મહાભારત · અધ્યાય 7.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.79.1
ततोऽर्जुनस्य भवनं प्रविश्याप्रतिमं विभुः ।
स्पृष्ट्वाम्भः पुण्डरीकाक्षः स्थण्डिले शुभलक्षणे।
सन्तस्तार शुभां शय्यां दर्भैर्वैदूर्यसन्निभैः ॥ ७.७९.१ ॥
પછી અર્જુનના અપ્રતિમ ભવનમાં પ્રવેશીને સર્વસમર્થ પુંડરીકાક્ષે જળનો સ્પર્શ કર્યો અને શુભ લક્ષણોવાળી પવિત્ર ભૂમિ પર વૈડૂર્ય જેવા દર્ભથી સુંદર શય્યા પાથરી.
7.79.2
ततो माल्येन विधिवल्लाजैर्गन्धैः सुमङ्गलैः ।
अलञ्चकार तां शय्यां परिवार्यायुधोत्तमैः ॥ ७.७९.२ ॥
પછી વિધિપૂર્વક માળાઓ, લાજા અને અતિ મંગળકારી સુગંધોથી તે શય્યાને શણગારી અને તેની ચારે બાજુ ઉત્તમ શસ્ત્રો મૂક્યાં.
7.79.3
ततः स्पृष्टोदकं पार्थं विनीतपरिचारकम् ।
नैत्यकं दर्शयाञ्चक्रे नैशं त्रैयम्बकं बलिम् ॥ ७.७९.३ ॥
પછી પાણીનો સ્પર્શ કરી, વિનમ્ર સેવકોવાળા પાર્થને નિત્ય અને રાત્રિની ત્ર્યંબક બલિ બતાવી.
7.79.4
ततः प्रीतमनाः पार्थो गन्धमाल्यैश्च माधवम् ।
अलङ्कृत्योपहारं तं नैशं तस्मै न्यवेदयत् ॥ ७.७९.४ ॥
પછી પ્રસન્ન મનવાળા પાર્થે ગંધ અને માળાઓથી માધવને શણગારી, તે રાત્રિની ભેટ તેમને અર્પણ કરી.
7.79.5
साधुसाध्विति गोविन्दः फल्गुनं प्रत्यभाषत ॥ ७.७९.५ ॥
"સાધુ, સાધુ" એમ કહી ગોવિંદે ફાલ્ગુનને જવાબ આપ્યો.
7.79.6
सुप्यतां पार्थ भद्रं ते कल्याणाय व्रजाम्यहम् ।
स्थापयित्वा ततो द्वास्थान्गोप्तॄंश्चात्तायुधान्नरान् ॥ ७.७९.६ ॥
"હે પાર્થ, તારું કલ્યાણ થાઓ, હવે સૂઈ જા; હું કલ્યાણ માટે જાઉં છું." પછી દ્વારપાલો અને શસ્ત્રધારી રક્ષકોને નિયુક્ત કરીને.
7.79.7
दारुकानुगतः श्रीमान्विवेश शिबिरं स्वकम् ।
शिश्ये च शयने शुभ्रे बहुकृत्य विचिन्तयन् ॥ ७.७९.७ ॥
દારુક સાથે શ્રીમાન પોતાના શિબિરમાં પ્રવેશ્યા અને શ્વેત શય્યા પર સૂઈને અનેક કાર્યોનો વિચાર કરવા લાગ્યા.
7.79.8
पार्थाय सर्वं भगवाञ्शोकदुःखापहं विधिम् ।
व्यदधात्पुण्डरीकाक्षस्तेजोद्युतिविवर्धनम् ॥ ७.७९.८ ॥
કમળનયન ભગવાને પાર્થ માટે શોક-દુઃખ દૂર કરનાર, તેજ અને કાંતિ વધારનાર સર્વ ઉપાય કર્યો.
7.79.9
योगमास्थाय युक्तात्मा सर्वेषामीश्वरेश्वरः ।
श्रेयस्कामः पृथुयशा विष्णुर्जिष्णुप्रियङ्करः ॥ ७.७९.९ ॥
યોગનો આશ્રય લઈ, આત્મસંયમી, સર્વેશ્વરોના ઈશ્વર, શ્રેયની ઇચ્છા રાખનાર, મહાયશસ્વી વિષ્ણુએ જિષ્ણુ (અર્જુન)નું પ્રિય કર્યું.
7.79.10
न पाण्डवानां शिबिरे कश्चित्सुष्वाप तां निशाम् ।
प्रजागरः सर्वजनं ह्याविवेश विशाम्पते ॥ ७.७९.१० ॥
હે વિશાંપતિ, તે રાત્રે પાંડવોના શિબિરમાં કોઈ સૂઈ શક્યું નહીં; જાગરણે સર્વ લોકોને ઘેરી લીધા.
7.79.11
पुत्रशोकाभितप्तेन प्रतिज्ञातो महात्मना ।
श्वः सिन्धुराजस्य वधः कार्यो गाण्डीवधन्वना ॥ ७.७९.११ ॥
પુત્રશોકથી સંતપ્ત મહાત્માએ પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે આવતીકાલે સિંધુરાજનો વધ ગાંડીવધારી કરે.
7.79.12
तत्कथं नु महाबाहुर्वासविः परवीरहा ।
प्रतिज्ञां सफलां कुर्यादिति ते समचिन्तयन् ॥ ७.७९.१२ ॥
મહાબાહુ, શત્રુવીરોનો સંહારક વાસવિ (અર્જુન) પોતાની પ્રતિજ્ઞા કેવી રીતે સફળ કરશે, એ વિશે તેઓ બધા વિચારવા લાગ્યા.
7.79.13
कष्टं हीदं व्यवसितं पाण्डवेन महात्मना ।
पुत्रशोकाभिभूतेन प्रतिज्ञा महती कृता ॥ ७.७९.१३ ॥
મહાત્મા પાંડવે આ સંકલ્પ કરવો કઠિન છે. પુત્રશોકથી અભિભૂત થઈને તેણે મહાન પ્રતિજ્ઞા કરી છે.
7.79.14
भ्रातरश्चापि विक्रान्ता बहुलानि बलानि च ।
धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण सर्वतः सन्निवेशिताः ॥ ७.७९.१४ ॥
ભાઈઓ પણ પરાક્રમી છે અને સેનાઓ પણ ઘણી છે; ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રે તે ચારે બાજુ ગોઠવી છે.
7.79.15
स हत्वा सैन्धवं सङ्ख्ये पुनरेतु जयी सुखी ।
हत्वा रिपुगणं सर्वं पारयित्वा महाव्रतम् ॥ ७.७९.१५ ॥
તે યુદ્ધમાં સૈંધવને હણીને, સર્વ શત્રુગણનો સંહાર કરીને, પોતાનું મહાવ્રત પૂર્ણ કરીને વિજયી અને સુખી થઈને પાછો આવે.
7.79.16
यद्यस्ति सुकृतं किञ्चिदस्माकं हन्तु सैन्धवम् ।
जित्वा सर्वान्रिपून्पार्थस्त्रातु नोऽस्मान्महाभयात् ॥ ७.७९.१६ ॥
જો આપણું કોઈ પુણ્ય હોય તો પાર્થ સૈંધવને હણે; સર્વ શત્રુઓને જીતીને પાર્થ આપણને આ મહાભયથી બચાવે.
7.79.17
एवमाशंसमानास्ते केचित्तस्थुरुपश्रुतिम् ।
श्रुत्वा चेष्टं सुमनसो व्यक्तमाशंसिरे जयम् ॥ ७.७९.१७ ॥
આ રીતે આશા રાખતા કેટલાક લોકો સાંભળી શકાય તેટલા અંતરે ઊભા રહ્યા; શુભ સંકેત સાંભળીને પ્રસન્નમનથી તેમણે સ્પષ્ટપણે વિજયની આશા વ્યક્ત કરી.
7.79.18
भविता नु कथं कृत्यमिदमित्यब्रुवञ्जनाः ।
श्वोऽहत्वा सिन्धुराजं वै धूमकेतुं प्रवेक्ष्यति ॥ ७.७९.१८ ॥
"આ કાર્ય કેવી રીતે થશે?" એમ લોકો બોલ્યા. "કાલે સિંધુરાજને હણ્યા વિના ધૂમકેતુ (અગ્નિ) પ્રવેશ કરશે."
7.79.19
न शक्यमनृतां कर्तुं प्रतिज्ञां विजयेन हि ।
महद्धि साहसं पार्थः कृतवाच्छोकमोहितः ॥ ७.७९.१९ ॥
વિજય વિના પ્રતિજ્ઞાને અસત્ય કરવી શક્ય નથી. શોકથી મોહિત થયેલા પાર્થે મોટું સાહસ કર્યું છે.
7.79.20
धर्मपुत्रः कथं राजा भविष्यति मृतेऽर्जुने ।
तस्मिन्हि विजयः कृत्स्नः पाण्डवेन समाहितः ॥ ७.७९.२० ॥
અર્જુન મૃત્યુ પામે તો ધર્મપુત્ર કેવી રીતે રાજા થશે? પાંડવોનો સંપૂર્ણ વિજય તેના પર આધારિત છે.
7.79.21
यदि नोऽस्ति कृतं किञ्चिद्यदि दत्तं हुतं यदि ।
फलेन तस्य सर्वस्य सव्यसाची जयत्वरीन् ॥ ७.७९.२१ ॥
જો અમે કંઈ પુણ્ય કર્યું હોય, દાન આપ્યું હોય કે હોમ કર્યો હોય, તો તે સર્વના ફળથી સવ્યસાચી શત્રુઓને જીતે.
7.79.22
एवं कथयतां तेषां जयमाशंसतां प्रभो ।
कृच्छ्रेण महता राजन्रजनी व्यत्यवर्तत ॥ ७.७९.२२ ॥
હે પ્રભુ, આ રીતે વાત કરતા અને વિજયની આશા રાખતા તેમની, હે રાજન, તે રાત્રિ ઘણી મુશ્કેલીથી વીતી.
7.79.23
तस्या रजन्या मध्ये तु प्रतिबुद्धो जनार्दनः ।
स्मृत्वा प्रतिज्ञां पार्थस्य दारुकं प्रत्यभाषत ॥ ७.७९.२३ ॥
તે રાત્રિની મધ્યે જનાર્દન જાગ્યા; પાર્થની પ્રતિજ્ઞા સ્મરીને દારુક સાથે બોલ્યા.
7.79.24
अर्जुनेन प्रतिज्ञातमार्तेन हतबन्धुना ।
जयद्रथं वधिष्यामि श्वोभूत इति दारुक ॥ ७.७९.२४ ॥
હે દારુક, દુઃખી અને બંધુ હણાયેલા અર્જુને પ્રતિજ્ઞા કરી છે, 'કાલે હું જયદ્રથનો વધ કરીશ'.
7.79.25
तत्तु दुर्योधनः श्रुत्वा मन्त्रिभिर्मन्त्रयिष्यति ।
यथा जयद्रथं पार्थो न हन्यादिति संयुगे ॥ ७.७९.२५ ॥
દુર્યોધન એ સાંભળીને મંત્રીઓ સાથે વિચારશે, જેથી યુદ્ધમાં પાર્થ જયદ્રથને ન મારે.
7.79.26
अक्षौहिण्यो हि ताः सर्वा रक्षिष्यन्ति जयद्रथम् ।
द्रोणश्च सहपुत्रेण सर्वास्त्रविधिपारगः ॥ ७.७९.२६ ॥
એ બધી અક્ષૌહિણી સેના જયદ્રથનું રક્ષણ કરશે; અને સર્વાસ્ત્ર વિધિમાં પારંગત દ્રોણ પુત્ર સાથે.
7.79.27
एको वीरः सहस्राक्षो दैत्यदानवदर्पहा ।
सोऽपि तं नोत्सहेताजौ हन्तुं द्रोणेन रक्षितम् ॥ ७.७९.२७ ॥
દૈત્ય-દાનવોનો દર્પ હરનાર એક વીર સહસ્રાક્ષ (ઇન્દ્ર) પણ દ્રોણથી રક્ષિત તેને યુદ્ધમાં મારવાનું સાહસ નહીં કરે.
7.79.28
सोऽहं श्वस्तत्करिष्यामि यथा कुन्तीसुतोऽर्जुनः ।
अप्राप्तेऽस्तं दिनकरे हनिष्यति जयद्रथम् ॥ ७.७९.२८ ॥
આવતીકાલે કુંતીપુત્ર અર્જુન જેમ કરશે તેમ હું કરીશ; સૂર્ય અસ્ત થતા પહેલાં તે જયદ્રથને મારશે.
7.79.29
न हि दारा न मित्राणि ज्ञातयो न च बान्धवाः ।
कश्चिदन्यः प्रियतरः कुन्तीपुत्रान्ममार्जुनात् ॥ ७.७९.२९ ॥
મારા માટે પત્ની, મિત્રો, જ્ઞાતિજનો કે સગાંસંબંધીઓ — કુંતીપુત્ર અર્જુનથી વધુ પ્રિય કોઈ નથી.
7.79.30
अनर्जुनमिमं लोकं मुहूर्तमपि दारुक ।
उदीक्षितुं न शक्तोऽहं भविता न च तत्तथा ॥ ७.७९.३० ॥
હે દારુક! અર્જુન વિનાના આ જગત તરફ એક ક્ષણ પણ જોવા હું સમર્થ નથી; અને તેવું થશે પણ નહીં.
7.79.31
अहं विजित्य तान्सर्वान्सहसा सहयद्विपान् ।
अर्जुनार्थे हनिष्यामि सकर्णान्ससुयोधनान् ॥ ७.७९.३१ ॥
હું તે સૌને તરત જ જીતીને, હાથીઓ સહિત, અર્જુન માટે કર્ણ અને સુયોધન સહિત તેમનો વધ કરીશ.
7.79.32
श्वो निरीक्षन्तु मे वीर्यं त्रयो लोका महाहवे ।
धनञ्जयार्थे समरे पराक्रान्तस्य दारुक ॥ ७.७९.३२ ॥
આવતીકાલે મહાયુદ્ધમાં ત્રણે લોક મારું પરાક્રમ જુઓ; ધનંજય માટે સમરમાં પરાક્રમ કરનારા મને જુઓ, દારુક.
7.79.33
श्वो नरेन्द्रसहस्राणि राजपुत्रशतानि च ।
साश्वद्विपरथान्याजौ विद्रविष्यामि दारुक ॥ ७.७९.३३ ॥
આવતીકાલે યુદ્ધમાં હજારો રાજાઓ અને સેંકડો રાજકુમારોને, ઘોડા, હાથી, રથ સહિત, હું વિખેરી નાખીશ, દારુક.
7.79.34
श्वस्तां चक्रप्रमथितां द्रक्ष्यसे नृपवाहिनीम् ।
मया क्रुद्धेन समरे पाण्डवार्थे निपातिताम् ॥ ७.७९.३४ ॥
આવતીકાલે ચક્રથી કચડાયેલી તે રાજસેનાને તું જોઈશ; ક્રોધિત મેં યુદ્ધમાં પાંડવો માટે તેને પાડી નાખી છે.
7.79.35
श्वः सदेवाः सगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः ।
ज्ञास्यन्ति लोकाः सर्वे मां सुहृदं सव्यसाचिनः ॥ ७.७९.३५ ॥
આવતીકાલે દેવો, ગંધર્વો, પિશાચો, ઉરગો અને રાક્ષસો સહિત સર્વ લોક સવ્યસાચીના (અર્જુનના) મિત્ર તરીકે મને જાણશે.
7.79.36
यस्तं द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्तं चानु स मामनु ।
इति सङ्कल्प्यतां बुद्ध्या शरीरार्धं ममार्जुनः ॥ ७.७९.३६ ॥
જે તેનો દ્વેષ કરે છે તે મારો દ્વેષ કરે છે; જે તેનું અનુસરણ કરે છે તે મારું અનુસરણ કરે છે. અર્જુન મારા શરીરનો અર્ધો ભાગ છે, એ બુદ્ધિમાં નક્કી થાય.
7.79.37
यथा त्वं मे प्रभातायामस्यां निशि रथोत्तमम् ।
कल्पयित्वा यथाशास्त्रमादाय व्रज संयतः ॥ ७.७९.३७ ॥
આ રાત્રિ વીતીને પ્રભાત થાય ત્યારે તું મારો ઉત્તમ રથ શાસ્ત્રાનુસાર સજાવીને, સંયમપૂર્વક લઈ જા.
7.79.38
गदां कौमोदकीं दिव्यां शक्तिं चक्रं धनुः शरान् ।
आरोप्य वै रथे सूत सर्वोपकरणानि च ॥ ७.७९.३८ ॥
હે સારથિ, કૌમોદકી દિવ્ય ગદા, શક્તિ, ચક્ર, ધનુષ્ય, બાણો અને બધાં ઉપકરણો રથ પર મૂકી દે.
7.79.39
स्थानं च कल्पयित्वाऽथ रथोपस्थे ध्वजस्य मे ।
वैनतेयस्य वीरस्य समरे रथशोभिनः ॥ ७.७९.३९ ॥
પછી રથના આસન પર મારા ધ્વજ માટે સ્થાન બનાવ; યુદ્ધમાં રથને શોભાવનાર વીર વૈનતેય (ગરુડ)નો ધ્વજ ત્યાં મૂક.
7.79.40
छत्रं जाम्बूनदैर्जालैरर्कज्वलनसप्रभैः ।
विश्वकर्मकृतैर्दिव्यैरश्वानपि विभूषय ॥ ७.७९.४० ॥
સૂર્યજ્વાળા જેવું તેજસ્વી, સોનાની જાળીવાળું, વિશ્વકર્માએ બનાવેલું દિવ્ય છત્ર મૂક અને ઘોડાઓને પણ શણગાર.
7.79.41
बलाहकं मेघपुष्पं शैब्यं सुग्रीवमेव च ।
युक्त्वा वाजिवरांस्तत्र कवची तिष्ठ दारुक ॥ ७.७९.४१ ॥
બલાહક, મેઘપુષ્પ, શૈબ્ય અને સુગ્રીવ નામના ઉત્તમ ઘોડા જોડીને, હે દારુક, કવચ ધારણ કરીને ત્યાં ઊભો રહે.
7.79.42
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् ।
श्रुत्वा च भैरवं नादमुपेयास्त्वं जवेन माम् ॥ ७.७९.४२ ॥
મેઘગર્જના જેવો પાંચજન્ય શંખનો ઘોષ અને ભયાનક નાદ સાંભળીને તું ઝડપથી મારી પાસે આવજે.
7.79.43
एकाह्नाऽहममर्षं च सर्वदुःखानि चैव ह ।
भ्रातुः पैतृष्वसेयस्य व्यपनेष्यामि दारुक ॥ ७.७९.४३ ॥
દારુક, એક જ દિવસમાં હું મારો ક્રોધ અને બધાં દુઃખ દૂર કરીશ; મારા ભાઈ, મારી ફોઈના પુત્રનાં દુઃખ પણ દૂર કરીશ.
7.79.44
सर्वोपायैर्यतिष्यामि यथा बीभत्सुराहवे ।
पश्यतां धार्तराष्ट्राणां हनिष्यति जयद्रथम् ॥ ७.७९.४४ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો જોતા હોય ત્યારે અર્જુન યુદ્ધમાં જયદ્રથનો વધ કરે તે માટે હું સર્વ ઉપાયોથી પ્રયત્ન કરીશ.
7.79.45
यस्ययस्य च बीभत्सुर्वधे यत्नं करिष्यति ।
आशंसेऽहं रणे तन्तं तत्रतत्र हनिष्यति ॥ ७.७९.४५ ॥
અર્જુન જેને જેને મારવાનો પ્રયત્ન કરશે, યુદ્ધમાં હું આશા રાખું છું કે તેને ત્યાં જ તે મારી નાખશે.
7.79.46
जय एव ध्रुवस्तस्य कुत एव पराजयः ।
यस्य त्वं पुरुषव्याघ्र सारथ्यमुपजग्मिवान् ॥ ७.७९.४६ ॥
પુરુષવ્યાઘ્ર, જેના સારથિ તમે બન્યા છો, તેનો વિજય નિશ્ચિત છે; તેનો પરાજય ક્યાંથી થાય?
7.79.47
एवं चैतत्करिष्यामि यथा मामनुभाषसे ।
सुप्रभातामिमां रात्रिं जयाय विजयस्य हि ॥ ७.७९.४७ ॥
તમે મને કહો છો તેમ જ હું કરીશ. આ રાત્રિ વિજયના જય માટે શુભ પ્રભાતવાળી બનો.