મહાભારત · અધ્યાય 7.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.62.1
मान्धतारं यौवनाश्वं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं देवावश्विनौ गर्भे पितुः पार्श्वे चकर्षतुः ॥ ७.६२.१ ॥
નારદે કહ્યું: હે સૃંજય, યૌવનાશ્વનો પુત્ર માંધાતા મૃત્યુ પામ્યો હતો એવું અમે સાંભળ્યું છે; દેવ અશ્વિનીઓએ તેને પિતાની બાજુમાંથી ગર્ભમાંથી બહાર ખેંચ્યો.
7.62.2
मृगयां विचरन्राजा तृषितः क्लान्तवाहनः ।
धूमं दृष्ट्वाऽगमत्सत्रं पृषदाज्यमवाप सः ॥ ७.६२.२ ॥
શિકારમાં ભટકતા રાજા તરસ્યા હતા અને તેમનાં વાહનો થાકેલાં હતાં; ધુમાડો જોઈને તે યજ્ઞસત્ર તરફ ગયા અને ત્યાં દહીં તથા ઘી મેળવ્યાં.
7.62.3
तं दृष्ट्वा युवनाश्वस्य जठरे रविसन्निभम् ।
गर्भं निरूहतुर्देवावश्विनौ भिषजां वरौ ॥ ७.६२.३ ॥
યૌવનાશ્વના ઉદરમાં સૂર્ય સમાન ગર્ભ જોઈને, વૈદ્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા દેવ અશ્વિનીઓએ તેને બહાર કાઢ્યો.
7.62.4
तं दृष्ट्वा पितुरुत्सङ्गे शयानं देववर्चसम् ।
अन्योन्यमब्रुवन्देवाः कमयं धास्यतीति वै ॥ ७.६२.४ ॥
પિતાના ખોળામાં સૂતેલા દેવતુલ્ય તેજસ્વી બાળકને જોઈને દેવતાઓ એકબીજાને બોલ્યા: 'આ કોને સ્તનપાન કરાવશે?'
7.62.5
मामेवायं धयत्वङ्ग इति ह स्माह वासवः ।
ततोङ्गुलिभ्यो हीन्द्रस्य प्रादुरासीत्पयोऽमृतम् ॥ ७.६२.५ ॥
'આ મારી પાસેથી જ સ્તનપાન કરે' એમ વાસવ ઇન્દ્ર બોલ્યા; ત્યારે ઇન્દ્રની આંગળીઓમાંથી અમૃત સમાન દૂધ પ્રગટ થયું.
7.62.6
मां धास्यतीति कारण्याद्यदिन्द्रो ह्यन्वकम्पयत् ।
तस्मात्तु मान्धातेत्येवं नाम तस्याद्भुतं कृतम् ॥ ७.६२.६ ॥
'મારાથી જ સ્તનપાન કરશે' એ કરુણાથી ઇન્દ્ર પીગળી ગયા; તેથી તે અદ્ભુત બાળકનું નામ 'માંધાતા' રાખવામાં આવ્યું.
7.62.7
ततस्तु धारां पयसो घृतस्य च महात्मनः ।
तस्यास्ये यौवनाश्वस्य पाणिरिन्द्रस्य चास्रवत् ॥ ७.६२.७ ॥
ત્યારે મહાત્મા યૌવનાશ્વના મુખમાં ઇન્દ્રના હાથમાંથી દૂધ અને ઘીની ધાર વહી.
7.62.8
अपिबत्पाणिमिन्द्रस्य स चाप्यह्गाऽभ्यवर्धत ।
सोऽभवद्द्वादशसमो द्वादशाहेन वीर्यवान् ॥ ७.६२.८ ॥
તેણે ઇન્દ્રનો હાથ પીધો; એક જ દિવસમાં તે વધ્યો. બાર દિવસમાં તે બાર વર્ષના જેવો પરાક્રમી થયો.
7.62.9
इमां च पृथिवीं कृत्स्नामेकाह्ना स व्यजीजयत् ।
धर्मात्मा धृतिमान्वीरः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ ७.६२.९ ॥
ધર્માત્મા, ધીરજવાન, વીર, સત્યપ્રતિજ્ઞ અને જિતેન્દ્રિય એવા તેણે આ સમગ્ર પૃથ્વી એક જ દિવસમાં જીતી લીધી.
7.62.10
जनमेजयं सुधन्वानं गयं पूरुं बृहद्रथम् ।
असितं च नृगं चैव मान्धाता मानवोऽजयत् ॥ ७.६२.१० ॥
મનુવંશી માંધાતાએ જનમેજય, સુધન્વા, ગય, પૂરુ, બૃહદ્રથ, અસિત અને નૃગને પણ જીત્યા.
7.62.11
उदेति च यतः सूर्यो यत्र च प्रतितिष्ठति ।
तत्सर्वं यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रमुच्यते ॥ ७.६२.११ ॥
સૂર્ય જ્યાંથી ઊગે છે અને જ્યાં આથમે છે, તે સર્વ યૌવનાશ્વ માંધાતાનું ક્ષેત્ર કહેવાય છે.
7.62.12
सोऽश्वमेधशतैरिष्ट्वा राजसूयशतेन च ।
अददद्रोहितान्मत्स्यान्ब्राह्मणेभ्यो विशाम्पते ॥ ७.६२.१२ ॥
તેણે સો અશ્વમેધ અને સો રાજસૂય યજ્ઞ કરીને, હે પ્રજાપતિ, બ્રાહ્મણોને રોહિત માછલાં દાનમાં આપ્યાં.
7.62.13
हैरण्यान्योजनोत्सेधानायताञ्शतयोजनम् ।
बहुप्रकारान्सुस्वादून्भक्ष्यभोज्यान्नपर्वतान् ॥ ७.६२.१३ ॥
એક યોજન ઊંચા અને સો યોજન લાંબા, સોનાના, અનેક પ્રકારના અતિ સ્વાદિષ્ટ ખાદ્ય, ભોજ્ય અને અન્નના પર્વતો.
7.62.14
अतिरिक्तं ब्राह्मणेभ्यो भुञ्जानो हीयते जनः ॥ ७.६२.१४ ॥
બ્રાહ્મણોને આપ્યા પછી વધેલું ખાનાર માણસ ક્ષીણ થાય છે.
7.62.15
भक्ष्यान्नपाननिचयाः शुशुभुस्त्वन्नपर्वताः ।
घृतहदाः सूपपङ्का दधिफेनां गुडोदकाः ॥ ७.६२.१५ ॥
ભક્ષ્ય, અન્ન અને પેયના ઢગલા શોભ્યા; તે અન્નના પર્વતો હતા. ઘીના સરોવરો, દાળનો કાદવ, દહીંનો ફીણ અને ગોળનું પાણી હતાં.
7.62.16
रुरुधुः पर्वतान्नद्यो मधुक्षीरवहाः शुभाः ।
देवासुरा नरा यक्षा गन्धर्वोरगपक्षिणः ॥ ७.६२.१६ ॥
મધ અને દૂધ વહાવતી શુભ નદીઓએ પર્વતોને ઘેરી લીધા; દેવો, અસુરો, મનુષ્યો, યક્ષો, ગંધર્વો, નાગો અને પક્ષીઓ (ત્યાં આવ્યા).
7.62.17
विप्रास्तत्रागताश्चासन्वेदवेदाङ्गपारगाः ।
ब्राह्मणा ऋषयश्चापि नासंस्तत्राविपश्चितः ॥ ७.६२.१७ ॥
ત્યાં વેદ અને વેદાંગોમાં પારંગત વિપ્રો આવ્યા હતા; બ્રાહ્મણો અને ઋષિઓ પણ હતા, અજ્ઞાની કોઈ નહોતો.
7.62.18
समुद्रान्तां वसुमतीं वसुपूर्णां तु सर्वतः ।
स तां ब्राह्मणसात्कृत्वा जगाम स्वान्गृहान्प्रति ॥ ७.६२.१८ ॥
સમુદ્ર સુધી ફેલાયેલી, ચારે બાજુ ધનથી ભરેલી પૃથ્વી તેણે બ્રાહ્મણોને સોંપી દઈને પોતાના ઘર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
7.62.19
राजाऽपि विविधैरिष्ट्वा यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ।
गतः पुण्यकृतां लोकान्व्याप्य स्वयशसा दिशः ॥ ७.६२.१९ ॥
રાજાએ પણ વિવિધ દક્ષિણાઓ સાથે વિવિધ યજ્ઞો કરીને, પોતાના યશથી દિશાઓ વ્યાપ્ત કરીને પુણ્યકર્મીઓના લોકોમાં ગમન કર્યું.
7.62.20
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६२.२० ॥
હે સૃંજય, જો તે મરી ગયો હોય તો તે તારા કરતાં ચાર ગણો ભાગ્યશાળી છે; તારા માટે પુત્રથી પણ તે વધુ પુણ્યવાન છે. તારા પુત્ર માટે શોક ન કર. જે યજ્ઞ ન કરે અને દક્ષિણા ન આપે તે મૃત્યુ તરફ જાય છે, એમ તેણે કહ્યું.