Mahābhārata · Adhyāya 7.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.69.1
पुथुं वैन्यं च राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यमब्यषिञ्चत्सम्मन्त्र्य राजसूये महर्षयः ॥ ७.६९.१ ॥
Oh Sṛñjaya, hemos oído que Pṛthu, hijo de Vena, el rey que estaba muerto, fue ungido en el sacrificio Rājasūya por los grandes sabios tras deliberar.
7.69.2
अयं नः प्रथयिष्येत सर्वानित्यभवत्पृथुः ।
क्षतान्नस्त्रास्यते सर्वानत्येवं क्षत्रियोऽभवत् ॥ ७.६९.२ ॥
Él nos hará famosos a todos, por eso se llamó Pṛthu; protegerá a todos del daño, por eso llegó a ser kṣatriya.
7.69.3
पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्ट्वा रक्ताः स्मेति यदब्रुवन् ।
ततो राजेति नामास्य अनुरागादजायत ॥ ७.६९.३ ॥
Al ver a Pṛthu, hijo de Vena, el pueblo dijo: "Estamos contentos"; entonces, por afecto, su nombre se volvió "rājā".
7.69.4
अकृष्टपच्या पृथिवी आसीद्वैन्यस्य कामधुक् ।
सर्वाः समादुघा गावः पुटकेपुटके मधु ॥ ७.६९.४ ॥
En tiempos del hijo de Vena la tierra daba frutos sin ser arada y concedía deseos; todas las vacas daban leche, y en cada vasija había miel.
7.69.5
आसन्हिरण्मया वृक्षाः सुखस्पर्शाः सुखावहाः ।
तेषां चीर… संवीताः प्रजास्तेष्वेव शेरते ॥ ७.६९.५ ॥
Había árboles de oro, agradables al tacto y que traían felicidad; el pueblo, vestido con sus ropas de corteza, se recostaba entre ellos.
7.69.6
फलान्यमृतकल्पानि स्वादूनि च मधूनि च ।
तेषामासीत्तदाऽऽहारो निराहाराश्च नाभवन् ॥ ७.६९.६ ॥
Había frutos semejantes al néctar y dulce miel; entonces esos eran su alimento, y nadie quedaba sin comer.
7.69.7
अरोगाः सर्वसिद्धार्था मनुष्या ह्यकुतोभयाः ।
न्यवसन्त यथाकामं वृक्षेषु च गुहासु च ॥ ७.६९.७ ॥
Los hombres estaban libres de enfermedad, tenían cumplidos todos sus deseos y no temían nada de ningún lado; habitaban como querían, en los árboles y en las cuevas.
7.69.8
प्रविभागो न राष्ट्राणां पुराणां चाभवत्तदा ।
यथासुखं यथाकामं तथैता मुदिताः प्रजाः ॥ ७.६९.८ ॥
Entonces no había división de reinos ni de ciudades; estos pueblos vivían alegres, con comodidad y según su deseo.
7.69.9
तस्य संस्तम्भिता ह्यापः समुद्रमभियास्यतः ।
पर्वताश्च ददुर्मार्गं ध्वजभङ्गश्च नाभवत् ॥ ७.६९.९ ॥
Cuando avanzaba hacia el océano, las aguas quedaron detenidas por él; las montañas le dieron paso y ningún estandarte se rompió.
7.69.10
तं वनस्पतयः शैला देवासुरनरोरगाः ।
सप्तर्षयः पुण्यजना गन्धर्वाप्सरसोऽपि च।
पितरश्च सुखासीनमभिगम्येदमब्रुवन् ॥ ७.६९.१० ॥
Los árboles y las montañas, los dioses, los asuras, los hombres y las serpientes, los siete sabios, los espíritus puṇyajana, los gandharvas y las apsarases, y también los antepasados, se acercaron a él, que estaba sentado con comodidad, y le dijeron esto.
7.69.11
सम्राडसि क्षत्रियोऽसि राजा गोप्ता पिताऽसि नः ।
देह्यस्मभ्यं महाराज प्रभुः सन्नीप्सितान्वरान्।
यैर्वयं शाश्वतं तृप्ता वर्तयिष्यामहे सुखम् ॥ ७.६९.११ ॥
Eres el emperador, un kṣatriya, rey, protector y nuestro padre. Gran rey, como señor, concédenos los dones que deseamos, con los cuales viviremos para siempre satisfechos y felices.
7.69.12
विज्ञापितः प्रजाभिस्तु प्रजानां हितकाम्यया ।
धनुर्गृह्य पृषत्कांश्च वसुधामाद्रवद्बली ॥ ७.६९.१२ ॥
Suplicado por los pueblos, por el deseo de su bienestar, el poderoso tomó su arco y sus flechas y se lanzó hacia la tierra.
7.69.13
ततो वैन्यभयाद्राजन्गौर्भूत्वा प्राद्रवन्मही ।
तां पृथुर्धनुरादाय द्रवन्तीमन्वसारयत् ॥ ७.६९.१३ ॥
Entonces, oh rey, por temor al hijo de Vainya, la tierra se convirtió en vaca y huyó. Pṛthu tomó su arco y la persiguió mientras huía.
7.69.14
सा लोकान्ब्रह्मलोकादीन्गत्वा वैन्यभयार्दिता ।
सा ददर्शाग्रतो वैन्यं कार्मुकोद्यतपाणिकम् ॥ ७.६९.१४ ॥
Habiendo ido a los mundos, comenzando por el mundo de Brahmā, atormentada por el temor al hijo de Vainya, lo vio ante ella con el arco alzado en la mano.
7.69.15
ज्वलद्भिर्विशिखैर्बाणैर्दीप्ततेजःसमद्युतिम् ।
महायोगं महात्मानं दुर्धर्षममरैरपि ॥ ७.६९.१५ ॥
Con flechas ardientes, resplandeciente como un fulgor encendido, de gran poder yóguico, el magnánimo, invencible incluso para los dioses.
7.69.16
अलभन्ती परित्राणं वैन्यमेवाभ्यपद्यत ।
कृताञ्जलिपुटा राजन्पूज्यं लोकैस्त्रिभिस्तदा ॥ ७.६९.१६ ॥
No hallando protección, buscó refugio en el propio Vainya; oh rey, con las palmas unidas, se acercó a él, digno de ser adorado por los tres mundos.
7.69.17
उवाच चैनं नाधर्म्यं स्त्रीवधं कर्तुमर्हसि ।
कथं धारयिता चासि प्रजा राजन्मया विना ॥ ७.६९.१७ ॥
Y le dijo: 'Es impío, y no te corresponde, matar a una mujer. Oh rey, ¿cómo sostendrás a tu pueblo sin mí?'
7.69.18
एकस्यार्थाय यो हन्यादात्मनो वा परस्य वा ।
एकं प्राणान्बहून्वापि प्राणिनां नास्ति पातकं ॥ ७.६९.१८ ॥
Quien, por el bien de uno, sea uno mismo u otro, quita una vida o muchas vidas, no incurre en el pecado de matar seres vivos.
7.69.19
यस्मिंस्तु निहते भद्रे बहवः सुखमेधते ।
तस्मिन्हते त्वधं नास्ति पातकं नोपभुज्यते ॥ ७.६९.१९ ॥
Oh, dulce, cuando aquel por quien muchos prosperan es muerto, no hay pecado en ello, y su consecuencia no se sufre.
7.69.20
सोऽहं पालनिमित्तं त्वां बधिष्यामि वसुंधरे ।
यदि चेद्वचनादद्य न करिष्यसि मे प्रियम् ॥ ७.६९.२० ॥
Oh Vasundharā, por la protección de mis súbditos, te mataré si hoy no haces lo que me es grato, según mi palabra.
7.69.21
त्वां निहत्य तु बाणेन मच्छासनपराङ्मुखीम् ।
आत्मानं प्रथयित्वाऽहं प्रजा धारयिता स्वयं ॥ ७.६९.२१ ॥
Habiéndote matado con una flecha, tú que te has apartado de mi mandato, habiéndome hecho famoso, yo mismo sustentaré a los súbditos.
7.69.22
सुखं वचनमास्थाय मम धर्मभृतां वरे ।
स़ञ्जीवय प्रजा नित्यं शक्ता ह्यसि वसुन्धरे ॥ ७.६९.२२ ॥
Oh mejor de los sostenedores del dharma, acogiendo gustosa mi palabra, da siempre vida a los súbditos; pues tú eres capaz, Oh Vasundharā.
7.69.23
दुहितृत्वं च मे गच्छ एवमेतन्महाशरम् ।
नियच्छेयं त्वदर्थाय उद्यतं घोरदर्शनम् ॥ ७.६९.२३ ॥
Tómame como hija; así, esta gran flecha alzada y de aspecto terrible la contendré por tu causa.
7.69.24
सर्वमेतन्महाराज विधास्यासि परन्तप ।
वत्सं त्वं पश्य राजन्वै क्षरेयं येन वत्सला ॥ ७.६९.२४ ॥
Oh gran rey, abrasador de enemigos, harás todo esto; Oh rey, mira al ternero, por quien yo, como vaca que ama a su ternero, daré mi leche.
7.69.25
समां तु कुरु सर्वज्ञ मां तु धर्मभृतां वर ।
यथा विष्यन्दमानं वै क्षीरं सर्वत्र भावये ॥ ७.६९.२५ ॥
¡Oh omnisciente, mejor de los portadores del dharma, iguálame, para que la leche fluya por todas partes!
7.69.26
तत उत्सारयामास शिलाजालानि सर्वशः ।
पृथुर्वैन्यस्तदा राजा तेन शैला विवर्धिताः ॥ ७.६९.२६ ॥
Entonces el rey Pṛthu, hijo de Vena, hizo retirar por todas partes los conjuntos de rocas, y con ello las montañas se elevaron.
7.69.27
न हि पूर्वनिसर्गे वै विषमे वसुधातले ।
प्रविभागः पुराणां वा ग्रामाणां वा महीपते ॥ ७.६९.२७ ॥
En la creación original, sobre la superficie desigual de la tierra, oh señor de la tierra, no había división en ciudades o aldeas.
7.69.28
न सस्यानि न गोरक्ष्यं न कृषिर्न वणिक्पथः ।
वैन्यात्प्रभृति राजेन्दर सर्वस्यैतस्य सम्भवः ॥ ७.६९.२८ ॥
No había cosechas, ni cría de ganado, ni agricultura, ni rutas de comercio; oh rey de reyes, desde el hijo de Vena en adelante surgió el origen de todo ello.
7.69.29
यत्रयत्र च साम्यं तु भूमावासीत्किलानघ ।
तत्रतत्र प्रजास्तात निवासमभिरोचयन्।
कृच्छ्रेण च महाराज इत्येवमनुशुश्रुम ॥ ७.६९.२९ ॥
Dondequiera que hubiera tierra llana sobre la tierra, oh sin mácula, allí el pueblo, querido, eligió habitar; y, oh gran rey, con dificultad, así lo hemos oído.
7.69.30
तथेत्युक्त्वा पुनर्वैन्यो गृहीत्वाऽऽजगवं धनुः ।
शरांश्चाप्रतिमान्घोरांश्चिन्तयित्वाऽब्रवीन्महीम् ॥ ७.६९.३० ॥
Diciendo «así sea», el hijo de Vena volvió a tomar el arco Ājagava y flechas incomparables y terribles, y tras reflexionar habló a la tierra.
7.69.31
एह्येहि वसुधे क्षिप्रं क्षरैभ्यः काङ्क्षितं पयः ।
मच्छसनातिगां वै त्वां प्रमथिष्याम्यहं शरैः ॥ ७.६९.३१ ॥
¡Ven, ven, oh Tierra! Rápidamente entrega de tus corrientes la leche deseada. A ti, que transgredes mi mandato, te aplastaré con flechas.
7.69.32
तथोक्ता साऽत्मनः श्रेयश्चिन्तयित्वाऽब्रवीत्पृथुम् ।
वत्सं पात्राणि दोग्धॄंश्च क्षीराणि च समादिश ॥ ७.६९.३२ ॥
Así interpelada, ella consideró su propio bien y dijo a Pṛthu: "Ordena un ternero, recipientes, ordeñadores y la leche."
7.69.33
ततो दास्याम्यहं भद्र सर्वं यस्य यथेप्सितम् ।
दुहितृत्वे च मां वीर सङ्कल्पयितुमर्हसि ॥ ७.६९.३३ ॥
Entonces, oh bueno, daré a cada uno todo lo que desee. Y, oh héroe, debes resolver considerarme una hija.
7.69.34
तथेत्युक्त्वा पृथुः सर्वं विधानमकरोद्वशी ।
ततो भूतनिकायास्तां वसुधां दुदुहुस्तदा ॥ ७.६९.३४ ॥
Diciendo "Así sea", el dominador de sí Pṛthu dispuso todo; entonces las hosts de seres ordeñaron aquella tierra.
7.69.35
तां वनस्पतयः पूर्वं समुत्तस्थुर्दुधुक्षवः ।
साऽतिष्ठद्वत्सला वत्सं दोग्धृपात्राणि चेच्छती ॥ ७.६९.३५ ॥
Los árboles se levantaron primero, deseando ordeñarla. Ella, que amaba a su ternero, permaneció de pie deseando un ternero y recipientes de ordeño.
7.69.36
वत्सोऽभूत्पुष्पितः सालः प्लक्षो दोग्धाऽभवत्तदा ।
छिन्नप्ररोहणं दुग्धं पात्रमौदुम्बरं शुभम् ॥ ७.६९.३६ ॥
Entonces el árbol sāla florecido se convirtió en el ternero, y el árbol plakṣa en el ordeñador. La leche era de brotes cortados, y el recipiente auspicioso era de madera de udumbara.
7.69.37
उदयः पर्वतो वत्सो मेरुर्दोग्धा महागिरिः ।
रत्नान्योषधयो दुग्धं पात्रमस्तमयं तथा ॥ ७.६९.३७ ॥
La montaña oriental Udaya era el ternero, Meru el ordeñador, la gran montaña. Las joyas y las hierbas eran la leche, y la montaña occidental Astamaya era el recipiente, de igual modo.
7.69.38
देवानां वत्स इन्द्रोऽभूत्पात्रं दारुमयं तथा ।
दोग्धा च सविता देवो दुग्धमूर्जस्करं प्रियम् ॥ ७.६९.३८ ॥
El ternero de los dioses era Indra, el recipiente era de madera, de igual modo. El ordeñador era el dios Savitṛ, y la leche era querida y daba fuerza.
7.69.39
असुरा दुदुहुर्मायामयःपात्रे तु तां तदा ।
दोग्धा द्विमूर्धा तत्रासीद्वत्सश्चासीद्विरोचनः ॥ ७.६९.३९ ॥
Entonces los asuras la ordeñaron por ilusión en un recipiente de hierro. Allí el ordeñador era el de dos cabezas, y el ternero era Virocana.
7.69.40
कृषिं च सस्यं च नरा दुदुहुः पृथिवीतले ।
स्वायंभुवो मनुर्वत्सस्तेषां दोग्धाऽभवत्पृथुः ॥ ७.६९.४० ॥
Los hombres ordeñaron la agricultura y las cosechas sobre la faz de la tierra. Manu, hijo de Svayambhū, era el ternero, y Pṛthu llegó a ser su ordeñador.
7.69.41
अलाबुपात्रे च तथा विषं दुग्धा वसुन्धरा ।
धृतराष्ट्रोऽभवद्दोग्धा तेषां वत्सस्तु तक्षकः ॥ ७.६९.४१ ॥
En un recipiente de calabaza, de igual modo, la tierra ordeñó veneno. Dhṛtarāṣṭra se convirtió en el ordeñador, y su ternero era Takṣaka.
7.69.42
सप्तर्षिभिर्ब्रह्म दुग्धा तथा चाक्लिष्टकर्मभिः ।
दोग्धा बृहस्पतिः पात्रं छन्दो वत्सश्च सोमराट् ॥ ७.६९.४२ ॥
Por los siete sabios, y de igual modo por los de obras incansables, se ordeñó el Brahman. Bṛhaspati era el ordeñador, el recipiente era el metro védico, y el ternero era el rey Soma.
7.69.43
अन्तर्धानं चामपात्रे दुग्धा पुण्यजनैर्विराट् ।
दोग्धा वैश्रवणस्तेषां वत्सश्चासीद्वृषध्वजः ॥ ७.६९.४३ ॥
En la vasija sin cocer llamada Antardhāna, los Puṇyajanas ordeñaron a la radiante vaca; el ordeñador fue Vaiśravaṇa, y el ternero fue Vṛṣadhvaja (Śiva).
7.69.44
पुण्यगन्धान्पद्मपात्रे गन्धर्वाप्सरसोऽदुहन् ।
वत्सश्चित्ररथस्तेषां दोग्धा विश्वरुचिः प्रभुः ॥ ७.६९.४४ ॥
En el vaso de loto, los Gandharvas y las Apsarases ordeñaron las fragancias del mérito; su ternero era Citraratha, y el ordeñador era el señor Viśvaruci.
7.69.45
स्वधां रजतपात्रेषु दुदुहुः पितरश्च ताम् ।
वत्सो वैवस्वतस्तेषां यमो दोग्धान्तकस्तदा ॥ ७.६९.४५ ॥
En vasijas de plata, los antepasados ordeñaron la ofrenda svadhā; su ternero era Vaivasvata, y el ordeñador entonces fue Yama, el Finalizador.
7.69.46
एवं निकायैस्तैर्दुग्धा पयोऽभीष्टं हि सा विराट् ।
यैर्वर्तयन्ति ते ह्यद्य पात्रैर्वत्सैश्च नित्यशः ॥ ७.६९.४६ ॥
Así, estas clases ordeñaron a esa vaca radiante y obtuvieron la leche deseada; con esas mismas vasijas y terneros aún se sustentan día tras día.
7.69.47
यज्ञैश्च विविधैरिष्ट्वा पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् ।
सन्तर्पयित्वा भूतानि सर्वैः कामैर्मनःप्रियैः ॥ ७.६९.४७ ॥
Habiendo venerado con diversos sacrificios, el poderoso Pṛthu, hijo de Vena, sació a todos los seres con todos los deseos gratos a la mente.
7.69.48
हैरण्यानकरोद्राजा ये केचित्पार्थिवा भुवि ।
तान्ब्राह्मणेभ्यः प्रायच्छदश्वमेधे महामखे ॥ ७.६९.४८ ॥
El rey hizo dorados a todos los gobernantes que había en la tierra, y en el gran sacrificio del Aśvamedha se los dio a los brahmanes.
7.69.49
स षष्टिं गोसहस्राणि षष्टिं नागशतानि च ।
सौवर्णानकरोद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च तान्ददौ ॥ ७.६९.४९ ॥
Hizo sesenta mil vacas y seiscientos elefantes de oro, y se los dio a los brahmanes.
7.69.50
इमां च पृथिवीं सर्वां मणिरत्नविभूषिताम् ।
सौवर्णीमकरोद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च तां ददौ ॥ ७.६९.५० ॥
Y esta tierra entera, adornada con gemas y joyas, el rey la hizo de oro y la dio a los brahmanes.
7.69.51
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६९.५१ ॥
Oh Sṛñjaya, si él hubiera muerto, sería cuatro veces más afortunado que tú, y para ti más meritorio que un hijo. Por tanto, no te aflijas por tu hijo. Se dice que quien no sacrifica ni da dones va por el camino del perro.