ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.73.1
त्वयि याते महाबाहो संशप्तकबलं प्रति ।
प्रयत्नमकरोत्तीव्रमाचार्यो प्रहणे मम ॥ ७.७३.१ ॥
ହେ ମହାବାହୋ, ତୁମେ ସଂଶପ୍ତକ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଗଲାବେଳେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୋଣ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
7.73.2
व्यूढानीकं ततो द्रोणं यतमानं महामृधे ।
प्रतिव्यूह्य सहानीकाः प्रत्यरुध्म वयं बलात् ॥ ७.७३.२ ॥
ତା'ପରେ ସେନାକୁ ବ୍ୟୂହରେ ସଜାଇ, ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆମେ ନିଜ ସେନା ସହିତ ବ୍ୟୂହ ରଚି ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରତିରୋଧ କଲୁ।
7.73.3
स वार्यमाणो रथिभिर्मयि चापि सुरक्षिते ।
अस्मानभिजगामाशु पीडयन्निशितैः शरैः ॥ ७.७३.३ ॥
ରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଆମ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆମକୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
7.73.4
ते पीड्यमाना द्रोणेन द्रोणानीकं न शक्नुमः ।
प्रतिवीक्षितुमप्याजौ भेत्तुं तत्कुत एव तु ॥ ७.७३.४ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନଥିଲୁ, ତେବେ ତାକୁ ଭେଦ କରିବା କେମିତି ସମ୍ଭବ ହୁଏ?
7.73.5
ततस्तमप्रतिरथमहं सौभद्रमब्रवम् ।
द्रोणानीकमिदं भिन्द्धि द्वारं सञ्जनयस्व नः ॥ ७.७३.५ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ସେହି ଅପ୍ରତିରଥ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲି, 'ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଏହି ସେନାକୁ ଭେଦ କର, ଆମ ପାଇଁ ଏକ ଦ୍ୱାର ସୃଷ୍ଟି କର।'
7.73.6
स तथा चोदितोऽस्माभिः सदश्व इव वीर्यवान् ।
असह्यमपि तं भारं वोढुमेवोपचक्रमे ॥ ७.७३.६ ॥
ଆମ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେ ଭଲ ଘୋଡ଼ା ପରି ପରାକ୍ରମୀ ହୋଇ ସେହି ଅସହ୍ୟ ଭାରକୁ ବହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା।
7.73.7
स तवास्त्रोपदेशेन वीर्येण च समन्वितः ।
प्राविशत्तद्बलं बालः सुपर्ण इव सागरम् ॥ ७.७३.७ ॥
ଅସ୍ତ୍ରଶିକ୍ଷା ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ବାଳକ ଗରୁଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରି ସେହି ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.73.8
तेऽनुयाता वयं वीरं सात्वतीपुत्रमाहवे ।
प्रवेष्टुकामास्तेनैव येन स प्राविशच्चमूम् ॥ ७.७३.८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ବୀରଙ୍କୁ, ସାତ୍ୱତୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆମେ ଅନୁସରଣ କଲୁ; ଯେଉଁ ପଥରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା, ସେହି ପଥରେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲୁ।
7.73.9
ततः सैन्धवको राजा क्षुद्रस्तात जयद्रथः ।
वरदानेन रुद्रस्य सर्वान्नः समवारयत् ॥ ७.७३.९ ॥
ସେତେବେଳେ ସିନ୍ଧୁରାଜ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୟଦ୍ରଥ, ହେ ତାତ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବରଦାନରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲା।
7.73.10
ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रौणिः कौसल्य एव च ।
कृतवर्मा च सौभद्रं षड्रथाः पर्यवारयन् ॥ ७.७३.१० ॥
ତେବେ ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କୌସଲ୍ୟ ଏବଂ କୃତବର୍ମା, ଏ ଛଅ ରଥୀ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଘେରିଲେ।
7.73.11
परिवार्य तु तैः सर्वैर्युधि बालो महारथैः ।
यतमानः परं शक्त्या बहुभिर्विरथीकृतः ॥ ७.७३.११ ॥
ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ବାଳକକୁ ଘେରିଲେ; ପରମ ଶକ୍ତିରେ ଲଢ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ରଥହୀନ ହେଲା।
7.73.12
ततो दौःशासनिः क्षिप्रं तथा तैर्विरथीकृतम् ।
संशयं परमं प्राप्तं पदातिनमवस्थितम्।
गदाहस्तोऽभ्ययात्तूर्णं जिघांसुरपराजितम् ॥ ७.७३.१२ ॥
ତେବେ ଦୁଃଶାସନର ପୁତ୍ର, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଥହୀନ ହୋଇ ପରମ ସଙ୍କଟରେ ପଦାତିକ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଅପରାଜିତ ବାଳକକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ହାତରେ ଗଦା ଧରି ଶୀଘ୍ର ତା ଉପରେ ଝାସ ଦେଲା।
7.73.13
गदिनं त्वथ तं दृष्ट्वा वासवस्यात्मजात्मजः ।
स जग्राह गदां वीरो गदायुद्धविशारदः ॥ ७.७३.१३ ॥
ଗଦାଧାରୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନାତିର ପୁତ୍ର ସେହି ବୀର ଗଦା ଉଠାଇଲେ; ସେ ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ।
7.73.14
गदामण्डलमार्गस्थौ सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ।
तौ सम्प्रजग्मतुर्वीरावन्योन्यस्यान्तरैषणौ ॥ ७.७३.१४ ॥
ଗଦାମଣ୍ଡଳ ମାର୍ଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀର, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଦେଖାରେ, ପରସ୍ପରର ଛିଦ୍ର ଖୋଜି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
7.73.15
तावन्योन्यं गदाग्राभ्यां ताडितौ युद्धदुर्मदौ ।
इन्द्रध्वजाविवोत्सृष्टौ गतसत्वौ महींगतौ ॥ ७.७३.१५ ॥
ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ଗଦାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ପଡ଼ି, ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଲୋଟିଗଲେ।
7.73.16
दौःशासनिरथोत्थाय कुरूणां कीर्तिवर्धनः ।
उत्तिष्ठमानं सौभद्रं गदया मूर्ध्न्यताडयत् ॥ ७.७३.१६ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉଠି, ପୁଣି ଉଠୁଥିବା ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ (ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ) ମୁଣ୍ଡରେ ଗଦାରେ ଆଘାତ କଲେ।
7.73.17
गदावेगेन महता व्यायामेन च मोहितः ।
विमना न्यपतद्भूमौ सौभद्रः परवीरहा ॥ ७.७३.१७ ॥
ଗଦାର ମହାବେଗ ଓ ପ୍ରବଳ ପରିଶ୍ରମରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ସୌଭଦ୍ର ବିମନା ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.73.18
स तु हत्वा सहस्राणि द्विपाश्वरथपत्तिनाम् ।
राजपुत्रशतं चाग्र्यं वीरांश्चालक्षितान्बहून् ॥ ७.७३.१८ ॥
ସେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତିକଙ୍କ ହଜାର ହଜାରଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶହେ ରାଜପୁତ୍ର ଓ ଅନେକ ଅଜଣା ବୀରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ।
7.73.19
बृहद्बलं च राजानं स्वर्गेण समयोजयत् ।
गतः सुकृतिनां लोकान्ये च स्वर्गजितां शुभाः ॥ ७.७३.१९ ॥
ସେ ବୃହଦ୍ବଳ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାଇଲେ। ପୁଣ୍ୟବାନ ଓ ସ୍ୱର୍ଗଜୟୀମାନଙ୍କର ଶୁଭ ଲୋକକୁ ସେ ଗଲେ।
7.73.20
अदीनस्त्रासयञ्छत्रून्नन्दयित्वा च बान्धवान् ।
असकृन्नाम विश्राव्य पितॄणां मातुलस्य च ॥ ७.७३.२० ॥
ଅଦୀନ ରହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି, ସେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଓ ମାମୁଁଙ୍କ ନାମ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଲେ।
7.73.21
वीरो दिष्टान्तमापन्नः शोचयन्वान्धवान्बहून् ।
ततः स्म शोकसन्तप्ता भवताऽद्य समेयुषः ॥ ७.७३.२१ ॥
ବୀର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅନ୍ତକୁ ପହଞ୍ଚି ବହୁ ବାନ୍ଧବଙ୍କୁ ଶୋକରେ ପକାଇ ଗଲେ। ତେଣୁ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଭେଟି ଆମେ ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହେଲୁ।
7.73.22
एतावदेव निर्वृत्तमस्माकं शोकवर्धनम् ।
स चैवं पुरुषव्याघ्रः स्वर्गलोकमवाप्तवान् ॥ ७.७३.२२ ॥
ଆମ ପାଇଁ ଏତିକି ହିଁ ଘଟିଲା, ଯାହା ଶୋକ ବଢ଼ାଏ। ସେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଏହିପରି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
7.73.23
ततोऽर्जुनो वचः श्रुत्वा धर्मराजेन भाषितम् ।
हा पुत्र इति निःश्वस्य व्यथितो न्यपतद्भुवि ॥ ७.७३.२३ ॥
ତେବେ ଅର୍ଜୁନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, "ହାୟ ପୁତ୍ର!" କହି ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ପକାଇ, ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
7.73.24
विषण्णवदनाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
नेत्रैरनिमिषैर्दीनाः प्रत्यवैक्षन्परस्परम् ॥ ७.७३.२४ ॥
ବିଷଣ୍ଣ ମୁଖରେ ସମସ୍ତେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଘେରି, ଦୀନ ହୋଇ, ଅନିମିଷ ନୟନରେ ପରସ୍ପରକୁ ଚାହିଁଲେ।
7.73.25
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां वासविः क्रोधमूर्च्छितः ।
कम्पमानो ज्वरेणेव निःश्वसंश्च मुहुर्मुहुः ॥ ७.७३.२५ ॥
ତା'ପରେ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ ବାସବ (ଅର୍ଜୁନ), କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ, ଜ୍ୱରଗ୍ରସ୍ତ ପରି କମ୍ପମାନ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।
7.73.26
पाणिं पाणौ विनिष्पिष्य दन्तान्कटकटाय्य च ।
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा क्रोधसंरक्तलोचनः।
उन्मत्त इव विप्रेक्षन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.७३.२६ ॥
ହାତକୁ ହାତରେ ଚାପି, ଦାନ୍ତ କଡ଼ମଡ଼ କରି, ତିନି ରେଖା ଭ୍ରୂ ଚଢ଼ାଇ, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ, ପାଗଳ ପରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗେ ଚାହିଁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.73.27
सत्यं वः प्रतिजानामि श्वोऽस्मि हन्ताऽजयद्रथम् ।
न चेद्वधभयाद्भीतो धार्तराष्ट्रान्प्रहास्यति ॥ ७.७३.२७ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି: କାଲି ମୁଁ ଜୟଦ୍ରଥକୁ ବଧ କରିବି। ଯଦି ସେ ବଧ ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ ନ କରେ।
7.73.28
न चास्माञ्शरणं गच्छेत्कृष्णं वा पुरुषोत्तमम् ।
भवन्तं वा महाराज श्वोऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ ७.७३.२८ ॥
ସେ ଆମର, କିମ୍ବା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୃଷ୍ଣଙ୍କ, କିମ୍ବା ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କର ଶରଣ ନ ନେଲେ, କାଲି ମୁଁ ଜୟଦ୍ରଥକୁ ବଧ କରିବି।
7.73.29
धार्तराष्ट्रप्रियकरं मयि विस्मृतसौहृदम् ।
पापं बालवधे हेतुं श्वोऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ ७.७३.२९ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟକାରୀ, ମୋ ପ୍ରତି ସୌହାର୍ଦ୍ଦ ଭୁଲିଯାଇଥିବା, ବାଳକର ବଧରେ ପାପର ହେତୁ ଜୟଦ୍ରଥକୁ କାଲି ମୁଁ ବଧ କରିବି।
7.73.30
रक्षमाणाश्च तं सङ्ख्ये ये मां योत्स्यन्ति केचन ।
अपि द्रोणकृपौ राजञ्छादयिष्यामि ताञ्छरैः ॥ ७.७३.३० ॥
ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁମାନେ ମୋ ସହ ଲଢ଼ିବେ, ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପଙ୍କୁ ବି ମୁଁ ବାଣରେ ଢାକିଦେବି।
7.73.31
यद्येतदेवं सङ्ग्रामे न कुर्यां पुरुषर्षभाः ।
मा स्म पुण्यकृतां लोकान्प्राप्नुयां शूरसम्मतान् ॥ ७.७३.३१ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଏପରି ନ କରେ, ତେବେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ ଓ ଶୂରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଲୋକ ମୁଁ ଯେପରି ନ ପାଏ।
7.73.32
ये लोका मातृहन्तॄणां ये चापि पितृघातिनाम् ।
गुरुदारगतानां ये पिशुनानां च ये सदा ॥ ७.७३.३२ ॥
ମାତୃହନ୍ତାମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ପିତୃହନ୍ତାମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ଗୁରୁପତ୍ନୀଗାମୀମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ଏବଂ ସଦା ଚୁଗଲିଖୋରମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ,
7.73.33
साधूनसूयतां ये च ये चापि परिवादिनाम् ।
ये च निक्षेपहन्तॄणां ये च विश्वासघातिनाम् ॥ ७.७३.३३ ॥
ସାଧୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଈର୍ଷାକାରୀଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ନିନ୍ଦାକାରୀଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ନ୍ୟାସ ହରଣକାରୀଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସଘାତୀଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ,
7.73.34
भुक्तपूर्वां स्त्रियं ये च निन्दतामघशंसिनाम् ।
ब्रह्मघ्नानां च ये लोका ये च गोघातिनामपि ॥ ७.७३.३४ ॥
ପୂର୍ବରୁ ଭୋଗ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ନିନ୍ଦାକାରୀ ଓ ପାପବାଦୀଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ବ୍ରହ୍ମହନ୍ତାମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ଏବଂ ଗୋହନ୍ତାମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ,
7.73.35
पायसं वा यवान्नं वा शाकं कृसरमेव वा ।
संयावापूपमांसानि ये च लोका वृथाश्नताम्।
तानन्हायाधिगच्छेयं न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.३५ ॥
ପାୟସ, ଯବ ଅନ୍ନ, ଶାକ, କୃସର, ସଂୟାବ, ପୂପ ଓ ମାଂସ — ଏସବୁ ବୃଥା ଖାଉଥିବାଙ୍କର ଯେଉଁ ଲୋକ, ଯଦି ମୁଁ ଜୟଦ୍ରଥକୁ ବଧ ନ କରେ, ତେବେ ସେହି ଲୋକ ମୁଁ ପାଏ।
7.73.36
वेदाध्यायिनमत्यर्थं संशितं वा द्विजोत्तमम् ।
अवमन्यमानो यान्याति वृद्धान्साधून्गुरूंस्तथा ॥ ७.७३.३६ ॥
ବେଦାଧ୍ୟୟନକାରୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଅପମାନକାରୀ, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ, ସାଧୁ ଓ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ଅବମାନନାକାରୀ ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ଯାଏ,
7.73.37
स्पृशतो ब्राह्मणं गां च पादेनाग्निं च या भवेत् ।
याऽप्सु श्लेष्म पुरीषं च मूत्रं वा मुञ्चतां गतिः।
तां गच्छेयं गतिं कष्टां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.३७ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପାଦରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାର ଏବଂ ଜଳରେ ଶ୍ଳେଷ୍ମା, ମଳ ବା ମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବାର ଯେଉଁ କଷ୍ଟକର ଗତି, ଯଦି ମୁଁ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ବଧ ନ କରେ, ସେହି ଗତି ମୋର ହେଉ।
7.73.38
नग्नस्य स्नायमानस्य या च वन्ध्याऽतिथेर्गतिः ।
उत्कोचिनां मृषोक्तीनां वञ्चकानां च या गतिः ॥ ७.७३.३८ ॥
ନଗ୍ନ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଲୋକର, ଅତିଥି ପ୍ରତି ନିଷ୍ଫଳ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକର ଯେଉଁ ଗତି, ଏବଂ ଲାଞ୍ଚଖୋର, ମିଛ କହୁଥିବା ଓ ପ୍ରବଞ୍ଚକମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଗତି।
7.73.39
आत्मापहारिणां या च या च मिथ्याभिशंसिनाम् ।
भृत्यैः सन्दृश्यमानानां पुत्रदाराश्रितैस्तथा ॥ ७.७३.३९ ॥
ଆତ୍ମାକୁ ଅପହରଣ କରୁଥିବା ଓ ମିଥ୍ୟା ଦୋଷ ଲଗାଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଗତି, ଏବଂ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ପୁତ୍ରଦାରଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଲୋକମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେହି ଗତି।
7.73.40
असंविभज्य क्षुद्राणां या गतिर्मिष्टमश्नताम् ।
तां गच्छेयं गतिं घोरां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.४० ॥
ବାଣ୍ଟି ନ ଦେଇ ମିଠା ଖାଉଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ଗତି, ଯଦି ମୁଁ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ବଧ ନ କରେ, ସେହି ଭୟଙ୍କର ଗତି ମୋର ହେଉ।
7.73.41
संश्रितं चापि यस्त्यक्त्वा साधुं तद्वचने रतम् ।
न बिभर्ति नृसंसात्मा निन्दते चोपकारिणम् ॥ ७.७३.४१ ॥
ଯିଏ ଆଶ୍ରିତକୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ରତ ସାଧୁକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରେ, କ୍ରୂର ମନରେ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଉପକାରୀଙ୍କୁ ହିଁ ନିନ୍ଦା କରେ।
7.73.42
अर्हते प्रातिवेश्याय श्राद्धं यो न ददाति च ।
अनर्हेभ्यश्च यो दद्याद्वृषलीपतये तथा ॥ ७.७३.४२ ॥
ଯୋଗ୍ୟ ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କୁ ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଏ ନାହିଁ, ଯିଏ ଅଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦିଏ, ଏବଂ ଶୂଦ୍ରା ନାରୀର ସ୍ୱାମୀକୁ ଦିଏ।
7.73.43
मद्यपो भिन्नमर्यादः कृतघ्नो भर्तृनिन्दकः ।
तेषां गतिमियां क्षिप्रं न चेद्धान्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.४३ ॥
ଯିଏ ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲଙ୍ଘେ, କୃତଘ୍ନ ଓ ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ — ସେମାନଙ୍କ ଗତି ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଦେବି; ଯଦି ମୁଁ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ନ ମାରେ।
7.73.44
भुञ्जानानां तु सव्येन उत्सङ्गे चापि खादताम् ।
पालाशमासनं चैव तिन्दुकैर्दन्तधावनम् ॥ ७.७३.४४ ॥
ବାମ ହାତରେ, କୋଳରେ ରଖି ଖାଉଥିବା ଓ ଚୋବାଇ ଖାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କର; ପଳାଶ କାଠର ଆସନରେ ବସୁଥିବା ଓ ତିନ୍ଦୁକ କାଠିରେ ଦାନ୍ତ ଘସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର।
7.73.45
ये चावर्जयतां लोकाः स्वपतां च तथोषसि ।
शीतभीताश्च ये विप्रा रणभीताश्च क्षत्रियाः ॥ ७.७३.४५ ॥
ଯେଉଁମାନେ ବିମୁଖ ହୁଅନ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାତରେ ଶୋଉଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଲୋକ; ଶୀତରେ ଭୀତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଲୋକ।
7.73.46
एककूपोदकग्रामे वेदध्वनिविवर्जिते ।
षण्मासं तत्र वसतां तथा शास्त्रं विनिन्दताम् ॥ ७.७३.४६ ॥
ଗୋଟିଏ କୂଅର ପାଣି ଥିବା, ବେଦଧ୍ୱନି ବିହୀନ ଗାଁରେ ଛଅ ମାସ ବାସ କରୁଥିବା ଓ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର (ଲୋକ)।
7.73.47
दिवामैथुनिनां चापि दिवसेषु च शेरते ।
अगारदाहिनां चैव गरदानां च ये मताः ॥ ७.७३.४७ ॥
ଦିନରେ ମୈଥୁନ କରୁଥିବା ଓ ଦିନରେ ଶୋଉଥିବା ଲୋକଙ୍କର; ଘର ଜାଳୁଥିବା ଓ ବିଷ ଦେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କର, ଯେଉଁମାନେ ବିବେଚିତ ହୁଅନ୍ତି।
7.73.48
अग्न्यातिथ्यविहीनाश्च गोपानेषु च विघ्नदाः ।
रजस्वलां सेवयन्तः कन्यां शुल्केन दायिनः ॥ ७.७३.४८ ॥
ଅଗ୍ନି ଓ ଅତିଥି-ସତ୍କାର ବିହୀନ, ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଉଥିବା; ରଜସ୍ୱଳା ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ସଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଓ କନ୍ୟାକୁ ଶୁଳ୍କ ନେଇ ଦେଉଥିବା ଲୋକ।
7.73.49
या च वै बहुयाजिनां ब्राह्मणानां श्ववृत्तिनाम् ।
आस्यमैथुनिकानां च ये दिवामैथुने रताः ॥ ७.७३.४९ ॥
ଯେଉଁମାନେ ବହୁ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, କୁକୁରବୃତ୍ତି ଅବଲମ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଖମୈଥୁନକାରୀ ଓ ଦିନରେ ମୈଥୁନରେ ରତ ଲୋକଙ୍କର ଯେଉଁ ଗତି—
7.73.50
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य यो वै लोभाद्ददाति न ।
तेषां गतिं गमिष्यामि श्वो न हन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.५० ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଲୋଭବଶତଃ ଯେ ନଦିଏ, ତାହାର ଯେଉଁ ଗତି, ଆଗାମୀକାଲି ଯଦି ମୁଁ ଜୟଦ୍ରଥକୁ ନ ମାରେ ତେବେ ମୁଁ ସେହି ଗତି ପାଇବି।
7.73.51
धर्मादपेता ये चान्ये मया नात्रानुकीर्तिताः ।
ये चानुकीर्तितास्तेषां गतिं क्षिप्रमवाप्नुयाम् ॥ ७.७३.५१ ॥
ଧର୍ମରୁ ଖସିଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ, ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ଏଠାରେ କହି ନାହିଁ, ଓ ଯାହାଙ୍କୁ କହିଛି—ସେମାନଙ୍କର ଗତି ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ପାଉ।
7.73.52
यदि व्युष्टामिमां रात्रिं श्वो न हन्यां जयद्रथम् ।
इमां चाप्यपरां भूयः प्रतिज्ञां मे निबोधत ॥ ७.७३.५२ ॥
ଏହି ରାତି ପାହିଲେ ଆଗାମୀକାଲି ଯଦି ମୁଁ ଜୟଦ୍ରଥକୁ ନ ମାରେ, ତେବେ ମୋର ଆଉ ଏକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।
7.73.53
यद्यस्मिन्न हत्ते पापे सूर्योऽस्तमुपयास्यति ।
इहैव सम्प्रवेष्टाऽहं ज्वलितं जातवेदसम् ॥ ७.७३.५३ ॥
ଏହି ପାପୀକୁ ନ ମାରିବା ପୂର୍ବରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ହିଁ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
7.73.54
असुरसुरमनुष्याः पक्षिणो वोरगा वा ।
पितृरजनिचरा वा ब्रह्मदेवर्षयो वा।
चरमचरमपीदं यत्परं चापि तस्मा… ।
त्तदपि मम रिपुं तं रक्षितुं नैव शक्ताः ॥ ७.७३.५४ ॥
ଅସୁର, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ପକ୍ଷୀ ବା ସର୍ପ, ପିତୃ-ରାକ୍ଷସ ବା ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବ, ଋଷି, ଚର ଓ ଅଚର ଏବଂ ଯାହା ପରମ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ମୋର ସେହି ଶତ୍ରୁକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବେ ନାହିଁ।
7.73.55
यदि विशति रसातलं तदग्र्यं ।
वियदपि देवपुरं दितेः पुरं वा।
तदपि शरशतैरहं प्रभाते ।
भृशमभिमन्युरिपोः शिरोऽभिहर्ता ॥ ७.७३.५५ ॥
ସେ ଯଦି ରସାତଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, କିମ୍ବା ଆକାଶରେ, ଦେବନଗରରେ ବା ଦିତିଙ୍କ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତଥାପି ପ୍ରଭାତରେ ଶହ ଶହ ବାଣରେ ମୁଁ ଅଭିମନ୍ୟୁର ଶତ୍ରୁର ମସ୍ତକ ନିଶ୍ଚୟ ଛେଦନ କରିବି।
7.73.56
एवमुक्त्वा विचिक्षेप गाण्डीवं सव्यदक्षिणम् ।
तस्य सर्वमतिक्रम्य धनुःशब्दोऽस्पृशद्दिवम् ॥ ७.७३.५६ ॥
ଏହା କହି ସେ ବାମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ଗାଣ୍ଡୀବ ଘୂରାଇଲେ; ତାର ଧନୁଃଶବ୍ଦ ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।
7.73.57
अर्जुनेन प्रतिज्ञाते पाञ्चजन्यं जनार्दनः ।
प्रदध्मौ तत्र सङ्क्रुद्धो देवदत्तं च फल्गुनः ॥ ७.७३.५७ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ହେବାରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସେଠାରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ; ଫଲ୍ଗୁନ ଦେବଦତ୍ତ ବଜାଇଲେ।
7.73.58
स पाञ्चजन्योऽच्युतवक्त्रवायुना ।
भृशं सुपूर्णोदरनिःसृतध्वनिः।
जगत्सपातालवियद्दिगीश्वरं ।
प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ ७.७३.५८ ॥
ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ମୁଖବାୟୁରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦରରୁ ନିର୍ଗତ ଧ୍ୱନିଯୁକ୍ତ ସେ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଯୁଗାନ୍ତ ପରି ପାତାଳ, ଆକାଶ ଓ ଦିଗ୍ପାଳଙ୍କ ସହିତ ଜଗତକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ପାଇ ଦେଲା।
7.73.59
ततो वादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्सहस्रशः ।
सिंहनादश्च पाण्डूनां प्रतिज्ञाते महात्मना ॥ ७.७३.५९ ॥
ତାପରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ହେବାରେ ବାଦ୍ୟର ହଜାରେ ଘୋଷ ଉଠିଲା, ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସିଂହନାଦ ମଧ୍ୟ ହେଲା।
7.73.60
प्रानृत्यदिव गाण्डीवं शरास्तूणीगता मुदा ।
निराक्रामन्निव तदा स्वयमेव मृधैषिणः ॥ ७.७३.६० ॥
ଗାଣ୍ଡୀବ ଯେପରି ଆନନ୍ଦରେ ନାଚି ଉଠିଲା; ତୂଣୀରରେ ଥିବା ବାଣମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଆପେ ଆପେ ବାହାରି ଆସିଲେ ପରି ଲାଗିଲା।
7.73.61
भीमसेनः सुसंहृष्टः प्रत्यभाषत भारत ।
धनञ्जयमभिप्रेक्ष्य हर्षगद्गदया गिरा ॥ ७.७३.६१ ॥
ହେ ଭାରତ! ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ଭୀମସେନ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖି ହର୍ଷରେ ଗଦ୍ଗଦ ସ୍ବରରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
7.73.62
प्रतिज्ञोद्भवशब्देन कृष्णशङ्खस्वनेन च ।
निहतो धार्तराष्ट्रोऽयं सानुबन्धः सुयोधनः ॥ ७.७३.६२ ॥
ପ୍ରତିଜ୍ଞାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର ସୁଯୋଧନ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହ ନିହତ ହେଲେ।
7.73.63
अथ मृदिततमाग्र्यदाममाल्यं ।
तव सुतशोकमयं च रोषजातम्।
व्यपनुदति महाप्रभावसेन… ।
न्नरवर वाक्यमिदं महार्थमिष्टम् ॥ ७.७३.६३ ॥
ତା'ପରେ ଦଳିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଷ୍ପମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ଜାତ… ମହାପ୍ରଭାବୀ ସେନାକୁ ଦୂର କରୁଥିବା… ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହା ମହାର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟ।
7.73.64
अथ शङ्ख्यैश्च भेरीभिः पणवैः सैनिकास्तथा ।
ससूतमागधा जिष्णुं स्तुतिभिः समपूजयन् ॥ ७.७३.६४ ॥
ତା'ପରେ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ ଓ ପଣବ ସହ ସୈନିକମାନେ, ସୂତ ଓ ମାଗଧମାନଙ୍କ ସହ, ବିଜୟୀ ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ୟକ ପୂଜା କଲେ।
7.73.65
तदा भीमं बलं सर्वे तेन नादेन मोहितम् ।
तावकं तन्महाराज विषण्णं समपद्यत ॥ ७.७३.६५ ॥
ହେ ମହାରାଜ! ସେହି ଭୟଙ୍କର ନାଦରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।