మహాభారతం · అధ్యాయం 7.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.69.1
पुथुं वैन्यं च राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यमब्यषिञ्चत्सम्मन्त्र्य राजसूये महर्षयः ॥ ७.६९.१ ॥
ఓ సృంజయా, వేనుని కుమారుడైన పృథు రాజును — మృతుడైనవాడు — మహర్షులు చర్చించి రాజసూయ యాగంలో అభిషేకించారని మేము విన్నాము.
7.69.2
अयं नः प्रथयिष्येत सर्वानित्यभवत्पृथुः ।
क्षतान्नस्त्रास्यते सर्वानत्येवं क्षत्रियोऽभवत् ॥ ७.६९.२ ॥
ఇతడు మమ్మల్ని అందరినీ ప్రఖ్యాతులుగా చేస్తాడు కాబట్టి అతడు పృథు అయ్యాడు; అందరినీ హానినుండి రక్షిస్తాడు కాబట్టి క్షత్రియుడయ్యాడు.
7.69.3
पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्ट्वा रक्ताः स्मेति यदब्रुवन् ।
ततो राजेति नामास्य अनुरागादजायत ॥ ७.६९.३ ॥
వేనుని కుమారుడైన పృథువును చూసి ప్రజలు 'మేము సంతోషంగా ఉన్నాం' అని అన్నారు; అప్పుడు అనురాగంతో అతనికి 'రాజా' అనే పేరు కలిగింది.
7.69.4
अकृष्टपच्या पृथिवी आसीद्वैन्यस्य कामधुक् ।
सर्वाः समादुघा गावः पुटकेपुटके मधु ॥ ७.६९.४ ॥
వేనుని కుమారుని కాలంలో భూమి దున్నకుండానే పండేది, కోరికలు తీర్చేది; అన్ని ఆవులు పాలిచ్చాయి, ప్రతి పాత్రలోనూ తేనె ఉండేది.
7.69.5
आसन्हिरण्मया वृक्षाः सुखस्पर्शाः सुखावहाः ।
तेषां चीर… संवीताः प्रजास्तेष्वेव शेरते ॥ ७.६९.५ ॥
సుఖస్పర్శ కలిగి సుఖాన్నిచ్చే బంగారు వృక్షాలు ఉండేవి; వాటి బెరడు వస్త్రాలు ధరించిన ప్రజలు వాటిలోనే నిద్రించేవారు.
7.69.6
फलान्यमृतकल्पानि स्वादूनि च मधूनि च ।
तेषामासीत्तदाऽऽहारो निराहाराश्च नाभवन् ॥ ७.६९.६ ॥
అమృతంతో సమానమైన రుచికరమైన పండ్లు, తేనె ఉండేవి; అప్పుడు అవే వారి ఆహారం; ఎవరూ ఆహారం లేకుండా ఉండలేదు.
7.69.7
अरोगाः सर्वसिद्धार्था मनुष्या ह्यकुतोभयाः ।
न्यवसन्त यथाकामं वृक्षेषु च गुहासु च ॥ ७.६९.७ ॥
మనుషులు రోగరహితులై, సర్వకార్యాలు సిద్ధించినవారై, ఎక్కడ నుంచీ భయం లేనివారై ఉన్నారు; కోరిన విధంగా చెట్లలోనూ గుహలలోనూ నివసించారు.
7.69.8
प्रविभागो न राष्ट्राणां पुराणां चाभवत्तदा ।
यथासुखं यथाकामं तथैता मुदिताः प्रजाः ॥ ७.६९.८ ॥
అప్పుడు రాజ్యాలకూ పట్టణాలకూ విభజన లేదు; ఈ ప్రజలు సుఖంగా, కోరిన విధంగా ఆనందంగా ఉన్నారు.
7.69.9
तस्य संस्तम्भिता ह्यापः समुद्रमभियास्यतः ।
पर्वताश्च ददुर्मार्गं ध्वजभङ्गश्च नाभवत् ॥ ७.६९.९ ॥
ఆయన సముద్రం వైపు వెళ్తున్నప్పుడు ఆయన చేత జలాలు స్తంభించాయి; పర్వతాలు దారి ఇచ్చాయి, ధ్వజాలు విరగలేదు.
7.69.10
तं वनस्पतयः शैला देवासुरनरोरगाः ।
सप्तर्षयः पुण्यजना गन्धर्वाप्सरसोऽपि च।
पितरश्च सुखासीनमभिगम्येदमब्रुवन् ॥ ७.६९.१० ॥
చెట్లు, పర్వతాలు, దేవతలు, అసురులు, మానవులు, నాగులు, సప్తర్షులు, పుణ్యజనులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, పితృదేవతలు కూడా సుఖంగా కూర్చున్న ఆయన దగ్గరకు వచ్చి ఇలా అన్నారు.
7.69.11
सम्राडसि क्षत्रियोऽसि राजा गोप्ता पिताऽसि नः ।
देह्यस्मभ्यं महाराज प्रभुः सन्नीप्सितान्वरान्।
यैर्वयं शाश्वतं तृप्ता वर्तयिष्यामहे सुखम् ॥ ७.६९.११ ॥
మీరు సామ్రాట్టు, క్షత్రియుడు, రాజు, రక్షకుడు, మా తండ్రి. మహారాజా, ప్రభువుగా ఉండి మాకు కోరిన వరాలు ఇవ్వండి; వాటితో మేము శాశ్వతంగా తృప్తిగా సుఖంగా జీవిస్తాము.
7.69.12
विज्ञापितः प्रजाभिस्तु प्रजानां हितकाम्यया ।
धनुर्गृह्य पृषत्कांश्च वसुधामाद्रवद्बली ॥ ७.६९.१२ ॥
ప్రజలచే విన్నవించబడి, ప్రజల మేలు కోరి, ఆ బలవంతుడు ధనుస్సును, బాణాలను తీసుకుని భూమివైపు పరుగెత్తాడు.
7.69.13
ततो वैन्यभयाद्राजन्गौर्भूत्वा प्राद्रवन्मही ।
तां पृथुर्धनुरादाय द्रवन्तीमन्वसारयत् ॥ ७.६९.१३ ॥
అప్పుడు రాజా, వైన్యుని భయంతో భూమి ఆవుగా మారి పరుగెత్తింది. పృథువు ధనుస్సు చేపట్టి పారిపోతున్న ఆమెను వెంబడించాడు.
7.69.14
सा लोकान्ब्रह्मलोकादीन्गत्वा वैन्यभयार्दिता ।
सा ददर्शाग्रतो वैन्यं कार्मुकोद्यतपाणिकम् ॥ ७.६९.१४ ॥
ఆమె బ్రహ్మలోకం మొదలైన లోకాలకు వెళ్లి, వైన్యుని భయంతో పీడితురాలైంది. అక్కడ ఆమె ముందు చేతిలో ధనుస్సు పైకెత్తిన వైన్యుని చూసింది.
7.69.15
ज्वलद्भिर्विशिखैर्बाणैर्दीप्ततेजःसमद्युतिम् ।
महायोगं महात्मानं दुर्धर्षममरैरपि ॥ ७.६९.१५ ॥
మండుతున్న బాణాలతో, ప్రజ్వలించే తేజస్సుతో సమానంగా ప్రకాశించే, గొప్ప యోగశక్తి గల, మహాత్ముడు, దేవతలకైనా జయించరానివాడు.
7.69.16
अलभन्ती परित्राणं वैन्यमेवाभ्यपद्यत ।
कृताञ्जलिपुटा राजन्पूज्यं लोकैस्त्रिभिस्तदा ॥ ७.६९.१६ ॥
రక్షణ దొరకక ఆమె వైన్యుని శరణు పొందింది. రాజా, అప్పుడు చేతులు జోడించి, మూడు లోకాలచే పూజింపబడే అతని శరణు చేరింది.
7.69.17
उवाच चैनं नाधर्म्यं स्त्रीवधं कर्तुमर्हसि ।
कथं धारयिता चासि प्रजा राजन्मया विना ॥ ७.६९.१७ ॥
ఆమె అతనితో ఇలా అంది: 'స్త్రీని వధించడం అధర్మం, అది నీకు తగదు. రాజా, నేను లేకుండా నువ్వు ప్రజలను ఎలా పోషిస్తావు?'
7.69.18
एकस्यार्थाय यो हन्यादात्मनो वा परस्य वा ।
एकं प्राणान्बहून्वापि प्राणिनां नास्ति पातकं ॥ ७.६९.१८ ॥
ఒకరి కోసం, తన కోసమైనా లేదా ఇతరుల కోసమైనా, ఒక ప్రాణిని లేదా అనేక ప్రాణులను చంపేవాడికి ప్రాణిహింస పాపం లేదు.
7.69.19
यस्मिंस्तु निहते भद्रे बहवः सुखमेधते ।
तस्मिन्हते त्वधं नास्ति पातकं नोपभुज्यते ॥ ७.६९.१९ ॥
ఓ శుభవతీ, ఎవరు చంపబడితే అనేకులు సుఖంగా వర్ధిల్లుతారో, అతడిని చంపడంలో పాపం లేదు; దాని ఫలం అనుభవించబడదు.
7.69.20
सोऽहं पालनिमित्तं त्वां बधिष्यामि वसुंधरे ।
यदि चेद्वचनादद्य न करिष्यसि मे प्रियम् ॥ ७.६९.२० ॥
ఓ వసుంధరా, ప్రజల రక్షణ కోసం, ఈ రోజు నా మాట ప్రకారం నాకు ప్రియమైనది నీవు చేయకపోతే, నిన్ను చంపుతాను.
7.69.21
त्वां निहत्य तु बाणेन मच्छासनपराङ्मुखीम् ।
आत्मानं प्रथयित्वाऽहं प्रजा धारयिता स्वयं ॥ ७.६९.२१ ॥
నా ఆజ్ఞకు విముఖమైన నిన్ను బాణంతో చంపి, నన్ను ప్రసిద్ధుణ్ణి చేసి, నేనే ప్రజలను పోషిస్తాను.
7.69.22
सुखं वचनमास्थाय मम धर्मभृतां वरे ।
स़ञ्जीवय प्रजा नित्यं शक्ता ह्यसि वसुन्धरे ॥ ७.६९.२२ ॥
ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠురాలా, నా మాటను సుఖంగా అంగీకరించి, ఎల్లప్పుడూ ప్రజలను జీవింపజేయి; ఓ వసుంధరా, నీవే సమర్థురాలివి.
7.69.23
दुहितृत्वं च मे गच्छ एवमेतन्महाशरम् ।
नियच्छेयं त्वदर्थाय उद्यतं घोरदर्शनम् ॥ ७.६९.२३ ॥
నీవు నాకు కుమార్తె స్థానాన్ని పొందు; ఈ విధంగా ఎత్తిన ఈ భయంకర రూపమున్న మహాబాణాన్ని నీ కోసం నేను నిగ్రహిస్తాను.
7.69.24
सर्वमेतन्महाराज विधास्यासि परन्तप ।
वत्सं त्वं पश्य राजन्वै क्षरेयं येन वत्सला ॥ ७.६९.२४ ॥
ఓ మహారాజా, శత్రువులను దహించేవాడా, ఇవన్నీ నీవు చేస్తావు; ఓ రాజా, దూడను చూడు, దాని కోసం నేను, దూడపై ప్రేమగల ఆవుగా, పాలు స్రవింపజేస్తాను.
7.69.25
समां तु कुरु सर्वज्ञ मां तु धर्मभृतां वर ।
यथा विष्यन्दमानं वै क्षीरं सर्वत्र भावये ॥ ७.६९.२५ ॥
సర్వజ్ఞుడా, ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా, నన్ను సమానంగా చేయి; పాలు అన్ని చోట్లా ప్రవహించేలా చేయి.
7.69.26
तत उत्सारयामास शिलाजालानि सर्वशः ।
पृथुर्वैन्यस्तदा राजा तेन शैला विवर्धिताः ॥ ७.६९.२६ ॥
అప్పుడు వేనుని కుమారుడైన రాజు పృథువు అన్ని వైపులా ఉన్న రాతి సమూహాలను తొలగింపజేశాడు; అందువల్ల పర్వతాలు ఎత్తుగా పెరిగాయి.
7.69.27
न हि पूर्वनिसर्गे वै विषमे वसुधातले ।
प्रविभागः पुराणां वा ग्रामाणां वा महीपते ॥ ७.६९.२७ ॥
ఆది సృష్టిలో, అసమమైన భూతలంపై, ఓ మహీపతీ, పట్టణాల లేదా గ్రామాల విభజన ఉండేది కాదు.
7.69.28
न सस्यानि न गोरक्ष्यं न कृषिर्न वणिक्पथः ।
वैन्यात्प्रभृति राजेन्दर सर्वस्यैतस्य सम्भवः ॥ ७.६९.२८ ॥
పంటలు లేవు, పశుపాలన లేదు, వ్యవసాయం లేదు, వాణిజ్య మార్గాలు లేవు; ఓ రాజేంద్రా, వేనుని కుమారుని నుండే వీటన్నింటికీ ఆరంభం కలిగింది.
7.69.29
यत्रयत्र च साम्यं तु भूमावासीत्किलानघ ।
तत्रतत्र प्रजास्तात निवासमभिरोचयन्।
कृच्छ्रेण च महाराज इत्येवमनुशुश्रुम ॥ ७.६९.२९ ॥
ఓ పాపరహితుడా, భూమిపై ఎక్కడెక్కడ సమమైన ప్రదేశం ఉందో, అక్కడక్కడ ప్రజలు నివాసం ఏర్పరచుకోడానికి ఇష్టపడ్డారు; ఓ మహారాజా, కష్టంతోనే అని ఇలా మేము విన్నాము.
7.69.30
तथेत्युक्त्वा पुनर्वैन्यो गृहीत्वाऽऽजगवं धनुः ।
शरांश्चाप्रतिमान्घोरांश्चिन्तयित्वाऽब्रवीन्महीम् ॥ ७.६९.३० ॥
'అలాగే' అని చెప్పి, వేనుని కుమారుడు మళ్లీ ఆజగవ ధనుస్సును, సాటిలేని భయంకర బాణాలను తీసుకుని, ఆలోచించి భూమితో ఇలా అన్నాడు.
7.69.31
एह्येहि वसुधे क्षिप्रं क्षरैभ्यः काङ्क्षितं पयः ।
मच्छसनातिगां वै त्वां प्रमथिष्याम्यहं शरैः ॥ ७.६९.३१ ॥
రా, రా, వసుధా! త్వరగా ప్రవాహాల నుండి కోరిన పాలు ఇవ్వు. నా ఆజ్ఞను అతిక్రమించే నిన్ను నేను బాణాలతో అణచివేస్తాను.
7.69.32
तथोक्ता साऽत्मनः श्रेयश्चिन्तयित्वाऽब्रवीत्पृथुम् ।
वत्सं पात्राणि दोग्धॄंश्च क्षीराणि च समादिश ॥ ७.६९.३२ ॥
అలా చెప్పబడిన ఆమె తన శ్రేయస్సును ఆలోచించి పృథువుతో ఇలా అంది: "దూడను, పాత్రలను, పాలు పితికేవారిని, పాలను ఆజ్ఞాపించు."
7.69.33
ततो दास्याम्यहं भद्र सर्वं यस्य यथेप्सितम् ।
दुहितृत्वे च मां वीर सङ्कल्पयितुमर्हसि ॥ ७.६९.३३ ॥
అప్పుడు ఓ భద్రుడా, ఎవరికి ఏది కోరికో అది నేను ఇస్తాను. ఓ వీరా, నన్ను కుమార్తెగా భావించుటకు నీవు సంకల్పించాలి.
7.69.34
तथेत्युक्त्वा पृथुः सर्वं विधानमकरोद्वशी ।
ततो भूतनिकायास्तां वसुधां दुदुहुस्तदा ॥ ७.६९.३४ ॥
"అలాగే కానివ్వు" అని చెప్పి, నిగ్రహుడైన పృథువు సమస్త ఏర్పాట్లు చేశాడు. అప్పుడు ప్రాణుల సమూహాలు ఆ వసుధను పిండి పాలు తీశాయి.
7.69.35
तां वनस्पतयः पूर्वं समुत्तस्थुर्दुधुक्षवः ।
साऽतिष्ठद्वत्सला वत्सं दोग्धृपात्राणि चेच्छती ॥ ७.६९.३५ ॥
ఆమెను పిండాలని కోరి మొదట వృక్షాలు లేచాయి. వత్సలురాలైన ఆమె దూడను, పాలు పితికే పాత్రలను కోరుతూ నిలిచింది.
7.69.36
वत्सोऽभूत्पुष्पितः सालः प्लक्षो दोग्धाऽभवत्तदा ।
छिन्नप्ररोहणं दुग्धं पात्रमौदुम्बरं शुभम् ॥ ७.६९.३६ ॥
అప్పుడు పుష్పించిన సాల వృక్షం దూడ అయ్యింది, ప్లక్ష వృక్షం పాలు పితికేవాడయ్యాడు. మొలకలు నరికిన పాలు ఉన్నాయి; శుభమైన పాత్ర మేడి కలపతో చేయబడింది.
7.69.37
उदयः पर्वतो वत्सो मेरुर्दोग्धा महागिरिः ।
रत्नान्योषधयो दुग्धं पात्रमस्तमयं तथा ॥ ७.६९.३७ ॥
ఉదయ పర్వతం దూడ; మేరువు పాలు పితికేవాడు; మహాగిరి. రత్నాలు, ఓషధులు పాలు; అస్తమయ పర్వతం పాత్ర; అలాగే.
7.69.38
देवानां वत्स इन्द्रोऽभूत्पात्रं दारुमयं तथा ।
दोग्धा च सविता देवो दुग्धमूर्जस्करं प्रियम् ॥ ७.६९.३८ ॥
దేవతల దూడ ఇంద్రుడు; చెక్క పాత్ర; అలాగే. పితికేవాడు సవిత దేవుడు; పాలు బలాన్నిచ్చే ప్రియమైనవి.
7.69.39
असुरा दुदुहुर्मायामयःपात्रे तु तां तदा ।
दोग्धा द्विमूर्धा तत्रासीद्वत्सश्चासीद्विरोचनः ॥ ७.६९.३९ ॥
అప్పుడు అసురులు మాయతో ఆమెను ఇనుప పాత్రలో పిండారు. అక్కడ పితికేవాడు ద్విమూర్ధుడు; దూడ విరోచనుడు.
7.69.40
कृषिं च सस्यं च नरा दुदुहुः पृथिवीतले ।
स्वायंभुवो मनुर्वत्सस्तेषां दोग्धाऽभवत्पृथुः ॥ ७.६९.४० ॥
వ్యవసాయాన్ని, పంటను మనుషులు భూతలంపై పిండారు. స్వాయంభువ మనువు దూడ; వారి పితికేవాడు పృథువు అయ్యాడు.
7.69.41
अलाबुपात्रे च तथा विषं दुग्धा वसुन्धरा ।
धृतराष्ट्रोऽभवद्दोग्धा तेषां वत्सस्तु तक्षकः ॥ ७.६९.४१ ॥
సొర పాత్రలో అలాగే భూమి విషాన్ని పిండింది. ధృతరాష్ట్రుడు పితికేవాడయ్యాడు; వారి దూడ తక్షకుడు.
7.69.42
सप्तर्षिभिर्ब्रह्म दुग्धा तथा चाक्लिष्टकर्मभिः ।
दोग्धा बृहस्पतिः पात्रं छन्दो वत्सश्च सोमराट् ॥ ७.६९.४२ ॥
సప్తర్షులు, అలసటలేని కర్మ చేసేవారు బ్రహ్మాన్ని పిండారు. బృహస్పతి పితికేవాడు; పాత్ర ఛందస్సు; దూడ సోమరాజు.
7.69.43
अन्तर्धानं चामपात्रे दुग्धा पुण्यजनैर्विराट् ।
दोग्धा वैश्रवणस्तेषां वत्सश्चासीद्वृषध्वजः ॥ ७.६९.४३ ॥
అంతర్ధానం అనే పాత్రలో పుణ్యజనులు విరాట్ (ఆవు)ను పితికారు. పితికినవాడు వైశ్రవణుడు; దూడ వృషధ్వజుడు (శివుడు).
7.69.44
पुण्यगन्धान्पद्मपात्रे गन्धर्वाप्सरसोऽदुहन् ।
वत्सश्चित्ररथस्तेषां दोग्धा विश्वरुचिः प्रभुः ॥ ७.६९.४४ ॥
పద్మ పాత్రలో గంధర్వులు, అప్సరసలు పుణ్యగంధాలను పితికారు. వారి దూడ చిత్రరథుడు; పితికినవాడు ప్రభువు విశ్వరుచి.
7.69.45
स्वधां रजतपात्रेषु दुदुहुः पितरश्च ताम् ।
वत्सो वैवस्वतस्तेषां यमो दोग्धान्तकस्तदा ॥ ७.६९.४५ ॥
వెండి పాత్రలలో పితృదేవతలు స్వధను పితికారు. వారి దూడ వైవస్వతుడు; అప్పుడు పితికినవాడు అంతకుడైన యముడు.
7.69.46
एवं निकायैस्तैर्दुग्धा पयोऽभीष्टं हि सा विराट् ।
यैर्वर्तयन्ति ते ह्यद्य पात्रैर्वत्सैश्च नित्यशः ॥ ७.६९.४६ ॥
ఈ విధంగా ఆ వర్గాలు ఆ విరాట్ ఆవును పితికి కోరిన పాలను పొందాయి. ఆ పాత్రలతోనూ దూడలతోనూ వారు ఈనాటికీ నిత్యం జీవిస్తున్నారు.
7.69.47
यज्ञैश्च विविधैरिष्ट्वा पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् ।
सन्तर्पयित्वा भूतानि सर्वैः कामैर्मनःप्रियैः ॥ ७.६९.४७ ॥
అనేక యజ్ఞాలతో యజించి, ప్రతాపవంతుడైన వేనుని కుమారుడు పృథువు, మనసుకు ప్రియమైన అన్ని కోరికలతో ప్రాణులను తృప్తిపరిచాడు.
7.69.48
हैरण्यानकरोद्राजा ये केचित्पार्थिवा भुवि ।
तान्ब्राह्मणेभ्यः प्रायच्छदश्वमेधे महामखे ॥ ७.६९.४८ ॥
రాజు భూమిపై ఉన్న ఏ రాజులనైనా బంగారంతో కూడినవారిగా చేసి, వారిని గొప్ప అశ్వమేధ యజ్ఞంలో బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు.
7.69.49
स षष्टिं गोसहस्राणि षष्टिं नागशतानि च ।
सौवर्णानकरोद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च तान्ददौ ॥ ७.६९.४९ ॥
అతడు అరవై వేల ఆవులను, అరవై వందల ఏనుగులను బంగారంతో చేయించి బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు.
7.69.50
इमां च पृथिवीं सर्वां मणिरत्नविभूषिताम् ।
सौवर्णीमकरोद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च तां ददौ ॥ ७.६९.५० ॥
మణులు రత్నాలతో అలంకరించిన ఈ భూమినంతటినీ రాజు బంగారుమయంగా చేయించి బ్రాహ్మణులకు దానం చేశాడు.
7.69.51
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६९.५१ ॥
సృంజయా, అతడు మరణిస్తే నీకంటే నాలుగు రెట్లు భాగ్యవంతుడు; కుమారుని కంటే పుణ్యాత్ముడు నీకు. కాబట్టి కొడుకు కోసం దుఃఖించకు. యజ్ఞం చేయని, దక్షిణ ఇవ్వని వాడు కుక్క మార్గాన్ని పొందుతాడు అని చెప్పబడింది.