ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.59.1
रामं दाशरथिं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं प्रजा अन्वमोदन्त पिता पुत्रमिवौरसम्।
असङ्ख्येया गुणा यस्मिन्नासन्नमिततेजसि ॥ ७.५९.१ ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੰਜਯ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਵੀ ਮਰ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣ ਸਨ, ਉਹ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ।
7.59.2
यश्चतुर्दशवर्षाणि निदेशात्पितुरच्युतः ।
वने वनितया सार्धमवसल्लक्ष्मणाग्रजः ॥ ७.५९.२ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਅਚਲ ਰਹਿ ਕੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ।
7.59.3
जघान च जनस्थाने राक्षसान्मनुजर्षभः ।
तपस्विनां रक्षणार्थं सहस्राणि चतुर्दश ॥ ७.५९.३ ॥
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.59.4
तत्रैव वसतस्तस्य रावणो नाम राक्षसः ।
जहार भार्यां वैदेहीं सम्मोह्यैनं सहानुजम् ॥ ७.५९.४ ॥
ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਰਾਵਣ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮੋਹ ਕੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ।
7.59.5
रामो हृतां राक्षसेन भार्यां श्रुत्वा जटायुषः ।
आतुरः शोकसन्तप्तो रामोऽगच्छद्धरीश्वरम् ॥ ७.५९.५ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲੋਂ ਹਰੀ ਗਈ ਪਤਨੀ ਬਾਰੇ ਜਟਾਯੂ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਆਤੁਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪਤ ਹੋ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਏ।
7.59.6
तेन रामः सुसङ्गम्य वानरैश्च महाबलैः ।
आजगामोदधेः पारं सेतुं कृत्वा महार्णवे ॥ ७.५९.६ ॥
ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਰਾਮ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲ ਬਣਾ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਆਏ।
7.59.7
तत्र हत्वा तु पौलस्त्यान्ससुहृद्गणबान्धवान् ।
मायाविनं महाघोरं रावणं लोककण्टकम् ॥ ७.५९.७ ॥
ਉੱਥੇ ਪੌਲਸਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਾਇਆਵੀ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਡੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੀ (ਮਾਰਿਆ)।
7.59.8
सुरासुरैरवध्यं तं देवब्राह्मणकण्टकम् ।
जघान स महाबाहुः पौलस्त्यं सगणं रणे ॥ ७.५९.८ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਵੱਧ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕੰਡੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪੌਲਸਤਿ ਨੂੰ (ਮਾਰਿਆ)।
7.59.9
हत्वा तत्र रिपुं सङ्ख्ये भार्यया सह सङ्गतः ।
स च लङ्केश्वरं चक्रे धर्मात्मानं विभीषणम् ॥ ७.५९.९ ॥
ਉੱਥੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੰਕੇਸ਼ਵਰ ਬਣਾਇਆ।
7.59.10
भार्यया सह संयुक्तस्ततो वानरसेनया ।
अयोध्यामागतो वीरः पुष्पकेण विराजता ॥ ७.५९.१० ॥
ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਫਿਰ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀਰ ਚਮਕਦੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਆਇਆ।
7.59.11
तत्र राजन्प्रविष्टः सन्नयोध्यायां महायशाः ।
मातॄर्वयस्यान्सचिवानृत्विजः सपुरोहितान् ॥ ७.५९.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਮਿੱਤਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ (ਰਿਹਾ)।
7.59.12
शुश्रूषमाणः सततं मन्त्रिभिश्चाभिषेचितः ।
विसृज्य हरिराजानं हनुमन्तं सहाङ्गदम् ॥ ७.५९.१२ ॥
ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਨਰਰਾਜ, ਹਨੂਮਾਨ ਤੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ (ਰਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗਾ)।
7.59.13
भ्रातरं भरतं वीरं शत्रुघ्नं चैव लक्ष्मणम् ।
पूजयन्परया प्रीत्या वैदेह्या चाभिपूजितः ॥ ७.५९.१३ ॥
ਭਰਾ ਭਰਤ, ਵੀਰ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ।
7.59.14
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
चतुःसगारपर्यन्तां पृथिवीमन्वशासत ॥ ७.५९.१४ ॥
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲ, ਚਾਰ ਸਾਗਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
7.59.15
अश्वमेधशतैरीजं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
यश्च विप्रप्रसादेन सर्वकामानवाप्य च ॥ ७.५९.१५ ॥
ਸੈਂਕੜੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਯੱਗ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ।
7.59.16
सम्प्राप्य विधिवद्राज्यं सर्वभूतानुकम्पनः ।
सर्वद्वीपानवष्टभ्य प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ ७.५९.१६ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਪਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਦੀਪਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
7.59.17
स निर्गलं मुख्यतममश्वमेधशतं प्रभुः ।
आजहार सुरेशस्य हविषा मुदमाहरन्।
अन्यैश्च विविधैर्यज्ञैरीजे बहुगुणैर्नृपः ॥ ७.५९.१७ ॥
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤੇ; ਦੇਵਰਾਜ ਲਈ ਹਵਿ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਂਦੀ; ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਗੁਣਵਾਨ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
7.59.18
क्षुत्पिपासेऽजयद्रामः सर्वरोगांश्च देहिनाम् ।
सततं गुणसम्पन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा ॥ ७.५९.१८ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ; ਸਦਾ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ।
7.59.19
अतिसर्वाणि भूतानि रामो दाशरथिर्बभौ ।
ऋषीणां देवतानां च मानुषाणां च सर्वशः।
पृथिव्यां सह वासोऽभूद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.१९ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਚਮਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਸਦੇ ਸਨ।
7.59.20
नाहीयत तदा प्रामः प्राणिनां न तदा व्यथा ।
प्राणापानौ समावास्तां रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.२० ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦੀ, ਤਦ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਬਰਾਬਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
7.59.21
पर्यदीप्यन्त तेजांसि तदाऽनर्थाश्च नाभवन् ।
दीर्घायुषः प्रजाः सर्वा युवा न म्रियते तदा ॥ ७.५९.२१ ॥
ਤਦ ਸਾਰੇ ਤੇਜ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਅਨਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਵਾਨ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ ਸੀ।
7.59.22
वेदैश्चतुर्भिः सुप्रीताः प्राप्नुवन्ति दिवौकसः ।
हव्यं कव्यं च विविधं निष्पूर्तं हुतमेव च ॥ ७.५९.२२ ॥
ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤੇ ਹਵਿਆ, ਕਵਿਆ, ਵਿਭਿੰਨ ਨਿਸ਼ਪੂਰਤ ਕਰਮ ਅਤੇ ਹੁਤ ਆਹੂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
7.59.23
अदंशमशका देशा नष्टव्यालसरीसृपाः ।
नाप्यु प्राणभृतां मृत्युर्नाकाले ज्वलनोऽदहत् ॥ ७.५९.२३ ॥
ਦੇਸ਼ ਮੱਛਰਾਂ ਅਤੇ ਮੱਖੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸਨ; ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਸੱਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਾੜਦੀ।
7.59.24
अधर्मरुचयो लुब्धा मूर्खा वा नाभवंस्तदा ।
शिष्टेष्टप्राज्ञकर्माणः सर्वे वर्णास्तदाऽभवन् ॥ ७.५९.२४ ॥
ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲਾਲਚੀ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਤਦ ਸਾਰੇ ਵਰਣ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ, ਪਿਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਗਿਆਵਾਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
7.59.25
स्वधां पूजां च रक्षोभिर्जनस्थाने प्रणाशिताम् ।
प्रादान्निहत्य रक्षांसि पितृदेवेभ्य ईश्वरः ॥ ७.५९.२५ ॥
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸ੍ਵਧਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਦਿੱਤਾ।
7.59.26
सहस्रपुत्राः पुरुषा दशवर्षशतायुषः ।
न च ज्येष्ठाः कनिष्ठेभ्यस्तदा श्राद्धानि कुर्वते ॥ ७.५९.२६ ॥
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਛੋਟਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
7.59.27
श्यामो युवा लोहिताक्षो मत्तमातङ्गविक्रमः ।
आजानुबाहुः सुभुजः सिंहस्कन्धो महाबलः ॥ ७.५९.२७ ॥
ਸਾਂਵਲਾ, ਜਵਾਨ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਰਗੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲਾ, ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਭੁਜਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ।
7.59.28
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
सर्वभूतमनःकान्तो रामो राज्यमकारयत् ॥ ७.५९.२८ ॥
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
7.59.29
रामो रामो राम इति प्रजानामभवत्कथा ।
रामभूतं जगदभूद्रामे राज्यं प्रशासति ॥ ७.५९.२९ ॥
"ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਰਾਮ" ਇਹੀ ਪਰਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਬਣ ਗਈ। ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰਾਮਮਯ ਹੋ ਗਿਆ।
7.59.30
चतुर्विधाः प्रजा रामः स्वर्गं नीत्वा दिवं गतः ।
आत्मेच्छया प्रतिष्ठाप्य राजवंशमिहाष्टधा ॥ ७.५९.३० ॥
ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਿਵ ਨੂੰ ਗਏ; ਇੱਥੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
7.59.31
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.५९.३१ ॥
ਹੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯ, ਜੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਭਾਗਵਾਨ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨਵਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ। ਜੋ ਯਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਹੀ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।