ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.62.1
मान्धतारं यौवनाश्वं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं देवावश्विनौ गर्भे पितुः पार्श्वे चकर्षतुः ॥ ७.६२.१ ॥
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸ੍ਰੰਜਯ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਯੌਵਨਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂਧਾਤਾ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ; ਦੇਵਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕੁੱਖ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ।
7.62.2
मृगयां विचरन्राजा तृषितः क्लान्तवाहनः ।
धूमं दृष्ट्वाऽगमत्सत्रं पृषदाज्यमवाप सः ॥ ७.६२.२ ॥
ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਾਜਾ ਪਿਆਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਾਹਨ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਧੂੰਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਵੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦਹੀਂ ਤੇ ਘਿਓ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
7.62.3
तं दृष्ट्वा युवनाश्वस्य जठरे रविसन्निभम् ।
गर्भं निरूहतुर्देवावश्विनौ भिषजां वरौ ॥ ७.६२.३ ॥
ਯੌਵਨਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਗਰਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋ ਦੇਵਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ।
7.62.4
तं दृष्ट्वा पितुरुत्सङ्गे शयानं देववर्चसम् ।
अन्योन्यमब्रुवन्देवाः कमयं धास्यतीति वै ॥ ७.६२.४ ॥
ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ ਬਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: 'ਇਹ ਕਿਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਏਗਾ?'
7.62.5
मामेवायं धयत्वङ्ग इति ह स्माह वासवः ।
ततोङ्गुलिभ्यो हीन्द्रस्य प्रादुरासीत्पयोऽमृतम् ॥ ७.६२.५ ॥
'ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁੱਧ ਪੀਵੇ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸਵ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਤਦ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਦੁੱਧ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
7.62.6
मां धास्यतीति कारण्याद्यदिन्द्रो ह्यन्वकम्पयत् ।
तस्मात्तु मान्धातेत्येवं नाम तस्याद्भुतं कृतम् ॥ ७.६२.६ ॥
'ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਦੁੱਧ ਪੀਵੇਗਾ' ਇਸ ਤਰਸ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਪਿਘਲ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਬਾਲਕ ਦਾ ਨਾਮ 'ਮਾਂਧਾਤਾ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
7.62.7
ततस्तु धारां पयसो घृतस्य च महात्मनः ।
तस्यास्ये यौवनाश्वस्य पाणिरिन्द्रस्य चास्रवत् ॥ ७.६२.७ ॥
ਤਦ ਮਹਾਤਮਾ ਯੌਵਨਾਸ਼ਵ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੀ ਧਾਰ ਵਹਿ ਤੁਰੀ।
7.62.8
अपिबत्पाणिमिन्द्रस्य स चाप्यह्गाऽभ्यवर्धत ।
सोऽभवद्द्वादशसमो द्वादशाहेन वीर्यवान् ॥ ७.६२.८ ॥
ਉਸਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਹੱਥ ਪੀਤਾ; ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਧ ਗਿਆ। ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
7.62.9
इमां च पृथिवीं कृत्स्नामेकाह्ना स व्यजीजयत् ।
धर्मात्मा धृतिमान्वीरः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ ७.६२.९ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਵੀਰ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਉਸਨੇ ਇਸ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
7.62.10
जनमेजयं सुधन्वानं गयं पूरुं बृहद्रथम् ।
असितं च नृगं चैव मान्धाता मानवोऽजयत् ॥ ७.६२.१० ॥
ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਸੁਧਨਵਾ, ਗਯ, ਪੂਰੂ, ਬ੍ਰਿਹਦ੍ਰਥ, ਅਸਿਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਗ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
7.62.11
उदेति च यतः सूर्यो यत्र च प्रतितिष्ठति ।
तत्सर्वं यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रमुच्यते ॥ ७.६२.११ ॥
ਜਿੱਥੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਯੌਵਨਾਸ਼ਵ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7.62.12
सोऽश्वमेधशतैरिष्ट्वा राजसूयशतेन च ।
अददद्रोहितान्मत्स्यान्ब्राह्मणेभ्यो विशाम्पते ॥ ७.६२.१२ ॥
ਉਸਨੇ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਸੌ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਹਿਤ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ।
7.62.13
हैरण्यान्योजनोत्सेधानायताञ्शतयोजनम् ।
बहुप्रकारान्सुस्वादून्भक्ष्यभोज्यान्नपर्वतान् ॥ ७.६२.१३ ॥
ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਤਿ ਸੁਆਦਲੇ ਖਾਣ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਅੰਨ ਦੇ ਪਹਾੜ।
7.62.14
अतिरिक्तं ब्राह्मणेभ्यो भुञ्जानो हीयते जनः ॥ ७.६२.१४ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਿਆ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਘਟਦਾ ਹੈ।
7.62.15
भक्ष्यान्नपाननिचयाः शुशुभुस्त्वन्नपर्वताः ।
घृतहदाः सूपपङ्का दधिफेनां गुडोदकाः ॥ ७.६२.१५ ॥
ਖਾਣ, ਅੰਨ ਅਤੇ ਪੀਣ ਦੇ ਢੇਰ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਅੰਨ ਦੇ ਪਹਾੜ ਸਨ। ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਦਾਲ ਦੇ ਚਿੱਕੜ, ਦਹੀਂ ਦੇ ਝੱਗ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ।
7.62.16
रुरुधुः पर्वतान्नद्यो मधुक्षीरवहाः शुभाः ।
देवासुरा नरा यक्षा गन्धर्वोरगपक्षिणः ॥ ७.६२.१६ ॥
ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਨਦੀਆਂ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀ (ਉੱਥੇ ਆਏ)।
7.62.17
विप्रास्तत्रागताश्चासन्वेदवेदाङ्गपारगाः ।
ब्राह्मणा ऋषयश्चापि नासंस्तत्राविपश्चितः ॥ ७.६२.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਪਰ ਆਏ ਸਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਸਨ, ਕੋਈ ਅਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
7.62.18
समुद्रान्तां वसुमतीं वसुपूर्णां तु सर्वतः ।
स तां ब्राह्मणसात्कृत्वा जगाम स्वान्गृहान्प्रति ॥ ७.६२.१८ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ, ਚੁਫੇਰੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.62.19
राजाऽपि विविधैरिष्ट्वा यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ।
गतः पुण्यकृतां लोकान्व्याप्य स्वयशसा दिशः ॥ ७.६२.१९ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਵਿਵਿਧ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਿਧ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਤ ਕਰਕੇ, ਪੁੰਨ ਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
7.62.20
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६२.२० ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੰਜਯ, ਜੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਚੌਗੁਣਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਉਹ ਵੱਧ ਪੁੰਨਵਾਨ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ। ਜੋ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਮੌਤ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।