మహాభారతం · అధ్యాయం 7.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.59.1
रामं दाशरथिं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं प्रजा अन्वमोदन्त पिता पुत्रमिवौरसम्।
असङ्ख्येया गुणा यस्मिन्नासन्नमिततेजसि ॥ ७.५९.१ ॥
ఓ సృంజయా, దశరథ కుమారుడైన రాముడు మరణించాడని మేము విన్నాము. తండ్రి తన సొంత కొడుకును సంతోషపెట్టినట్లు ప్రజలు ఆయన వల్ల ఆనందించారు. ఆయనలో అసంఖ్యాక గుణాలు ఉండేవి; ఆయన అమిత తేజస్సు కలవాడు.
7.59.2
यश्चतुर्दशवर्षाणि निदेशात्पितुरच्युतः ।
वने वनितया सार्धमवसल्लक्ष्मणाग्रजः ॥ ७.५९.२ ॥
తండ్రి ఆజ్ఞ ప్రకారం పధ్నాలుగు సంవత్సరాలు అచ్యుతుడుగా, భార్యతో కలిసి అడవిలో నివసించినవాడు, లక్ష్మణుని అన్నయ్య.
7.59.3
जघान च जनस्थाने राक्षसान्मनुजर्षभः ।
तपस्विनां रक्षणार्थं सहस्राणि चतुर्दश ॥ ७.५९.३ ॥
జనస్థానంలో మనుషుల్లో వృషభమైనవాడు తపస్వుల రక్షణ కోసం పదునాలుగువేల రాక్షసులను సంహరించాడు.
7.59.4
तत्रैव वसतस्तस्य रावणो नाम राक्षसः ।
जहार भार्यां वैदेहीं सम्मोह्यैनं सहानुजम् ॥ ७.५९.४ ॥
అక్కడే నివసిస్తుండగా రావణుడనే రాక్షసుడు ఆయనను, తమ్ముడిని మోసగించి, ఆయన భార్య వైదేహిని అపహరించాడు.
7.59.5
रामो हृतां राक्षसेन भार्यां श्रुत्वा जटायुषः ।
आतुरः शोकसन्तप्तो रामोऽगच्छद्धरीश्वरम् ॥ ७.५९.५ ॥
రాక్షసుడు అపహరించిన భార్య గురించి జటాయువు ద్వారా విని, రాముడు ఆతురతతో, శోకసంతప్తుడై వానరరాజు వద్దకు వెళ్ళాడు.
7.59.6
तेन रामः सुसङ्गम्य वानरैश्च महाबलैः ।
आजगामोदधेः पारं सेतुं कृत्वा महार्णवे ॥ ७.५९.६ ॥
అతని ద్వారా రాముడు మహాబలులైన వానరులతో కలిసి, మహాసముద్రంపై వారధి నిర్మించి సముద్రం అవతలి తీరానికి వచ్చాడు.
7.59.7
तत्र हत्वा तु पौलस्त्यान्ससुहृद्गणबान्धवान् ।
मायाविनं महाघोरं रावणं लोककण्टकम् ॥ ७.५९.७ ॥
అక్కడ పౌలస్త్య వంశీయులను, మిత్రులు, అనుచరులు, బంధువులతో సహా సంహరించి, మాయావి, అత్యంత భయంకరుడు, లోకకంటకుడైన రావణుని (కూడా వధించాడు).
7.59.8
सुरासुरैरवध्यं तं देवब्राह्मणकण्टकम् ।
जघान स महाबाहुः पौलस्त्यं सगणं रणे ॥ ७.५९.८ ॥
దేవతలచేత, అసురులచేత కూడా వధింపరాని, దేవబ్రాహ్మణులకు కంటకుడైన అతడిని, ఆ మహాబాహువు యుద్ధంలో పరివారంతో పౌలస్త్యుని (సంహరించాడు).
7.59.9
हत्वा तत्र रिपुं सङ्ख्ये भार्यया सह सङ्गतः ।
स च लङ्केश्वरं चक्रे धर्मात्मानं विभीषणम् ॥ ७.५९.९ ॥
అక్కడ యుద్ధంలో శత్రువును వధించి, భార్యతో కలిసి, ఆయన ధర్మాత్ముడైన విభీషణుని లంకేశ్వరునిగా చేశాడు.
7.59.10
भार्यया सह संयुक्तस्ततो वानरसेनया ।
अयोध्यामागतो वीरः पुष्पकेण विराजता ॥ ७.५९.१० ॥
భార్యతో కూడినవాడై, అనంతరం వానర సైన్యంతో, ఆ వీరుడు ప్రకాశించే పుష్పకంపై అయోధ్యకు వచ్చాడు.
7.59.11
तत्र राजन्प्रविष्टः सन्नयोध्यायां महायशाः ।
मातॄर्वयस्यान्सचिवानृत्विजः सपुरोहितान् ॥ ७.५९.११ ॥
ఓ రాజా, అక్కడ అయోధ్యలో ప్రవేశించి, ఆ మహాయశస్వి తల్లులు, మిత్రులు, మంత్రులు, ఋత్విజులు, పురోహితులతో కూడి (ఉన్నాడు).
7.59.12
शुश्रूषमाणः सततं मन्त्रिभिश्चाभिषेचितः ।
विसृज्य हरिराजानं हनुमन्तं सहाङ्गदम् ॥ ७.५९.१२ ॥
నిరంతరం సేవిస్తూ, మంత్రులచే పట్టాభిషిక్తుడై, వానరరాజు, హనుమంతుడు, అంగదులను పంపివేసి (పాలించాడు).
7.59.13
भ्रातरं भरतं वीरं शत्रुघ्नं चैव लक्ष्मणम् ।
पूजयन्परया प्रीत्या वैदेह्या चाभिपूजितः ॥ ७.५९.१३ ॥
సోదరుడు భరతుడు, వీరుడు శత్రుఘ్నుడు, లక్ష్మణుడు—వారిని పరమ ప్రేమతో గౌరవిస్తూ, వైదేహి (సీత) చేత కూడా బాగుగా పూజింపబడి.
7.59.14
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
चतुःसगारपर्यन्तां पृथिवीमन्वशासत ॥ ७.५९.१४ ॥
పదివేల సంవత్సరాలు, ఇంకా వంద సంవత్సరాలు, నాలుగు సముద్రాలతో చుట్టబడిన భూమిని ఆయన పాలించాడు.
7.59.15
अश्वमेधशतैरीजं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
यश्च विप्रप्रसादेन सर्वकामानवाप्य च ॥ ७.५९.१५ ॥
అనేక అశ్వమేధ యజ్ఞాలను, విస్తారమైన దక్షిణలతో ఇతర యజ్ఞాలను చేసినవాడు; బ్రాహ్మణుల అనుగ్రహంతో సమస్త కోరికలను పొందినవాడు.
7.59.16
सम्प्राप्य विधिवद्राज्यं सर्वभूतानुकम्पनः ।
सर्वद्वीपानवष्टभ्य प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ ७.५९.१६ ॥
విధిప్రకారం రాజ్యాన్ని పొంది, సమస్త ప్రాణులపై కరుణ కలిగి, అన్ని ద్వీపాలను నిలబెట్టి, ధర్మంతో ప్రజలను పాలిస్తూ.
7.59.17
स निर्गलं मुख्यतममश्वमेधशतं प्रभुः ।
आजहार सुरेशस्य हविषा मुदमाहरन्।
अन्यैश्च विविधैर्यज्ञैरीजे बहुगुणैर्नृपः ॥ ७.५९.१७ ॥
ఆ ప్రభువైన రాజు అడ్డంకులు లేకుండా, అత్యుత్తమమైన నూరు అశ్వమేధ యజ్ఞాలు చేశాడు; దేవేంద్రునికి హవిస్సుతో ఆనందాన్ని తెచ్చాడు; ఇతర అనేక విధాలైన, సద్గుణాలతో కూడిన యజ్ఞాలతోనూ ఆరాధించాడు.
7.59.18
क्षुत्पिपासेऽजयद्रामः सर्वरोगांश्च देहिनाम् ।
सततं गुणसम्पन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा ॥ ७.५९.१८ ॥
రాముడు ఆకలి, దాహాలను జయించాడు; దేహధారుల సకల రోగాలనూ జయించాడు; ఎల్లప్పుడూ సద్గుణ సంపన్నుడై, తన తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.
7.59.19
अतिसर्वाणि भूतानि रामो दाशरथिर्बभौ ।
ऋषीणां देवतानां च मानुषाणां च सर्वशः।
पृथिव्यां सह वासोऽभूद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.१९ ॥
దశరథుని కుమారుడు రాముడు సమస్త ప్రాణులకన్నా మిన్నగా ప్రకాశించాడు. రాముడు రాజ్యపాలన చేస్తున్నప్పుడు ఋషులు, దేవతలు, మనుషులు అందరూ భూమిపై అతనితో కలిసి నివసించారు.
7.59.20
नाहीयत तदा प्रामः प्राणिनां न तदा व्यथा ।
प्राणापानौ समावास्तां रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.२० ॥
రాముడు రాజ్యపాలన చేస్తున్నప్పుడు ప్రాణులకు అలసట రాలేదు, అప్పుడు బాధ కూడా లేదు. ప్రాణం, అపానం సమంగా ఉన్నాయి.
7.59.21
पर्यदीप्यन्त तेजांसि तदाऽनर्थाश्च नाभवन् ।
दीर्घायुषः प्रजाः सर्वा युवा न म्रियते तदा ॥ ७.५९.२१ ॥
అప్పుడు అన్ని తేజస్సులు ప్రకాశించాయి, ఎలాంటి అనర్థాలూ జరగలేదు. ప్రజలందరూ దీర్ఘాయుష్కులు; ఆ కాలంలో యువకులు మరణించేవారు కాదు.
7.59.22
वेदैश्चतुर्भिः सुप्रीताः प्राप्नुवन्ति दिवौकसः ।
हव्यं कव्यं च विविधं निष्पूर्तं हुतमेव च ॥ ७.५९.२२ ॥
నాలుగు వేదాలతో సంతోషించిన దివ్యులు హవ్యం, కవ్యం, వివిధ నిష్పూర్త కర్మలు, హుతాన్ని పొందారు.
7.59.23
अदंशमशका देशा नष्टव्यालसरीसृपाः ।
नाप्यु प्राणभृतां मृत्युर्नाकाले ज्वलनोऽदहत् ॥ ७.५९.२३ ॥
దేశాలలో దోమలు, ఈగలు లేవు; క్రూర జంతువులు, సర్పాలు నశించాయి. ప్రాణులకు అకాలమరణం రాలేదు, అగ్ని కూడా అకాలంలో దహించలేదు.
7.59.24
अधर्मरुचयो लुब्धा मूर्खा वा नाभवंस्तदा ।
शिष्टेष्टप्राज्ञकर्माणः सर्वे वर्णास्तदाऽभवन् ॥ ७.५९.२४ ॥
ఆ కాలంలో అధర్మాన్ని ఇష్టపడే లోభులు లేదా మూర్ఖులు లేరు. అప్పుడు అన్ని వర్ణాలవారూ శిష్టులు, ప్రియులు, ప్రాజ్ఞుల కర్మలు చేసేవారు.
7.59.25
स्वधां पूजां च रक्षोभिर्जनस्थाने प्रणाशिताम् ।
प्रादान्निहत्य रक्षांसि पितृदेवेभ्य ईश्वरः ॥ ७.५९.२५ ॥
జనస్థానంలో రాక్షసులచే నాశనం చేయబడిన స్వధా మరియు పూజలను, ఈశ్వరుడు రాక్షసులను సంహరించి పితృదేవతలకు మరియు దేవతలకు తిరిగి ప్రసాదించాడు.
7.59.26
सहस्रपुत्राः पुरुषा दशवर्षशतायुषः ।
न च ज्येष्ठाः कनिष्ठेभ्यस्तदा श्राद्धानि कुर्वते ॥ ७.५९.२६ ॥
ఆ కాలంలో మనుషులు వేయి మంది కొడుకులు కలిగి వెయ్యి సంవత్సరాల ఆయువుతో ఉండేవారు; అయినా పెద్దవారు చిన్నవారి కోసం శ్రాద్ధాలు చేయలేదు.
7.59.27
श्यामो युवा लोहिताक्षो मत्तमातङ्गविक्रमः ।
आजानुबाहुः सुभुजः सिंहस्कन्धो महाबलः ॥ ७.५९.२७ ॥
నల్లని వర్ణం, యౌవనం, ఎర్రని కన్నులు, మదించిన ఏనుగు పరాక్రమం, మోకాళ్ల వరకు సాగిన బాహువులు, అందమైన భుజాలు, సింహపు భుజస్కంధాలు, మహాబలుడు.
7.59.28
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
सर्वभूतमनःकान्तो रामो राज्यमकारयत् ॥ ७.५९.२८ ॥
పదివేల సంవత్సరాలు, వెయ్యి సంవత్సరాలు, సర్వ ప్రాణుల మనసుకు ప్రియుడైన రాముడు రాజ్యం చేశాడు.
7.59.29
रामो रामो राम इति प्रजानामभवत्कथा ।
रामभूतं जगदभूद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.२९ ॥
"రామ, రామ, రామ" అనే మాటే ప్రజలలో ముచ్చటగా మారింది. రాముడు రాజ్యం పాలిస్తుండగా జగత్తు అంతా రామమయమైంది.
7.59.30
चतुर्विधाः प्रजा रामः स्वर्गं नीत्वा दिवं गतः ।
आत्मेच्छया प्रतिष्ठाप्य राजवंशमिहाष्टधा ॥ ७.५९.३० ॥
నాలుగు విధాల ప్రజలను స్వర్గానికి తీసుకువెళ్లి, రాముడు తన ఇచ్ఛతో దివికి వెళ్లాడు; ఇక్కడ రాజవంశాన్ని ఎనిమిది విధాలుగా స్థాపించాడు.
7.59.31
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.५९.३१ ॥
ఓ సృంజయా, అతడు మరణించినట్లయితే, నీ కంటే అతడు నాలుగు రెట్లు ధన్యుడు; నీ కుమారుని కంటే అతడు నీకు మరింత పుణ్యవంతుడు. కాబట్టి కుమారుని కోసం దుఃఖించకు. యజ్ఞం చేయని, దక్షిణ ఇవ్వని వానిని గురించే ఇలా చెప్పబడింది.