ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.73.1
त्वयि याते महाबाहो संशप्तकबलं प्रति ।
प्रयत्नमकरोत्तीव्रमाचार्यो प्रहणे मम ॥ ७.७३.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਚਾਰਿਆ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।
7.73.2
व्यूढानीकं ततो द्रोणं यतमानं महामृधे ।
प्रतिव्यूह्य सहानीकाः प्रत्यरुध्म वयं बलात् ॥ ७.७३.२ ॥
ਫਿਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਕੇ, ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਊਹ ਬਣਾ ਕੇ ਬਲ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲਈ।
7.73.3
स वार्यमाणो रथिभिर्मयि चापि सुरक्षिते ।
अस्मानभिजगामाशु पीडयन्निशितैः शरैः ॥ ७.७३.३ ॥
ਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
7.73.4
ते पीड्यमाना द्रोणेन द्रोणानीकं न शक्नुमः ।
प्रतिवीक्षितुमप्याजौ भेत्तुं तत्कुत एव तु ॥ ७.७३.४ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਭੇਦਣਾ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ?
7.73.5
ततस्तमप्रतिरथमहं सौभद्रमब्रवम् ।
द्रोणानीकमिदं भिन्द्धि द्वारं सञ्जनयस्व नः ॥ ७.७३.५ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਅਪ੍ਰਤਿਰਥ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਇਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਣਾ।'
7.73.6
स तथा चोदितोऽस्माभिः सदश्व इव वीर्यवान् ।
असह्यमपि तं भारं वोढुमेवोपचक्रमे ॥ ७.७३.६ ॥
ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਅਸਹਿ ਭਾਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
7.73.7
स तवास्त्रोपदेशेन वीर्येण च समन्वितः ।
प्राविशत्तद्बलं बालः सुपर्ण इव सागरम् ॥ ७.७३.७ ॥
ਸ਼ਸਤਰ-ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੇ ਗਰੁੜ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
7.73.8
तेऽनुयाता वयं वीरं सात्वतीपुत्रमाहवे ।
प्रवेष्टुकामास्तेनैव येन स प्राविशच्चमूम् ॥ ७.७३.८ ॥
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੀਰ, ਸਾਤਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸੀਂ ਗਏ; ਜਿਸ ਰਾਹ ਉਹ ਵੜਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਰਾਹ ਅਸੀਂ ਵੀ ਵੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।
7.73.9
ततः सैन्धवको राजा क्षुद्रस्तात जयद्रथः ।
वरदानेन रुद्रस्य सर्वान्नः समवारयत् ॥ ७.७३.९ ॥
ਤਦ ਸੈਂਧਵ ਰਾਜੇ, ਨੀਚ ਜੈਦ੍ਰਥ ਨੇ, ਹੇ ਤਾਤ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
7.73.10
ततो द्रोणः कृपः कर्णो द्रौणिः कौसल्य एव च ।
कृतवर्मा च सौभद्रं षड्रथाः पर्यवारयन् ॥ ७.७३.१० ॥
ਤਦ ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕਰਨ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਕੌਸਲਯ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.73.11
परिवार्य तु तैः सर्वैर्युधि बालो महारथैः ।
यतमानः परं शक्त्या बहुभिर्विरथीकृतः ॥ ७.७३.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਥਹੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.73.12
ततो दौःशासनिः क्षिप्रं तथा तैर्विरथीकृतम् ।
संशयं परमं प्राप्तं पदातिनमवस्थितम्।
गदाहस्तोऽभ्ययात्तूर्णं जिघांसुरपराजितम् ॥ ७.७३.१२ ॥
ਤਦ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਥਹੀਨ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਖੜ੍ਹੇ, ਅਜੇਤੂ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਝਟਪਟ ਉਸ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
7.73.13
गदिनं त्वथ तं दृष्ट्वा वासवस्यात्मजात्मजः ।
स जग्राह गदां वीरो गदायुद्धविशारदः ॥ ७.७३.१३ ॥
ਗਦਾਧਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਵੀਰ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਬੈਠਾ; ਉਹ ਗਦਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸੀ।
7.73.14
गदामण्डलमार्गस्थौ सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ।
तौ सम्प्रजग्मतुर्वीरावन्योन्यस्यान्तरैषणौ ॥ ७.७३.१४ ॥
ਗਦਾ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਸਾਰੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੱਭਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
7.73.15
तावन्योन्यं गदाग्राभ्यां ताडितौ युद्धदुर्मदौ ।
इन्द्रध्वजाविवोत्सृष्टौ गतसत्वौ महींगतौ ॥ ७.७३.१५ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਦਾ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਇੰਦਰ-ਧਵਜਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾ ਪਏ।
7.73.16
दौःशासनिरथोत्थाय कुरूणां कीर्तिवर्धनः ।
उत्तिष्ठमानं सौभद्रं गदया मूर्ध्न्यताडयत् ॥ ७.७३.१६ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਮੁੜ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸੌਭਦ੍ਰ (ਅਭਿਮਨਯੂ) ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.73.17
गदावेगेन महता व्यायामेन च मोहितः ।
विमना न्यपतद्भूमौ सौभद्रः परवीरहा ॥ ७.७३.१७ ॥
ਗਦਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵੇਗ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੌਭਦ੍ਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
7.73.18
स तु हत्वा सहस्राणि द्विपाश्वरथपत्तिनाम् ।
राजपुत्रशतं चाग्र्यं वीरांश्चालक्षितान्बहून् ॥ ७.७३.१८ ॥
ਉਸ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸੌ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਅਣਜਾਣੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.73.19
बृहद्बलं च राजानं स्वर्गेण समयोजयत् ।
गतः सुकृतिनां लोकान्ये च स्वर्गजितां शुभाः ॥ ७.७३.१९ ॥
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਰਗ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਪੁੰਨਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆ।
7.73.20
अदीनस्त्रासयञ्छत्रून्नन्दयित्वा च बान्धवान् ।
असकृन्नाम विश्राव्य पितॄणां मातुलस्य च ॥ ७.७३.२० ॥
ਨਿਡਰ ਰਹਿ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਮੇ ਦਾ ਨਾਮ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ।
7.73.21
वीरो दिष्टान्तमापन्नः शोचयन्वान्धवान्बहून् ।
ततः स्म शोकसन्तप्ता भवताऽद्य समेयुषः ॥ ७.७३.२१ ॥
ਵੀਰ ਕਿਸਮਤ ਵੱਲੋਂ ਠਹਿਰਾਏ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸੋਗ ਨਾਲ ਤਪ ਗਏ।
7.73.22
एतावदेव निर्वृत्तमस्माकं शोकवर्धनम् ।
स चैवं पुरुषव्याघ्रः स्वर्गलोकमवाप्तवान् ॥ ७.७३.२२ ॥
ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੋਗ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਰਗਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ।
7.73.23
ततोऽर्जुनो वचः श्रुत्वा धर्मराजेन भाषितम् ।
हा पुत्र इति निःश्वस्य व्यथितो न्यपतद्भुवि ॥ ७.७३.२३ ॥
ਤਦ ਅਰਜੁਨ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, "ਹਾਇ ਪੁੱਤਰ!" ਕਹਿ ਕੇ ਹਾਉਕਾ ਭਰ ਕੇ, ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
7.73.24
विषण्णवदनाः सर्वे परिवार्य धनञ्जयम् ।
नेत्रैरनिमिषैर्दीनाः प्रत्यवैक्षन्परस्परम् ॥ ७.७३.२४ ॥
ਉਦਾਸ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
7.73.25
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां वासविः क्रोधमूर्च्छितः ।
कम्पमानो ज्वरेणेव निःश्वसंश्च मुहुर्मुहुः ॥ ७.७३.२५ ॥
ਫਿਰ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵਾਸਵ (ਅਰਜੁਨ), ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਸੁਧ ਹੋਏ, ਬੁਖ਼ਾਰ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।
7.73.26
पाणिं पाणौ विनिष्पिष्य दन्तान्कटकटाय्य च ।
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा क्रोधसंरक्तलोचनः।
उन्मत्त इव विप्रेक्षन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.७३.२६ ॥
ਹੱਥ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ, ਦੰਦ ਕਿਟਕਿਟਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵੱਟਾਂ ਵਾਲੀ ਭਰਵੱਟੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
7.73.27
सत्यं वः प्रतिजानामि श्वोऽस्मि हन्ताऽजयद्रथम् ।
न चेद्वधभयाद्भीतो धार्तराष्ट्रान्प्रहास्यति ॥ ७.७३.२७ ॥
ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ। ਜੇ ਉਹ ਵੱਢੇ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਡਰ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਾ ਦੇਵੇ।
7.73.28
न चास्माञ्शरणं गच्छेत्कृष्णं वा पुरुषोत्तमम् ।
भवन्तं वा महाराज श्वोऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ ७.७३.२८ ॥
ਜੇ ਉਹ ਸਾਡੀ, ਜਾਂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ, ਜਾਂ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
7.73.29
धार्तराष्ट्रप्रियकरं मयि विस्मृतसौहृदम् ।
पापं बालवधे हेतुं श्वोऽस्मि हन्ता जयद्रथम् ॥ ७.७३.२९ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ, ਬਾਲਕ ਦੇ ਵੱਢ ਦਾ ਪਾਪੀ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਮਾਰਾਂਗਾ।
7.73.30
रक्षमाणाश्च तं सङ्ख्ये ये मां योत्स्यन्ति केचन ।
अपि द्रोणकृपौ राजञ्छादयिष्यामि ताञ्छरैः ॥ ७.७३.३० ॥
ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਨਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿਆਂਗਾ।
7.73.31
यद्येतदेवं सङ्ग्रामे न कुर्यां पुरुषर्षभाः ।
मा स्म पुण्यकृतां लोकान्प्राप्नुयां शूरसम्मतान् ॥ ७.७३.३१ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨੇ ਗਏ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਣ।
7.73.32
ये लोका मातृहन्तॄणां ये चापि पितृघातिनाम् ।
गुरुदारगतानां ये पिशुनानां च ये सदा ॥ ७.७३.३२ ॥
ਮਾਤਾ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਗੁਰੂ-ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਚੁਗਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ,
7.73.33
साधूनसूयतां ये च ये चापि परिवादिनाम् ।
ये च निक्षेपहन्तॄणां ये च विश्वासघातिनाम् ॥ ७.७३.३३ ॥
ਸਾਧੂਆਂ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਮਾਨਤ ਹੜੱਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ,
7.73.34
भुक्तपूर्वां स्त्रियं ये च निन्दतामघशंसिनाम् ।
ब्रह्मघ्नानां च ये लोका ये च गोघातिनामपि ॥ ७.७३.३४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਗੀ ਗਈ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਨਿੰਦਕਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਊ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ,
7.73.35
पायसं वा यवान्नं वा शाकं कृसरमेव वा ।
संयावापूपमांसानि ये च लोका वृथाश्नताम्।
तानन्हायाधिगच्छेयं न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.३५ ॥
ਖੀਰ, ਜੌਂ ਦਾ ਅੰਨ, ਸਾਗ, ਕ੍ਰਿਸਰ, ਸੰਯਾਵ, ਪੂਪ ਅਤੇ ਮਾਸ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੇ ਮੈਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੋਕ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।
7.73.36
वेदाध्यायिनमत्यर्थं संशितं वा द्विजोत्तमम् ।
अवमन्यमानो यान्याति वृद्धान्साधून्गुरूंस्तथा ॥ ७.७३.३६ ॥
ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ, ਅਤਿਅੰਤ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਸਾਧੂਆਂ ਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਅਨਾਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
7.73.37
स्पृशतो ब्राह्मणं गां च पादेनाग्निं च या भवेत् ।
याऽप्सु श्लेष्म पुरीषं च मूत्रं वा मुञ्चतां गतिः।
तां गच्छेयं गतिं कष्टां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.३७ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਲਗਮ, ਮਲ ਜਾਂ ਮੂਤਰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਦੁੱਖਦਾਈ ਗਤੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਜੇ ਮੈਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਾਂ।
7.73.38
नग्नस्य स्नायमानस्य या च वन्ध्याऽतिथेर्गतिः ।
उत्कोचिनां मृषोक्तीनां वञ्चकानां च या गतिः ॥ ७.७३.३८ ॥
ਨੰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ, ਮਹਿਮਾਨ ਨਾਲ ਬਾਂਝ ਵਰਤਾਓ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜੋ ਗਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤਖੋਰਾਂ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਠੱਗਾਂ ਦੀ ਜੋ ਗਤੀ ਹੈ।
7.73.39
आत्मापहारिणां या च या च मिथ्याभिशंसिनाम् ।
भृत्यैः सन्दृश्यमानानां पुत्रदाराश्रितैस्तथा ॥ ७.७३.३९ ॥
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਗਤੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਪਤਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਉਹੀ ਗਤੀ ਹੈ।
7.73.40
असंविभज्य क्षुद्राणां या गतिर्मिष्टमश्नताम् ।
तां गच्छेयं गतिं घोरां न चेद्धन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.४० ॥
ਵੰਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮਿਠਾਈ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੋ ਗਤੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਭਿਆਨਕ ਗਤੀ ਮੈਂ ਪਾਵਾਂ, ਜੇ ਮੈਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਾਂ।
7.73.41
संश्रितं चापि यस्त्यक्त्वा साधुं तद्वचने रतम् ।
न बिभर्ति नृसंसात्मा निन्दते चोपकारिणम् ॥ ७.७३.४१ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਸਾਧੂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਕਠੋਰ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਪਾਲਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰੀ ਦੀ ਹੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
7.73.42
अर्हते प्रातिवेश्याय श्राद्धं यो न ददाति च ।
अनर्हेभ्यश्च यो दद्याद्वृषलीपतये तथा ॥ ७.७३.४२ ॥
ਜੋ ਯੋਗ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਜੋ ਅਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਔਰਤ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
7.73.43
मद्यपो भिन्नमर्यादः कृतघ्नो भर्तृनिन्दकः ।
तेषां गतिमियां क्षिप्रं न चेद्धान्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.४३ ॥
ਜੋ ਸ਼ਰਾਬੀ, ਮਰਿਆਦਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਦਿਆਂਗਾ; ਜੇ ਮੈਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਾਂ ਤਾਂ।
7.73.44
भुञ्जानानां तु सव्येन उत्सङ्गे चापि खादताम् ।
पालाशमासनं चैव तिन्दुकैर्दन्तधावनम् ॥ ७.७३.४४ ॥
ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਚਬਾ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ; ਪਲਾਸ਼ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਦੂਕ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ।
7.73.45
ये चावर्जयतां लोकाः स्वपतां च तथोषसि ।
शीतभीताश्च ये विप्रा रणभीताश्च क्षत्रियाः ॥ ७.७३.४५ ॥
ਜਿਹੜੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ; ਠੰਡ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਡਰਨ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ।
7.73.46
एककूपोदकग्रामे वेदध्वनिविवर्जिते ।
षण्मासं तत्र वसतां तथा शास्त्रं विनिन्दताम् ॥ ७.७३.४६ ॥
ਇੱਕੋ ਖੂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਧੁਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ (ਲੋਕ)।
7.73.47
दिवामैथुनिनां चापि दिवसेषु च शेरते ।
अगारदाहिनां चैव गरदानां च ये मताः ॥ ७.७३.४७ ॥
ਦਿਨੇ ਮੈਥੁਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਨੇ ਸੌਂਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ; ਘਰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ, ਜੋ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
7.73.48
अग्न्यातिथ्यविहीनाश्च गोपानेषु च विघ्नदाः ।
रजस्वलां सेवयन्तः कन्यां शुल्केन दायिनः ॥ ७.७३.४८ ॥
ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ-ਸਤਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗੋਪਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਰਜਸਵਲਾ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਮੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।
7.73.49
या च वै बहुयाजिनां ब्राह्मणानां श्ववृत्तिनाम् ।
आस्यमैथुनिकानां च ये दिवामैथुने रताः ॥ ७.७३.४९ ॥
ਜੋ ਬਹੁਤ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ, ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮੈਥੁਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮੈਥੁਨ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜੋ ਗਤੀ ਹੈ—
7.73.50
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य यो वै लोभाद्ददाति न ।
तेषां गतिं गमिष्यामि श्वो न हन्यां जयद्रथम् ॥ ७.७३.५० ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਲੋਭ ਵਸ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਗਤੀ ਹੈ, ਕੱਲ੍ਹ ਜੇ ਮੈਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹੀ ਗਤੀ ਪਾਵਾਂਗਾ।
7.73.51
धर्मादपेता ये चान्ये मया नात्रानुकीर्तिताः ।
ये चानुकीर्तितास्तेषां गतिं क्षिप्रमवाप्नुयाम् ॥ ७.७३.५१ ॥
ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਪਾਵਾਂ।
7.73.52
यदि व्युष्टामिमां रात्रिं श्वो न हन्यां जयद्रथम् ।
इमां चाप्यपरां भूयः प्रतिज्ञां मे निबोधत ॥ ७.७३.५२ ॥
ਇਸ ਰਾਤ ਦੇ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਕੱਲ੍ਹ ਜੇ ਮੈਂ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵੀ ਸੁਣੋ।
7.73.53
यद्यस्मिन्न हत्ते पापे सूर्योऽस्तमुपयास्यति ।
इहैव सम्प्रवेष्टाऽहं ज्वलितं जातवेदसम् ॥ ७.७३.५३ ॥
ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਏਥੇ ਹੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ।
7.73.54
असुरसुरमनुष्याः पक्षिणो वोरगा वा ।
पितृरजनिचरा वा ब्रह्मदेवर्षयो वा।
चरमचरमपीदं यत्परं चापि तस्मा… ।
त्तदपि मम रिपुं तं रक्षितुं नैव शक्ताः ॥ ७.७३.५४ ॥
ਅਸੁਰ, ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਸੱਪ, ਪਿਤਰ-ਰਾਖਸ਼ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਚਰ ਅਤੇ ਅਚਰ ਅਤੇ ਜੋ ਪਰਮ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਮੇਰੇ ਉਸ ਵੈਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
7.73.55
यदि विशति रसातलं तदग्र्यं ।
वियदपि देवपुरं दितेः पुरं वा।
तदपि शरशतैरहं प्रभाते ।
भृशमभिमन्युरिपोः शिरोऽभिहर्ता ॥ ७.७३.५५ ॥
ਜੇ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ, ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦਿਤੀ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਸੈਂਕੜੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸਿਰ ਜ਼ਰੂਰ ਵੱਢ ਦਿਆਂਗਾ।
7.73.56
एवमुक्त्वा विचिक्षेप गाण्डीवं सव्यदक्षिणम् ।
तस्य सर्वमतिक्रम्य धनुःशब्दोऽस्पृशद्दिवम् ॥ ७.७३.५६ ॥
ਏਹ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਖੱਬੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗਾਂਡੀਵ ਨੂੰ ਘੁਮਾਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਧਨੁਸ਼-ਟੁਣਕਾਰ ਸਭ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਈ।
7.73.57
अर्जुनेन प्रतिज्ञाते पाञ्चजन्यं जनार्दनः ।
प्रदध्मौ तत्र सङ्क्रुद्धो देवदत्तं च फल्गुनः ॥ ७.७३.५७ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਜ਼ਾ ਹੋਣ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ; ਫਲਗੁਨ ਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਵਜਾਇਆ।
7.73.58
स पाञ्चजन्योऽच्युतवक्त्रवायुना ।
भृशं सुपूर्णोदरनिःसृतध्वनिः।
जगत्सपातालवियद्दिगीश्वरं ।
प्रकम्पयामास युगात्यये यथा ॥ ७.७३.५८ ॥
ਅਚੁੱਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਭਰੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਧੁਨੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ ਯੁਗਾਂਤ ਵਾਂਗ ਪਾਤਾਲ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜਗਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੰਬਾ ਗਿਆ।
7.73.59
ततो वादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्सहस्रशः ।
सिंहनादश्च पाण्डूनां प्रतिज्ञाते महात्मना ॥ ७.७३.५९ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਜ਼ਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੋਸ਼ ਉੱਠੇ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਸਿੰਘਨਾਦ ਵੀ ਹੋਇਆ।
7.73.60
प्रानृत्यदिव गाण्डीवं शरास्तूणीगता मुदा ।
निराक्रामन्निव तदा स्वयमेव मृधैषिणः ॥ ७.७३.६० ॥
ਗਾਂਡੀਵ ਜਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚ ਉੱਠਿਆ; ਤਰਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ ਤੀਰ ਜੰਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਪਏ।
7.73.61
भीमसेनः सुसंहृष्टः प्रत्यभाषत भारत ।
धनञ्जयमभिप्रेक्ष्य हर्षगद्गदया गिरा ॥ ७.७३.६१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਧਨੰਜਯ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗਦਗਦ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
7.73.62
प्रतिज्ञोद्भवशब्देन कृष्णशङ्खस्वनेन च ।
निहतो धार्तराष्ट्रोऽयं सानुबन्धः सुयोधनः ॥ ७.७३.६२ ॥
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸੁਯੋਧਨ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
7.73.63
अथ मृदिततमाग्र्यदाममाल्यं ।
तव सुतशोकमयं च रोषजातम्।
व्यपनुदति महाप्रभावसेन… ।
न्नरवर वाक्यमिदं महार्थमिष्टम् ॥ ७.७३.६३ ॥
ਫਿਰ ਮਸਲੀ ਹੋਈ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਫੁੱਲਮਾਲਾ ਵਾਲਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸੋਗ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਜਨਮੀ… ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ… ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਹ ਮਹਾਅਰਥ ਵਾਲਾ ਪਿਆਰਾ ਬਚਨ ਹੈ।
7.73.64
अथ शङ्ख्यैश्च भेरीभिः पणवैः सैनिकास्तथा ।
ससूतमागधा जिष्णुं स्तुतिभिः समपूजयन् ॥ ७.७३.६४ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੰਖਾਂ, ਭੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਣਵਾਂ ਨਾਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ, ਸੂਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਗਧਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਿਸ਼ਨੂ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਨਾਲ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
7.73.65
तदा भीमं बलं सर्वे तेन नादेन मोहितम् ।
तावकं तन्महाराज विषण्णं समपद्यत ॥ ७.७३.६५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਤਦ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਨਾਦ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈ।