మహాభారతం · అధ్యాయం 7.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.73.1
त्वयि याते महाबाहो संशप्तकबलं प्रति ।
प्रयत्नमकरोत्तीव्रमाचार्यो प्रहणे मम ॥ ७.७३.१ ॥
మహాబాహో, నీవు సంశప్తక సైన్యం వైపు వెళ్ళినప్పుడు, ఆచార్యుడు ద్రోణుడు నాతో జరిగిన యుద్ధంలో తీవ్ర ప్రయత్నం చేశాడు.
7.73.2
व्यूढानीकं ततो द्रोणं यतमानं महामृधे ।
प्रतिव्यूह्य सहानीकाः प्रत्यरुध्म वयं बलात् ॥ ७.७३.२ ॥
అప్పుడు సైన్యాన్ని వ్యూహంగా నిలిపి, మహాయుద్ధంలో ప్రయత్నిస్తున్న ద్రోణునికి ఎదురుగా మేము మా సేనలతో వ్యూహం రచించి బలంగా అడ్డుకున్నాము.
7.73.3
स वार्यमाणो रथिभिर्मयि चापि सुरक्षिते ।
अस्मानभिजगामाशु पीडयन्निशितैः शरैः ॥ ७.७३.३ ॥
రథికుల చేత ఆపబడినప్పటికీ, నా చేత బాగా రక్షించబడినప్పటికీ, అతడు వేగంగా మా వైపు వచ్చి పదునైన బాణాలతో మమ్ములను బాధించాడు.
7.73.4
ते पीड्यमाना द्रोणेन द्रोणानीकं न शक्नुमः ।
प्रतिवीक्षितुमप्याजौ भेत्तुं तत्कुत एव तु ॥ ७.७३.४ ॥
ద్రోణునిచే బాధించబడుతూ, యుద్ధంలో ద్రోణుని సైన్యాన్ని కనీసం చూడనైనా మేము చూడలేకపోయాము; దానిని ఛేదించడం ఎలా సాధ్యమవుతుంది?
7.73.5
ततस्तमप्रतिरथमहं सौभद्रमब्रवम् ।
द्रोणानीकमिदं भिन्द्धि द्वारं सञ्जनयस्व नः ॥ ७.७३.५ ॥
అప్పుడు నేను ఆ అప్రతిరథుడైన సౌభద్రునితో అన్నాను: 'ద్రోణుని ఈ సైన్యాన్ని ఛేదించు, మాకొక ద్వారం కల్పించు.'
7.73.6
स तथा चोदितोऽस्माभिः सदश्व इव वीर्यवान् ।
असह्यमपि तं भारं वोढुमेवोपचक्रमे ॥ ७.७३.६ ॥
మేము అలా ప్రేరేపించగా, అతడు మంచి గుర్రంలా పరాక్రమంతో, భరించలేని ఆ భారాన్ని మోయడానికి పూనుకున్నాడు.
7.73.7
स तवास्त्रोपदेशेन वीर्येण च समन्वितः ।
प्राविशत्तद्बलं बालः सुपर्ण इव सागरम् ॥ ७.७३.७ ॥
ఆయుధ శిక్షణతో, వీర్యంతో కూడిన ఆ బాలుడు గరుత్మంతుడు సముద్రంలో ప్రవేశించినట్లు ఆ సైన్యంలో ప్రవేశించాడు.
7.73.8
तेऽनुयाता वयं वीरं सात्वतीपुत्रमाहवे ।
प्रवेष्टुकामास्तेनैव येन स प्राविशच्चमूम् ॥ ७.७३.८ ॥
యుద్ధంలో ఆ వీరుణ్ణి, సాత్వతీ పుత్రుణ్ణి మేము అనుసరించాము; అతడు ప్రవేశించిన అదే మార్గంలో ప్రవేశించాలని కోరాము.
7.73.9
ततः सैन्धवको राजा क्षुद्रस्तात जयद्रथः ।
वरदानेन रुद्रस्य सर्वान्नः समवारयत् ॥ ७.७३.९ ॥
అప్పుడు సైంధవ రాజు, నీచుడైన జయద్రథుడు, ఓ తాతా, రుద్రుని వరప్రసాదంతో మమ్మల్ని అందరినీ అడ్డుకున్నాడు.
7.73.10
ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रौणिः कौसल्य एव च ।
कृतवर्मा च सौभद्रं षड्रथाः पर्यवारयन् ॥ ७.७३.१० ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు, కృపుడు, కర్ణుడు, ద్రోణపుత్రుడు, కౌసల్యుడు, కృతవర్మ అనే ఆరుగురు రథికులు సౌభద్రుణ్ణి చుట్టుముట్టారు.
7.73.11
परिवार्य तु तैः सर्वैर्युधि बालो महारथैः ।
यतमानः परं शक्त्या बहुभिर्विरथीकृतः ॥ ७.७३.११ ॥
ఆ మహారథులందరూ యుద్ధంలో ఆ బాలుణ్ణి చుట్టుముట్టారు; తన శక్తి మేరకు పోరాడుతున్నా, అనేకులచేత అతడు రథం లేనివాడుగా చేయబడ్డాడు.
7.73.12
ततो दौःशासनिः क्षिप्रं तथा तैर्विरथीकृतम् ।
संशयं परमं प्राप्तं पदातिनमवस्थितम्।
गदाहस्तोऽभ्ययात्तूर्णं जिघांसुरपराजितम् ॥ ७.७३.१२ ॥
అప్పుడు దుఃశాసనుని కుమారుడు, వారిచేత రథం లేనివాడుగా చేయబడి, పరమ సంకటంలో కాలినడకన నిలిచిన ఓడిపోని ఆ బాలుణ్ణి చంపాలనే కోరికతో, చేతిలో గదతో వేగంగా అతని మీదకు దూకాడు.
7.73.13
गदिनं त्वथ तं दृष्ट्वा वासवस्यात्मजात्मजः ।
स जग्राह गदां वीरो गदायुद्धविशारदः ॥ ७.७३.१३ ॥
గదతో ఉన్న అతడిని చూసి, ఇంద్రుని మనుమని కుమారుడైన ఆ వీరుడు గదను పట్టుకున్నాడు; అతడు గదాయుద్ధంలో నిపుణుడు.
7.73.14
गदामण्डलमार्गस्थौ सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ।
तौ सम्प्रजग्मतुर्वीरावन्योन्यस्यान्तरैषणौ ॥ ७.७३.१४ ॥
గదామండల మార్గంలో నిలిచిన ఆ ఇద్దరు వీరులు, క్షత్రియులందరూ చూస్తుండగా, ఒకరికొకరు అవకాశం వెదుకుతూ ముందుకు సాగారు.
7.73.15
तावन्योन्यं गदाग्राभ्यां ताडितौ युद्धदुर्मदौ ।
इन्द्रध्वजाविवोत्सृष्टौ गतसत्वौ महींगतौ ॥ ७.७३.१५ ॥
యుద్ధోన్మత్తులైన ఆ ఇద్దరు, గదల కొనలతో ఒకరినొకరు కొట్టుకొని, ఇంద్రధ్వజాల్లా నేలకూలి, ప్రాణం లేకుండా భూమిపై పడిపోయారు.
7.73.16
दौःशासनिरथोत्थाय कुरूणां कीर्तिवर्धनः ।
उत्तिष्ठमानं सौभद्रं गदया मूर्ध्न्यताडयत् ॥ ७.७३.१६ ॥
కురువుల కీర్తిని పెంచిన దుఃశాసనుని కుమారుడు లేచి, మళ్లీ లేస్తున్న సౌభద్రుణ్ణి (అభిమన్యుడిని) గదతో తలపై కొట్టాడు.
7.73.17
गदावेगेन महता व्यायामेन च मोहितः ।
विमना न्यपतद्भूमौ सौभद्रः परवीरहा ॥ ७.७३.१७ ॥
గదాప్రహారపు మహావేగంతో, తీవ్ర ప్రయత్నంతో మూర్ఛితుడై, శత్రువీరులను చంపే సౌభద్రుడు చిత్తభ్రమతో నేలపై పడిపోయాడు.
7.73.18
स तु हत्वा सहस्राणि द्विपाश्वरथपत्तिनाम् ।
राजपुत्रशतं चाग्र्यं वीरांश्चालक्षितान्बहून् ॥ ७.७३.१८ ॥
అతడు ఏనుగులు, గుఱ్ఱాలు, రథాలు, కాలిబంటుల వేలకొద్దీ సైనికులను చంపి, ప్రముఖులైన వంద రాకుమారులను, గుర్తుపట్టని అనేకమంది వీరులను కూడా సంహరించాడు.
7.73.19
बृहद्बलं च राजानं स्वर्गेण समयोजयत् ।
गतः सुकृतिनां लोकान्ये च स्वर्गजितां शुभाः ॥ ७.७३.१९ ॥
అతడు బృహద్బలుడనే రాజును కూడా స్వర్గానికి పంపాడు. పుణ్యాత్ములకు, స్వర్గాన్ని జయించినవారికి చెందిన శుభలోకాలను అతడు చేరాడు.
7.73.20
अदीनस्त्रासयञ्छत्रून्नन्दयित्वा च बान्धवान् ।
असकृन्नाम विश्राव्य पितॄणां मातुलस्य च ॥ ७.७३.२० ॥
భయంలేనివాడై శత్రువులను భయపెడుతూ, బంధువులను సంతోషపెడుతూ, తండ్రుల మరియు మేనమామ పేరును పదేపదే ప్రఖ్యాతం చేశాడు.
7.73.21
वीरो दिष्टान्तमापन्नः शोचयन्वान्धवान्बहून् ।
ततः स्म शोकसन्तप्ता भवताऽद्य समेयुषः ॥ ७.७३.२१ ॥
వీరుడు విధి నిర్ణయించిన అంతాన్ని పొంది, ఎందరో బంధువులను శోకింపజేశాడు. అందువల్ల ఈ రోజు నిన్ను కలిసిన మేము శోకంతో తపించాము.
7.73.22
एतावदेव निर्वृत्तमस्माकं शोकवर्धनम् ।
स चैवं पुरुषव्याघ्रः स्वर्गलोकमवाप्तवान् ॥ ७.७३.२२ ॥
మాకు ఇంతే జరిగింది, అది శోకాన్ని పెంచేది. ఆ పురుషవ్యాఘ్రుడు ఈ విధంగా స్వర్గలోకాన్ని పొందాడు.
7.73.23
ततोऽर्जुनो वचः श्रुत्वा धर्मराजेन भाषितम् ।
हा पुत्र इति निःश्वस्य व्यथितो न्यपतद्भुवि ॥ ७.७३.२३ ॥
అప్పుడు అర్జునుడు ధర్మరాజు పలికిన మాటలు విని, "అయ్యో కుమారా!" అని నిట్టూర్చి, వ్యథ చెంది నేలపై పడిపోయాడు.
7.73.24
विषण्णवदनाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
नेत्रैरनिमिषैर्दीनाः प्रत्यवैक्षन्परस्परम् ॥ ७.७३.२४ ॥
విషణ్ణ వదనులై అందరూ ధనంజయుని చుట్టుముట్టి, దీనులై, రెప్పవేయని కన్నులతో ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు.
7.73.25
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां वासविः क्रोधमूर्च्छितः ।
कम्पमानो ज्वरेणेव निःश्वसंश्च मुहुर्मुहुः ॥ ७.७३.२५ ॥
అప్పుడు స్పృహ తిరిగి వచ్చిన వాసవుడు (అర్జునుడు), కోపంతో మూర్ఛితుడై, జ్వరం పట్టినవాడిలా వణుకుతూ, మళ్లీ మళ్లీ నిట్టూర్పులు విడిచాడు.
7.73.26
पाणिं पाणौ विनिष्पिष्य दन्तान्कटकटाय्य च ।
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा क्रोधसंरक्तलोचनः।
उन्मत्त इव विप्रेक्षन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.७३.२६ ॥
చేతిని చేతితో నొక్కి, పళ్ళు కొరుకుతూ, మూడు ముడతలుగా కనుబొమలు ముడిచి, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో, పిచ్చివాడిలా చుట్టూ చూస్తూ ఈ మాట అన్నాడు.
7.73.27
सत्यं वः प्रतिजानामि श्वोऽस्मि हन्ताऽजयद्रथम् ।
न चेद्वधभयाद्भीतो धार्तराष्ट्रान्प्रहास्यति ॥ ७.७३.२७ ॥
మీకు నిజంగానే ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను: రేపు నేను జయద్రథుణ్ణి చంపుతాను. అతడు వధ భయంతో భయపడి ధార్తరాష్ట్రులను విడిచిపెట్టకపోతే.
7.73.28
न चास्माञ्शरणं गच्छेत्कृष्णं वा पुरुषोत्तमम् ।
भवन्तं वा महाराज श्वोऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ ७.७३.२८ ॥
అతడు మా శరణు, లేదా పురుషోత్తముడు కృష్ణుని శరణు, లేదా మహారాజా, మీ శరణు పొందకపోతే, రేపు నేను జయద్రథుణ్ణి చంపుతాను.
7.73.29
धार्तराष्ट्रप्रियकरं मयि विस्मृतसौहृदम् ।
पापं बालवधे हेतुं श्वोऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ ७.७३.२९ ॥
ధార్తరాష్ట్రులకు ప్రియం చేసేవాడు, నా పట్ల స్నేహాన్ని మరచినవాడు, బాలుని వధకు పాపపు కారణమైనవాడు జయద్రథుణ్ణి రేపు నేను చంపుతాను.
7.73.30
रक्षमाणाश्च तं सङ्ख्ये ये मां योत्स्यन्ति केचन ।
अपि द्रोणकृपौ राजञ्छादयिष्यामि ताञ्छरैः ॥ ७.७३.३० ॥
అతన్ని రక్షిస్తూ యుద్ధంలో నాతో పోరాడే ఎవరైనా, రాజా, ద్రోణుణ్ణీ కృపుణ్ణీ సహా, బాణాలతో కప్పివేస్తాను.
7.73.31
यद्येतदेवं सङ्ग्रामे न कुर्यां पुरुषर्षभाः ।
मा स्म पुण्यकृतां लोकान्प्राप्नुयां शूरसम्मतान् ॥ ७.७३.३१ ॥
ఓ నరశ్రేష్ఠులారా, యుద్ధంలో నేను ఇలా చేయకపోతే, పుణ్యకర్ములు శూరులచే గౌరవించబడే లోకాలను నేను పొందకుండుగాక.
7.73.32
ये लोका मातृहन्तॄणां ये चापि पितृघातिनाम् ।
गुरुदारगतानां ये पिशुनानां च ये सदा ॥ ७.७३.३२ ॥
తల్లిని చంపినవారి లోకాలు, తండ్రిని చంపినవారి లోకాలు, గురుపత్నితో కూడినవారి లోకాలు, ఎల్లప్పుడూ చాడీలు చెప్పేవారి లోకాలు,
7.73.33
साधूनसूयतां ये च ये चापि परिवादिनाम् ।
ये च निक्षेपहन्तॄणां ये च विश्वासघातिनाम् ॥ ७.७३.३३ ॥
సాధువులపై అసూయపడేవారి లోకాలు, నిందించేవారి లోకాలు, నిక్షేపాన్ని హరించేవారి లోకాలు, విశ్వాసఘాతకుల లోకాలు,
7.73.34
भुक्तपूर्वां स्त्रियं ये च निन्दतामघशंसिनाम् ।
ब्रह्मघ्नानां च ये लोका ये च गोघातिनामपि ॥ ७.७३.३४ ॥
ముందు అనుభవించబడిన స్త్రీని కలిగినవారి లోకాలు, నిందించేవారు, పాపం పలికేవారి లోకాలు, బ్రాహ్మణ హంతకుల లోకాలు, గోహంతకుల లోకాలు కూడా,
7.73.35
पायसं वा यवान्नं वा शाकं कृसरमेव वा ।
संयावापूपमांसानि ये च लोका वृथाश्नताम्।
तानन्हायाधिगच्छेयं न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.३५ ॥
పాయసం, యవాన్నం, కూర, కృసరం, సంయావం, అపూపాలు, మాంసం — వీటిని వృథాగా తినేవారి లోకాలను, నేను జయద్రథుని చంపకపోతే, పొందుదును.
7.73.36
वेदाध्यायिनमत्यर्थं संशितं वा द्विजोत्तमम् ।
अवमन्यमानो यान्याति वृद्धान्साधून्गुरूंस्तथा ॥ ७.७३.३६ ॥
వేదాధ్యయనం చేసేవారిని, అత్యంత తీక్ష్ణ బుద్ధిగల లేదా ఉత్తమ ద్విజుని అవమానించేవాడు, అలాగే వృద్ధులను, సాధువులను, గురువులను అవమానించేవాడు వెళ్లే లోకాలు,
7.73.37
स्पृशतो ब्राह्मणं गां च पादेनाग्निं च या भवेत् ।
याऽप्सु श्लेष्म पुरीषं च मूत्रं वा मुञ्चतां गतिः।
तां गच्छेयं गतिं कष्टां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.३७ ॥
బ్రాహ్మణుని, ఆవును, అగ్నిని కాలితో తాకేవాడికి, నీటిలో కఫం, మలం, మూత్రం విడిచేవారికి ఉన్న ఆ కష్టమైన గతిని నేను పొందుదును, జయద్రథుని చంపకపోతే.
7.73.38
नग्नस्य स्नायमानस्य या च वन्ध्याऽतिथेर्गतिः ।
उत्कोचिनां मृषोक्तीनां वञ्चकानां च या गतिः ॥ ७.७३.३८ ॥
నగ్నంగా స్నానం చేసేవాడికి, అతిథికి ఫలించని ఆదరణ చూపేవాడికి ఉన్న గతి, లంచగొండులకు, అబద్ధం చెప్పేవారికి, మోసగాళ్లకు ఉన్న గతి.
7.73.39
आत्मापहारिणां या च या च मिथ्याभिशंसिनाम् ।
भृत्यैः सन्दृश्यमानानां पुत्रदाराश्रितैस्तथा ॥ ७.७३.३९ ॥
ఆత్మను అపహరించుకునేవారికి, అబద్ధపు నిందలు వేసేవారికి ఉన్న గతి; సేవకులచే చూడబడుతూ పుత్ర-భార్యలపై ఆధారపడినవారికీ అదే గతి.
7.73.40
असंविभज्य क्षुद्राणां या गतिर्मिष्टमश्नताम् ।
तां गच्छेयं गतिं घोरां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.४० ॥
పంచుకోకుండా మిఠాయి తినే నీచులకు ఉన్న గతిని, జయద్రథుని చంపకపోతే, ఆ భయంకర గతిని నేను పొందుదును.
7.73.41
संश्रितं चापि यस्त्यक्त्वा साधुं तद्वचने रतम् ।
न बिभर्ति नृसंसात्मा निन्दते चोपकारिणम् ॥ ७.७३.४१ ॥
తనను ఆశ్రయించినవాడిని, అతని మాటలో నిలిచిన సాధువును విడిచి, క్రూరహృదయంతో పోషించనివాడు, ఉపకారం చేసిన వానిని నిందించేవాడు.
7.73.42
अर्हते प्रातिवेश्याय श्राद्धं यो न ददाति च ।
अनर्हेभ्यश्च यो दद्याद्वृषलीपतये तथा ॥ ७.७३.४२ ॥
అర్హుడైన పొరుగువానికి శ్రాద్ధం ఇవ్వనివాడు, అనర్హులకు ఇచ్చేవాడు, శూద్ర స్త్రీ భర్తకు ఇచ్చేవాడు.
7.73.43
मद्यपो भिन्नमर्यादः कृतघ्नो भर्तृनिन्दकः ।
तेषां गतिमियां क्षिप्रं न चेद्धान्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.४३ ॥
మద్యపానం చేసేవాడు, మర్యాదను మీరినవాడు, కృతఘ్నుడు, తన ప్రభువును నిందించేవాడు — వారికి కలిగే గతిని నేను త్వరగా కలిగిస్తాను; జయద్రథుడిని చంపకపోతే.
7.73.44
भुञ्जानानां तु सव्येन उत्सङ्गे चापि खादताम् ।
पालाशमासनं चैव तिन्दुकैर्दन्तधावनम् ॥ ७.७३.४४ ॥
ఎడమ చేతితో, ఒడిలో పెట్టుకొని తినేవారికి, నములుతూ తినేవారికి; పలాశ చెక్క ఆసనంపై కూర్చునేవారికి, తిందుక కర్రతో పళ్ళు తోముకునేవారికి.
7.73.45
ये चावर्जयतां लोकाः स्वपतां च तथोषसि ।
शीतभीताश्च ये विप्रा रणभीताश्च क्षत्रियाः ॥ ७.७३.४५ ॥
విముఖులుగా మారినవారు, తెల్లవారుజామున నిద్రపోయేవారు పొందే లోకాలు; చలికి భయపడే బ్రాహ్మణులు, యుద్ధానికి భయపడే క్షత్రియులు పొందేవి.
7.73.46
एककूपोदकग्रामे वेदध्वनिविवर्जिते ।
षण्मासं तत्र वसतां तथा शास्त्रं विनिन्दताम् ॥ ७.७३.४६ ॥
ఒకే బావి నీరు ఉన్న, వేద ధ్వని లేని గ్రామంలో ఆరు నెలలు నివసించేవారికి, శాస్త్రాన్ని నిందించేవారికి (లోకం).
7.73.47
दिवामैथुनिनां चापि दिवसेषु च शेरते ।
अगारदाहिनां चैव गरदानां च ये मताः ॥ ७.७३.४७ ॥
పగటిపూట సంభోగించేవారికి, పగలు నిద్రపోయేవారికి; ఇళ్లను కాల్చేవారికి, విషం ఇచ్చేవారికి అని భావించబడేవారు.
7.73.48
अग्न्यातिथ्यविहीनाश्च गोपानेषु च विघ्नदाः ।
रजस्वलां सेवयन्तः कन्यां शुल्केन दायिनः ॥ ७.७३.४८ ॥
అగ్ని, అతిథి సత్కారం లేనివారు, గోపాలుర మధ్య విఘ్నం కలిగించేవారు; రజస్వల అయిన స్త్రీతో కూడేవారు, కన్యను ధనం తీసుకుని ఇచ్చేవారు.
7.73.49
या च वै बहुयाजिनां ब्राह्मणानां श्ववृत्तिनाम् ।
आस्यमैथुनिकानां च ये दिवामैथुने रताः ॥ ७.७३.४९ ॥
అనేక యజ్ఞాలు చేసే బ్రాహ్మణులకు, కుక్కవృత్తిలో జీవించే బ్రాహ్మణులకు, నోటి మైథునంలో నిమగ్నులైనవారికి, పగటిపూట మైథునంలో రమించేవారికి ఏ గతి ఉంటుందో—
7.73.50
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य यो वै लोभाद्ददाति न ।
तेषां गतिं गमिष्यामि श्वो न हन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.५० ॥
బ్రాహ్మణునికి మాట ఇచ్చి లోభంతో ఇవ్వనివాడికి ఏ గతి కలుగుతుందో, రేపు నేను జయద్రథుని చంపకపోతే ఆ గతినే పొందుతాను.
7.73.51
धर्मादपेता ये चान्ये मया नात्रानुकीर्तिताः ।
ये चानुकीर्तितास्तेषां गतिं क्षिप्रमवाप्नुयाम् ॥ ७.७३.५१ ॥
ధర్మం నుండి తొలగినవారూ, ఇక్కడ నేను పేర్కొనని ఇతరులూ, పేర్కొన్నవారూ—వారి గతిని నేను త్వరలో పొందుదునుగాక.
7.73.52
यदि व्युष्टामिमां रात्रिं श्वो न हन्यां जयद्रथम् ।
इमां चाप्यपरां भूयः प्रतिज्ञां मे निबोधत ॥ ७.७३.५२ ॥
ఈ రాత్రి గడిచి రేపు నేను జయద్రథుని చంపకపోతే, నా మరొక ప్రతిజ్ఞను కూడా వినండి.
7.73.53
यद्यस्मिन्न हत्ते पापे सूर्योऽस्तमुपयास्यति ।
इहैव सम्प्रवेष्टाऽहं ज्वलितं जातवेदसम् ॥ ७.७३.५३ ॥
ఈ పాపాత్ముడు చంపబడకముందే సూర్యుడు అస్తమిస్తే, నేను ఇక్కడే మండుతున్న అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను.
7.73.54
असुरसुरमनुष्याः पक्षिणो वोरगा वा ।
पितृरजनिचरा वा ब्रह्मदेवर्षयो वा।
चरमचरमपीदं यत्परं चापि तस्मा… ।
त्तदपि मम रिपुं तं रक्षितुं नैव शक्ताः ॥ ७.७३.५४ ॥
అసురులు, దేవతలు, మనుషులు, పక్షులు, సర్పాలు, పితృ-రాక్షసులు, బ్రహ్మ, దేవులు, ఋషులు, చరాచరాలు, పరమైనవి—ఇవన్నీ నా ఆ శత్రువును రక్షించలేవు.
7.73.55
यदि विशति रसातलं तदग्र्यं ।
वियदपि देवपुरं दितेः पुरं वा।
तदपि शरशतैरहं प्रभाते ।
भृशमभिमन्युरिपोः शिरोऽभिहर्ता ॥ ७.७३.५५ ॥
అతడు పాతాళంలో ప్రవేశించినా, ఆకాశంలో, దేవతల నగరంలో, లేదా దితి నగరంలో ప్రవేశించినా, ఉదయానికి వందల బాణాలతో అభిమన్యుని శత్రువు తలను తప్పకుండా నరికివేస్తాను.
7.73.56
एवमुक्त्वा विचिक्षेप गाण्डीवं सव्यदक्षिणम् ।
तस्य सर्वमतिक्रम्य धनुःशब्दोऽस्पृशद्दिवम् ॥ ७.७३.५६ ॥
ఇలా చెప్పి అతడు ఎడమ కుడి చేతులతో గాండీవాన్ని ఊపాడు; దాని ధనుష్టంకారం అన్నింటినీ దాటి ఆకాశాన్ని తాకింది.
7.73.57
अर्जुनेन प्रतिज्ञाते पाञ्चजन्यं जनार्दनः ।
प्रदध्मौ तत्र सङ्क्रुद्धो देवदत्तं च फल्गुनः ॥ ७.७३.५७ ॥
అర్జునుని ప్రతిజ్ఞ జరిగినప్పుడు జనార్దనుడు అక్కడ కోపంతో పాంచజన్యాన్ని ఊదాడు; ఫల్గునుడు దేవదత్తాన్ని ఊదాడు.
7.73.58
स पाञ्चजन्योऽच्युतवक्त्रवायुना ।
भृशं सुपूर्णोदरनिःसृतध्वनिः।
जगत्सपातालवियद्दिगीश्वरं ।
प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ ७.७३.५८ ॥
అచ్యుతుని ముఖ వాయువుతో, నిండిన ఉదరం నుండి వెలువడిన ధ్వనితో ఆ పాంచజన్యం పాతాళం, ఆకాశం, దిక్పాలకులతో సహా జగత్తును యుగాంతంలాగా బాగా కంపింపజేసింది.
7.73.59
ततो वादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्सहस्रशः ।
सिंहनादश्च पाण्डूनां प्रतिज्ञाते महात्मना ॥ ७.७३.५९ ॥
అప్పుడు, మహాత్ముని ప్రతిజ్ఞ జరిగినప్పుడు, వేలాది వాద్యాల ఘోషలు మ్రోగాయి; పాండవుల సింహనాదమూ జరిగింది.
7.73.60
प्रानृत्यदिव गाण्डीवं शरास्तूणीगता मुदा ।
निराक्रामन्निव तदा स्वयमेव मृधैषिणः ॥ ७.७३.६० ॥
గాండీవం ఆనందంతో నాట్యం చేసినట్లుగా ఉంది; అంబులపొదుల్లో ఉన్న బాణాలు యుద్ధాన్ని కోరి తామే బయటకు వచ్చినట్లు ఉన్నాయి.
7.73.61
भीमसेनः सुसंहृष्टः प्रत्यभाषत भारत ।
धनञ्जयमभिप्रेक्ष्य हर्षगद्गदया गिरा ॥ ७.७३.६१ ॥
భారతా! అత్యంత సంతోషంతో భీమసేనుడు ధనంజయుని చూచి, ఆనందంతో గద్గదమైన స్వరంతో సమాధానమిచ్చెను.
7.73.62
प्रतिज्ञोद्भवशब्देन कृष्णशङ्खस्वनेन च ।
निहतो धार्तराष्ट्रोऽयं सानुबन्धः सुयोधनः ॥ ७.७३.६२ ॥
ప్రతిజ్ఞ వల్ల కలిగిన ధ్వనితో, కృష్ణుని శంఖధ్వనితో, ధృతరాష్ట్రుని ఈ కుమారుడు సుయోధనుడు అనుచరులతో సహా హతుడయ్యాడు.
7.73.63
अथ मृदिततमाग्र्यदाममाल्यं ।
तव सुतशोकमयं च रोषजातम्।
व्यपनुदति महाप्रभावसेन… ।
न्नरवर वाक्यमिदं महार्थमिष्टम् ॥ ७.७३.६३ ॥
అప్పుడు నలిగిన శ్రేష్ఠమైన పూలమాల ధరించినవాడు, మీ కుమారుల శోకంతో మరియు కోపంతో పుట్టిన… మహాప్రభావశాలి సైన్యాన్ని తరిమివేస్తున్న… ఓ నరశ్రేష్ఠా! ఇది గొప్ప అర్థంతో కూడిన ఇష్టమైన వాక్యం.
7.73.64
अथ शङ्ख्यैश्च भेरीभिः पणवैः सैनिकास्तथा ।
ससूतमागधा जिष्णुं स्तुतिभिः समपूजयन् ॥ ७.७३.६४ ॥
అప్పుడు శంఖాలు, భేరులు, పణవాలతో సైనికులు, సూతులు, మాగధులతో కలిసి జిష్ణువు (అర్జునుని) స్తుతులతో బాగుగా పూజించిరి.
7.73.65
तदा भीमं बलं सर्वे तेन नादेन मोहितम् ।
तावकं तन्महाराज विषण्णं समपद्यत ॥ ७.७३.६५ ॥
ఓ మహారాజా! అప్పుడు ఆ భయంకరమైన ధ్వనితో మోహితమై మీ సేనలన్నీ విషాదగ్రస్తమయ్యాయి.