マハーバーラタ · 章 7.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.73.1
त्वयि याते महाबाहो संशप्तकबलं प्रति ।
प्रयत्नमकरोत्तीव्रमाचार्यो प्रहणे मम ॥ ७.७३.१ ॥
大腕の者よ、あなたがサンシャプタカの軍勢へ向かった時、師ドローナは私との戦いで激しい努力をした。
7.73.2
व्यूढानीकं ततो द्रोणं यतमानं महामृधे ।
प्रतिव्यूह्य सहानीकाः प्रत्यरुध्म वयं बलात् ॥ ७.७३.२ ॥
そこで我々は軍勢を陣形に組み、大戦で奮闘するドローナに対し、対陣の陣形で全軍と共に力ずくで立ち向かった。
7.73.3
स वार्यमाणो रथिभिर्मयि चापि सुरक्षिते ।
अस्मानभिजगामाशु पीडयन्निशितैः शरैः ॥ ७.७३.३ ॥
戦車兵に阻まれ、私にも十分守られていたのに、彼は素早く我々に向かって進み、鋭い矢で我々を苦しめた。
7.73.4
ते पीड्यमाना द्रोणेन द्रोणानीकं न शक्नुमः ।
प्रतिवीक्षितुमप्याजौ भेत्तुं तत्कुत एव तु ॥ ७.७३.४ ॥
ドローナに苦しめられ、我々は戦場でドローナの軍勢をまともに見ることすらできず、ましてや突破することなどできなかった。
7.73.5
ततस्तमप्रतिरथमहं सौभद्रमब्रवम् ।
द्रोणानीकमिदं भिन्द्धि द्वारं सञ्जनयस्व नः ॥ ७.७३.५ ॥
そこで私は、あの無双の戦車戦士、スバドラーの子に言った。「ドローナのこの軍勢を打ち破り、我らのために門を開け。」
7.73.6
स तथा चोदितोऽस्माभिः सदश्व इव वीर्यवान् ।
असह्यमपि तं भारं वोढुमेवोपचक्रमे ॥ ७.७३.६ ॥
我々にこのように促され、彼は良馬のように勇猛に、耐え難いその重荷を担い始めた。
7.73.7
स तवास्त्रोपदेशेन वीर्येण च समन्वितः ।
प्राविशत्तद्बलं बालः सुपर्ण इव सागरम् ॥ ७.७३.७ ॥
武芸の教えと勇力を備えたその少年は、ガルダが海に入るようにその軍勢に突入した。
7.73.8
तेऽनुयाता वयं वीरं सात्वतीपुत्रमाहवे ।
प्रवेष्टुकामास्तेनैव येन स प्राविशच्चमूम् ॥ ७.७३.८ ॥
我々はあの英雄、サートヴァティーの子の後を追った。彼が軍勢に入ったのと同じ道から入ろうとしたのだ。
7.73.9
ततः सैन्धवको राजा क्षुद्रस्तात जयद्रथः ।
वरदानेन रुद्रस्य सर्वान्नः समवारयत् ॥ ७.७३.९ ॥
そのとき、シンドゥの王である卑劣なジャヤドラタは、親愛なる者よ、ルドラの恩寵によって我々全員を阻んだ。
7.73.10
ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रौणिः कौसल्य एव च ।
कृतवर्मा च सौभद्रं षड्रथाः पर्यवारयन् ॥ ७.७३.१० ॥
そのとき、ドローナ、クリパ、カルナ、ドローナの子、カウサリヤ、そしてクリタヴァルマンの六人の車士がスバドラーの子を取り囲んだ。
7.73.11
परिवार्य तु तैः सर्वैर्युधि बालो महारथैः ।
यतमानः परं शक्त्या बहुभिर्विरथीकृतः ॥ ७.७३.११ ॥
その大車士たちすべてに戦場で取り囲まれ、少年は全力で戦ったが、多くの者によって戦車を奪われた。
7.73.12
ततो दौःशासनिः क्षिप्रं तथा तैर्विरथीकृतम् ।
संशयं परमं प्राप्तं पदातिनमवस्थितम्।
गदाहस्तोऽभ्ययात्तूर्णं जिघांसुरपराजितम् ॥ ७.७३.१२ ॥
そのとき、ドゥフシャーサナの子は、彼らによって戦車を奪われ、極度の危難の中で徒歩で立つ不敗の少年を殺そうと、棍棒を手に素早く彼に襲いかかった。
7.73.13
गदिनं त्वथ तं दृष्ट्वा वासवस्यात्मजात्मजः ।
स जग्राह गदां वीरो गदायुद्धविशारदः ॥ ७.७३.१३ ॥
棍棒を手にした彼を見て、インドラの孫の子であるその英雄は棍棒を取った。彼は棍棒の戦いに熟達していた。
7.73.14
गदामण्डलमार्गस्थौ सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ।
तौ सम्प्रजग्मतुर्वीरावन्योन्यस्यान्तरैषणौ ॥ ७.७३.१४ ॥
棍棒の円環の道に立つ二人の英雄は、すべての戦士が見守る中、互いの隙を探しつつ進み出た。
7.73.15
तावन्योन्यं गदाग्राभ्यां ताडितौ युद्धदुर्मदौ ।
इन्द्रध्वजाविवोत्सृष्टौ गतसत्वौ महींगतौ ॥ ७.७३.१५ ॥
戦いの猛りに狂った二人は、棍棒の先で互いを打ち合い、インドラの旗のように倒され、命を失って大地に倒れた。
7.73.16
दौःशासनिरथोत्थाय कुरूणां कीर्तिवर्धनः ।
उत्तिष्ठमानं सौभद्रं गदया मूर्ध्न्यताडयत् ॥ ७.७३.१६ ॥
クル族の名声を高めるドゥフシャーサナの子は立ち上がり、再び起き上がろうとするサウバドラ（アビマニユ）の頭を棍棒で打った。
7.73.17
गदावेगेन महता व्यायामेन च मोहितः ।
विमना न्यपतद्भूमौ सौभद्रः परवीरहा ॥ ७.७३.१७ ॥
棍棒の大きな勢いと激しい力闘に打ちのめされ、敵の英雄たちを倒すサウバドラは心を失って地に倒れた。
7.73.18
स तु हत्वा सहस्राणि द्विपाश्वरथपत्तिनाम् ।
राजपुत्रशतं चाग्र्यं वीरांश्चालक्षितान्बहून् ॥ ७.७३.१८ ॥
象、馬、戦車、歩兵の数千を殺し、さらに最もすぐれた百人の王子と、見えなかった多くの英雄をも殺した。
7.73.19
बृहद्बलं च राजानं स्वर्गेण समयोजयत् ।
गतः सुकृतिनां लोकान्ये च स्वर्गजितां शुभाः ॥ ७.७३.१९ ॥
彼はまた王ブリハドバラを天界へ送った。そして彼は、善行者たちと天界を勝ち得た者たちの吉祥の世界へ赴いた。
7.73.20
अदीनस्त्रासयञ्छत्रून्नन्दयित्वा च बान्धवान् ।
असकृन्नाम विश्राव्य पितॄणां मातुलस्य च ॥ ७.७३.२० ॥
怯むことなく敵を震え上がらせ、親族を喜ばせ、父祖と母方の伯父の名を幾度も高く響かせた。
7.73.21
वीरो दिष्टान्तमापन्नः शोचयन्वान्धवान्बहून् ।
ततः स्म शोकसन्तप्ता भवताऽद्य समेयुषः ॥ ७.७३.२१ ॥
英雄は運命の定めた終わりに至り、多くの親族を悲しみに沈めた。ゆえに今日あなたと会う我々は、悲しみに焼かれている。
7.73.22
एतावदेव निर्वृत्तमस्माकं शोकवर्धनम् ।
स चैवं पुरुषव्याघ्रः स्वर्गलोकमवाप्तवान् ॥ ७.७३.२२ ॥
我々に起きたのはこれだけであり、それが悲しみを増すのだ。人中の虎はこうして天界に至った。
7.73.23
ततोऽर्जुनो वचः श्रुत्वा धर्मराजेन भाषितम् ।
हा पुत्र इति निःश्वस्य व्यथितो न्यपतद्भुवि ॥ ७.७३.२३ ॥
そこでアルジュナは法王の言葉を聞き、「ああ、息子よ！」と嘆息し、悲嘆にくれて地に倒れ伏した。
7.73.24
विषण्णवदनाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
नेत्रैरनिमिषैर्दीनाः प्रत्यवैक्षन्परस्परम् ॥ ७.७३.२४ ॥
皆は沈んだ顔つきでダナンジャヤを取り囲み、悲しみに沈んで、瞬きもせぬ目で互いを見つめ合った。
7.73.25
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां वासविः क्रोधमूर्च्छितः ।
कम्पमानो ज्वरेणेव निःश्वसंश्च मुहुर्मुहुः ॥ ७.७३.२५ ॥
やがて意識を取り戻したヴァーサヴァ（アルジュナ）は、怒りに打ちのめされ、熱に浮かされたように震えながら、何度も何度も深く息をついた。
7.73.26
पाणिं पाणौ विनिष्पिष्य दन्तान्कटकटाय्य च ।
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा क्रोधसंरक्तलोचनः।
उन्मत्त इव विप्रेक्षन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.७३.२६ ॥
両手を押し合わせ、歯を食いしばり、三本の筋を寄せた眉をひそめ、怒りに赤く染まった目で、狂人のようにあたりを見回してこの言葉を発した。
7.73.27
सत्यं वः प्रतिजानामि श्वोऽस्मि हन्ताऽजयद्रथम् ।
न चेद्वधभयाद्भीतो धार्तराष्ट्रान्प्रहास्यति ॥ ७.७३.२७ ॥
あなた方に真実を誓う。明日、私はジャヤドラタを殺す。もし彼が死を恐れてドリタラーシュトラの息子たちを見捨てないなら。
7.73.28
न चास्माञ्शरणं गच्छेत्कृष्णं वा पुरुषोत्तमम् ।
भवन्तं वा महाराज श्वोऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ ७.७३.२८ ॥
彼が我々にも、人の中の最上者クリシュナにも、そして偉大な王よ、あなたにも庇護を求めないなら、明日私はジャヤドラタを殺す。
7.73.29
धार्तराष्ट्रप्रियकरं मयि विस्मृतसौहृदम् ।
पापं बालवधे हेतुं श्वोऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ ७.७३.२९ ॥
ドリタラーシュトラの息子たちの喜びを図り、私への友情を忘れ、少年を殺した罪深い元凶であるジャヤドラタを、明日私は殺す。
7.73.30
रक्षमाणाश्च तं सङ्ख्ये ये मां योत्स्यन्ति केचन ।
अपि द्रोणकृपौ राजञ्छादयिष्यामि ताञ्छरैः ॥ ७.७३.३० ॥
彼を守って戦いで私と戦う者は誰であれ、王よ、ドローナとクリパであっても、私は矢で覆い尽くす。
7.73.31
यद्येतदेवं सङ्ग्रामे न कुर्यां पुरुषर्षभाः ।
मा स्म पुण्यकृतां लोकान्प्राप्नुयां शूरसम्मतान् ॥ ७.७३.३१ ॥
人中の牡牛たちよ、もし私が戦場でこうしなければ、英雄たちに認められた功徳ある者の世界を得ませんように。
7.73.32
ये लोका मातृहन्तॄणां ये चापि पितृघातिनाम् ।
गुरुदारगतानां ये पिशुनानां च ये सदा ॥ ७.७३.३२ ॥
母殺しの世界、父殺しの世界、師の妻に通じた者の世界、そして常に中傷する者の世界。
7.73.33
साधूनसूयतां ये च ये चापि परिवादिनाम् ।
ये च निक्षेपहन्तॄणां ये च विश्वासघातिनाम् ॥ ७.७३.३३ ॥
善人をねたむ者、非難する者、預かり物を破壊する者、信頼を裏切る者の世界。
7.73.34
भुक्तपूर्वां स्त्रियं ये च निन्दतामघशंसिनाम् ।
ब्रह्मघ्नानां च ये लोका ये च गोघातिनामपि ॥ ७.७३.३४ ॥
前に女を享受した者、非難する者と悪を語る者、婆羅門殺しの者、そして牛殺しの者の世界。
7.73.35
पायसं वा यवान्नं वा शाकं कृसरमेव वा ।
संयावापूपमांसानि ये च लोका वृथाश्नताम्।
तानन्हायाधिगच्छेयं न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.३५ ॥
乳粥、大麦の食、野菜、クリサラ、甘い生地、餅、肉を無益に食べる者の世界を、もしジャヤドラタを殺さないならば、私が得ますように。
7.73.36
वेदाध्यायिनमत्यर्थं संशितं वा द्विजोत्तमम् ।
अवमन्यमानो यान्याति वृद्धान्साधून्गुरूंस्तथा ॥ ७.७३.३६ ॥
ヴェーダを学ぶ者、きわめて鋭敏な、あるいは最上のドヴィジャ（再生者）を侮り、同じく年長者・善人・師を軽んじる者が赴く世界。
7.73.37
स्पृशतो ब्राह्मणं गां च पादेनाग्निं च या भवेत् ।
याऽप्सु श्लेष्म पुरीषं च मूत्रं वा मुञ्चतां गतिः।
तां गच्छेयं गतिं कष्टां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.३७ ॥
ジャヤドラタを殺さなければ、婆羅門・牛・火に足で触れる者、水中に痰・糞・尿を捨てる者が至る、あの苦しい境涯に私は赴こう。
7.73.38
नग्नस्य स्नायमानस्य या च वन्ध्याऽतिथेर्गतिः ।
उत्कोचिनां मृषोक्तीनां वञ्चकानां च या गतिः ॥ ७.७३.३८ ॥
裸で沐浴する者、客人に対して実りなき振る舞いをする者、そして賄賂を取る者・虚言を語る者・欺く者の行き着く道。
7.73.39
आत्मापहारिणां या च या च मिथ्याभिशंसिनाम् ।
भृत्यैः सन्दृश्यमानानां पुत्रदाराश्रितैस्तथा ॥ ७.७३.३९ ॥
自己を盗む者、虚偽の非難を行う者、そして下僕に見下され妻子に頼って生きる者の行く道も、それと同じである。
7.73.40
असंविभज्य क्षुद्राणां या गतिर्मिष्टमश्नताम् ।
तां गच्छेयं गतिं घोरां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.४० ॥
ジャヤドラタを殺さなければ、分け与えずに甘い物を食べる卑しい者の、あの恐ろしい境涯に私は赴こう。
7.73.41
संश्रितं चापि यस्त्यक्त्वा साधुं तद्वचने रतम् ।
न बिभर्ति नृसंसात्मा निन्दते चोपकारिणम् ॥ ७.७३.४१ ॥
自分を頼る者や、その言葉に従う善人を見捨て、残忍な心で養わず、恩人を非難する者。
7.73.42
अर्हते प्रातिवेश्याय श्राद्धं यो न ददाति च ।
अनर्हेभ्यश्च यो दद्याद्वृषलीपतये तथा ॥ ७.७३.४२ ॥
ふさわしい隣人にシュラーッダを捧げず、不適格な者に捧げ、また首陀羅の女の夫に捧げる者。
7.73.43
मद्यपो भिन्नमर्यादः कृतघ्नो भर्तृनिन्दकः ।
तेषां गतिमियां क्षिप्रं न चेद्धान्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.४३ ॥
酒におぼれ、礼節を踏み越え、恩を忘れ、主君をそしる者──もしジャヤドラタを討たないなら、私は速やかに彼らにその行き先を与えよう。
7.73.44
भुञ्जानानां तु सव्येन उत्सङ्गे चापि खादताम् ।
पालाशमासनं चैव तिन्दुकैर्दन्तधावनम् ॥ ७.७३.४४ ॥
左手で、膝の上に置いて食べる者、噛みながら食べる者；パラーシャの木の座に坐る者、ティンドゥカの枝で歯を磨く者。
7.73.45
ये चावर्जयतां लोकाः स्वपतां च तथोषसि ।
शीतभीताश्च ये विप्रा रणभीताश्च क्षत्रियाः ॥ ७.७३.४५ ॥
背を向ける者と、夜明けに眠る者の行く世界；寒さを恐れるバラモンと、戦いを恐れるクシャトリヤの行く世界。
7.73.46
एककूपोदकग्रामे वेदध्वनिविवर्जिते ।
षण्मासं तत्र वसतां तथा शास्त्रं विनिन्दताम् ॥ ७.७३.४६ ॥
井戸が一つしかなく、ヴェーダの響きのない村に六か月住む者と、聖典をそしる者の世界。
7.73.47
दिवामैथुनिनां चापि दिवसेषु च शेरते ।
अगारदाहिनां चैव गरदानां च ये मताः ॥ ७.७३.४७ ॥
昼に性交し、昼間に眠る者；家に火を放つ者、毒を盛る者とされる者。
7.73.48
अग्न्यातिथ्यविहीनाश्च गोपानेषु च विघ्नदाः ।
रजस्वलां सेवयन्तः कन्यां शुल्केन दायिनः ॥ ७.७३.४८ ॥
火への供儀と客人のもてなしを欠き、牧人たちを妨げる者；月経中の女と交わる者、結納金をとって娘を嫁がせる者。
7.73.49
या च वै बहुयाजिनां ब्राह्मणानां श्ववृत्तिनाम् ।
आस्यमैथुनिकानां च ये दिवामैथुने रताः ॥ ७.७३.४९ ॥
多くの祭祀を行うバラモン、犬のような生活をするバラモン、口による交わりに耽る者、昼間に交合を楽しむ者──その行き先は何であれ、
7.73.50
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य यो वै लोभाद्ददाति न ।
तेषां गतिं गमिष्यामि श्वो न हन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.५० ॥
バラモンに約束しながら貪欲から与えない者が行く道──明日ジャヤドラタを殺さなければ、私はその道を行くだろう。
7.73.51
धर्मादपेता ये चान्ये मया नात्रानुकीर्तिताः ।
ये चानुकीर्तितास्तेषां गतिं क्षिप्रमवाप्नुयाम् ॥ ७.७३.५१ ॥
法から離れた他の者たちで、ここで名を挙げなかった者も、挙げた者も——その行き先を私が速やかに得ますように。
7.73.52
यदि व्युष्टामिमां रात्रिं श्वो न हन्यां जयद्रथम् ।
इमां चाप्यपरां भूयः प्रतिज्ञां मे निबोधत ॥ ७.७३.५२ ॥
この夜が明けて明日ジャヤドラタを殺さなければ、私のもう一つの誓いも聞いてください。
7.73.53
यद्यस्मिन्न हत्ते पापे सूर्योऽस्तमुपयास्यति ।
इहैव सम्प्रवेष्टाऽहं ज्वलितं जातवेदसम् ॥ ७.७३.५३ ॥
この罪人が殺される前に太陽が沈んだなら、私はまさにここで燃え盛る火に身を投じよう。
7.73.54
असुरसुरमनुष्याः पक्षिणो वोरगा वा ।
पितृरजनिचरा वा ब्रह्मदेवर्षयो वा।
चरमचरमपीदं यत्परं चापि तस्मा… ।
त्तदपि मम रिपुं तं रक्षितुं नैव शक्ताः ॥ ७.७३.५४ ॥
阿修羅、神々と人間、鳥や蛇、祖霊と夜叉、梵天、神々と聖仙、動くものと動かぬもの、さらには至上のものまでも——そのいずれも、私の敵を守り得ないだろう。
7.73.55
यदि विशति रसातलं तदग्र्यं ।
वियदपि देवपुरं दितेः पुरं वा।
तदपि शरशतैरहं प्रभाते ।
भृशमभिमन्युरिपोः शिरोऽभिहर्ता ॥ ७.७३.५५ ॥
たとえ彼が地底の世界に入ろうと、空に入ろうと、神々の都や、ディティの都に入ろうと、夜明けに私は数百の矢でアビマニユの敵の首を必ず斬り落とす。
7.73.56
एवमुक्त्वा विचिक्षेप गाण्डीवं सव्यदक्षिणम् ।
तस्य सर्वमतिक्रम्य धनुःशब्दोऽस्पृशद्दिवम् ॥ ७.७३.५६ ॥
こう言って、彼は左右の手でガーンディーヴァを振り回した。その弓の響きはすべてを越えて天に届いた。
7.73.57
अर्जुनेन प्रतिज्ञाते पाञ्चजन्यं जनार्दनः ।
प्रदध्मौ तत्र सङ्क्रुद्धो देवदत्तं च फल्गुनः ॥ ७.७३.५७ ॥
アルジュナが誓いを立てたとき、ジャナールダナは怒りに燃えてパーンチャジャンニャの法螺貝を吹き、パルグナはデーヴァダッタを吹いた。
7.73.58
स पाञ्चजन्योऽच्युतवक्त्रवायुना ।
भृशं सुपूर्णोदरनिःसृतध्वनिः।
जगत्सपातालवियद्दिगीश्वरं ।
प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ ७.७३.५८ ॥
アチュタの口から出る息によって、満ちた腹から鳴り響いたそのパーンチャジャンニャは、劫末のように、冥界・天空・方位の守護神らとともに世界を大いに震わせた。
7.73.59
ततो वादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्सहस्रशः ।
सिंहनादश्च पाण्डूनां प्रतिज्ञाते महात्मना ॥ ७.७३.५९ ॥
その時、偉大なる者が誓いを立てると、楽器の響きが千も立ち上がり、パーンドゥの子らの獅子吼も起こった。
7.73.60
प्रानृत्यदिव गाण्डीवं शरास्तूणीगता मुदा ।
निराक्रामन्निव तदा स्वयमेव मृधैषिणः ॥ ७.७३.६० ॥
ガーンディーヴァは喜びに舞い踊るかのようであり、矢筒の矢は戦いを望んで、ひとりでに飛び出すかのようであった。
7.73.61
भीमसेनः सुसंहृष्टः प्रत्यभाषत भारत ।
धनञ्जयमभिप्रेक्ष्य हर्षगद्गदया गिरा ॥ ७.७३.६१ ॥
バーラタよ！大いに喜んだビーマセーナは、ダナンジャヤを見つめ、歓喜に声を詰まらせて答えた。
7.73.62
प्रतिज्ञोद्भवशब्देन कृष्णशङ्खस्वनेन च ।
निहतो धार्तराष्ट्रोऽयं सानुबन्धः सुयोधनः ॥ ७.७३.६२ ॥
誓言から生じた響きとクリシュナの法螺貝の音とともに、ドリタラーシュトラの子スヨーダナは、従者たちと共に殺された。
7.73.63
अथ मृदिततमाग्र्यदाममाल्यं ।
तव सुतशोकमयं च रोषजातम्।
व्यपनुदति महाप्रभावसेन… ।
न्नरवर वाक्यमिदं महार्थमिष्टम् ॥ ७.७३.६३ ॥
その時、見事な花輪が潰れた彼は、あなたの息子たちへの悲しみと怒りから生じた…偉大な力の軍勢を追い払いながら…人の中の最上の者よ、これは大いなる意味をもつ好ましい言葉である。
7.73.64
अथ शङ्ख्यैश्च भेरीभिः पणवैः सैनिकास्तथा ।
ससूतमागधा जिष्णुं स्तुतिभिः समपूजयन् ॥ ७.७३.६४ ॥
そこで兵士たちは法螺貝・大鼓・小太鼓を鳴らし、御者や讃歌の詩人たちとともに、勝利者アルジュナを讃歌によって十分に敬った。
7.73.65
तदा भीमं बलं सर्वे तेन नादेन मोहितम् ।
तावकं तन्महाराज विषण्णं समपद्यत ॥ ७.७३.६५ ॥
偉大なる王よ！そのとき、あの恐ろしい響きに惑わされ、あなたの全軍は意気消沈した。