प्रादान्निहत्य रक्षांसि पितृदेवेभ्य ईश्वरः ॥ ७.५९.२५ ॥
El Señor, tras matar a los rākṣasas, devolvió a los antepasados y a los dioses la ofrenda svadhā y la adoración que los rākṣasas habían destruido en Janasthāna.
7.59.26
सहस्रपुत्राः पुरुषा दशवर्षशतायुषः ।
न च ज्येष्ठाः कनिष्ठेभ्यस्तदा श्राद्धानि कुर्वते ॥ ७.५९.२६ ॥
En aquel tiempo los hombres tenían mil hijos y vivían mil años, pero los mayores no realizaban los ritos de śrāddha por los menores.
7.59.27
श्यामो युवा लोहिताक्षो मत्तमातङ्गविक्रमः ।
आजानुबाहुः सुभुजः सिंहस्कन्धो महाबलः ॥ ७.५९.२७ ॥
De tez oscura, joven, de ojos rojos, con el valor de un elefante en celo, de brazos largos hasta las rodillas, de bellos brazos, de hombros de león y muy poderoso.
7.59.28
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
सर्वभूतमनःकान्तो रामो राज्यमकारयत् ॥ ७.५९.२८ ॥
Durante diez mil y mil años, Rāma, amado en el corazón de todos los seres, gobernó el reino.
7.59.29
रामो रामो राम इति प्रजानामभवत्कथा ।
रामभूतं जगदभूद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.२९ ॥
"Rāma, Rāma, Rāma" se convirtió en la conversación del pueblo, y mientras Rāma gobernaba, el mundo entero se llenó de Rāma.
7.59.30
चतुर्विधाः प्रजा रामः स्वर्गं नीत्वा दिवं गतः ।
आत्मेच्छया प्रतिष्ठाप्य राजवंशमिहाष्टधा ॥ ७.५९.३० ॥
Tras llevar al cielo a las cuatro clases del pueblo, Rāma partió por voluntad propia al reino celestial, y aquí estableció la línea real en ocho partes.
7.59.31
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.५९.३१ ॥
Si él ha muerto, Sṛñjaya, es cuatro veces más bienaventurado que tú, y más meritorio para ti que tu propio hijo. Por tanto, no te aflijas por el hijo. Tal cosa se dice solo de quien no ha ofrecido sacrificios ni ha dado dádivas.