મહાભારત · અધ્યાય 7.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.67.1
साङ्कृतिं रन्तिदेवं च मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यस्य द्विशतसाहस्रा आसन्सूदा महात्मनः ॥ ७.६७.१ ॥
હે સૃંજય, સાંકૃતિ અને મૃત રંતિદેવ વિશે અમે સાંભળ્યું છે; તે મહાત્માના બે લાખ રસોઇયા હતા.
7.67.2
गृहानभ्यागतान्विप्रानतिथीन्परिवेषकाः ।
पक्वंपक्वं दिवारात्रं वरान्नममृतोपमम् ॥ ७.६७.२ ॥
ઘરે આવેલા બ્રાહ્મણો અને અતિથિઓને પીરસનારા દિવસ-રાત વારંવાર રાંધેલું અમૃત સમાન ઉત્તમ અન્ન પીરસતા.
7.67.3
न्यायेनाधिगतं वित्तं ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ।
वेदानधीत्य धर्मेण यश्चक्रे द्विषतो वशे ॥ ७.६७.३ ॥
ન્યાયથી મેળવેલું ધન તેમણે બ્રાહ્મણોને આપવા યોગ્ય ગણ્યું; વેદોનો અભ્યાસ કરીને ધર્મથી શત્રુઓને વશ કર્યા.
7.67.4
उपस्थिताश्च पशवः स्वयं यं शंसितव्रतम् ।
बहवः स्वर्गमिच्छन्तो विधिवत्सत्रयाजिनम् ॥ ७.६७.४ ॥
સ્વર્ગની ઇચ્છા રાખતા ઘણા પશુઓ, પ્રશંસિત વ્રતવાળા, વિધિપૂર્વક સત્રયજ્ઞ કરનાર તેમની પાસે જાતે આવીને ઊભાં રહેતાં.
7.67.5
नदी महानसाद्यस्य प्रवृतक्ता चर्मराशितः ।
तस्माच्चर्मण्वती नाम ख्याता पुण्या सरिद्वरा ॥ ७.६७.५ ॥
મહાનસ વગેરે સ્થળોએથી અને ચામડાના ઢગલામાંથી એક નદી વહી; તેથી તે પવિત્ર શ્રેષ્ઠ નદી ચર્મણ્વતી નામે પ્રસિદ્ધ થઈ.
7.67.6
ब्राह्मणेभ्यो ददन्निष्कान्सौवर्णान्स प्रभावतः ।
तुभ्यं निष्कं तुभ्यं निष्कमिति ह स्म प्रभाषते ॥ ७.६७.६ ॥
તે પોતાના પ્રભાવથી બ્રાહ્મણોને સુવર્ણ નિષ્ક આપતા કહેતા — "આ તારા માટે એક નિષ્ક, આ તારા માટે એક નિષ્ક."
7.67.7
तुभ्यन्तुभ्यमिति प्रादान्निष्कान्निष्कान्सहस्रशः ।
तत पुनः समाश्वास्य निष्कानेव प्रयच्छति ॥ ७.६७.७ ॥
"આ તારા માટે, આ તારા માટે" એમ કહીને તેણે હજારો નિષ્ક આપ્યા. પછી તેને આશ્વાસન આપીને તે ફરી નિષ્ક આપે છે.
7.67.8
अल्पं दत्तं मयाऽद्येति निष्ककोटिं सहस्रशः ।
एकाह्ना ताम्यति ततः क्वाद्य विप्रा इति ब्रुवन् ॥ ७.६७.८ ॥
"આજે મેં થોડું જ આપ્યું" એમ વિચારીને, એક જ દિવસમાં હજારો કરોડ નિષ્ક આપીને તે વ્યાકુળ થાય છે; "આજે તે બ્રાહ્મણો ક્યાં છે?" એમ કહે છે.
7.67.9
द्विजपाणिवियोगेन दुःखं मे शाश्वतं महत् ।
भविष्यति न सन्देह एवं राजाऽददद्वसु ॥ ७.६७.९ ॥
"બ્રાહ્મણના હાથથી વિયોગ થવાથી મને શાશ્વત અને મોટું દુઃખ થશે, એમાં સંદેહ નથી." એમ વિચારીને રાજાએ ધન આપ્યું.
7.67.10
सहस्रशश्च सौवर्णान्वृषभान्गोशतानुगान् ।
साष्टं शतं सुवर्णानां निष्कमाहुर्धनं तथा ॥ ७.६७.१० ॥
હજારો સોનાના બળદ, જેમની પાછળ સેંકડો ગાયો ચાલે છે, અને આઠ વધારે સો સુવર્ણોનો નિષ્ક—આને ધન કહેવાય છે.
7.67.11
अध्यर्धमासमददद्ब्राह्मणेभ्यः शतं समाः ।
अग्निहोत्रोपकरणं यज्ञोपकरणं च यत् ॥ ७.६७.११ ॥
દોઢ માસ, અને સો વર્ષ સુધી તેણે બ્રાહ્મણોને આપ્યું—અગ્નિહોત્રનાં ઉપકરણો અને યજ્ઞનાં ઉપકરણો, જે જે હતાં તે.
7.67.12
ऋषिभ्यः करकान्कुम्भान्स्थालीः पिठरमेव च ।
शयनासनायानानि प्रासादांश्च गृहाणि च ॥ ७.६७.१२ ॥
ઋષિઓને તેણે કરક, કુંભ, સ્થાલી અને પિઠર આપ્યાં; શય્યા, આસન, વાહન, મહેલ અને ઘરો પણ આપ્યાં.
7.67.13
वृक्षांश्च विविधान्दद्यादन्नानि च धनानि च ।
सर्वं सौवर्णमेवासीद्रन्तिदेवस्य धीमतः ॥ ७.६७.१३ ॥
તે વિવિધ વૃક્ષો, અન્ન અને ધન દાન કરતો; બુદ્ધિમાન રન્તિદેવ પાસે બધું સુવર્ણમય હતું.
7.67.14
तत्रास्य गाथा गायन्ति ये पुराणविदो जनाः ।
रन्तिदेवस्य तां दृष्ट्वा समृद्धिमतिमानुषीम् ॥ ७.६७.१४ ॥
ત્યાં પુરાણજ્ઞ લોકો તેમના વિશે ગાથાઓ ગાય છે; રન્તિદેવની એ અતિમાનુષી સમૃદ્ધિ જોઈને.
7.67.15
नैतादृशं दृष्टपूर्वं कुबेरसदनेष्वपि ।
धनं च पूर्यमाणं नः किं पुनर्मनुजेष्विति ॥ ७.६७.१५ ॥
કુબેરના ઘરોમાં પણ આવું ધન અમે પહેલાં જોયું નહોતું; મનુષ્યોમાં તો તે કેટલું વધારે છે!
7.67.16
व्यक्तं वस्वोकसारेयमित्युचुस्तत्र विस्मिताः ।
साङ्कृते रन्तिदेवस्य यां रात्रिमतिथिर्वसेत् ॥ ७.६७.१६ ॥
'આ નિશ્ચે ધનનું નિવાસસ્થાન છે' એમ તેઓ ત્યાં વિસ્મિત થઈને બોલ્યા; સાંકૃતિ રન્તિદેવને ત્યાં અતિથિ જે રાત્રિ રહે.
7.67.17
आलभ्यन्त तदा गावः सहस्राण्येकविंशतिः ।
तत्र स्म सूदाः क्रोशन्ति सुमृष्टमणिकुण्डलाः ॥ ७.६७.१७ ॥
ત્યારે એકવીસ હજાર ગાયો વધ કરવામાં આવી; ત્યાં સારી રીતે ચમકાવેલાં મણિકુંડળ પહેરેલા રસોઇયા બૂમો પાડતા હતા.
7.67.18
सूपं भूयिष्ठमश्नीध्वं नाद्य मांसं यथा पुरा ।
रन्तिदेवस्य यत्किञ्चित्सौवर्णमभवत्तदा ॥ ७.६७.१८ ॥
'આજે પહેલાંની જેમ માંસ નહીં, પુષ્કળ સૂપ ખાઓ'; ત્યારે રન્તિદેવ પાસે જે કંઈ હતું તે બધું સુવર્ણમય થયું.
7.67.19
तत्सर्वं वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ।
प्रत्यक्षं तस्य हव्यानि प्रतिगृह्णन्ति देवताः ॥ ७.६७.१९ ॥
તેણે તે બધું વિસ્તૃત યજ્ઞમાં બ્રાહ્મણોને આપ્યું એમ માન્યું. તેનાં હવ્યો દેવતાઓ પ્રત્યક્ષ રીતે ગ્રહણ કરે છે.
7.67.20
कव्यानि पितरः काले सर्वकामान्द्विजोत्तमाः ।
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ॥ ७.६७.२० ॥
હે દ્વિજોત્તમ, પિતૃઓ યોગ્ય સમયે કવ્યો અને સર્વ કામનાઓ ગ્રહણ કરે છે. હે સૃંજય, જો તે તારાથી ચાર ગણો ભાગ્યશાળી થઈને મૃત્યુ પામ્યો...
7.67.21
पुत्रात्पुण्डतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः ।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६७.२१ ॥
તારા પુત્ર કરતાં વધુ પુણ્યશાળી માટે શોક ન કર. જે યજ્ઞ નથી કરતો અને દક્ષિણા નથી આપતો, તેને 'શ્વૈત્ય' કહેવામાં આવ્યો છે.