มหาภารตะ · อัธยายะ 7.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.7.1
वेदं षडङ्गं वेदाहमर्थविद्यां च मानवीम् ।
त्रैय्यम्बकमथेष्वस्त्रं शस्त्राणि विविधानि च ॥ ७.७.१ ॥
ข้าพเจ้ารู้เวทพร้อมทั้งองค์หกของเวท และรู้วิชาการปกครองของมนู ข้าพเจ้ารู้อาวุธไตรยัมพกะ อาวุธลูกศร และอาวุธนานาชนิด
7.7.2
ये चाप्युक्ता मयि गुणा भवद्भिर्जयकाङ्क्षिभिः ।
चिकीर्षुस्तानहं सर्वान्योधयिष्यामि पाण्डवान् ॥ ७.७.२ ॥
คุณสมบัติที่ท่านทั้งหลายผู้ปรารถนาชัยชนะได้กล่าวไว้ในตัวข้าพเจ้านั้น ข้าพเจ้าจะทำให้ครบถ้วนทั้งหมดด้วยความปรารถนาที่จะกระทำ และจะให้เหล่าปาณฑพต่อสู้ในสนามรบ
7.7.3
पार्षतं तु रणे राजन्न हनिष्ये कथञ्चन ।
स हि सृष्टो वधार्थाय ममैव पुरुषर्षभः ॥ ७.७.३ ॥
ข้าแต่พระราชา ในสนามรบข้าพเจ้าจะไม่ฆ่าพารษตเด็ดขาด เพราะบุรุษผู้ประเสริฐที่สุดนั้นถูกสร้างขึ้นเพื่อความพินาศของข้าพเจ้าเอง
7.7.4
योधयिष्यामि सैन्यानि नाशयन्सर्वसोमकान् ।
न च मां पाण्डवा युद्धे योधयिष्यन्ति हर्षिताः ॥ ७.७.४ ॥
ข้าพเจ้าจะทำลายกองทัพทั้งหมดของโสมกะและต่อสู้ ส่วนเหล่าปาณฑพแม้จะปีติยินดี ก็จะไม่ต่อสู้กับข้าพเจ้าในสนามรบ
7.7.5
स एवमभ्यनुज्ञातश्चक्रे सेनापतिं ततः ।
द्रोणं तव सुतो राजन्विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ ७.७.५ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตดังนี้แล้ว บุตรของท่าน ข้าแต่พระราชา ก็แต่งตั้งโทรณะให้เป็นแม่ทัพ โดยประกอบพิธีตามกฎที่กำหนดไว้
7.7.6
अथाभिषिषिचुर्द्रोणं दुर्योधनमुखा नृपाः ।
स्वस्तिवादरवैश्चान्यैः श्लक्ष्णैश्चान्यैर्मनोरमैः।
सैनापत्ये यथा स्कन्दं पुरा शक्रमुखाः सुराः ॥ ७.७.६ ॥
จากนั้นบรรดากษัตริย์ มีทุรโยธน์เป็นหัวหน้า ได้อภิเษกโทรณะด้วยเสียงคำอวยพรอันเป็นมงคลและบทสวดอื่น ๆ ที่ไพเราะและชวนรื่นรมย์ ดังที่ในกาลก่อนเทพทั้งหลายมีพระอินทร์เป็นหัวหน้าได้อภิเษกสกันทะให้เป็นแม่ทัพ
7.7.7
ततो वादित्रघोषेण शङ्खानां च महास्वनैः ।
प्रादुरासीत्कृते द्रोणे हर्षः सेनापतौ तदा ॥ ७.७.७ ॥
จากนั้น เมื่อโทรณะได้รับอภิเษก เสียงดังของเครื่องดนตรีและเสียงสังข์อันกึกก้องยิ่งใหญ่ ความยินดีก็บังเกิดขึ้นแก่แม่ทัพในขณะนั้น
7.7.8
ततः पुण्याहघोषेण साशीर्वादस्वनेन च ।
संस्तवैर्गीतशब्दैश्च सूतमागधबन्दिनाम् ॥ ७.७.८ ॥
จากนั้นมีเสียงประกาศมงคลและเสียงอวยพร พร้อมด้วยบทสรรเสริญและเสียงขับร้อง ของเหล่าสูต มาคธ และพันทิน
7.7.9
जयशब्दैर्द्विजाग्र्याणां सुभगानर्तितैस्तथा ।
सत्कृत्य विधिना द्रोणं मेनिरे पाण्डवाञ्जितान् ॥ ७.७.९ ॥
ด้วยเสียงโห่ร้องแห่งชัยชนะจากเหล่าพราหมณ์ผู้ประเสริฐ และด้วยการฟ้อนรำอันเป็นมงคล เมื่อได้ให้เกียรติโทรณะตามพิธีแล้ว พวกเขาก็คิดว่าปาณฑพพ่ายแพ้ไปแล้ว
7.7.10
सैनापत्यं तु संप्राप्य भारद्वाजो महारथः ।
युयुत्सुर्व्यूह्य सैन्यानि प्रायात्तव सुतैः सह ॥ ७.७.१० ॥
เมื่อได้รับตำแหน่งแม่ทัพแล้ว โอรสของภารทวาชะผู้เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ ผู้กระหายจะรบ ได้จัดทัพให้เป็นกระบวนแล้วเคลื่อนทัพไปพร้อมกับบุตรของท่าน
7.7.11
सैन्धवश्च कलिङ्गश्च विकर्णश्च तवात्मजः ।
दक्षिणं पार्श्वमास्थाय समतिष्ठन्त दंशिताः ॥ ७.७.११ ॥
กษัตริย์แห่งสินธุ กษัตริย์แห่งกลิงคะ และวิกรรณะบุตรของท่าน ผู้สวมเกราะพร้อมสรรพ ยืนประจำอยู่ที่ปีกขวาของกองทัพ
7.7.12
प्रपक्षः शकुनिस्तेषां प्रवरैर्हयसादिभिः ।
ययौ गान्धारकैः सार्धं विमलप्रासयोधिभिः ॥ ७.७.१२ ॥
ปีกนอกของกองทัพนั้นคือศกุนิ ผู้เคลื่อนไปพร้อมกับม้าศึกและนักรบชั้นเลิศ และพร้อมกับชาวคันธาระ นักรบผู้ถือหอกอันเป็นประกายเจิดจ้า
7.7.13
कृपश्च कृतवर्मा च चित्रसेनो विविंशतिः ।
दुःशासनमुखा यत्ताः सव्यं पक्षमपालयन् ॥ ७.७.१३ ॥
กฤปะ กฤตวรมัน จิตรเสนะ และวิวิงศติ มีทุศศาสนเป็นหัวหน้า พร้อมด้วยนักรบที่เตรียมพร้อม ได้คุ้มกันปีกซ้ายของกองทัพ
7.7.14
तेषां प्रपक्षाः काम्भोजाः सुदक्षिणपुस्सराः ।
ययुरश्चैर्महावेगैः शकाश्च यवनैः सह ॥ ७.७.१४ ॥
ปีกนอกของกองทัพนั้นคือชาวกัมโพชะ มีสุทักษิณะเป็นผู้นำ พร้อมด้วยชาวศกะและชาวยวนะ ได้เคลื่อนทัพไปด้วยม้าที่วิ่งเร็วยิ่งนัก
7.7.15
मद्रास्त्रिगर्ताः साम्बष्ठाः प्रतीच्योदीच्यमालवाः ।
शिबयः शूरसेनाश्च शूद्राश्च मलदैः सह ॥ ७.७.१५ ॥
ชาวมัทร ตริคารตะ สามบัษฐะ มาลวะตะวันตกและเหนือ ศิพิ ศูรเสนะ และศูทร พร้อมด้วยชาวมลทะ
7.7.16
सौवीराः कितवाः प्राच्या दाक्षिणात्याश्च सर्वशः ।
नवात्मजं पुरस्कृत्य सूतपुत्रस्य पृष्ठतः ॥ ७.७.१६ ॥
ชาวเสาวีระ ชาวกิตวะ และชาวทิศตะวันออกและใต้ทั้งหมด โดยมีบุตรของนวะอยู่เบื้องหน้า และบุตรของสูตอยู่เบื้องหลัง
7.7.17
हर्षयन्तः स्वसैन्यानि ययुस्तव सुतैः सह ।
प्रवरः सर्वयोधानां बलेषु बलमादधम् ॥ ७.७.१७ ॥
ทั้งหมดเคลื่อนทัพพร้อมบุตรของท่าน ทำให้กองทัพของตนฮึกเหิม เป็นผู้เลิศที่สุดในบรรดานักรบทั้งปวง เพิ่มกำลังให้แก่กองกำลังทั้งหลาย
7.7.18
ययौ वैकर्तनः कर्णः प्रमुखे सर्वधन्विनाम् ।
तस्य दीप्तो महाकायः स्वान्यनीकानिहर्षयन् ॥ ७.७.१८ ॥
กรรณะ บุตรของวิกรรตนะ ยืนนำหน้าบรรดานักธนูทั้งหมด รัศมีของเขาและร่างกายอันใหญ่โตทำให้กองทัพของตนปีติยินดี
7.7.19
हस्तिकक्ष्यो गहाकेतुर्बभौ सूर्यसमद्युतिः ।
न भीष्मव्यसनं कश्चिदृष्ट्वा कर्णममन्यत ॥ ७.७.१९ ॥
กรรณะผู้มีเครื่องหมายสายรัดช้างและธงคหะ รุ่งโรจน์ด้วยความงามเทียบเท่าพระอาทิตย์ เมื่อเห็นกรรณะแล้ว ไม่มีใครคิดว่าการสิ้นชีวิตของภีษมะเป็นความทุกข์เลย
7.7.20
विशोकाश्चाभवन्सर्वे राजानः कुरुभिः सह ।
हृष्टाश्च बहवो योधास्तत्राजल्पन्त वेगतः ॥ ७.७.२० ॥
บรรดากษัตริย์ทั้งหมดพร้อมด้วยเการพก็พ้นจากความโศก และนักรบผู้ปีติยินดีจำนวนมากที่นั่นก็เริ่มพูดขึ้นอย่างกระตือรือร้น
7.7.21
न हि कर्णं रणे दृष्ट्वा युधि स्थास्यन्ति पाण्डवाः ।
कर्णो हि समरे शक्तो जेतुं देवान्सवासवान् ॥ ७.७.२१ ॥
ดูกรพระราชา เมื่อเห็นกรรณะในสนามรบ บรรดาปาณฑพย่อมไม่อาจยืนหยัดต่อสู้ได้ เพราะกรรณะสามารถพิชิตเทวดาทั้งหลายพร้อมด้วยพระอินทร์ได้ในการรบ
7.7.22
किमु पाण्डुसुतान्युद्धे हीनवीर्यपराक्रमान् ।
भीष्मेण तु रणे पार्थाः पालिता बाहुशालिना ॥ ७.७.२२ ॥
ยิ่งไปกว่านั้น บุตรของปาณฑุผู้มีวีรภาพและความกล้าหาญลดน้อยลงแล้ว จะยืนหยัดในสงครามได้อย่างไร บุตรของปฤถาในการรบก็ได้รับการคุ้มครองจากภีษมะผู้มีแขนทรงพลังเท่านั้น
7.7.23
तांस्तु कर्णः शरैस्तीक्ष्णैर्नाशयिष्यति संयुगे ।
एवं ब्रुवन्तस्तेऽन्योन्यं हृष्टरूपा विशांपते ॥ ७.७.२३ ॥
กรรณะจะทำลายพวกเขาในการสงครามด้วยลูกศรอันคมกล้า ดูกรเจ้าแห่งมนุษย์ ครั้นกล่าวกันอย่างนี้ พวกเขาก็มีใบหน้าแช่มชื่นยินดี
7.7.24
राधेयं पूजयन्तश्च प्रशंसन्तश्च निर्ययुः ।
अस्माकं शकटव्यूहों द्रोणेन विहितोऽभवत् ॥ ७.७.२४ ॥
พวกเขาเคารพและสรรเสริญบุตรของราธา แล้วออกเดินทัพไป กระบวนทัพรูปเกวียนของพวกเราถูกจัดขึ้นโดยโทรณะ
7.7.25
परेषां क्रौञ्च एवासीद्व्यूहो राजन्महात्मनाम् ।
प्रीयमाणेन विहितो धर्मराजेन भारत ॥ ७.७.२५ ॥
ดูกรพระราชา กระบวนทัพรูปนกกราวญจะของศัตรูผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ดูกรภารตะ ได้ถูกจัดขึ้นโดยพระยุธิษฐิระผู้เป็นพระราชาแห่งธรรม ผู้ทรงพอพระทัย
7.7.26
व्यूहप्रमुखतस्तेषां तस्थतुः पुरुषर्षभौ ।
वानरध्वजमुच्छ्रित्य विष्वक्सेनधनंजयौ ॥ ७.७.२६ ॥
ที่หัวกระบวนทัพของเขา บุรุษผู้เป็นเลิศทั้งสองยืนอยู่ ยกธงมีตราลิงขึ้นสูง คือพระวิษวักเสนและธนัญชัย
7.7.27
ककुदं सर्वसैन्यानां धाम सर्वधनुष्मताम् ।
आदित्यपथगः केतुः पार्थस्यामिततेजसः ॥ ७.७.२७ ॥
ยอดของกองทัพทั้งปวง รัศมีของนักธนูทั้งปวง ธงของปารถผู้มีเดชไม่มีประมาณ ที่เคลื่อนไปตามวิถีของดวงอาทิตย์
7.7.28
दीपयामास तत्सैन्यं पाण्डवस्य महात्मनः ।
यथा प्रज्वलितः सूर्यो युगान्ते वै वसुंधराम् ॥ ७.७.२८ ॥
ธงนั้นส่องสว่างกองทัพของปาณฑพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ดุจดวงอาทิตย์ที่ลุกโชนในตอนสิ้นยุคย่อมส่องแผ่นดินให้สว่างไสว
7.7.29
दीप्यन्दृश्येत हि तथा केतुः सर्वत्र धीमतः ।
योधानामर्जुनः श्रेष्ठो गाण्डीवं धनुषां वरम् ॥ ७.७.२९ ॥
ธงของผู้มีปัญญาก็ปรากฏรุ่งโรจน์อยู่ทุกหนทุกแห่งฉันนั้น อรชุนเป็นเลิศในหมู่นักรบ และคานฑีวะเป็นเลิศในหมู่ธนู
7.7.30
वासुदेवश्च भूतानां चक्राणां च सुदर्शनम् ।
चत्वार्येतानि तेजाञ्सि वहञ्श्वेतहयो रथः ॥ ७.७.३० ॥
พระวาสุเทพเป็นเลิศในหมู่สรรพสัตว์ และสุทรรศนะเป็นเลิศในหมู่จักร รัศมีทั้งสี่นี้ถูกแบกไว้บนรถม้าขาว
7.7.31
परेषामग्रतस्तस्थौ कालचक्रमिवोद्यतम् ।
एवं तौ सुमहात्मानौ बलसेनाग्रगावुभौ ॥ ७.७.३१ ॥
พระองค์ยืนอยู่เบื้องหน้าศัตรู ดุจจักรแห่งกาลเวลาที่ยกขึ้น ดังนี้ วีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองจึงเคลื่อนนำหน้ากองทัพและกำลังพลไป
7.7.32
तावकानां मुखे कर्णः परेषां च धनंजयः ।
ततो जयाभिसंरब्धौ परस्परवधैषिणौ ॥ ७.७.३२ ॥
กรรณะอยู่แนวหน้าฝ่ายของท่าน และธนัญชัยอยู่แนวหน้าฝ่ายศัตรู แล้ววีรบุรุษทั้งสองซึ่งเดือดดาลเพื่อชัยชนะและปรารถนาความตายของกันและกัน
7.7.33
अवेक्षेतां तदान्योन्यं समरे कर्णपाण्डवौ ।
ततः प्रयाते सहसा भारद्वाजे महारथे ॥ ७.७.३३ ॥
กรรณะกับปาณฑพก็จ้องมองกันและกันในสนามรบ ต่อมา เมื่อมหารถภารทวาชะ คือโทรณะ เคลื่อนไปข้างหน้าอย่างฉับพลัน
7.7.34
सिंहनादेन घोरेण वसुधा समकम्पत ।
ततस्तुमुलमाकाशमावृणोत्सदिवाकरम् ॥ ७.७.३४ ॥
พร้อมเสียงคำรามคล้ายสิงห์อันน่าสะพรึงกลัว แผ่นดินก็สั่นสะเทือน แล้วท้องฟ้าอันอึกทึกก็ปกคลุมทุกสิ่ง แม้แต่ดวงอาทิตย์
7.7.35
वातोद्भूतं रजस्तीव्रं कौशेयनिकरोपमम् ।
ववर्ष द्यौरनभ्राऽपि मांसास्थिरुधिराण्युत ॥ ७.७.३५ ॥
ฝุ่นละอองอันรุนแรงที่ลมพัดขึ้นนั้นเหมือนกองผ้าไหม แม้ไม่มีเมฆ ท้องฟ้าก็ตกลงมาเป็นเนื้อ กระดูก และโลหิต
7.7.36
गृध्राः श्येना बकाः कङ्का वायसाश्च सहस्रशः ।
उपर्युपरि सेनां ते तदा पर्यपतन्नृप ॥ ७.७.३६ ॥
ดูกรพระราชา ครั้นนั้น แร้ง เหยี่ยว นกกระสา นกกระเรียน และอีกานับพันตัว บินโฉบและวนเวียนอยู่เหนือกองทัพของพระองค์เป็นชั้นๆ
7.7.37
गोमायवश्च प्राक्रोशन्भयदान्दारुणान्रवान् ।
अकार्षुरपसव्यं च बहुशः पृतनां तव ॥ ७.७.३७ ॥
ฝูงสุนัขจิ้งจอกร้องครวญครางเสียงน่ากลัวและน่าสะพรึง และหลายครั้งหลายหนพวกมันวนเวียนรอบกองทัพของท่านจากทางซ้าย เป็นลางร้ายอันเป็นนิมิตแห่งความวิบัติ
7.7.38
चिखादिषन्तो मांसानि पिपासन्तश्च शोणितम् ।
अपतद्दीप्यमाना च सनिर्घाता सकम्पना ॥ ७.७.३८ ॥
ปรารถนาจะกินเนื้อและดื่มเลือด พวกมันจึงร่อนไปมา และอุกกาบาตที่ลุกโชนก็ตกลงมา พร้อมเสียงฟ้าผ่าและแผ่นดินสั่นสะเทือน
7.7.39
उल्का ज्वलन्ती सङ्ग्रामे पुच्छेनावृत्य सर्वशः ।
परिवेषो महांश्चापि सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ॥ ७.७.३९ ॥
ในการสงคราม อุกกาบาตที่ลุกโชนพันรอบตัวด้วยหางของมันทุกทิศทาง และวงแหวนใหญ่ก็ปรากฏขึ้นพร้อมสายฟ้าและเสียงคำราม
7.7.40
भास्करस्याभवद्राजन्प्रयाते वाहिनीपतौ ।
एते चान्ये च बहवः प्रादुरासन्सुदारुणाः।
उत्पाता युधि वीराणां जीवितक्षयकारिणः ॥ ७.७.४० ॥
ดูกรพระราชา เมื่อผู้เป็นนายทัพของกองทัพจากไปแล้ว ก็เกิดความปั่นป่วนขึ้นในดวงอาทิตย์ นิมิตเหล่านี้และอื่นๆ อีกมากมายอันน่าสะพรึงยิ่ง ได้ปรากฏขึ้น เป็นเหตุให้วีรบุรุษสิ้นชีวิตในการรบ
7.7.41
ततः प्रववृते युद्धं परस्परवधैषिणाम् ।
कुरुपाण्डवसैन्यानां शब्देनापूरयज्जगत् ॥ ७.७.४१ ॥
จากนั้นการรบก็เริ่มขึ้นระหว่างกองทัพของเการพและปาณฑพ ต่างปรารถนาให้อีกฝ่ายถูกฆ่า และด้วยเสียงอึกทึกนั้นโลกทั้งโลกก็เต็มไปด้วยเสียง
7.7.42
ते त्वन्योन्यं सुसंरब्धाः पाण्डवाः कौरवैः सह ।
अभ्यघ्नन्निशितैः शस्त्रैर्जयगृद्धाः प्रहारिणः ॥ ७.७.४२ ॥
ฝ่ายปาณฑพและเการพต่างโกรธจัดต่อกัน ปรารถนาชัยชนะ ต่างฟาดฟันด้วยอาวุธคมกริบ
7.7.43
स पाण्डवानां महतीं महेष्वासो महाद्युतिः ।
वेगेनाभ्यद्रवत्सेनां किरञ्शरशतैः शितैः ॥ ७.७.४३ ॥
ฝ่ายผู้ยิ่งใหญ่ผู้เป็นนักธนูเอก มีรัศมีอันรุ่งโรจน์ยิ่งนัก พุ่งเข้าใส่กองทัพอันใหญ่โตของปาณฑพอย่างรวดเร็ว พลางระดมยิงลูกศรคมนับร้อย
7.7.44
द्रोणमभ्युद्यतं दृष्ट्वा पाण्डवाः सहसृञ्जयैः ।
प्रत्यगृह्णंस्तदा राजञ्छरवर्षैः पृथक्पृथक् ॥ ७.७.४४ ॥
เมื่อปาณฑพพร้อมด้วยสัญชัยเห็นโทรณะรุกเข้ามา ข้าแต่พระราชา ต่างก็เข้าต้านรับเขาทีละคนด้วยห่าฝนลูกศร
7.7.45
विक्षोभ्यमाणआ द्रोणेन भिद्यमाना महाचमूः ।
व्यशीर्यत सपाञ्चाला वातेनेव वलाहकाः ॥ ७.७.४५ ॥
กองทัพอันยิ่งใหญ่ถูกโทรณะทำให้ปั่นป่วนและถูกตัดแหลกกระจัดกระจาย พร้อมด้วยปาญจาละทั้งหลาย เหมือนก้อนเมฆที่ถูกลมพัดให้แตกกระจาย
7.7.46
बहूनीह विकुर्वाणो दिव्यान्यस्त्राणि संयुगे ।
अपीडयत्क्षणेनैव द्रोणः पाण्डवसृञ्जयान् ॥ ७.७.४६ ॥
โทรณะร่ายทิพยาวุธนานาชนิดในการรบ ชั่วครู่เดียวก็เบียดเบียนปาณฑพและสฤญชัยทั้งหลายให้ย่อยยับ
7.7.47
ते वध्यमाना द्रोणेन वासवेनेव दानवाः ।
पाञ्चालाः समकम्पन्त धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ॥ ७.७.४७ ॥
ปาญจาละทั้งหลายนำโดยธฤษฏทยุมนะ ถูกโทรณะฆ่าฟัน ต่างสั่นสะท้านดุจพวกทานพที่ถูกวาสวะฆ่าฟัน
7.7.48
ततो दिव्यास्त्रविच्छूरो याज्ञसेनिर्महारथः ।
अभिनच्छरवर्षेण द्रोणानीकमनेकधा ॥ ७.७.४८ ॥
ครั้นแล้ววีรบุรุษผู้รู้ทิพยาวุธ ผู้เป็นรถีเอก คือบุตรของยาชญเสนี ได้ทำลายกองทัพของโทรณะด้วยห่าฝนลูกศรหลายทิศทาง
7.7.49
द्रोणस्य शरवर्षाणि शरवर्षेण पार्षतः ।
सन्निवार्य ततः सर्वान्कुरूनप्यवधीद्बली ॥ ७.७.४९ ॥
ห่าฝนลูกศรของโทรณะถูกบุตรของปฤษตะต้านไว้ด้วยห่าฝนลูกศรของตน แล้วผู้ทรงพลังผู้นั้นก็สังหารเการพทั้งหมดด้วย
7.7.50
संयम्य तु ततो द्रोणः समवस्थाप्य चाहवे ।
स्वमनीकं महेष्वासः पार्षतं समुपाद्रवत् ॥ ७.७.५० ॥
ครั้นแล้วโทรณะข่มใจตนเองและตั้งกองทัพของตนมั่นในสนามรบ นักธนูผู้ยิ่งใหญ่จึงรุดเข้าหาบุตรของปฤษตะ
7.7.51
स बाणवर्षं सुमहदसृजत्पार्षतं प्रति ।
मघवान्समभिक्रुद्धः सहसा दानवानिव ॥ ७.७.५१ ॥
โทรณะระดมห่าฝนลูกศรอันมหึมาใส่บุตรของปฤษตะ ดุจพระอินทร์ผู้โกรธจัดที่พุ่งเข้าใส่พวกทานพอย่างฉับพลัน
7.7.52
ते कम्प्यमाना द्रोणेन बाणैः पाण्डवसृञ्जयाः ।
पुनःपुनरभज्यन्त सिंहेनैवेतरे मृगाः ॥ ७.७.५२ ॥
ปาณฑพและสฤญชัยทั้งหลายสั่นสะท้านภายใต้ลูกศรของโทรณะ ถูกทำลายซ้ำแล้วซ้ำเล่า ดุจฝูงกวางอื่นๆ ที่ถูกสิงโตไล่กระจัดกระจาย
7.7.53
तथा पर्यपतद्रोणः पाण्डवानां बले बली ।
अलातचक्रवद्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.७.५३ ॥
ข้าแต่พระราชา โทรณะผู้ทรงพลังได้เคลื่อนไปมาในกองทัพของปาณฑพเช่นนั้น ดุจวงล้อไฟที่หมุนวน และการนั้นก็น่าอัศจรรย์ยิ่งนัก
7.7.54
खचरनगरकल्पं कल्पितं शास्त्रदृष्ट्या चलदनिलपताकं ह्लादनं वल्गिताश्वम् ।
स्फटिकविमलकेतुं त्रासनं शात्रवाणां रथवरमधिरूढः सञ्जहारारिसेनाम् ॥ ७.७.५४ ॥
โทรณะขึ้นสู่รถศึกอันวิเศษ ซึ่งประดิษฐ์ตามตำราดุจนครของผู้เหาะเหินในอากาศ มีธงปลิวไสวตามลม ให้ความยินดี มีม้าย่างกราย มีธงคริสตัลใสบริสุทธิ์ ทำให้ศัตรูหวาดกลัว แล้วจึงตีกองทัพของข้าศึกให้แตกพ่ายไป