महाभारत · अध्याय 7.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.68.1
दौष्यन्ति भरतं चापि मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
कर्माण्यसुकराण्यन्यैः कृतवान्यः शिशुर्वने ॥ ७.६८.१ ॥
हे सृञ्जया, दुष्यन्ताचा पुत्र भरत, जो आता मृत झाला आहे, त्याने वनात बालक असताना इतरांना अशक्य अशी कर्मे केली, असे आम्ही ऐकले आहे.
7.68.2
हिमावदातान्यः सिंहान्नखदंष्ट्रायुधान्बली ।
निर्वीर्यांस्तरसा कृत्वा विचकर्ष बबन्ध च ॥ ७.६८.२ ॥
हिमासारखे शुभ्र, नखे व दाढा हीच ज्यांची शस्त्रे, अशा सिंहांना बलवान बालकाने बळाने निर्वीर्य करून ओढून बांधले.
7.68.3
क्रूरांश्चोग्रतरान्व्याघ्रान्दमित्वा चाकरोद्वशे ।
मनःशिला इव शिलाः संयुक्ता जतुराशिभिः ॥ ७.६८.३ ॥
क्रूर आणि अत्यंत उग्र वाघांनाही त्याने दमन करून वश केले; ते लाखेच्या राशींनी जोडलेल्या मनःशिलेच्या शिळांसारखे दिसत होते.
7.68.4
त्रायलादींश्चातिबलवान्सुप्रतीकान्गजानपि ।
दंष्ट्रासु गृह्य विमुखाञ्शुष्कास्यानकरोद्वशे ॥ ७.६८.४ ॥
अति बलवान त्याने त्रायलाद इत्यादी आणि सुप्रतीक नावाच्या हत्तींनाही दाढांनी धरून, तोंड फिरवलेले व कोरड्या तोंडाचे करून वश केले.
7.68.5
महिषानप्यतिबलो बलिनो विचकर्ष ह ।
सिंहानां च सुदृप्तानां शतान्याकर्षयद्बलात् ॥ ७.६८.५ ॥
अति बलवान त्याने बलवान महिषांनाही ओढले, आणि अति उन्मत्त सिंहांची शेकडो बळाने ओढून आणली.
7.68.6
बलिनः सृमरान्खङ्गान्नानासत्त्वानि चाप्युत ।
कृच्छ्रप्राणान्वने बद्ध्वा दमयित्वाप्यवासृजत् ॥ ७.६८.६ ॥
बलवान त्याने सृमर, गेंडे व नाना प्रकारचे इतर प्राणी वनात बांधून, दमन करून, नंतर सोडून दिले; त्यांचे प्राण संकटात होते.
7.68.7
तं सर्वदमनेत्याहुर्द्विजास्तेनास्य कर्मणा ।
तं प्रत्यषेधज्जननी मा सत्वानि व्यनीनशः ॥ ७.६८.७ ॥
ब्राह्मण त्याच्या कर्मामुळे त्याला 'सर्वदमन' म्हणत. पण त्याच्या आईने त्याला अडवले: 'प्राण्यांचा नाश करू नकोस.'
7.68.8
सोऽश्वमेधशतेनेजे यमुनामनु वीर्यवान् ।
त्रिशतैश्च सरस्वत्यां गङ्गामनु चतुःशतैः ॥ ७.६८.८ ॥
तो पराक्रमी यमुनेकाठी शंभर अश्वमेध, सरस्वतीकाठी तीनशे आणि गंगेकाठी चारशे यज्ञ करी.
7.68.9
सौऽश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च ।
पुनरीजे महायज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः ॥ ७.६८.९ ॥
त्याने पुन्हा हजार अश्वमेध आणि शंभर राजसूय यज्ञ केले; उत्तम दक्षिणांनी पूर्ण झालेले महायज्ञ ते होते.
7.68.10
अग्निष्टोमातिरात्राणामुक्थ्यविश्वजितां च सः ।
वाजपेयसहस्रामां सहस्रैश्च सुसंवृतैः ॥ ७.६८.१० ॥
अग्निष्टोम, अतिरात्र, उक्थ्य आणि विश्वजित् यज्ञ; हजार वाजपेय यज्ञ — हजारोंनी उत्तम रीतीने पूर्ण केले.
7.68.11
इष्ट्वा शाकुन्तलो राजा तर्पयित्वा द्विजान्धनैः ।
सहस्रं यत्र पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ।
जाम्बूनदस्य शुद्धस्य कनकस्य महायशाः ॥ ७.६८.११ ॥
शकुंतलेचा पुत्र राजा यज्ञ करून ब्राह्मणांना धनाने तृप्त करी. तेथे महायशस्वी भरताने कण्वाला शुद्ध जांबूनद सोन्याची हजार पद्मे दिली.
7.68.12
यस्य यूपाः सतव्यामाः परिणाहेन काञ्चनाः ।
समागम्य द्विजैः सार्धे सेन्द्रैर्देवैः समुच्छ्रिताः ॥ ७.६८.१२ ॥
ज्याचे यूप — परिघात एक तव्याम, सोन्याचे — ब्राह्मणांसह आणि इंद्रासह देवांसह एकत्र येऊन उभारले गेले.
7.68.13
अलङ्कृतान्राजमानान्सर्वरत्नैर्मनोहरैः ।
हैरण्यान्द्विरदानश्वान्रथानुष्ट्रानजाविकान् ॥ ७.६८.१३ ॥
सर्व रत्नांनी अलंकृत आणि तेजस्वी, सोन्याचे हत्ती, घोडे, रथ, उंट, शेळ्या आणि मेंढ्या.
7.68.14
दासी दासं धनं धान्यं गाः सवत्साः पयस्विनीः ।
ग्रामान्गृहांश्च क्षेत्राणि विविधांश्च परिच्छदान् ॥ ७.६८.१४ ॥
दासी, दास, धन, धान्य, वासरांसह दुभत्या गाई, गावे, घरे, शेते आणि विविध सामान.
7.68.15
कोटीशतायुतांश्चैव ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत ।
चक्रवर्ती ह्यदीनात्मा जितारिर्ह्यजितः परैः ॥ ७.६८.१५ ॥
कोट्यवधी, शेकडो आणि हजारो (दान) त्याने ब्राह्मणांना दिले; तो चक्रवर्ती, उदारमनाचा, शत्रूंना जिंकणारा आणि इतरांकडून अजेय होता.
7.68.16
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६८.१६ ॥
हे सृञ्जया, तो मेला असेल तर तो तुझ्यापेक्षा चौपट भाग्यवान आहे; तुझ्यासाठी पुत्रापेक्षाही अधिक पुण्यवान आहे. म्हणून तुझ्या पुत्रासाठी शोक करू नकोस. यज्ञ न करणाऱ्या आणि दक्षिणा न देणाऱ्या माणसाबद्दल 'श्वैत्य' असे म्हणाले होते.