Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 7.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.6.1

कर्णस्य वचनं श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्तदा ।
सेनामध्यगतं द्रोणमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.६.१ ॥

कर्णाचे वचन ऐकून तेव्हा राजा दुर्योधनाने सेनेच्या मध्यभागी उभ्या असलेल्या द्रोणाला हे वचन सांगितले.

7.6.2

वर्णश्रैष्ठ्यात्कुलोत्पत्त्या श्रुतेन वयसा धिया ।
वीर्याद्दाक्ष्यादधृष्यत्वादर्थज्ञानान्नयाज्जयात् ॥ ७.६.२ ॥

वर्णश्रेष्ठत्वामुळे, उत्तम कुळातील जन्मामुळे, शास्त्रज्ञानामुळे, वयामुळे, बुद्धीमुळे, पराक्रमामुळे, कौशल्यामुळे, अजेयतेमुळे, अर्थज्ञानामुळे, नीतीमुळे आणि विजयामुळे.

7.6.3

तपसा च कृतज्ञत्वाद्वृद्धः सर्वगुणैरपि ।
युक्तो भवत्सश्रो गोप्ता राज्ञामन्यो न विद्यते ॥ ७.६.३ ॥

तपाने, कृतज्ञतेने, वृद्ध असल्यामुळे आणि सर्व गुणांनी युक्त असल्यामुळे आपणच राजांचे रक्षक आहात; दुसरा कोणी नाही.

7.6.4

स भवान्पातु नः सर्वान्देवानिव शतक्रतुः ।
भवन्नेत्राः पराञ्जेतुमिच्छामो द्विजसत्तम ॥ ७.६.४ ॥

शतक्रतु इंद्र जसा देवांचे रक्षण करतो, तसे आपण आम्हा सर्वांचे रक्षण करावे. हे द्विजश्रेष्ठा, आपणास नेता करून आम्ही शत्रूंना जिंकू इच्छितो.

7.6.5

रुद्राणामिव कापालिर्वसूनामिव पावकः ।
कुबेर इव यक्षाणां मरुतामिव वासवः ॥ ७.६.५ ॥

रुद्रांमध्ये कापालि (शिव), वसूंमध्ये पावक (अग्नी), यक्षांमध्ये कुबेर, मरुतांमध्ये वासव (इंद्र) जसे.

7.6.6

वसिष्ठ इव विप्राणां तेजसामिव भास्करः ।
पितॄणामिव धर्मेन्द्रो यादसामिव चाम्बुराट् ॥ ७.६.६ ॥

ब्राह्मणांमध्ये वसिष्ठ, तेजांमध्ये सूर्य, पितरांमध्ये धर्मेंद्र, जलचरांमध्ये जलाधिपती (वरुण) जसे.

7.6.7

नक्षत्राणामिव शशी दितिजानामिवोशनाः ।
सर्वेषामिव लोकानां विश्वस्य च यथा क्षयः ॥ ७.६.७ ॥

नक्षत्रांमध्ये चंद्राप्रमाणे, दैत्यांमध्ये उशनसाप्रमाणे, आणि सर्व लोकांचा व विश्वाचा क्षय करणाऱ्याप्रमाणे (आपण श्रेष्ठ आहात).

7.6.8

विश्वोत्पत्तिस्थितिलये श्रेष्ठो नारायणः प्रभुः ।
एवं सेनाप्रणेतॄणां मम सेनापतिर्भव ॥ ७.६.८ ॥

विश्वाच्या उत्पत्ती, स्थिती आणि लयात श्रेष्ठ प्रभू नारायण आहेत; त्याचप्रमाणे सेनानायकांमध्ये आपण माझे सेनापती व्हा.

7.6.9

अक्षौहिण्यो दशैका च वशगाः सन्तु तेऽनघ ।
ताभिः शत्रून्प्रतिव्यूह्य जहीन्द्रो दानवानिव ॥ ७.६.९ ॥

हे निष्पाप! अकरा अक्षौहिणी सेना आपल्या अधीन राहोत; त्यांच्यासह शत्रूंविरुद्ध व्यूह रचून, इंद्र दानवांना मारतो तसे त्यांना मारा.

7.6.10

प्रयातु नो भवानग्रे देवानामिव पावकिः ।
अनुयास्यामहे त्वाऽऽजौ सौरभेया इवर्षभम् ॥ ७.६.१० ॥

देवांच्या पुढे पावकी (कार्तिकेय) जातो तसे आपण आमच्या पुढे चला; युद्धात सुरभीची वासरे वृषभाच्या मागे जातात तसे आम्ही आपल्या मागे जाऊ.

7.6.11

उग्रधन्वा महेष्वासो दिव्यं विष्फारयन्धनुः ।
दृष्ट्वा भवन्तं सङ्ग्रामे नार्जुनः प्रहरिष्यति ॥ ७.६.११ ॥

महाधनुर्धर आणि उग्र धनुष्य असलेला अर्जुन दिव्य धनुष्याचा टणत्कार करीत युद्धात आपल्याला पाहून प्रहार करणार नाही.

7.6.12

ध्रुवं युधिष्ठिरं सङ्ख्ये सानुबन्धं सबान्धवम् ।
जेष्यामि पुरुषव्याघ्र भवान्सेनापतिर्यदि ॥ ७.६.१२ ॥

हे पुरुषव्याघ्रा! आपण सेनापती असलात तर युद्धात सेवकांसह आणि बांधवांसह युधिष्ठिराला मी निश्चित जिंकेन.

7.6.13

एवमुक्ते ततो द्रोणं जयेत्यूचुर्नराधिपाः ।
सिंहनादेन महता हर्षयन्तस्तवात्मजम् ॥ ७.६.१३ ॥

असे म्हटल्यावर राजांनी द्रोणाला 'जय!' असे म्हटले आणि महान सिंहनादाने तुमच्या पुत्राला हर्षित केले.

7.6.14

सैनिकाश्च मुदा युक्ता वर्धयन्ति द्विजोत्तमम् ।
दुर्योधनं पुरस्कृत्य प्रार्थयन्तो महद्यशः।
दुर्योधनं ततो राजन्द्रोणो वचनमब्रवीत् ॥ ७.६.१४ ॥

सैनिकही आनंदाने भरून द्विजोत्तमाची (द्रोणाची) स्तुती करतात; दुर्योधनाला पुढे ठेवून, महान यशाची इच्छा धरून. मग, हे राजा, द्रोणाने दुर्योधनाला हे शब्द म्हटले.