ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.69.1
पुथुं वैन्यं च राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यमब्यषिञ्चत्सम्मन्त्र्य राजसूये महर्षयः ॥ ७.६९.१ ॥
ହେ ସୃଞ୍ଜୟ, ବେନର ପୁତ୍ର ରାଜା ପୃଥୁଙ୍କୁ — ଯିଏ ମୃତ ଥିଲେ — ମହର୍ଷିମାନେ ପରାମର୍ଶ କରି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ଏହା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
7.69.2
अयं नः प्रथयिष्येत सर्वानित्यभवत्पृथुः ।
क्षतान्नस्त्रास्यते सर्वानत्येवं क्षत्रियोऽभवत् ॥ ७.६९.२ ॥
ଏ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିବ ବୋଲି ସେ ପୃଥୁ ହେଲେ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରିବ ବୋଲି ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ।
7.69.3
पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्ट्वा रक्ताः स्मेति यदब्रुवन् ।
ततो राजेति नामास्य अनुरागादजायत ॥ ७.६९.३ ॥
ବେନର ପୁତ୍ର ପୃଥୁଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଜାମାନେ 'ଆମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ' ବୋଲି କହିଲେ; ତେବେ ସ୍ନେହରୁ ତାଙ୍କ ନାମ 'ରାଜା' ହେଲା।
7.69.4
अकृष्टपच्या पृथिवी आसीद्वैन्यस्य कामधुक् ।
सर्वाः समादुघा गावः पुटकेपुटके मधु ॥ ७.६९.४ ॥
ବେନପୁତ୍ରଙ୍କ ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ଚାଷ ବିନା ଫସଲ ଦେଉଥିଲା ଓ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲା; ସମସ୍ତ ଗାଈ କ୍ଷୀର ଦେଉଥିଲେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାତ୍ରରେ ମଧୁ ଥିଲା।
7.69.5
आसन्हिरण्मया वृक्षाः सुखस्पर्शाः सुखावहाः ।
तेषां चीर… संवीताः प्रजास्तेष्वेव शेरते ॥ ७.६९.५ ॥
ସୁଖସ୍ପର୍ଶ ଓ ସୁଖଦାୟୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଥିଲା; ସେମାନଙ୍କ ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ ପ୍ରଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଉଥିଲେ।
7.69.6
फलान्यमृतकल्पानि स्वादूनि च मधूनि च ।
तेषामासीत्तदाऽऽहारो निराहाराश्च नाभवन् ॥ ७.६९.६ ॥
ଅମୃତ ସମାନ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଫଳ ଓ ମଧୁ ଥିଲା; ସେତେବେଳେ ସେଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ଆହାର ଥିଲା, କେହି ନିରାହାର ରହୁନଥିଲେ।
7.69.7
अरोगाः सर्वसिद्धार्था मनुष्या ह्यकुतोभयाः ।
न्यवसन्त यथाकामं वृक्षेषु च गुहासु च ॥ ७.६९.७ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ରୋଗରହିତ, ସମସ୍ତ କାମନା ସିଦ୍ଧ ଓ କେଉଁଠାରୁ ଭୟଶୂନ୍ୟ ଥିଲେ; ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବୃକ୍ଷରେ ଓ ଗୁମ୍ଫାରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
7.69.8
प्रविभागो न राष्ट्राणां पुराणां चाभवत्तदा ।
यथासुखं यथाकामं तथैता मुदिताः प्रजाः ॥ ७.६९.८ ॥
ସେତେବେଳେ ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ନଗରର କୌଣସି ବିଭାଜନ ନଥିଲା; ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ସୁଖରେ ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ।
7.69.9
तस्य संस्तम्भिता ह्यापः समुद्रमभियास्यतः ।
पर्वताश्च ददुर्मार्गं ध्वजभङ्गश्च नाभवत् ॥ ७.६९.९ ॥
ସେ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼େ ଅଗ୍ରସର ହେବାବେଳେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ସ୍ତମ୍ଭିତ ହେଲା; ପର୍ବତମାନେ ପଥ ଦେଲେ, ଏବଂ ଧ୍ୱଜ ଭଗ୍ନ ହେଲା ନାହିଁ।
7.69.10
तं वनस्पतयः शैला देवासुरनरोरगाः ।
सप्तर्षयः पुण्यजना गन्धर्वाप्सरसोऽपि च।
पितरश्च सुखासीनमभिगम्येदमब्रुवन् ॥ ७.६९.१० ॥
ବୃକ୍ଷ, ପର୍ବତ, ଦେବ, ଅସୁର, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ନାଗ, ସପ୍ତର୍ଷି, ପୁଣ୍ୟଜନ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା, ଏବଂ ପିତୃଗଣ ମଧ୍ୟ ସୁଖରେ ବସିଥିବା ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଏହା କହିଲେ।
7.69.11
सम्राडसि क्षत्रियोऽसि राजा गोप्ता पिताऽसि नः ।
देह्यस्मभ्यं महाराज प्रभुः सन्नीप्सितान्वरान्।
यैर्वयं शाश्वतं तृप्ता वर्तयिष्यामहे सुखम् ॥ ७.६९.११ ॥
ଆପଣ ସମ୍ରାଟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ରାଜା, ରକ୍ଷକ ଓ ଆମ ପିତା। ମହାରାଜ, ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ଆମକୁ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦିଅନ୍ତୁ; ଯଦ୍ୱାରା ଆମେ ସଦା ତୃପ୍ତ ହୋଇ ସୁଖରେ ବଞ୍ଚିବୁ।
7.69.12
विज्ञापितः प्रजाभिस्तु प्रजानां हितकाम्यया ।
धनुर्गृह्य पृषत्कांश्च वसुधामाद्रवद्बली ॥ ७.६९.१२ ॥
ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାର୍ଥିତ ହୋଇ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ, ସେ ବଳବାନ ଧନୁ ଓ ବାଣ ନେଇ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼େ ଧାଇଁଲେ।
7.69.13
ततो वैन्यभयाद्राजन्गौर्भूत्वा प्राद्रवन्मही ।
तां पृथुर्धनुरादाय द्रवन्तीमन्वसारयत् ॥ ७.६९.१३ ॥
ଏଥିରେ ହେ ରାଜନ୍, ବୈନ୍ୟଙ୍କ ଭୟରେ ପୃଥିବୀ ଗାଈ ହୋଇ ପଳାଇଲା। ପୃଥୁ ଧନୁ ଧରି ପଳାଉଥିବା ତାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
7.69.14
सा लोकान्ब्रह्मलोकादीन्गत्वा वैन्यभयार्दिता ।
सा ददर्शाग्रतो वैन्यं कार्मुकोद्यतपाणिकम् ॥ ७.६९.१४ ॥
ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରଭୃତି ଲୋକକୁ ଯାଇ ବୈନ୍ୟଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତା ହେଲା। ସେ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତରେ ଧନୁ ଉଠାଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବୈନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
7.69.15
ज्वलद्भिर्विशिखैर्बाणैर्दीप्ततेजःसमद्युतिम् ।
महायोगं महात्मानं दुर्धर्षममरैरपि ॥ ७.६९.१५ ॥
ଜଳନ୍ତା ବାଣ ସହିତ, ଦୀପ୍ତ ତେଜ ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମହାଯୋଗୀ, ମହାତ୍ମା, ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ତାକୁ।
7.69.16
अलभन्ती परित्राणं वैन्यमेवाभ्यपद्यत ।
कृताञ्जलिपुटा राजन्पूज्यं लोकैस्त्रिभिस्तदा ॥ ७.६९.१६ ॥
ରକ୍ଷା ନ ପାଇ ସେ ବୈନ୍ୟଙ୍କୁ ହିଁ ଶରଣ ନେଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ହାତ ଯୋଡ଼ି, ତ୍ରିଲୋକପୂଜ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା।
7.69.17
उवाच चैनं नाधर्म्यं स्त्रीवधं कर्तुमर्हसि ।
कथं धारयिता चासि प्रजा राजन्मया विना ॥ ७.६९.१७ ॥
ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲା, 'ସ୍ତ୍ରୀବଧ କରିବା ଅଧର୍ମ; ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ବିନା ତୁମେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ କିପରି ଧାରଣ କରିବ?'
7.69.18
एकस्यार्थाय यो हन्यादात्मनो वा परस्य वा ।
एकं प्राणान्बहून्वापि प्राणिनां नास्ति पातकं ॥ ७.६९.१८ ॥
ଯେ ଏକ ପାଇଁ, ନିଜ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପାଇଁ, ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଣ କିମ୍ବା ବହୁ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରେ, ତା'ର ପ୍ରାଣୀହତ୍ୟାର ପାପ ହୁଏ ନାହିଁ।
7.69.19
यस्मिंस्तु निहते भद्रे बहवः सुखमेधते ।
तस्मिन्हते त्वधं नास्ति पातकं नोपभुज्यते ॥ ७.६९.१९ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣି, ଯାହାର ବଧରେ ବହୁତ ଲୋକ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି, ତାହାକୁ ବଧ କଲେ ପାପ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
7.69.20
सोऽहं पालनिमित्तं त्वां बधिष्यामि वसुंधरे ।
यदि चेद्वचनादद्य न करिष्यसि मे प्रियम् ॥ ७.६९.२० ॥
ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ପ୍ରଜାପାଳନ ପାଇଁ, ଆଜି ମୋ ବଚନ ଅନୁସାରେ ମୋର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ତୁମେ ନ କର, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି।
7.69.21
त्वां निहत्य तु बाणेन मच्छासनपराङ्मुखीम् ।
आत्मानं प्रथयित्वाऽहं प्रजा धारयिता स्वयं ॥ ७.६९.२१ ॥
ମୋ ଶାସନରୁ ବିମୁଖ ହୋଇଥିବା ତୁମକୁ ବାଣରେ ବଧ କରି, ନିଜକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରି, ମୁଁ ନିଜେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିବି।
7.69.22
सुखं वचनमास्थाय मम धर्मभृतां वरे ।
स़ञ्जीवय प्रजा नित्यं शक्ता ह्यसि वसुन्धरे ॥ ७.६९.२२ ॥
ହେ ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ମୋ ବଚନ ସୁଖରେ ଗ୍ରହଣ କରି ସର୍ବଦା ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଜୀବିତ ରଖ; ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ତୁମେ ହିଁ ସମର୍ଥ।
7.69.23
दुहितृत्वं च मे गच्छ एवमेतन्महाशरम् ।
नियच्छेयं त्वदर्थाय उद्यतं घोरदर्शनम् ॥ ७.६९.२३ ॥
ତୁମେ ମୋ କନ୍ୟାତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ; ଏହିପରି ଉଠାଯାଇଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ମହାବାଣକୁ ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ସଂଯତ କରିବି।
7.69.24
सर्वमेतन्महाराज विधास्यासि परन्तप ।
वत्सं त्वं पश्य राजन्वै क्षरेयं येन वत्सला ॥ ७.६९.२४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଏସବୁ ତୁମେ କରିବ; ହେ ରାଜା, ବାଛୁରୀକୁ ଦେଖ, ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ବତ୍ସଳା ଗାଈ ରୂପରେ କ୍ଷୀର କ୍ଷରିବି।
7.69.25
समां तु कुरु सर्वज्ञ मां तु धर्मभृतां वर ।
यथा विष्यन्दमानं वै क्षीरं सर्वत्र भावये ॥ ७.६९.२५ ॥
ହେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ସମତଳ କର; ଯେପରି ସର୍ବତ୍ର କ୍ଷୀର ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
7.69.26
तत उत्सारयामास शिलाजालानि सर्वशः ।
पृथुर्वैन्यस्तदा राजा तेन शैला विवर्धिताः ॥ ७.६९.२६ ॥
ସେତେବେଳେ ବେନପୁତ୍ର ରାଜା ପୃଥୁ ସର୍ବତ୍ର ଶିଳାସମୂହ ଅପସାରଣ କରାଇଲେ; ତଦ୍ୱାରା ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚ ହେଲେ।
7.69.27
न हि पूर्वनिसर्गे वै विषमे वसुधातले ।
प्रविभागः पुराणां वा ग्रामाणां वा महीपते ॥ ७.६९.२७ ॥
ପୂର୍ବ ସୃଷ୍ଟିରେ, ବିଷମ ଭୂତଳରେ, ହେ ମହୀପତି, ନଗର ବା ଗ୍ରାମର କୌଣସି ବିଭାଗ ନ ଥିଲା।
7.69.28
न सस्यानि न गोरक्ष्यं न कृषिर्न वणिक्पथः ।
वैन्यात्प्रभृति राजेन्दर सर्वस्यैतस्य सम्भवः ॥ ७.६९.२८ ॥
ଶସ୍ୟ ନ ଥିଲା, ଗୋରକ୍ଷା ନ ଥିଲା, କୃଷି ନ ଥିଲା, ବାଣିଜ୍ୟପଥ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲା; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବେନପୁତ୍ରରୁ ଏହି ସବୁର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା।
7.69.29
यत्रयत्र च साम्यं तु भूमावासीत्किलानघ ।
तत्रतत्र प्रजास्तात निवासमभिरोचयन्।
कृच्छ्रेण च महाराज इत्येवमनुशुश्रुम ॥ ७.६९.२९ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ସମତଳ ସ୍ଥାନ ଥିଲା, ହେ ତାତ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ପ୍ରଜାମାନେ ବସତି କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ; ହେ ମହାରାଜ, କଷ୍ଟରେ—ଏପରି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
7.69.30
तथेत्युक्त्वा पुनर्वैन्यो गृहीत्वाऽऽजगवं धनुः ।
शरांश्चाप्रतिमान्घोरांश्चिन्तयित्वाऽब्रवीन्महीम् ॥ ७.६९.३० ॥
'ସେପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ବେନପୁତ୍ର ପୁନର୍ବାର ଆଜଗବ ଧନୁ ଓ ଅତୁଳନୀୟ, ଭୟଙ୍କର ଶରସବୁ ଧରି, ଚିନ୍ତା କରି ପୃଥିବୀକୁ କହିଲେ।
7.69.31
एह्येहि वसुधे क्षिप्रं क्षरैभ्यः काङ्क्षितं पयः ।
मच्छसनातिगां वै त्वां प्रमथिष्याम्यहं शरैः ॥ ७.६९.३१ ॥
ଆ, ଆ, ବସୁଧେ! ଶୀଘ୍ର ଝରଣାରୁ ଇଚ୍ଛିତ କ୍ଷୀର ଦିଅ। ମୋ ଆଜ୍ଞା ଲଙ୍ଘନକାରିଣୀ ତୁମକୁ ମୁଁ ବାଣରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି।
7.69.32
तथोक्ता साऽत्मनः श्रेयश्चिन्तयित्वाऽब्रवीत्पृथुम् ।
वत्सं पात्राणि दोग्धॄंश्च क्षीराणि च समादिश ॥ ७.६९.३२ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ନିଜର ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କରି ପୃଥୁକୁ କହିଲା, "ବାଛୁରୀ, ପାତ୍ର, ଦୁଧ ଦୁହାଁଳି ଏବଂ କ୍ଷୀର — ଏସବୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।"
7.69.33
ततो दास्याम्यहं भद्र सर्वं यस्य यथेप्सितम् ।
दुहितृत्वे च मां वीर सङ्कल्पयितुमर्हसि ॥ ७.६९.३३ ॥
ତେବେ ହେ ଭଦ୍ର, ଯାହାକୁ ଯାହା ଇଚ୍ଛା ସବୁ ମୁଁ ଦେବି। ଏବଂ ହେ ବୀର, ମୋତେ କନ୍ୟା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ତୁମେ ସଂକଳ୍ପ କର।
7.69.34
तथेत्युक्त्वा पृथुः सर्वं विधानमकरोद्वशी ।
ततो भूतनिकायास्तां वसुधां दुदुहुस्तदा ॥ ७.६९.३४ ॥
"ତଥାସ୍ତୁ" କହି ସଂଯମୀ ପୃଥୁ ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ତେବେ ପ୍ରାଣୀସମୂହ ସେହି ବସୁଧାକୁ ଦୁହିଁଲେ।
7.69.35
तां वनस्पतयः पूर्वं समुत्तस्थुर्दुधुक्षवः ।
साऽतिष्ठद्वत्सला वत्सं दोग्धृपात्राणि चेच्छती ॥ ७.६९.३५ ॥
ତାକୁ ଦୁହିଁବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ପ୍ରଥମେ ଗଛମାନେ ଉଠିଲେ। ବାଛୁରୀ ପ୍ରତି ସ୍ନେହଶୀଳା ସେ ବାଛୁରୀ ଓ ଦୁହଁଣି ପାତ୍ର ଇଚ୍ଛା କରି ଠିଆ ହେଲା।
7.69.36
वत्सोऽभूत्पुष्पितः सालः प्लक्षो दोग्धाऽभवत्तदा ।
छिन्नप्ररोहणं दुग्धं पात्रमौदुम्बरं शुभम् ॥ ७.६९.३६ ॥
ତେବେ ଫୁଟିଥିବା ସାଲ ଗଛ ବାଛୁରୀ ହେଲା; ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ଦୁହଁଣିଆ ହେଲା। ଛିଣ୍ଡା କୋଢ଼ିରେ ଥିବା କ୍ଷୀର ଥିଲା; ଶୁଭ ପାତ୍ର ଡୁମୁର କାଠର ଥିଲା।
7.69.37
उदयः पर्वतो वत्सो मेरुर्दोग्धा महागिरिः ।
रत्नान्योषधयो दुग्धं पात्रमस्तमयं तथा ॥ ७.६९.३७ ॥
ଉଦୟ ପର୍ବତ ବତ୍ସ ଥିଲା, ମେରୁ ଦୋହନକାରୀ ଥିଲା, ମହାଗିରି। ରତ୍ନ ଓ ଔଷଧି ଦୁଗ୍ଧ ଥିଲା, ଏବଂ ଅସ୍ତମୟ ପାତ୍ର ଥିଲା, ସେହିପରି।
7.69.38
देवानां वत्स इन्द्रोऽभूत्पात्रं दारुमयं तथा ।
दोग्धा च सविता देवो दुग्धमूर्जस्करं प्रियम् ॥ ७.६९.३८ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ବତ୍ସ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ, କାଠ ପାତ୍ର ଥିଲା, ସେହିପରି। ଦୋହନକାରୀ ସବିତା ଦେବ ଥିଲେ, ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ ବଳଦାୟକ ଓ ପ୍ରିୟ ଥିଲା।
7.69.39
असुरा दुदुहुर्मायामयःपात्रे तु तां तदा ।
दोग्धा द्विमूर्धा तत्रासीद्वत्सश्चासीद्विरोचनः ॥ ७.६९.३९ ॥
ସେତେବେଳେ ଅସୁରମାନେ ମାୟାରେ ତାହାକୁ ଲୌହ ପାତ୍ରରେ ଦୋହିଲେ। ସେଠାରେ ଦୋହନକାରୀ ଦ୍ୱିମୂର୍ଧା ଥିଲେ, ଏବଂ ବତ୍ସ ବିରୋଚନ ଥିଲେ।
7.69.40
कृषिं च सस्यं च नरा दुदुहुः पृथिवीतले ।
स्वायंभुवो मनुर्वत्सस्तेषां दोग्धाऽभवत्पृथुः ॥ ७.६९.४० ॥
କୃଷି ଓ ଶସ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଦୋହିଲେ। ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ମନୁ ବତ୍ସ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦୋହନକାରୀ ପୃଥୁ ହେଲେ।
7.69.41
अलाबुपात्रे च तथा विषं दुग्धा वसुन्धरा ।
धृतराष्ट्रोऽभवद्दोग्धा तेषां वत्सस्तु तक्षकः ॥ ७.६९.४१ ॥
ଲାଉ ପାତ୍ରରେ ଏବଂ ସେହିପରି ବସୁନ୍ଧରା ବିଷ ଦୋହିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୋହନକାରୀ ହେଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବତ୍ସ ତକ୍ଷକ ଥିଲେ।
7.69.42
सप्तर्षिभिर्ब्रह्म दुग्धा तथा चाक्लिष्टकर्मभिः ।
दोग्धा बृहस्पतिः पात्रं छन्दो वत्सश्च सोमराट् ॥ ७.६९.४२ ॥
ସପ୍ତର୍ଷି ଓ ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଦୋହିଲେ। ବୃହସ୍ପତି ଦୋହନକାରୀ ଥିଲେ, ପାତ୍ର ଛନ୍ଦ ଥିଲା, ଏବଂ ବତ୍ସ ସୋମରାଜ ଥିଲେ।
7.69.43
अन्तर्धानं चामपात्रे दुग्धा पुण्यजनैर्विराट् ।
दोग्धा वैश्रवणस्तेषां वत्सश्चासीद्वृषध्वजः ॥ ७.६९.४३ ॥
ଅନ୍ତର୍ଧାନ ନାମକ ପାତ୍ରରେ ପୁଣ୍ୟଜନମାନେ ବିରାଟ (ଗାଈ)କୁ ଦୁହିଲେ। ଦୁହିଁବାଳା ଥିଲେ ବୈଶ୍ରବଣ ଓ ବତ୍ସ ଥିଲେ ବୃଷଧ୍ୱଜ (ଶିବ)।
7.69.44
पुण्यगन्धान्पद्मपात्रे गन्धर्वाप्सरसोऽदुहन् ।
वत्सश्चित्ररथस्तेषां दोग्धा विश्वरुचिः प्रभुः ॥ ७.६९.४४ ॥
ପଦ୍ମପାତ୍ରରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ପୁଣ୍ୟଗନ୍ଧ ଦୁହିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ବତ୍ସ ଚିତ୍ରରଥ ଥିଲେ ଓ ଦୁହିଁବାଳା ପ୍ରଭୁ ବିଶ୍ୱରୁଚି ଥିଲେ।
7.69.45
स्वधां रजतपात्रेषु दुदुहुः पितरश्च ताम् ।
वत्सो वैवस्वतस्तेषां यमो दोग्धान्तकस्तदा ॥ ७.६९.४५ ॥
ରୌପ୍ୟପାତ୍ରରେ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱଧାକୁ ଦୁହିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ବତ୍ସ ବୈବସ୍ୱତ ଥିଲେ ଓ ସେତେବେଳେ ଦୁହିଁବାଳା ଅନ୍ତକ ଯମ ଥିଲେ।
7.69.46
एवं निकायैस्तैर्दुग्धा पयोऽभीष्टं हि सा विराट् ।
यैर्वर्तयन्ति ते ह्यद्य पात्रैर्वत्सैश्च नित्यशः ॥ ७.६९.४६ ॥
ଏହିପରି ସେହି ଶ୍ରେଣୀସମୂହ ସେହି ବିରାଟ ଗାଈକୁ ଦୁହି ଇଚ୍ଛିତ କ୍ଷୀର ପାଇଲେ। ସେହି ପାତ୍ର ଓ ବତ୍ସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆଜି ବି ନିତ୍ୟ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
7.69.47
यज्ञैश्च विविधैरिष्ट्वा पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् ।
सन्तर्पयित्वा भूतानि सर्वैः कामैर्मनःप्रियैः ॥ ७.६९.४७ ॥
ବିବିଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରି ପ୍ରତାପୀ ବେନପୁତ୍ର ପୃଥୁ ମନର ପ୍ରିୟ ସମସ୍ତ କାମନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ।
7.69.48
हैरण्यानकरोद्राजा ये केचित्पार्थिवा भुवि ।
तान्ब्राह्मणेभ्यः प्रायच्छदश्वमेधे महामखे ॥ ७.६९.४८ ॥
ରାଜା ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ଯେଉଁ କେହି ରାଜା ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ କଲେ, ଏବଂ ମହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
7.69.49
स षष्टिं गोसहस्राणि षष्टिं नागशतानि च ।
सौवर्णानकरोद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च तान्ददौ ॥ ७.६९.४९ ॥
ସେ ଷାଠିଏ ହଜାର ଗାଈ ଓ ଛଅ ଶହ ହାତୀ ସୁନାର କରାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
7.69.50
इमां च पृथिवीं सर्वां मणिरत्नविभूषिताम् ।
सौवर्णीमकरोद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च तां ददौ ॥ ७.६९.५० ॥
ମଣି ଓ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ରାଜା ସୁନାର କରାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
7.69.51
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत् ॥ ७.६९.५१ ॥
ହେ ସୃଞ୍ଜୟ, ସେ ଯଦି ମରିଥାନ୍ତା, ତେବେ ସେ ତୁମଠାରୁ ଚାରିଗୁଣ ଭାଗ୍ୟବାନ ହୋଇଥାନ୍ତା; ପୁତ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟବାନ ସେ ତୁମ ପାଇଁ। ଅତଏବ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଶୋକ କର ନାହିଁ। ଯେ ଯଜ୍ଞ କରେ ନାହିଁ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଏ ନାହିଁ, ସେ କୁକୁରର ପଥ ପାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।