ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.69.1
पुथुं वैन्यं च राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यमब्यषिञ्चत्सम्मन्त्र्य राजसूये महर्षयः ॥ ७.६९.१ ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੰਜਯ, ਵੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੂੰ — ਜੋ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ — ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
7.69.2
अयं नः प्रथयिष्येत सर्वानित्यभवत्पृथुः ।
क्षतान्नस्त्रास्यते सर्वानत्येवं क्षत्रियोऽभवत् ॥ ७.६९.२ ॥
ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪ੍ਰਿਥੂ ਹੋਇਆ; ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਹੋਇਆ।
7.69.3
पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्ट्वा रक्ताः स्मेति यदब्रुवन् ।
ततो राजेति नामास्य अनुरागादजायत ॥ ७.६९.३ ॥
ਵੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਰਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ'; ਤਦ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਨਾਮ 'ਰਾਜਾ' ਪਿਆ।
7.69.4
अकृष्टपच्या पृथिवी आसीद्वैन्यस्य कामधुक् ।
सर्वाः समादुघा गावः पुटकेपुटके मधु ॥ ७.६९.४ ॥
ਵੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਬਿਨਾਂ ਹਲ ਚਲਾਏ ਫਸਲ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਦ ਸੀ।
7.69.5
आसन्हिरण्मया वृक्षाः सुखस्पर्शाः सुखावहाः ।
तेषां चीर… संवीताः प्रजास्तेष्वेव शेरते ॥ ७.६९.५ ॥
ਸੁਖਦ ਛੋਹ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਛਾਲ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਪਰਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੌਂਦੀ ਸੀ।
7.69.6
फलान्यमृतकल्पानि स्वादूनि च मधूनि च ।
तेषामासीत्तदाऽऽहारो निराहाराश्च नाभवन् ॥ ७.६९.६ ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਫਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਸਨ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਹਾਰ ਸਨ, ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
7.69.7
अरोगाः सर्वसिद्धार्था मनुष्या ह्यकुतोभयाः ।
न्यवसन्त यथाकामं वृक्षेषु च गुहासु च ॥ ७.६९.७ ॥
ਮਨੁੱਖ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਮਨ-ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
7.69.8
प्रविभागो न राष्ट्राणां पुराणां चाभवत्तदा ।
यथासुखं यथाकामं तथैता मुदिताः प्रजाः ॥ ७.६९.८ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਹ ਪਰਜਾ ਸੁਖ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮਨ-ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
7.69.9
तस्य संस्तम्भिता ह्यापः समुद्रमभियास्यतः ।
पर्वताश्च ददुर्मार्गं ध्वजभङ्गश्च नाभवत् ॥ ७.६९.९ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਰੁਕ ਗਿਆ; ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ ਰਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟੇ।
7.69.10
तं वनस्पतयः शैला देवासुरनरोरगाः ।
सप्तर्षयः पुण्यजना गन्धर्वाप्सरसोऽपि च।
पितरश्च सुखासीनमभिगम्येदमब्रुवन् ॥ ७.६९.१० ॥
ਰੁੱਖ, ਪਹਾੜ, ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਨਾਗ, ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ, ਪੁਣਯਜਨ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲੇ।
7.69.11
सम्राडसि क्षत्रियोऽसि राजा गोप्ता पिताऽसि नः ।
देह्यस्मभ्यं महाराज प्रभुः सन्नीप्सितान्वरान्।
यैर्वयं शाश्वतं तृप्ता वर्तयिष्यामहे सुखम् ॥ ७.६९.११ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਮਰਾਟ, ਕਸ਼ੱਤਰੀ, ਰਾਜਾ, ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਹੋ। ਮਹਾਰਾਜ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਵਰਦਾਨ ਦਿਓ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂਗੇ।
7.69.12
विज्ञापितः प्रजाभिस्तु प्रजानां हितकाम्यया ।
धनुर्गृह्य पृषत्कांश्च वसुधामाद्रवद्बली ॥ ७.६९.१२ ॥
ਪਰਜਾ ਵੱਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਪਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
7.69.13
ततो वैन्यभयाद्राजन्गौर्भूत्वा प्राद्रवन्मही ।
तां पृथुर्धनुरादाय द्रवन्तीमन्वसारयत् ॥ ७.६९.१३ ॥
ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੈਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਰੋਂ ਧਰਤੀ ਗਾਂ ਬਣ ਕੇ ਭੱਜਣ ਲੱਗੀ। ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਭੱਜਦੀ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ।
7.69.14
सा लोकान्ब्रह्मलोकादीन्गत्वा वैन्यभयार्दिता ।
सा ददर्शाग्रतो वैन्यं कार्मुकोद्यतपाणिकम् ॥ ७.६९.१४ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੈਨ ਦੇ ਡਰੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਈ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕੇ ਵੈਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
7.69.15
ज्वलद्भिर्विशिखैर्बाणैर्दीप्ततेजःसमद्युतिम् ।
महायोगं महात्मानं दुर्धर्षममरैरपि ॥ ७.६९.१५ ॥
ਬਲਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਦਹਿਕਦੇ ਤੇਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਯੋਗੀ, ਮਹਾਤਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਉਸਨੂੰ।
7.69.16
अलभन्ती परित्राणं वैन्यमेवाभ्यपद्यत ।
कृताञ्जलिपुटा राजन्पूज्यं लोकैस्त्रिभिस्तदा ॥ ७.६९.१६ ॥
ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵੈਨ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੂਜਯ ਉਸ ਕੋਲ ਗਈ।
7.69.17
उवाच चैनं नाधर्म्यं स्त्रीवधं कर्तुमर्हसि ।
कथं धारयिता चासि प्रजा राजन्मया विना ॥ ७.६९.१७ ॥
ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਔਰਤ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨਾ ਅਧਰਮ ਹੈ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲੇਂਗਾ?'
7.69.18
एकस्यार्थाय यो हन्यादात्मनो वा परस्य वा ।
एकं प्राणान्बहून्वापि प्राणिनां नास्ति पातकं ॥ ७.६९.१८ ॥
ਜੋ ਇੱਕ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਣ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਜੀਵ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
7.69.19
यस्मिंस्तु निहते भद्रे बहवः सुखमेधते ।
तस्मिन्हते त्वधं नास्ति पातकं नोपभुज्यते ॥ ७.६९.१९ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਫਲ ਭੋਗਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
7.69.20
सोऽहं पालनिमित्तं त्वां बधिष्यामि वसुंधरे ।
यदि चेद्वचनादद्य न करिष्यसि मे प्रियम् ॥ ७.६९.२० ॥
ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਪਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ, ਜੇ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
7.69.21
त्वां निहत्य तु बाणेन मच्छासनपराङ्मुखीम् ।
आत्मानं प्रथयित्वाऽहं प्रजा धारयिता स्वयं ॥ ७.६९.२१ ॥
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨ ਵਾਲੀ ਤੈਨੂੰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਧਾਰਾਂਗਾ।
7.69.22
सुखं वचनमास्थाय मम धर्मभृतां वरे ।
स़ञ्जीवय प्रजा नित्यं शक्ता ह्यसि वसुन्धरे ॥ ७.६९.२२ ॥
ਹੇ ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੁਖ ਨਾਲ ਮੰਨ ਕੇ ਸਦਾ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਰੱਖ; ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ।
7.69.23
दुहितृत्वं च मे गच्छ एवमेतन्महाशरम् ।
नियच्छेयं त्वदर्थाय उद्यतं घोरदर्शनम् ॥ ७.६९.२३ ॥
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਪਾ ਲੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਠਾਏ ਹੋਏ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਾਣ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੋਕ ਲਵਾਂਗਾ।
7.69.24
सर्वमेतन्महाराज विधास्यासि परन्तप ।
वत्सं त्वं पश्य राजन्वै क्षरेयं येन वत्सला ॥ ७.६९.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਕਰੇਂਗਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਜੋਂ ਦੁੱਧ ਚੋਵਾਂਗੀ।
7.69.25
समां तु कुरु सर्वज्ञ मां तु धर्मभृतां वर ।
यथा विष्यन्दमानं वै क्षीरं सर्वत्र भावये ॥ ७.६९.२५ ॥
ਹੇ ਸਰਵਗਿਆਤਾ, ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਤਲ ਕਰੋ; ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਦੁੱਧ ਵਗੇ।
7.69.26
तत उत्सारयामास शिलाजालानि सर्वशः ।
पृथुर्वैन्यस्तदा राजा तेन शैला विवर्धिताः ॥ ७.६९.२६ ॥
ਫਿਰ ਵੈਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਟਵਾ ਦਿੱਤੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਉੱਚੇ ਹੋ ਗਏ।
7.69.27
न हि पूर्वनिसर्गे वै विषमे वसुधातले ।
प्रविभागः पुराणां वा ग्रामाणां वा महीपते ॥ ७.६९.२७ ॥
ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਮ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ।
7.69.28
न सस्यानि न गोरक्ष्यं न कृषिर्न वणिक्पथः ।
वैन्यात्प्रभृति राजेन्दर सर्वस्यैतस्य सम्भवः ॥ ७.६९.२८ ॥
ਨਾ ਫ਼ਸਲਾਂ ਸਨ, ਨਾ ਪਸ਼ੂਪਾਲਣ, ਨਾ ਖੇਤੀ, ਨਾ ਵਪਾਰਕ ਰਾਹ; ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਵੈਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
7.69.29
यत्रयत्र च साम्यं तु भूमावासीत्किलानघ ।
तत्रतत्र प्रजास्तात निवासमभिरोचयन्।
कृच्छ्रेण च महाराज इत्येवमनुशुश्रुम ॥ ७.६९.२९ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਸਮਤਲ ਥਾਂ ਸੀ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਪਰਜਾ ਨੇ ਵਸਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
7.69.30
तथेत्युक्त्वा पुनर्वैन्यो गृहीत्वाऽऽजगवं धनुः ।
शरांश्चाप्रतिमान्घोरांश्चिन्तयित्वाऽब्रवीन्महीम् ॥ ७.६९.३० ॥
'ਐਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ, ਵੈਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਜਗਵ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਲਏ, ਸੋਚ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
7.69.31
एह्येहि वसुधे क्षिप्रं क्षरैभ्यः काङ्क्षितं पयः ।
मच्छसनातिगां वै त्वां प्रमथिष्याम्यहं शरैः ॥ ७.६९.३१ ॥
ਆ, ਆ, ਵਸੁਧੇ! ਛੇਤੀ ਝਰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦਾ ਦੁੱਧ ਦੇ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿਆਂਗਾ।
7.69.32
तथोक्ता साऽत्मनः श्रेयश्चिन्तयित्वाऽब्रवीत्पृथुम् ।
वत्सं पात्राणि दोग्धॄंश्च क्षीराणि च समादिश ॥ ७.६९.३२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੀ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਸੋਚ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਵੱਛਾ, ਭਾਂਡੇ, ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੁੱਧ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਓ।"
7.69.33
ततो दास्याम्यहं भद्र सर्वं यस्य यथेप्सितम् ।
दुहितृत्वे च मां वीर सङ्कल्पयितुमर्हसि ॥ ७.६९.३३ ॥
ਤਦ ਹੇ ਭਦਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਅਤੇ ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਨੂੰ ਧੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਣ ਦਾ ਤੂੰ ਸੰਕਲਪ ਕਰ।
7.69.34
तथेत्युक्त्वा पृथुः सर्वं विधानमकरोद्वशी ।
ततो भूतनिकायास्तां वसुधां दुदुहुस्तदा ॥ ७.६९.३४ ॥
"ਤਥਾਸਤੂ" ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਜਮੀ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਜੀਵ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵਸੁਧਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੋਇਆ।
7.69.35
तां वनस्पतयः पूर्वं समुत्तस्थुर्दुधुक्षवः ।
साऽतिष्ठद्वत्सला वत्सं दोग्धृपात्राणि चेच्छती ॥ ७.६९.३५ ॥
ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁੱਖ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਵੱਛੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਵੱਛਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੀ।
7.69.36
वत्सोऽभूत्पुष्पितः सालः प्लक्षो दोग्धाऽभवत्तदा ।
छिन्नप्ररोहणं दुग्धं पात्रमौदुम्बरं शुभम् ॥ ७.६९.३६ ॥
ਤਦ ਫੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਵੱਛਾ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਪਲਕਸ਼ ਰੁੱਖ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ। ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਸੀ; ਸ਼ੁਭ ਭਾਂਡਾ ਗੂਲਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਸੀ।
7.69.37
उदयः पर्वतो वत्सो मेरुर्दोग्धा महागिरिः ।
रत्नान्योषधयो दुग्धं पात्रमस्तमयं तथा ॥ ७.६९.३७ ॥
ਉਦਯ ਪਰਬਤ ਵੱਛਾ ਸੀ, ਮੇਰੂ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮਹਾਗਿਰੀ। ਰਤਨ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੁੱਧ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਸਤਮਯ ਭਾਂਡਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
7.69.38
देवानां वत्स इन्द्रोऽभूत्पात्रं दारुमयं तथा ।
दोग्धा च सविता देवो दुग्धमूर्जस्करं प्रियम् ॥ ७.६९.३८ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੱਛਾ ਇੰਦਰ ਸੀ, ਲੱਕੜ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਸੀ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਸਵਿਤਾ ਦੇਵ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
7.69.39
असुरा दुदुहुर्मायामयःपात्रे तु तां तदा ।
दोग्धा द्विमूर्धा तत्रासीद्वत्सश्चासीद्विरोचनः ॥ ७.६९.३९ ॥
ਤਦ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਚੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਵਿਮੂਰਧਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵੱਛਾ ਵਿਰੋਚਨ ਸੀ।
7.69.40
कृषिं च सस्यं च नरा दुदुहुः पृथिवीतले ।
स्वायंभुवो मनुर्वत्सस्तेषां दोग्धाऽभवत्पृथुः ॥ ७.६९.४० ॥
ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੋਏ। ਸਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨੂ ਵੱਛਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਿਥੂ ਹੋਇਆ।
7.69.41
अलाबुपात्रे च तथा विषं दुग्धा वसुन्धरा ।
धृतराष्ट्रोऽभवद्दोग्धा तेषां वत्सस्तु तक्षकः ॥ ७.६९.४१ ॥
ਤੂੰਬੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਚੋਇਆ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਛਾ ਤਕਸ਼ਕ ਸੀ।
7.69.42
सप्तर्षिभिर्ब्रह्म दुग्धा तथा चाक्लिष्टकर्मभिः ।
दोग्धा बृहस्पतिः पात्रं छन्दो वत्सश्च सोमराट् ॥ ७.६९.४२ ॥
ਸਪਤਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਕਲਿਸ਼ਟ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਚੋਇਆ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਭਾਂਡਾ ਛੰਦ ਸੀ, ਅਤੇ ਵੱਛਾ ਸੋਮਰਾਜ ਸੀ।
7.69.43
अन्तर्धानं चामपात्रे दुग्धा पुण्यजनैर्विराट् ।
दोग्धा वैश्रवणस्तेषां वत्सश्चासीद्वृषध्वजः ॥ ७.६९.४३ ॥
ਅੰਤਰਧਾਨ ਨਾਮਕ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨਜਨਾਂ ਨੇ ਵਿਰਾਟ (ਗਊ) ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ। ਦੋਹਣ ਵਾਲਾ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਛਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਵਜ (ਸ਼ਿਵ) ਸੀ।
7.69.44
पुण्यगन्धान्पद्मपात्रे गन्धर्वाप्सरसोऽदुहन् ।
वत्सश्चित्ररथस्तेषां दोग्धा विश्वरुचिः प्रभुः ॥ ७.६९.४४ ॥
ਪਦਮ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਬਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਪੁੰਨ ਗੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਛਾ ਚਿੱਤਰਰਥ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਹਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਵਰੁਚਿ ਸੀ।
7.69.45
स्वधां रजतपात्रेषु दुदुहुः पितरश्च ताम् ।
वत्सो वैवस्वतस्तेषां यमो दोग्धान्तकस्तदा ॥ ७.६९.४५ ॥
ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਸਵਧਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਛਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋਹਣ ਵਾਲਾ ਅੰਤਕ ਯਮ ਸੀ।
7.69.46
एवं निकायैस्तैर्दुग्धा पयोऽभीष्टं हि सा विराट् ।
यैर्वर्तयन्ति ते ह्यद्य पात्रैर्वत्सैश्च नित्यशः ॥ ७.६९.४६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵਿਰਾਟ ਗਊ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕੱਢ ਕੇ ਮਨਚਾਹਾ ਦੁੱਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਨਿੱਤ ਜੀਂਦੇ ਹਨ।
7.69.47
यज्ञैश्च विविधैरिष्ट्वा पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् ।
सन्तर्पयित्वा भूतानि सर्वैः कामैर्मनःप्रियैः ॥ ७.६९.४७ ॥
ਵਿਭਿੰਨ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵੈਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
7.69.48
हैरण्यानकरोद्राजा ये केचित्पार्थिवा भुवि ।
तान्ब्राह्मणेभ्यः प्रायच्छदश्वमेधे महामखे ॥ ७.६९.४८ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਰਾਜੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।
7.69.49
स षष्टिं गोसहस्राणि षष्टिं नागशतानि च ।
सौवर्णानकरोद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च तान्ददौ ॥ ७.६९.४९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਸੌ ਹਾਥੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣਵਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।
7.69.50
इमां च पृथिवीं सर्वां मणिरत्नविभूषिताम् ।
सौवर्णीमकरोद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च तां ददौ ॥ ७.६९.५० ॥
ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣਵਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
7.69.51
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६९.५१ ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੰਜਯ, ਜੇ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰ ਨਾਲੋਂ ਚੌਗੁਣਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ; ਪੁੱਤਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੁੰਨਵਾਨ ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ। ਜੋ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।