महाभारत · अध्याय 7.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.60.1
भगीरथं च राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
परित्राणाय पूर्वेषां येन गङ्गाऽवतारिता ॥ ७.६०.१ ॥
हे संजया, मृत झालेल्या राजा भगीरथाविषयी आम्ही ऐकले आहे; पूर्वजांच्या उद्धारासाठी त्याच्याकडून गंगा अवतरली गेली.
7.60.2
यस्येन्द्रो बाहुवीर्येण प्रीतो राज्ञो महात्मनः ।
सोऽश्वमेधशतैरीजे समाप्तवरदक्षिणैः ॥ ७.६०.२ ॥
ज्याच्या बाहुबलाने इंद्र प्रसन्न झाला, त्या महात्मा राजाने उत्तम दक्षिणांसह शे अश्वमेध यज्ञ पूर्ण केले.
7.60.3
हविर्मन्त्रान्नसम्पन्नैर्देवानामादधौ मुदम् ।
येन भागीरथी गङ्गा चयनैः काञ्चनैश्चिता ॥ ७.६०.३ ॥
हवी, मंत्र व अन्नसंपन्न यज्ञांनी त्याने देवांना आनंद दिला; सुवर्णवेदींनी भागीरथी गंगा भरून गेली.
7.60.4
यः सहस्रं सहस्राणां कन्या हेमविभूषिताः ।
राज्ञश्च राजपुत्रांश्च ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ॥ ७.६०.४ ॥
ज्याने सुवर्णालंकारांनी सजलेल्या हजारो कन्या आणि राजे व राजपुत्र ब्राह्मणांना दिले.
7.60.5
सर्वा रथगताः कन्या रथाः सर्वे चतुर्युजः ।
रथेरथे शतं नागाः सर्वे वै हेममालिनः ॥ ७.६०.५ ॥
सर्व कन्या रथांवर होत्या, सर्व रथांना चार घोडे जुंपलेले होते; प्रत्येक रथासोबत शंभर हत्ती होते, सर्व सोन्याच्या माळा घातलेले होते.
7.60.6
सहस्रमश्वाश्चैकैकं गजानां पृष्ठतोऽन्वयुः ।
अश्वेअश्वे शतं गावो गवां पश्चादजाविकम् ॥ ७.६०.६ ॥
प्रत्येक हत्तीच्या मागे हजार घोडे होते; प्रत्येक घोड्यासोबत शंभर गायी, आणि गायींच्या मागे शेळ्या व मेंढ्या.
7.60.7
तेनाक्रान्ता जनौघेन दक्षिणा भूयसीर्ददत् ।
उपह्वरेऽतिव्यथिता तस्याङ्के निषसाद ह ॥ ७.६०.७ ॥
त्या जनसमुदायाने वेढलेली ती, विपुल दक्षिणा देत, एकांत ठिकाणी अत्यंत व्यथित होऊन त्याच्या मांडीवर बसली.
7.60.8
तथा मागीरथी गङ्गा ह्यूर्ध्वगा ह्यभवत्पुरा ।
दुहितृत्वं गता राज्ञः पुत्रत्वमगमत्तदा ॥ ७.६०.८ ॥
त्याप्रमाणे मागीरथी गंगा पूर्वी ऊर्ध्वगामिनी होती; तेव्हा ती राजाची कन्या झाली आणि पुत्रत्वालाही प्राप्त झाली.
7.60.9
तां तु गाथा जगुः प्रीता गन्धर्वाः सूर्यवर्चसः ।
पितृदेवमनुष्याणां शृण्वतां वल्गुवादिनः ॥ ७.६०.९ ॥
सूर्यासारखे तेजस्वी, गोड बोलणारे गंधर्व आनंदाने ती गाथा गाऊ लागले; पितर, देव आणि मनुष्य ऐकत होते.
7.60.10
भगीरथं यजमानमैक्ष्वाकुं भूरिदक्षिणम् ।
गङ्गा समुद्रगा देवी वव्रे पितरमीश्वरम् ॥ ७.६०.१० ॥
यज्ञ करणाऱ्या, विपुल दक्षिणा देणाऱ्या इक्ष्वाकुवंशी भगीरथाला समुद्राकडे वाहणारी देवी गंगा ईश्वरासमान पिता म्हणून वरती झाली.
7.60.11
तस्य सेन्द्रैः सुरगणैर्देवैर्यज्ञः स्वलङ्कृतः ।
सम्यक्परिगृहीतश्च शान्तविघ्नो निरामयः ॥ ७.६०.११ ॥
इंद्रासह देवगणांनी त्याचा यज्ञ चांगला सुशोभित केला, यथाविधी स्वीकारला; विघ्ने शांत झाली आणि तो निर्दोष राहिला.
7.60.12
यो य इच्छेत विप्रो वै यत्रयत्रात्मनः प्रियम् ।
भगीरथस्तदा प्रीतस्तत्रतत्राददद्वशी ॥ ७.६०.१२ ॥
जो जो ब्राह्मण जिथे जिथे आपल्याला प्रिय वाटेल ते इच्छित होता, तिथे तिथे तेव्हा प्रसन्न, संयमी भगीरथाने दान दिले.
7.60.13
नादेयं ब्राह्मणस्यासीद्यस्य यत्स्यात्प्रियं धनम् ।
सोऽपि विप्रप्रसादेन ब्रह्मलोकं गतो नृपः ॥ ७.६०.१३ ॥
ब्राह्मणाला देण्याजोगे जे आपले प्रिय धन ज्या राजाजवळ होते, तोही ब्राह्मणाच्या कृपेने ब्रह्मलोकास गेला.
7.60.14
येन यातौ मखमुखौ दिशाशाविह पादपाः ।
तेनावस्थातुमिच्छन्ति तं गत्वा राजमीश्वरम् ॥ ७.६०.१४ ॥
यज्ञाच्या आरंभीच येथे दिशांची दोन टोके व वृक्ष ज्याच्यामुळे निघून गेले, त्याच ईश्वर राजाजवळ जाऊन ते राहू इच्छितात.
7.60.15
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६०.१५ ॥
हे संजया, तो मेला असेल तर ते तुझ्यासाठी चौपट भाग्याचे आहे; पुत्रापेक्षाही तुझे पुण्य अधिक आहे. पुत्रासाठी शोक करू नकोस. जो यज्ञ करत नाही आणि दक्षिणा देत नाही, तो मृत्यूला जावो, असे सांगितले गेले.